৭. চিত্তসংযুত্তং
১. সংযোজনসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৩. ভোগগামন্তি ভোগুপ্পত্তিগামং. পৰত্ততীতি অপ্পটিহতং হুত্ৰা পৰত্ততি পটিসম্ভিদপ্পত্তিযা.
সংযোজনসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. পঠমইসিদত্তসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৪. অৰিসারদত্তাতি পঞ্হং ব্যাকাতুং ৰেয্যত্তিযাভাৰেন অসমত্থত্তা. উপাসকো থেরেসু ব্যাকাতুং অসক্কোন্তেসু সযং ব্যাকাতুকামো পুচ্ছতি, ন ৰিহেসাধিপ্পাযো. পঠমৰচনেন অব্যাকরোন্তে দিস্ৰাৰ পুনপ্পুনং পুচ্ছিতং ৰিহেসো ৰিয হোতীতি কত্ৰা ৰুত্তং ‘‘ৰিহেসেতী’’তি.
পঠমইসিদত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. দুতিযইসিদত্তসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৫. অৰন্তিযাতি অৰন্তিরট্ঠে, তং পন মজ্ঝিমপদেসতো দক্খিণদিসাযং. তেনাহ ‘‘দক্খিণাপথে’’তি. অধিপ্পাযেনাতি তস্স ৰচনস্স অনুমোদনাধিপ্পাযেন ৰদতি, ন পন ততো কিঞ্চি গহেতুকামতাধিপ্পাযেন.
দুতিযইসিদত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. মহকপাটিহারিযসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৬. তেসং অনুজানন্তোতি তেসং দাসকম্মকরানং সেসকে যথারুচি ৰিচারণং অনুজানন্তো. কুধিতন্তি বলৰতা সূরিযসন্তাপেন সঙ্কুথিতং. তেনাহ ‘‘হেট্ঠা’’তিআদি. অতিতিখিণন্তি অতিৰিয তিক্খধাতুকং. অসম্ভিন্নপদন্তি অঞ্ঞত্থ অনাগতত্তা তিপিটকে অৰোমিস্সকপদং, ইধেৰ আগতপদন্তি অত্থো. পটিলীযমানেনাতি পটিকংসেন ৰিসেসনেন ৰিলীযমানেন কাযেন.
এত্থ চাতি এতস্মিং অধিট্ঠানিদ্ধিকরণে. অব্ভমণ্ডপং কত্ৰাতি সমন্ততো ছাদনৰসেন মণ্ডপং ৰিয মেঘপটলং উপ্পাদেত্ৰা. দেৰোতি মেঘো. একমেকং ফুসিতকং ফুসাযতু জালৰিনদ্ধং ৰিয ৰস্সতু. এৰং ৰুত্তপ্পকারেন নানাপরিকম্মং নানাধিট্ঠানং একতো পরিকম্মং একতো অধিট্ঠানন্তি চতুক্কমেত্থ সম্ভৰতীতি দস্সেতি ‘‘এত্থ চা’’তিআদিনা. যথা তথাতি যথাৰুত্তেসু চতূসু পকারেসু যেন ৰা তেন ৰা পকারেন করোন্তস্স. কতপরিকম্মস্সাতি ‘‘এৰং ৰা এৰং ৰা হোতূ’’তি পৰত্তিতপরিকম্মচিত্তস্স. ‘‘পরিকম্মানন্তরেনাতি অধিট্ঠানচিত্তুপ্পাদনত্থং সমাপন্নপাদকজ্ঝানতো ৰুট্ঠায অধিট্ঠানচিত্তস্স একাৰজ্জনৰীথিযং পৰত্তপরিকম্মং সন্ধায ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি.
মহকপাটিহারিযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. পঠমকামভূসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৭. এলং ৰুচ্চতি দোসো, তং এতস্স নত্থীতি নেলং, তং অঙ্গং এতস্সাতি নেলঙ্গো, সুৰিসুদ্ধসীলগুণো. তেনাহ ‘‘নেলঙ্গন্তি খো, ভন্তে, সীলানমেতং অধিৰচন’’ন্তি. অট্ঠকথাযং পন দোসাভাৰমেৰ দস্সেতুং ‘‘নেলঙ্গোতি নিদ্দোসো’’তি ৰুত্তং. এতং ভিক্খুং আগচ্ছন্তন্তি মহাকপ্পিনত্থেরং সন্ধায ৰুত্তং. অত্তনো দিট্ঠেন কথেসীতি অত্তনো সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন পচ্চক্খতো উপলক্খিতেন অত্থেন কথেসি. অযং পন নযগ্গাহেনাতি অযং পন গহপতি অসুত্ৰা কেৰলং নযগ্গাহেন আহ.
পঠমকামভূসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. দুতিযকামভূসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৮. নিরোধং ৰলঞ্জেতি অনাগামিভাৰতো. ইমে সঙ্খারাতি ইমে ‘‘কাযসঙ্খারো, ৰচীসঙ্খারো, চিত্তসঙ্খারো’’তি ৰুচ্চমানা তযো সঙ্খারা. সদ্দতোপি, অত্থতোপি অঞ্ঞমঞ্ঞং মিস্সা, ততো এৰ আলুল়িতা আকুলা, অৰিভূতা দুব্বিভাৰনা, দুদ্দীপনা অসঙ্করতো দীপেতুং দুক্করা. তথা হি কুসলচেতনা এৰ ‘‘কাযসঙ্খারো’’তিপি ৰুচ্চতি, ‘‘ৰচীসঙ্খারো’’তিপি, ‘‘চিত্তসঙ্খারো’’তিপি. অস্সাসপস্সাসাপি কত্থচি ‘‘কাযসঙ্খারো’’তি, ৰিতক্কৰিচারাপি ‘‘ৰচীসঙ্খারো’’তি ৰুচ্চন্তি, সঞ্ঞাৰেদনাপি ‘‘চিত্তসঙ্খারো’’তি ৰুচ্চন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘তথা হী’’তিআদি. তত্থ আকড্ঢিত্ৰা গহণং আদানং, সম্পত্তস্স হত্থে করণং গহণং, গহিতস্স ৰিস্সজ্জনং মুঞ্চনং, ফন্দনং চোপনং পাপেত্ৰা নিপ্ফাদেত্ৰা. হনুসঞ্চোপনন্তি কাযৰিঞ্ঞত্তিৰসেন পুব্বভাগে হনুসঞ্চোপনং কত্ৰা. এৰঞ্হি ৰচীভেদকরণং. এৰং ইমেতিআদি যথাৰুত্তস্স অত্থস্স নিগমনং.
পদত্থং পুচ্ছতি ইতরসঙ্খারেহি পদত্থতো ৰিসেসং কথাপেস্সামীতি. কাযনিস্সিতাতি এত্থ কাযনিস্সিততা চ নেসং তব্ভাৰভাৰিতায ৰেদিতব্বা, ন কাযস্স নিস্সযপচ্চযতাৰসেনাতি দস্সেন্তো ‘‘কাযে সতি হোন্তি, অসতি ন হোন্তী’’তি আহ. কাযোতি চেত্থ করজকাযো দট্ঠব্বো. চিত্তনিস্সিতাতি চিত্তং নিস্সায তং নিস্সযপচ্চযভূতং লভিত্ৰা উপ্পন্না.
‘‘সমাপজ্জামী’’তি পদস্স সমীপে ৰুচ্চমানং ‘‘সমাপজ্জিস্স’’ন্তি পদং আসন্নানাগতকালৰাচী এৰ ভৰিতুং যুত্তং, ন ইতরন্তি আহ – ‘‘পদদ্ৰযেন নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসমাপত্তিকালো কথিতো’’তি. তযিদং তস্স তথা ৰত্তব্বতায ৰুত্তং, ন পন তস্স তথা চিত্তপৰত্তিসম্ভৰতো. সমাপন্নেপি এসেৰ নযো. পুরিমেহীতি ‘‘সমাপজ্জিস্সং সমাপজ্জামী’’তি দ্ৰীহি পদেহি. পচ্ছিমেনাতি ‘‘সমাপন্নো’’তি পদেন.
ভাৰিতং হোতি উপ্পাদিতং হোতি নিরোধসমাপন্নত্থায. অনুপুব্বসমাপত্তিসমাপজ্জনসঙ্খাতায নিরোধভাৰনায তং চিত্তং ভাৰিতং হোতি. তেনাহ ‘‘যং ত’’ন্তিআদি. দুতিযজ্ঝানেযেৰাতি দুতিযজ্ঝানক্খণে নিরুজ্ঝতি. তত্থ অনুপ্পজ্জনতো অনুপ্পাদনতো হেট্ঠা নিরোধোতি অধিপ্পেতো. চতুন্নং অরূপক্খন্ধানং তজ্জা পরিকম্মসিদ্ধা যা অপ্পৰত্তি, তত্থ ‘‘নিরোধসমাপত্তিসঞ্ঞা’’তি, যা নেসং তথা অপ্পৰত্তি. সা ‘‘অন্তোনিরোধে নিরুজ্ঝতী’’তি ৰুত্তা.
‘‘চিত্তসঙ্খারো নিরুদ্ধো’’তি ৰচনতো তদঞ্ঞেসং অনিরোধং ইচ্ছন্তানং ৰাদং দস্সেন্তো ‘‘চিত্তসঙ্খারো নিরুদ্ধোতি ৰচনতো’’তিআদিং ৰত্ৰা তত্থ অতিপ্পসঙ্গদস্সনমুখেন তং ৰাদং নিসেধেতুং ‘‘তে ৰত্তব্বা’’তিআদিমাহ. অভিনিৰেসং অকত্ৰাতি যথাগতে ব্যঞ্জনমত্তে অভিনিৰেসং অকত্ৰা. আচরিযানং নযেতি আচরিযানং পরম্পরাগতে ধম্মনযে ধম্মনেত্তিযং ঠত্ৰা.
কিরিযমযপৰত্তস্মিন্তি পরিত্তভূমককুসলাকুসলধম্মপবন্ধে ৰত্তমানে. তস্মিঞ্হি ৰত্তমানে কাযিক-ৰাচসিক-কিরিযসম্পৰত্তি হোতি, দস্সন-সৰনাদিৰসেন আরম্মণগ্গহণে পৰত্তমানেতি অত্থো. তেনাহ – ‘‘বহিদ্ধারম্মণেসু পসাদে ঘট্টেন্তেসূ’’তি. মক্খিতানি ৰিযাতি পুঞ্ছিতানি ৰিয হোন্তি ঘট্টনায ৰিবাধিতত্তা. এতেনাযং ঘট্টনা পঞ্চদ্ৰারিকৰিঞ্ঞাণানং ৰেগসা উপ্পজ্জনায ন আরম্মণন্তি দস্সেতি. তেনেৰাহ – ‘‘অন্তোনিরোধে পঞ্চ পসাদা অতিৰিয ৰিরোচন্তী’’তি.
ততো পরং সচিত্তকো ভৰিস্সামীতি ইদং অত্থতো আপন্নং গহেত্ৰা ৰুত্তং – ‘‘এত্তকং কালং অচিত্তকো ভৰিস্সামী’’তি এতেনেৰ তস্স অত্থস্স সিদ্ধত্তা. যং এৰং ভাৰিতন্তি এত্থ ৰিসুং চিত্তস্স ভাৰনা নাম নত্থি, অদ্ধানপরিচ্ছেদং পন কত্ৰা নিরোধসমাপত্তত্থায কাতব্বপরিকম্মভাৰনায এৰ তস্স সিজ্ঝনতো.
সা পনেসা নিরোধকথা. দ্ৰীহি বলেহীতি সমথৰিপস্সনাবলেহি. তযো চ সঙ্খারানন্তি তিণ্ণং কাযৰচীচিত্তসঙ্খারানং পটিপ্পস্সদ্ধিযা. সোল়সহি ঞাণচরিযাহীতি অনিচ্চানুপস্সনাদীনং অট্ঠন্নং অনুপস্সনাঞাণানং, অট্ঠন্নঞ্চ মগ্গফলঞাণানং ৰসেন ইমাহি সোল়সহি ঞাণপ্পৰত্তীহি. নৰহি সমাধিচরিযাহীতি অট্ঠ সমাপত্তিযো অট্ঠ সমাধিচরিযা, তাসং উপচারসমাধি সমাধিভাৰসামঞ্ঞেন একা সমাধিচরিযাতি এৰং নৰহি সমাধিচরিযাহি. ৰসীভাৰতাপঞ্ঞাতি ৰসীভাৰতাসঙ্খাতা পঞ্ঞা. সব্বাকারেন ৰিসুদ্ধিমগ্গে কথিতা, তে তাৰ আকারা তিট্ঠন্তু, সরূপমত্তস্স পনস্স ৰত্তব্বন্তি আহ – ‘‘কো পনাযং নিরোধো নামা’’তি. যদি খন্ধানং অপ্পৰত্তি, অথ কিমত্থমেতং ঝানসুখাদিং ৰিয সমাপজ্জন্তীতি আহ ‘‘সঙ্খারান’’ন্তিআদি.
ফলসমাপত্তিচিত্তন্তি অরহত্তং অনাগামিফলচিত্তং. ‘‘ততো পরং ভৰঙ্গসমযে’’তি ৰুত্তত্তা আহ ‘‘কিং পন…পে… ন সমুট্ঠাপেতী’’তি. সমুট্ঠাপেতি রূপসমুপ্পাদকত্তা. ইমস্সাতি নিরোধং সমাপন্নভিক্খুনো. সা ন সমুট্ঠাপেতীতি সা চতুত্থজ্ঝানিকা ফলসমাপত্তি ন সমুট্ঠাপেতি অস্সাসপস্সাসে. ফলসমাপত্তিযা চতুত্থজ্ঝানিকভাৰো কথং নিচ্ছিতোতি আহ – ‘‘কিং ৰা এতেনা’’তিআদি. ৰক্খমানাকারেনপি পরিহারো হোতীতি. সন্তসমাপত্তিতোতি নিরোধসমাপত্তিমেৰ সন্ধায ৰদতি. অব্বোহারিকা হোন্তি অতিসুখুমসভাৰত্তা, সঞ্জীৰত্থেরস্স পুব্বে সমাপত্তিক্খণে অস্সাসপস্সাসা অব্বোহারিকভাৰং গচ্ছন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘ভৰঙ্গসমযেনেৰেতং কথিত’’ন্তি.
কিরিযময …পে… উপ্পজ্জতীতি কস্মা ৰুত্তং? ননু ভৰঙ্গুপ্পত্তিকালম্পি ৰিতক্কৰিচারা উপ্পজ্জন্তেৰাতি? কিঞ্চাপি উপ্পজ্জন্তি, ৰচীসঙ্খারলক্খণপ্পত্তা পন ন হোন্তীতি ইমমত্থং দস্সেতুং ‘‘কিং ভৰঙ্গ’’ন্তিআদি ৰুত্তং.
সুঞ্ঞতো ফস্সোতিআদযো সগুণেনপি আরম্মণেনাতি আরম্মণভূতমেতং. সুঞ্ঞতা নাম ফলসমাপত্তি নিচ্চসুখঅত্তসভাৰতো সুঞ্ঞত্তা. ‘‘সুঞ্ঞতো ফস্সো’’তি ৰুত্তং ৰুত্তনযেন সুঞ্ঞসভাৰত্তা. অনিমিত্তা নাম ফলসমাপত্তি রাগনিমিত্তাদীনং অভাৰতো. অপ্পণিহিতা নাম ফলসমাপত্তি রাগপণিধিআদীনমভাৰতো. সেসং ৰুত্তনযমেৰ. তেনাহ ‘‘অনিমিত্তপ্পণিহিতেসুপি এসেৰ নযো’’তি. রাগনিমিত্তাদীনন্তি এত্থ আদি-সদ্দেন সঙ্খারনিমিত্তস্সপি সঙ্গহো দট্ঠব্বো. যদগ্গেন ফলসমাপত্তিসম্ফস্সো সুঞ্ঞতো নাম, তদগ্গেন ফলসমাপত্তিপি সুঞ্ঞতা নাম, ফস্সসীসেন পন দেসনা আগতাতি তথা ৰুত্তং. অনিমিত্তপ্পণিহিতেসুপি এসেৰ নযো.
আগমনং এত্থ, এতাযাতি ৰা আগমনিকা, সা এৰ আগমনিযা ক-কারস্স য-কারং কত্ৰা. ৰুট্ঠাতি নিমিত্ততো মগ্গস্স উপ্পাদনেন. অনিমিত্তা নাম নিচ্চনিমিত্তস্স উগ্ঘাটনতো. এত্থ চ ৰুট্ঠানমেৰ পমাণং, ন পরিগ্গহদস্সনানি. অপ্পণিহিতা নাম সুখপণিধিযা পটিপক্খতো. সুঞ্ঞতা নাম অত্তদিট্ঠিযা উজুপটিপক্খত্তা সত্তসুঞ্ঞতায সুদিট্ঠত্তা. মগ্গো অনিমিত্তো নাম ৰিপস্সনাগমনতো. ফলং অনিমিত্তং নাম মগ্গাগমনতো. ৰিকপ্পো আপজ্জেয্য আগমনস্স ৰৰত্থানস্স অভাৰেন, ৰিপস্সনায অনিমিত্তাদিনামলাভো অৰৰত্থিতোতি অধিপ্পাযো. তেন ৰুত্তং ‘‘তস্মা’’তিআদি. যস্মা পন সা মগ্গৰুট্ঠানকালে এৰরূপাপি হোতীতি তস্স ৰসেন মগ্গফলানং ৰিয ফস্সস্সপি পৰত্তিরূপত্তা যথাৰুত্তো ৰিকপ্পো অনৰসরোতি দট্ঠব্বং. তযো ফস্সা ফুসন্তীতি পুগ্গলভেদৰসেন ৰুত্তং. ন হি একংযেৰ পুগ্গলং এতস্মিং খণে তযো ফস্সা ফুসন্তি. ‘‘তিৰিধো ফস্সো ফুসতী’’তি ৰা ভৰিতব্বং. যস্মা পন ‘‘নিরোধফলসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতস্সা’’তিআদি যস্স যথাৰুত্তা তযো এৰ ফস্সা সম্ভৰন্তি, তস্স অনৰসেসগ্গহণৰসেনেৰ ৰুত্তং ‘‘তযো ফস্সা ফুসন্তী’’তি.
নিব্বানং ৰিৰেকো নাম সব্বসঙ্খারৰিৰিত্তভাৰতো. তস্মিং ৰিৰেকে একন্তেনেৰ নিন্নপোণত্তা এৰ হি তে পটিপ্পস্সদ্ধসব্বুস্সুক্কা উত্তমপুরিসা চতুন্নং খন্ধানং অপ্পৰত্তিং অনৰসেসগ্গহণলক্খণং নিরোধসমাপত্তিং সমাপজ্জন্তীতি.
দুতিযকামভূসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. গোদত্তসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৯. নেসন্তি অপ্পমাণচেতোৰিমুত্তি-আকিঞ্চঞ্ঞচেতোৰিমুত্তিসঞ্ঞিতানং ঝানানং. অত্থোপি নানাতি আনেত্ৰা যোজনা. ফরণঅপ্পমাণতায ‘‘অপ্পমাণা চেতোৰিমুত্তী’’তি লদ্ধনামং ব্রহ্মৰিহারজ্ঝানন্তি আহ ‘‘ভূমন্তরতো’’তিআদি. আকিঞ্চঞ্ঞা চেতোৰিমুত্তীতি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনজ্ঝানন্তি আহ ‘‘ভূমন্তরতো’’তিআদি. ৰিপস্সনাতি অনিচ্চানুপস্সনা, সব্বাপি ৰা. পমাণকরণো নাম যস্স সযং উপ্পজ্জতি, তস্স গুণাভাৰদস্সনৰসেন পমাণকরণতো.
ফরণঅপ্পমাণতাযাতি ফরণৰসেন অপ্পমাণগোচরতায. নিব্বানম্পি অপ্পমাণমেৰ পমাণগোচরানং কিলেসানং আরম্মণভাৰস্সপি অনাগমনতো. খলন্তি খলে পসারিতসালিসীসাদিভণ্ডং. কিঞ্চেহীতি মদ্দস্সু. তেনাহ ‘‘মদ্দনট্ঠো’’তি. আরম্মণভূতং, পলিবুদ্ধকং ৰা নত্থি এতস্স কিঞ্চনন্তি অকিঞ্চনং, অকিঞ্চনমেৰ আকিঞ্চঞ্ঞং.
রূপনিমিত্তস্সাতি কসিণরূপনিমিত্তস্স. ন গহিতাতি সরূপতো ন গহিতা, অত্থতো পন গহিতা এৰ. তেনাহ – ‘‘সা সুঞ্ঞা রাগেনাতিআদিৰচনতো সব্বত্থ অনুপৰিত্থাৰা’’তি.
নানাতি সদ্দৰসেন. একত্থাতি আরম্মণৰসেন আরম্মণভাৰেন একসভাৰা. তেনাহ ‘‘অপ্পমাণং…পে… একত্থা’’তি. আরম্মণৰসেনাতি আরম্মণস্স ৰসেন. চত্তারো হি মগ্গা, চত্তারি ফলানি আরম্মণৰসেন নিব্বানপৰিট্ঠতায একত্থা একারম্মণা. অঞ্ঞস্মিং পন ঠানেতি ইদং ৰিসুং ৰিসুং গহেত্ৰা ৰুত্তং অপ্পমাণাদি পরিযাযৰুত্তং, নিব্বানং আরব্ভ পৰত্তনতো. তস্মা ‘‘অঞ্ঞস্মি’’ন্তি ইদং তেন তেন পরিযাযেন তত্থ তত্থ আগতভাৰং সন্ধায ৰুত্তং.
গোদত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. নিগণ্ঠনাটপুত্তসুত্তৰণ্ণনা
৩৫০. আগতাগমোতি ৰাচুগ্গতপরিযত্তিধম্মো. ৰিঞ্ঞাতসাসনোতি পটিৰিদ্ধসত্থুসাসনো. তেনাহ ‘‘অনাগামী’’তিআদি. নগ্গভোগ্গন্তি অৰসনভাৰেন নগ্গং, কুটিলজ্ঝাসযতায ভোগ্গং, ততো এৰ নিস্সিরিকং. নগ্গতায হি সো রূপেন নিস্সিরিকো, ভোগ্গতায চিত্তেন. ভগৰতো সদ্ধাযাতি ভগৰতি সদ্ধায. তস্মিং সদ্দহনা ওকপ্পনা তস্স সদ্ধাতিপি ৰত্তব্বতং লভতি. গচ্ছামীতি আগচ্ছামি, বুজ্ঝামীতি অত্থো. এতং নিগণ্ঠেন পুচ্ছিতমত্থমাহ.
কাযং উন্নামেত্ৰাতি কাযং অব্ভুন্নামেত্ৰা. কুচ্ছিং নীহরিত্ৰাতি পিট্ঠিযা নিন্নমনেন কুচ্ছিং পুরতো নীহরিত্ৰা. গীৰং পসারণৰসেন পগ্গয্হ পগ্গহেত্ৰা সব্বং দিসং পেক্খমানো. সব্বমিদং নিগণ্ঠস্স পহট্ঠাকারদস্সনত্থং ‘‘ইদানি সমণস্স গোতমস্স উপরি ৰাদং আরোপেতুং লব্ভতী’’তি. তেনাহ ‘‘ৰাতং ৰা সো’’তিআদি. সকারণাতি যুত্তিসহিতা. পঞ্হমগ্গোতি পঞ্হসঙ্খাতো ৰীমংসা, এৰং ভৰিতব্বন্তি চিত্তেনেৰ পরিৰীমংসা পঞ্হা. একো উদ্দেসোতি একং উদ্দিসনং অত্থস্স সংখিত্তৰচনং. ৰেয্যাকরণন্তি নিদ্দিসনং অত্থস্স ৰিচারেত্ৰা কথনং. এৰন্তি ইমিনা নযেন. সব্বত্থাতি সব্বেসু পঞ্হুদ্দেসৰেয্যাকরণেসু অত্থো ৰিত্থারতো ৰেদিতব্বো.
নিগণ্ঠনাটপুত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. অচেলকস্সপসুত্তৰণ্ণনা
৩৫১. অলং সমত্থো অরিযভাৰাযাতি অলমরিযো. ঞেয্যজাননট্ঠেন ঞাণমেৰ পচ্চক্খতো দস্সনট্ঠেন ঞাণদস্সনং, সোযেৰ অতিসযট্ঠেন ঞাণদস্সনৰিসেসো. পাৰল়া ৰুচ্চতি আনিসদপদেসো, তং পাৰল়ং রজোহরণত্থং নিপ্ফোটীযতি এতাযাতি পাৰল়নিপ্ফোটনা, মোরপিঞ্ছৰত্তি.
অচেলকস্সপসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. গিলানদস্সনসুত্তৰণ্ণনা
৩৫২. মত্তরাজা নাম একো ভুম্মদেৰো ভূতাধিপতি সুরাপোতলরুক্খনিৰাসী. তেন ৰুত্তং ‘‘মত্তরাজকালে’’তি. ‘‘ওসধিতিণৰনপ্পতীসূ’’তি ৰত্ৰা তে যথাক্কমং দস্সেন্তো ‘‘হরীতকা…পে… রুক্খেসু চা’’তি আহ. পত্থনাৰসেন চিত্তং ঠপেহি. সমিজ্ঝিস্সতীতি যথাধিপ্পাযং সমিজ্ঝিস্সতি. তেন হীতি যস্মা তং দেৰাপি আসন্নমরণং মঞ্ঞন্তি, তস্মা সা ৰরমেৰ ভৰিস্সতি, তং তুম্হাকং দীঘরত্তং হিতায সুখায ভৰিস্সতীতি অধিপ্পাযো.
গিলানদস্সনসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চিত্তসংযুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.