৫-৬. আনন্দসুত্তাদিৰণ্ণনা
৩৭-৩৮. ঠিতিযা ঠিতিক্খণেন সহিতং ঠিতং. ঠিতস্স অঞ্ঞথত্তন্তি উপ্পাদক্খণতো অঞ্ঞথাভাৰো. পঞ্ঞাযতীতি উপলব্ভতি. পচ্চযৰসেন ধরমানত্তা এৰ জীৰমানস্স জীৰিতিন্দ্রিযৰসেন জরা পঞ্ঞাযতি উপ্পাদক্খণতো অঞ্ঞথত্তপ্পত্তিযা. ৰুত্তমেৰ অত্থং পাকটতরং কাতুং ‘‘ঠিতী’’তিআদি ৰুত্তং. জীৰি…পে… নামং. তথা হি অভিধম্মে (ধ. স. ১৯) ‘‘আযু ঠিতী’’তি নিদ্দিট্ঠং. অঞ্ঞথত্তন্তি জরায নামন্তি সম্বন্ধো.
তীণি লক্খণানি হোন্তি সঙ্খতসভাৰলক্খণতো. যো কোচি রূপধম্মো ৰা অরূপধম্মো ৰা লোকিযো ৰা লোকুত্তরো ৰা সঙ্খারো. সঙ্খারো, ন লক্খণং উপ্পাদাদিসভাৰত্তা. লক্খণং, ন সঙ্খারো উপ্পাদাদিরহিতত্তা. ন চ…পে… সক্কা সঙ্খারধম্মত্তা লক্খণস্স. নাপি লক্খণং ৰিনা সঙ্খারো পঞ্ঞাপেতুং সক্কা সঙ্খারভাৰেন. তেনাহ ‘‘লক্খণেনা’’তিআদি. ইদানি যথাৰুত্তমত্থং উপমায ৰিভাৰেতুং ‘‘যথা’’তিআদিমাহ. তত্থ লক্খণন্তি কাল়রত্তসবলাদিভাৰলক্খণং পাকটং হোতি ‘‘অযং অসুকস্স গাৰী’’তি.
এৰং সঙ্খারোপি পঞ্ঞাযতি সভাৰতো উপধারেন্তস্স উপ্পাদলক্খণম্পি উপ্পাদাৰত্থাতি কত্ৰা. কালসঙ্খাতোতি উপ্পজ্জমানকালসঙ্খাতো. তস্স সঙ্খারস্স. খণোপীতি উপ্পাদক্খণোপি পঞ্ঞাযতি. উপ্পাদোপীতি উপ্পাদলক্খণোপি. জরালক্খণন্তি উপ্পন্নজীরণলক্খণং, তং ‘‘ঠিতস্স অঞ্ঞথত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. ‘‘ভঙ্গক্খণে সঙ্খারোপি তংলক্খণম্পি কালসঙ্খাতো তস্স খণোপি পঞ্ঞাযতী’’তি পাঠো. কেচি পন ‘‘জরাপী’’তি পদম্পেত্থ পক্খিপন্তি. এৰঞ্চ ৰদন্তি ‘‘ন হি তস্মিং খণে তরুণো হুত্ৰা সঙ্খারো ভিজ্জতি, অথ খো জিয্যমানো মহল্লকো ৰিয জিণ্ণো এৰ হুত্ৰা ভিজ্জতী’’তি, ভঙ্গেনেৰ পন জরা অভিভুয্যতি খণস্স অতিইত্তরভাৰতো ন সক্কা পঞ্ঞাপেতুং ঠিতিযাতি তেসং অধিপ্পাযো. তানীতি অরূপধম্মানং তীণি লক্খণানি. অত্থিক্খণন্তি অরূপধম্মৰিজ্জমানক্খণং, উপ্পাদক্খণন্তি অধিপ্পাযো. সব্বধম্মানন্তি সব্বেসং রূপারূপধম্মানং ঠিতিযা ন ভৰিতব্বং. তস্সেৰাতি তস্সা এৰ ঠিতিযা. তমত্থন্তি জরালক্খণস্স পঞ্ঞাপেতুং অসক্কুণেয্যভাৰং. অঞ্ঞে পন ‘‘সন্ততিৰসেন ঠানং ঠিতী’’তি ৰদন্তি, তযিদং অকারণং অট্ঠানং. যস্মা সুত্তে ‘‘ঠিতস্স অঞ্ঞথত্তং পঞ্ঞাযতী’’তি উপ্পাদৰযেহি নিব্বিসেসেন ঠিতিযা জোতিতত্তা. যং পনেত্থ ৰত্তব্বং, তং হেট্ঠা ৰুত্তমেৰ. অপিচ যথা ধম্মস্স উপ্পাদাৰত্থায ভিন্না ভঙ্গাৰত্থা ইচ্ছিতা, অঞ্ঞথা উপ্পজ্জমানমেৰ ভিজ্জতীতি আপজ্জতি, এৰং ভঙ্গাৰত্থাযপি ভিন্না ভঙ্গাভিমুখাৰত্থা ইচ্ছিতব্বা. ন হি অভঙ্গাভিমুখো ভিজ্জতি. ন চেত্থ সক্কা উপ্পাদাভিমুখাৰত্থং পরিকপ্পেতুং তদা তস্স অলদ্ধত্তলাভত্তা. অযং ৰিসেসোতি ঠিতিক্খণো নাম রূপধম্মানংযেৰ, ন অরূপধম্মানন্তি অযং ঈদিসো ৰিসেসো. আচরিযমতি নাম তস্সেৰ আচরিযস্স মতি, সা সব্বদুব্বলাতি আহ ‘‘তস্মা’’তিআদি.
আনন্দসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.