৮. ৰঙ্গীসসংযুত্তং

১. নিক্খন্তসুত্তৰণ্ণনা

২০৯. আল়ৰিযন্তি আল়ৰিনগরসমীপে. অগ্গচেতিযেতি গোতমকচেতিযাদীহি উত্তমচেতিযে. তং কির ভূমিরামণেয্যকভাৰেন মনুঞ্ঞতায পধানযুত্ততাদিসম্পত্তিযা চ ইতরচেতিযেহি সেট্ঠসম্মতং. কপ্পত্থেরেনাতি ‘‘কপ্পো’’তি গোত্ততো আগতনামো থেরো, সহস্সপুরাণজটিলানং অব্ভন্তরে অযং মহাথেরো. ওহীনকোতি থেরেসু গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠেসু ৰিহারে এৰ অৰহীনকো ঠিতো. তত্থ কারণমাহ ‘‘ৰিহারপালো’’তিআদি. সমলঙ্করিত্ৰাতি সমং অলঙ্কারেন অলঙ্করিত্ৰা. কুসলচিত্তং ৰিদ্ধংসেতি পৰত্তিতুং অপ্পদানৰসেন. এতস্মিন্তি এতস্মিং রাগে উপ্পন্নে. ‘‘একস্মি’’ন্তি ৰা পাঠো, একস্মিং ৰিসভাগৰত্থুকে রাগে উপ্পন্নে. ধম্মো ৰাতি মম চিত্তে উপ্পজ্জনকতো অঞ্ঞো ধম্মো ৰা. যেন কারণেন পরো অনভিরতিং ৰিনোদেত্ৰা ইদানেৰ অভিরতিং উপ্পাদেয্য, তং কারণং কুতো লব্ভাতি যোজনা, তং কারণং নত্থীতি অত্থো, তস্স অভাৰকারণৰচনং.

অনগারিযন্তি অগারৰিরহতো অনগারং পব্বজ্জা. তত্থ নিযুত্তত্তা অনগারিযং ক-কারস্স য-কারং কত্ৰা, পব্বজিতন্তি অত্থো. আধাৰন্তীতি হদযং অভিভৰিত্ৰা ধাৰন্তি. উগ্গতানন্তি উল়ারানং পুত্তা. তেনাহ ‘‘মহেসক্খা রাজঞ্ঞভূতা’’তি. উত্তমপ্পমাণন্তি সহস্সপলং সমন্তাতি সমন্ততো. পরিকিরেয্যুন্তি ৰিজ্ঝেয্যুং. এতস্মা সহস্সাতি যথাৰুত্তা ধনুগ্গহসহস্সতো. অতিরেকতরা অনেকসহস্সা. ইত্থিযো ওলোকনসিতলপিতরোদিতসরে খিপন্তিযো. নেৰ মং ব্যাধযিস্সন্তি নেৰ মং নিজ্ঝাযিস্সন্তি. ‘‘ব্যাধযিস্সতী’’তি পাঠোতি ৰুত্তং ‘‘চালেতুং ন সক্খিস্সতীতি অত্থো’’তি. ধম্মে সম্হীতি সকে সন্তিকে পতিট্ঠিতে সাসনধম্মে. তেনাহ ‘‘অনভিরতিংৰিনোদেত্ৰা’’তিআদি.

মগ্গন্তি ‘‘মগ্গো’’তি ৰত্তব্বে লিঙ্গৰিপল্লাসেন ৰুত্তং. তেনাহ ‘‘সো হি নিব্বানস্স পুব্বভাগমগ্গ্গো’’তি.

নিক্খন্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. অরতিসুত্তৰণ্ণনা

২১০. ৰিহারগরুকো কিরেস থেরোতি এতেন থেরো অত্তনো সদ্ধিৰিহারিকং ৰঙ্গীসং ওৰদিতুং অনৰসরো. তেন অন্তরন্তরা তস্স চিত্তং রাগো অনুদ্ধংসেতীতি দস্সেতি. সাসনে অরতিন্তি সীলপরিপূরণে সমথৰিপস্সনাভাৰনায চ অনভিরতিং. কামগুণেসু চ রতিন্তি পঞ্চসু কামকোট্ঠাসেসু অস্সাদং. পাপৰিতক্কন্তি কামসঙ্কপ্পং. সব্বাকারেনাতি সব্বে তদঙ্গৰিক্খম্ভনসমুচ্ছিন্দনাকারেন. যথা মহন্তং অরঞ্ঞং ৰনথন্তি, এৰং মহন্তং কিলেসৰনং ‘‘ৰনথ’’ন্তি ৰুত্তং.

পথৰিঞ্চ ৰেহাসন্তি ভুম্মত্থে পচ্চত্তৰচনং, তস্মা পথৰিযং আকাসে চাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পথৰিট্ঠিত’’ন্তিআদি. জগতীতি চ পথৰিযা ৰেৰচনং. তেনাহ ‘‘অন্তোপথৰিয’’ন্তি. পরিজীরতীতি সব্ব্বসো জরং পাপুণাতি. সমাগন্ত্ৰাতি ঞাণেন সমাগন্ত্ৰাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘মুতত্তাতি ৰিঞ্ঞাতত্তভাৰা’’তি.

পটিঘপদেন গন্ধরসা গহিতা ঘানজিৰ্হানং পটিহননৰসেন পৰত্তনতো. মুতপদেন ফোট্ঠব্বারম্মণং গহিতং মুত্ৰা গহেতব্বতো. ন লিপ্পতীতি ন মক্খীযতি.

সট্ঠি-সদ্দো ছ-সদ্দেন সমানত্থোতি ‘‘সট্ঠিনিস্সিতা’’তি পদস্স ‘‘ছআরম্মণনিস্সিতা’’তি অত্থো ৰুত্তো. পুথূ অধম্মৰিতক্কাতি রূপৰিতক্কাদিৰসেন বহূ নানাৰিতক্কা মিচ্ছাসঙ্কপ্পা. জনতায নিৰিট্ঠাতি মহাজনে পতিট্ঠিতা. তেসং ৰসেনাতি তেসম্পি মিচ্ছাৰিতক্কানং ৰসেন. ন কত্থচি আরম্মণে. কিলেসৰগ্গগতোতি কিলেসসঙ্গণিকং উপগতো ন ভৰেয্য, কিলেসৰিতক্কা ন উপ্পাদেতব্বাতি অত্থো. দুট্ঠুল্লৰচনং কামপটিসংযুত্তকথা.

দব্বজাতিকোতি দব্বরূপো. নেপক্কেনাতি কোসল্লেন. নিব্বানং পটিচ্চাতি অসঙ্খতধাতুং আরম্মণৰসেন পটিচ্চ. পরিনিব্বানকালন্তি অনুপাদিসেসনিব্বানকালং.

অরতিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. পেসলসুত্তৰণ্ণনা

২১১. এতেসন্তি এতেসং মহল্লকানং. ন পাল়ি আগচ্ছতি অপ্পগুণভাৰতো. ন চ পাল়ি উপট্ঠাতি, একায পাল়িযা সতি পাল়িগতিযা তথা তথা উপট্ঠানম্পি নেসং নত্থীতি ৰদতি. ন অট্ঠকথাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. সিথিলধনিতাদিতংতংব্যঞ্জনবুদ্ধিং অহাপেত্ৰা উচ্চারণং পদব্যঞ্জনমধুরতা. অতিক্কমিত্ৰা মঞ্ঞতি অঞ্ঞে ভিক্খূ. হীল়নৰসেন অভিভৰিত্ৰা পটিভানসুতেন অত্তানং পসংসতি সম্ভাৰেতি. মানস্স পৰত্তিতায সহজাতনিস্সযাদিপচ্চযধম্মা তংসহভুধম্মা. মানৰসেন ৰিপ্পটিসারী অহুৰা. মা অহোসীতি যোজনা. ৰণ্ণভণনন্তি পরেহি কিরিযমানং গুণাভিত্থৰং. অখিলোতি পঞ্চচেতোখিলরহিতো. নিস্সেসং নৰৰিধন্তি নৰৰিধম্পি মানং কস্সচি একদেসস্সপি অসেসতো. ৰিজ্জাযাতি অগ্গমগ্গৰিজ্জায. অচ্চন্তমেৰ সমিততায ৰূপসমিততায সমিতাৰী.

পেসলসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. আনন্দসুত্তৰণ্ণনা

২১২. রাগোতি এত্থ আযস্মতো ৰঙ্গীসস্স রাগস্স উপ্পত্তিযা কারণং ৰিভাৰেতুং ‘‘আযস্মা আনন্দো’’তিআদি ৰুত্তং. তন্তি আনন্দত্থেরং. আরম্মণং পরিগ্গহেতুন্তি কাযৰেদনাদিভেদং আরম্মণং সতিগোচরং. অসুভদুক্খাদিতো, রূপাদিএকেকমেৰ ৰা ছল়ারম্মণং অনিচ্চদুক্খাদিতো পরিগ্গণ্হিতুং পরিচ্ছিজ্জ জানিতুং. ইত্থিরূপারম্মণেতি ইত্থিসন্তানে রূপসভাৰে আরম্মণে.

নিব্বাপনন্তি নিব্বাপযতি এতেনাতি নিব্বাপনং. ৰিপল্লাসেনাতি অসুভে ‘‘সুভ’’ন্তি ৰিপল্লাসভাৰহেতু. রাগট্ঠানিযন্তি রাগুপ্পত্তিহেতু. ইট্ঠারম্মণন্তি সুভারম্মণং. এত্থ চ ইট্ঠারম্মণসীসেন তত্থ ইট্ঠাকারগ্গহণং ৰদতি. তঞ্হি ৰজ্জনীযং. পরতোতি অৰসৰত্তনত্থেন অঞ্ঞতো. সঙ্খারা হি ‘‘মা ভিজ্জন্তূ’’তি ইচ্ছিতাপি ভিজ্জন্তেৰ, তস্মা তে অৰসৰত্তিত্তা পরো নাম, সা চ নেসং পরতা অনিচ্চদস্সনেন পাকটা হোতীতি ৰুত্তং ‘‘পরতো পস্সাতি অনিচ্চতো পস্সা’’তি. কামং ৰিপস্সনা সঙ্খারনিমিত্তং ন পরিচ্চজতি সঙ্খারে আরব্ভ ৰত্তনতো, যেসং পন নিমিত্তানং অগ্গহণেন অনিমিত্তাতি গহিতুং অরহতি, তং দস্সেতুং ‘‘নিচ্চাদীনং নিমিত্তান’’ন্তিআদি ৰুত্তং. সলক্খণ-সামঞ্ঞলক্খণ-দস্সনৰসেন মানস্স দস্সনাভিসমযো, ৰিপস্সনায পহানাভিসমযো. ‘‘মগ্গেনা’’তি ৰদন্তি, মগ্গেনেৰ পন অসম্মোহতো পরিঞ্ঞাপটিৰেধৰসেন দস্সনাভিসমযো, পহানপটিৰেধৰসেন পহানাভিসমযো. রাগাদিসন্ততাযাতি রাগাদীনং সমুচ্ছেদৰসেন পটিপ্পস্সদ্ধিৰসেন ৰূপসমেতব্বতো সন্তভাৰেন.

আনন্দসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. সুভাসিতসুত্তৰণ্ণনা

২১৩. অঙ্গীযন্তি হেতুভাৰেন আগমভাৰেন অৰযৰভাৰেন ৰা ঞাযন্তীতি অঙ্গানি, কারণানি, অৰযৰা ৰাতি আহ ‘‘অঙ্গেহীতি কারণেহি, অৰযৰেহি ৰা’’তি. ৰিরতিযো সুভাসিতৰাচায পুব্বং পতিট্ঠিতা হোন্তীতি মুসাৰাদাৰেরমণিআদযো তস্সা ৰিসেসহেতূতি আহ ‘‘মুসাৰাদা…পে… কারণানী’’তি. যস্মা অরিযৰোহারা ৰিসেসতো চেতনাসভাৰা, তস্মা ৰচীসুচরিতসমুদাযস্স সচ্চৰাচাদযো অঙ্গভূতাতি আহ ‘‘সচ্চৰচনাদযো চত্তারো অৰযৰা’’তি. নিস্সক্কৰচনন্তি হেতুম্হি নিস্সক্কৰচনং. তেনাহ ‘‘সমনুআগতা পৰত্তা’’তি. ৰাচা হি তায ৰিরতিযা সম্মা অনুরূপতো আগতা পৰত্তাতি ‘‘সমন্নাগতা’’তি ৰুচ্চতি. করণৰচনন্তি সহযোগে করণৰচনং. তেনাহ ‘‘যুত্তা’’তি. সহজাতাপি হি চেতনা যথাসমাদিন্নায ৰিরতিযা সম্মা অনুরূপতো যুত্তাতি ৰত্তুং অরহতি.

সমুল্লপনৰাচাতি সদ্দৰাচা, সা ৰুচ্চতীতি ৰাচা নাম. ৰিঞ্ঞত্তি পন ৰুচ্চতি এতাযাতি ৰাচা নাম, তথা ৰিরতি চেতনাৰাচা. ন সা ইধ অধিপ্পেতাতি সা চেতনাৰাচা ৰিঞ্ঞত্তিৰাচা ৰিয ইধ ইমস্মিং সুত্তে ন অধিপ্পেতা ‘‘সুভাসিতা হোতী’’তি ৰচনতো. তেনাহ ‘‘অভাসিতব্বতো’’তি. সুট্ঠু ভাসিতাতি সম্মা ঞাযেন ভাসিতা ৰচীসুচরিতভাৰতো. অত্থাৰহতন্তি হিতাৰহকালং পতি আহ. কারণসুদ্ধিন্তি যোনিসোমনসিকারেন কারণৰিসুদ্ধিং. দোসাভাৰন্তি অগতিগমনাদিদোসাভাৰং. রাগদোসাদিৰিনিমুত্তঞ্হি তং ভাসতো অনুরোধৰিরোধৰিৰজ্জনতো অগতিগমনং দূরসমুগ্ঘাটিতমেৰাতি. অনুৰাদৰিমুত্তাতি অপৰাদৰিরহিতা. সব্বাকারসম্পত্তিং দীপেতি, অসতি হি সব্বাকারসম্পতিযং অনুৰজ্জতাপি.

কিঞ্চাপি পুব্বে ধম্মাধিট্ঠানা দেসনা আরদ্ধা, পুগ্গলজ্ঝাসযতো পন পুগ্গলাধিট্ঠানায…পে… ৰচনমেতং. কামঞ্চেত্থ ‘‘অঞ্ঞতরনিদ্দোসৰচন’’ন্তি অৰিসেসতো ৰুত্তং, ‘‘ধম্মংযেৰ ভাসতী’’তিআদিনা পন অধম্মদোসাদিরহিতায ৰাচায ৰুচ্চমানত্তা ইধাপি সুভাসিতা ৰাচা অধিপ্পেতাতি. ‘‘সুভাসিতংযেৰা’’তি অৰধারণেন নিৰত্তিতং সরূপতো দস্সেতি ‘‘নো দুব্ভাসিত’’ন্তি ইমিনা. তেনাহ ‘‘তস্সেৰ ৰাচঙ্গস্স পটিপক্খভাসননিৰারণ’’ন্তি. পটিযোগীনিৰত্তনত্থো হি এৰ-সদ্দো, তেন পিসুণৰাচাপটিক্খেপো দস্সিতো. ‘‘সুভাসিত’’ন্তি ৰা ইমিনা চতুব্বিধং ৰচীসুচরিতং গহিতন্তি ‘‘নো দুব্ভাসিতন্তি ইমিনা মিচ্ছাৰাচপ্পহানং দীপেতী’’তি ৰুত্তং. সব্বৰচীসুচরিতসাধারণৰচনঞ্হি সুভাসিতন্তি. তেন পরভেদনাদিকং অসব্ভাদিকঞ্চ বোধিসত্তানং ৰচনং অপিসুণাদিৰিসযন্তি দট্ঠব্বং. ভাসিতব্বৰচনলক্খণন্তি ভাসিতব্বস্স ৰচনস্স সভাৰলক্খণং দীপেতীতি আনেত্ৰা সম্বন্ধো. যদি এৰং ননু অভাসিতব্বং পঠমং ৰত্ৰা ভাসিতব্বং পচ্ছা ৰত্তব্বং যথা ‘‘ৰামং মুঞ্চ, দক্খিণং গণ্হা’’তি আহ ‘‘অঙ্গপরিদীপনত্থং পনা’’তিআদি.

পঠমেনাতি ‘‘সুভাসিত’’ন্তি পদেন. ধম্মতো অনপেতন্তি অত্তনো পরেসঞ্চ হিতসুখাৰহধম্মতো অনপেতং. মন্তাৰচনন্তি মন্তায পৰত্তেতব্বৰচনং. পঞ্ঞৰা অৰিকিণ্ণৰাচো হি ন চ অনত্থাৰহং ৰাচং ভাসতি. ইতরেহি দ্ৰীহীতি ততিযচতুত্থপদেহি. ‘‘ইমেহি খোতিআদীনীতি করণে এতং উপযোগৰচন’’ন্তি কেচি. তং ৰাচন্তি যথাৰুত্তং চতুরঙ্গিকং. যঞ্চ ৰাচং মঞ্ঞন্তীতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞেতি ইতো বাহিরকা ঞাযৰাদিনো অক্খরচিন্তকা চ. ‘‘পটিঞ্ঞাহেতুউদাহরণূপনযনিগমনানি অৰযৰা ৰাক্যস্সা’’তি ৰদন্তি. নামাদীহীতি নামাখ্যাতপদেহি. লিঙ্গং ইত্থিলিঙ্গাদি ৰচনং একৰচনাদি. পঠমাদি ৰিভত্তি অতীতাদি কালং. কত্তা সম্পদানং অপাদানং করণং অধিকরণং কম্মঞ্চ কারকং. সম্পত্তীহি সমন্নাগতন্তি এতে অৰযৰাদিকে সম্পাদেত্ৰা ৰুত্তং. তং পটিসেধেতীতি তং যথাৰুত্তৰিসেসম্পি ৰাচং ‘‘ইমেহি খো’’তি ৰদন্তো ভগৰা পটিসেধেতি. খো-সদ্দো হেত্থ অৰধারণত্থো. তেনাহ ‘‘অৰযৰাদী’’তিআদি. যা কাচি অসভাৰনিরুত্তিলক্খণা. সা মিলক্খুভাসা. সীহল়কেনেৰাতি সীহল়ভাসায পরিযাপন্নেন ৰচনেন. অরহত্তং পাপুণিংসূতি সংসারে অতিৰিয সঞ্জাতসংৰেগা তন্নিস্সরণে নিন্নপোণমানসা হুত্ৰা ৰিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৰা মগ্গপটিপাটিযা অরহত্তং পাপুণিংসু.

পাতোৰ ফুল্লিতকোকনদন্তি পাতোৰ সংফুল্লপদুমং. ভিজ্জিযতেতি নিব্ভিজ্জিযতি নিব্ভিগ্গো জাযতি. মনুস্সত্তং গতাতি মনুস্সত্তভাৰং উপগতা.

বুদ্ধন্তরেতি বুদ্ধুপ্পাদন্তরে দ্ৰিন্নং বুদ্ধুপ্পাদানং অন্তরা. তদা হি পচ্চেকবুদ্ধানং সাসনে, ন বুদ্ধসাসনে দিপ্পমানে.

জরায পরিমদ্দিতন্তি যথা হত্থচরণাদিঅঙ্গানি সিথিলানি হোন্তি, চক্খাদীনি ইন্দ্রিযানি সৰিসযগ্গহণে অসমত্থানি হোন্তি, যোব্বনং সব্বসো ৰিগতং, কাযবলং অপগতং, সতিমতিধিতিআদযো ৰিপ্পযুত্তা, পুব্বে অত্তনো ওৰাদপটিকরা পুত্তদারাদযোপি অপসাদকা, পরেহি ৰুট্ঠাপনীযসংৰেসনীযতা পুনদেৰ বালভাৰপ্পত্তি চ হোন্তি, এৰং জরায সব্বসো ৰিমদ্দিতং. এতন্তি সরীরং ৰদতি. মিলাতছৰিচম্মনিস্সিতন্তি জিণ্ণভাৰেন অপ্পমংসলোহিতত্তা মিলাতেহি গতযোব্বনেহি ধম্মেহি সন্নিস্সিতং. ঘাসমামিসন্তি ঘাসভূতং আমিসং মচ্চুনা গিলিত্ৰা ৰিয পতিট্ঠপেতব্বতো. কেসলোমাদিনানাকুণপপূরিতং. ততো এৰ অসুচিভাজনং এতং. সব্বথাপি নিস্সারতায কদলিক্খন্ধসমং.

অনুচ্ছৰিকাহীতি সম্মাসম্বুদ্ধস্স অনুরূপাহি. ন তাপেয্যাতি চিত্তঞ্চ কাযঞ্চ ন তাপেয্য. তাপনা চেত্থ সম্পতি আযতি চ ৰিসাদনা. ন বাধেয্যাতি ‘‘নাভিভৰেয্যা’’তি পদস্স অত্থদস্সনং. অপিসুণৰাচাৰসেনাতি সব্বসো পহীনপিসুণৰাচতাৰসেন. পাপানীতি লামকানি নিকিট্ঠকানি. তেনাহ ‘‘অপ্পিযানী’’তিআদি. অনাদাযাতি অগ্গহেত্ৰা.

সাধুভাৰেনাতি নিদ্দোসমধুরভাৰেন. অমতসদিসাতি সদিসে তব্বোহারোতি, কারণে ৰাযং কারিযৰোহারোতি আহ ‘‘নিব্বানামতপচ্চযত্তা ৰা’’তি. পচ্চযৰসেন হি সা তদা দস্সনপ্পৰত্তি. চরিযাতি চারিত্তং. পোরাণা নাম পঠমকপ্পিকা, বুদ্ধাদযো ৰা অরিযা.

পতিট্ঠিতাতি নিচ্চলভাৰেন অট্ঠিং কত্ৰা পচ্চযাযত্তভাৰতো অৰিসংৰাদনকা. উভযথা পটিপত্তিং আহ ‘‘অত্তনো চ পরেসঞ্চ অত্থে পতিট্ঠিতা’’তি. অত্থে দিট্ঠধম্মিকসম্পরাযিকাদিহিতে পতিট্ঠিতত্তা এৰ ধম্মে অৰিহিংসাদিধম্মে পতিট্ঠিতা. অনুপরোধকরন্তি এতেন হিতপরিযাযোযং অত্থ-সদ্দোতি দস্সেতি. ধম্মিকন্তি ধম্মতো অনপেতং, অত্থধম্মূপসংহিতং ৰা.

নিব্বানপ্পত্তিযাতি নিব্বানপ্পত্তিযত্থং. দুক্খস্স অন্তকিরিযায অন্তকরণত্থং. যস্মা বুদ্ধো খেমায ভাসতি, তস্মা খেমুপ্পত্তিহেতুযা খেমা, তস্মা সা সব্বৰাচানং উত্তমাতি এৰম্পেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. মন্তাৰচনৰসেনাতি সব্বদোসরহিতৰসেন.

সুভাসিতসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. সারিপুত্তসুত্তৰণ্ণনা

২১৪. ৰাক্করণচাতুরিযতো ৰচনগুণহেতূনং পূরিযা পূরে ভৰাতি পোরী, তায পোরিযা. তেনাহ ‘‘অক্খরাদিপরিপুণ্ণাযা’’তি. অৰিবদ্ধাযাতি পিত্তাদীহি ন ৰিবদ্ধায অনুপদ্দুতায. তেনাহ ‘‘অপলিবুদ্ধাযা’’তিআদি. নিদ্দোসাযাতি অত্থতো ব্যঞ্জনতো ৰিগতদোসায. অক্খলিতপদব্যঞ্জনাযাতি অগলিতপদব্যঞ্জনায, অত্থস্স ৰিঞ্ঞাপনিযাতি দিট্ঠধম্মিকাদিঅত্থস্স বোধনে পরিযত্তায. ভিক্খুনন্তি গাথাসুখত্থং রস্সং কত্ৰা ৰুত্তং.

‘‘সংখিত্তেনপি দেসেতি, ৰিত্থারেনপি ভাসতী’’তি নযিদং পঠমং উদ্দিসিত্ৰা তস্স অত্থস্স কিত্তনৰসেন পৰত্তিতং ৰচনং সন্ধায ৰুত্তং. সা হি ৰিত্থারদেসনা এৰ হোতি. যা পন দেসনা কদাচি ধম্মপটিগ্গাহকানং অজ্ঝাসযৰসেন সংখিত্তেনেৰ দস্সেত্ৰা নিক্খিপতি, যা চ কদাচি ৰিত্থারেন, তদুভযং সন্ধায ৰুত্তং. তেনাহ ‘‘চত্তারিমানী’’তিআদি. সভাৰমধুরো পচ্চযৰসেন মধুরতরো হোতীতি দস্সেতুং ‘‘যথা’’তিআদি ৰুত্তং. ৰিৰিধাকারং কত্ৰা ধম্মং কথেতুং পটিভাতীতি পটিভানং, দেসনাপকারঞাণং. তেনাহ ‘‘সমুদ্দতো’’তিআদি. ওদহন্তীতি অৰজাননৰসেন গমেন্তি.

সারিপুত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. পৰারণাসুত্তৰণ্ণনা

২১৫. তস্মিং অহূতি তস্মিং অহনীতি আহ ‘‘তস্মিং দিৰসে’’তি. অনসনেনাতি সব্বসো আহারস্স অভুঞ্জনেন. সাসনিকসীলেন বাহিরকঅনসনেন ৰা উপেতা হুত্ৰাতি যোজনা. ৰা-সদ্দেন খীরপানমধুসাযনাদীনিপি সঙ্গণ্হাতি. পকারেহি দিট্ঠাদীহি ৰারেতি কাযকম্মাদিকে সরাপেতি গারয্হে করোতি এতাযাতি পৰারণা, পটিপত্তিৰিসোধনায অত্তনো অত্তনো ৰজ্জসোধনায ওকাসদানং. যস্মা যেভুয্যেন ৰস্সংৰুট্ঠেহি কাতব্বা এসা ৰিসুদ্ধিদেসনা, তস্মা ৰুত্তং ‘‘ৰস্সংৰুট্ঠপৰারণায. ৰিসুদ্ধিপৰারণাতিপি এতিস্সাৰ নাম’’ন্তি. তদা তস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স তুণ্হীভাৰস্স অনৰসেসতাযপি ৰণ্ণং দস্সেতুং পাল়িযং ‘‘তুণ্হীভূত’’ন্তি ৰুত্তন্তি আহ ‘‘যতো যতো…পে…নত্থী’’তি. হত্থস্স কুক্কুচ্চতা অসংযমো অসম্পজঞ্ঞকিরিযা হত্থকুক্কুচ্চং. তথা পাদকুক্কুচ্চং ৰেদিতব্বং, ৰা-সদ্দো অৰুত্তৰিকপ্পত্থো, তেন তদঞ্ঞেসমভাৰো ৰিভাৰিতোতি দট্ঠব্বং.

পঞ্চপসাদেহীতি পঞ্চৰণ্ণেহি পসাদেহি. ৰোস্সগ্গত্থো যথারুচি কিরিযায ৰোস্সজ্জনং. পুচ্ছনত্থেতি পটিক্খেপমুখেনেৰ পুচ্ছনত্থে নকারো, মে কিঞ্চি কিরিযং ৰা ৰাচসিকং ৰা ন গরহথ, কিং নু গরহথ কাযৰাচাহীতি অত্থো. কেচি ‘‘দ্ৰারানেৰা’’তি দ্ৰারসীসেন দ্ৰারপ্পৰত্তচরিযং ৰদন্তি. ৰিসুদ্ধিপৰারণায অধিপ্পেতত্তা যেন পৰারিতং, তেনেৰ ৰিসুদ্ধীতি ঞাযতি, যেন ন পৰারিতং. কিং নু তং অৰিসুদ্ধন্তি সিযা কস্সচি পুথুজ্জনস্স আসঙ্কা? তন্নিৰারণত্থমাহ ‘‘নো অপরিসুদ্ধত্তা’’তি. মনোদ্ৰারং পরিসুদ্ধং অসুচিকারকউপক্কিলেসানং দূরীকতত্তা. ইদানি এতরহি বুদ্ধকালে. এত্থাতি মনোদ্ৰারপরিসুদ্ধিযং.

কাযৰচীসমাচারপরিসুদ্ধিযা পৰেদিতায মনোসমাচারপরিসুদ্ধি অত্থতো পৰেদিতাৰ হোতীতি ‘‘কাযিকং ৰা ৰাচসিকং ৰা’’ইচ্চেৰাহ. তথা হি ৰুত্তং ‘‘কাযিকং ৰা ৰাচসিকং ৰাতি ইদং চতুন্নং অরক্খিযতং সন্ধায থেরো আহা’’তি. ‘‘ভিক্খৰে, পৰারেমি ৰো’’তি ভিক্খুসঙ্ঘৰিসযত্তা পৰারণায তত্থ ভিক্খুসঙ্ঘেন ৰত্তব্বং পটিৰচনং দেন্তো ধম্মসেনাপতি ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভারং ৰহন্তো’’তি ৰুত্তো. তেনাহ ‘‘ন খো মযং, ভন্তে’’তিআদি. অরক্খিযানীতি পরানুৰাদতো ন ভাযিতব্বানি সুপরিসুদ্ধভাৰতো.

‘‘অনুপ্পন্নস্সা’’তি ইদং অধিপ্পাযিকৰচনন্তি তদধিপ্পাযং ৰিৰরন্তো ‘‘কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধতো পট্ঠাযা’’তিআদিমাহ. কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধতোতি ৰিভত্তে নিস্সক্কং, তস্মা কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধতো ওরন্তি অত্থোতি. অঞ্ঞেনাতি ইতো ভগৰতো অঞ্ঞেন. অনুপ্পাদিতপুব্বস্সাতি পরসন্তানে ন উপ্পাদিতপুব্বস্স. সসন্তানে পন পচ্চেকবুদ্ধানং ৰসেন ন উপ্পাদিতোতি ন সক্কা ৰত্তুং. সমনুআগতাতি সম্মা অনু উপগতা. ভগৰতো সীলাদযো গুণাতি বুদ্ধভূতস্স গুণা অধিপ্পেতাতি আহ ‘‘অরহত্তমগ্গমেৰ নিস্সায আগতা’’তি. সব্বগুণাতি দসবলঞাণাদযো সব্বে বুদ্ধগুণা. ভন্তেতি এত্থ ইতিসদ্দো আদিঅত্থো. তেন ‘‘ইমেসং পন…পে… ৰাচসিকং ৰা’’তি যাৰাযং পাল়িপদেসো, তং সব্বং গণ্হাতি. তেনাহ ‘‘ইদং থেরো…পে… পৰারেন্তো আহা’’তি.

যং অত্তনো পুঞ্ঞানুভাৰসিদ্ধং চক্করতনং নিপ্পরিযাযতো তেন পৰত্তিতং নাম, ন ইতরন্তি পঠমনযো ৰুত্তো. যস্মা পৰত্তিতস্সেৰ অনুপৰত্তনং, পঠমনযো চ তংসদিসে তব্বোহারৰসেন ৰুত্তোতি তং অনাদিযিত্ৰা দুতিযনযো ৰুত্তো. দসৰিধন্তি অন্তোজনস্মিং, বলকাযে রক্খাৰরণগুত্তিযা সংৰিধানং, খত্তিযেসু অনুযুত্তেসু, ব্রাহ্মণগহপতিকেসু, নেগমজানপদেসু, সমণব্রাহ্মণেসু, মিগপক্খীসু অধম্মচারপটিক্খেপো, অধনানং ধনানুপ্পদানং, সমণব্রাহ্মণে উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্হপুচ্ছনন্তি এৰং দসৰিধং. তত্থ গহপতিকে পক্খিজাতে চ ৰিসুং কত্ৰা গহণৰসেন দ্ৰাদসৰিধং. চক্কৰত্তিৰত্তন্তি চক্কৰত্তিভাৰাৰহং ৰত্তং. যস্মা যাথাৰতো পৰত্তিতং, তদনুরূপকং পন ঞাযেন যুত্তকেন পৰত্তিতং নাম হোতীতি আহ ‘‘সম্মা নযেন হেতুনা কারণেনা’’তি. উভতোভাগৰিমুত্তাতি উভযভাগেহি উভযভাগতো ৰিমুত্তাতি অযমেত্থ অত্থোতি দস্সেতি ‘‘দ্ৰীহি ভাগেহি ৰিমুত্তা, অরূপা…পে… নামকাযতো’’তি ইমিনা. তেৰিজ্জাদিভাৰন্তি তেৰিজ্জছল়ভিঞ্ঞচতুপ্পটিসম্ভিদভাৰং. পঞ্ঞাৰিমুত্তা হি তং তিৰিধং অপ্পত্তা কেৰলং পঞ্ঞায এৰ ৰিমুত্তা.

ৰিসুদ্ধত্থাযাতি ৰিসুদ্ধিপৰারণত্থায. সংযোজনট্ঠেন সংযোজনসঙ্খাতে চেৰ বন্ধনট্ঠেন বন্ধনসঙ্খাতে চ. ৰিজিতসঙ্গামন্তি যথা রাগাদযো পুন ন সীসং উক্খিপন্তি, এৰং অরিযমগ্গসেনায ৰসেন ৰিজিতসঙ্গামং. তেনাহ ‘‘ৰিজিতরাগদোসমোহসঙ্গাম’’ন্তি. মারবলস্সাতি মারসেনায, মারস্স ৰা সামত্থিযস্স. ৰেনেয্যসত্থন্তি ৰিনেতব্বজনসমূহং. সকটাদিসত্থসভাগতো ৰিনেয্যোৰ সত্থোতি তং ৰেনেয্যসত্থং. সীলসারাদিঅভাৰতো অন্তোতুচ্ছো.

পৰারণাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. পরোসহস্সসুত্তৰণ্ণনা

২১৬. সহস্সতো পরং অড্ঢতেয্যভিক্খুসতং তদা ভগৰন্তং পযিরুপাসতীতি আহ ‘‘পরোসহস্সন্তি অতিরেকসহস্স’’ন্তি. নিব্বানে কুতোচি ভযং নত্থীতি কুতোচিপি কারণতো নিব্বানে ভযং নত্থি অসঙ্খতভাৰেন সব্বসো খেমত্তা. তেনাহ ভগৰা – ‘‘খেমঞ্চ ৰো, ভিক্খৰে, ধম্মং দেসেস্সামি খেমগামিনিঞ্চ পটিপদ’’ন্তিআদি (সং. নি. ৪.৩৭৯-৪০৮). ন কুতোচি ভযং এতস্মিং অধিগতেতি অকুতোভযং, নিব্বানং. তেনাহ ‘‘নিব্বানপ্পত্তস্সা’’তিআদি. ৰিপস্সিতো পট্ঠাযাতি অম্হাকং ভগৰতো নামৰসেন ইসীনং সত্তমভাৰদস্সনত্থং ৰুত্তং. তে হি তত্থ তত্থ সুত্তে বহুসো কিত্তিতা. ইসীনন্তি ৰা পচ্চেকবুদ্ধসাৰকবাহিরকইসীনং সত্তমো উত্তরো সেট্ঠোতি অত্থো.

অট্ঠুপ্পত্তিৰসেনাতি কারণসমুট্ঠানৰসেন. তদস্স অট্ঠুপ্পত্তিং ৰিভাৰেতুং ‘‘সঙ্ঘমজ্ঝে’’তিআদি ৰুত্তং. পটিভানসম্পন্নৰাচায অঞ্ঞে ঈসতি অভিভৰতীতি ৰঙ্গীসো. তেনাহ ‘‘পটিভানসম্পত্তি’’ন্তিআদি.

কিলেসুম্মুজ্জনসতানীতি রাগাদিকিলেসানং রজ্জনদুস্সনাদিনযেহি সৰিসযে অযোনিসো উট্ঠানানি. যদি অনেকানি সতানি, অথ কস্মা ‘‘উম্মগ্গপথ’’ন্তি? ৰুত্তন্তি আহ ‘‘ৰট্টপথত্তা পন পথ’’ন্তি. রাগদোসমোহমানদিট্ঠিৰসেন রাগখিলাদীনি পঞ্চখিলানি. ৰিভজন্তন্তি ৰিভজনৰসেন কথেন্তং. ৰিভজিত্ৰাতি ঞাণেন ৰিৰেচেত্ৰা.

অমতে অক্খাতেতি অমতাৰহে ধম্মে দেসিতে. ধম্মস্স পস্সিতারো সচ্চসম্পটিৰেধেন. অসংহীরা দিট্ঠিৰাতেহি.

অতিৰিজ্ঝিত্ৰাতি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা. অতিক্কমভূতন্তি অতিক্কমনট্ঠেন ভূতং. দসদ্ধানন্তি দসন্নং উপড্ঢানং. তেনাহ ‘‘পঞ্চন্ন’’ন্তি. জানন্তেনাতি ধম্মস্স সুদুল্লভতং জানন্তেন.

পরোসহস্সসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. কোণ্ডঞ্ঞসুত্তৰণ্ণনা

২১৭. এৰংগহিতনামোতি ‘‘অঞ্ঞাসি ৰত, ভো, কোণ্ডঞ্ঞো’’তি সত্থু ৰচনং নিস্সায ভিক্খূহি অঞ্ঞেহি কোণ্ডঞ্ঞনামকেহি ৰিসেসনত্থং এৰংগহিতনামো. দ্ৰাদসন্নং সংৰচ্ছরানং ৰসেন চিরস্সং. ছদ্দন্তভৰনেতি ছদ্দন্তনাগরাজভৰনট্ঠানে. পঞ্ঞৰা মহাসাৰকো রত্তঞ্ঞুতায. ‘‘দসসহস্সচক্কৰাল়ে দেৰমনুস্সানন্তি দসসহস্সচক্কৰাল়ে দেৰানং, ইমস্মিং চক্কৰাল়ে দেৰমনুস্সানঞ্চাতি এৰং দসসহস্সচক্কৰাল়ে দেৰমনুস্সান’’ন্তি ৰদন্তি. অগ্গন্তিআদিতো. তত্থাতি মন্দাকিনিতীরে.

ৰস্সগ্গেনাতি ৰস্সপটিপাটিযা. তন্তি অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞত্থেরং. মহাব্রহ্মানং ৰিয লোকিযমনুস্সা হরাযন্তি. পামোক্খভূতো আযস্মা থেরো অন্তরন্তরা তত্থ তত্থ জনপদে ৰসিত্ৰা তদনুক্কমেন মন্দাকিনিতীরং উপগতো, তস্মা ৰুত্তং – ‘‘ইচ্ছামহং, ভন্তে, জনপদে ৰসিতু’’ন্তি.

আনুভাৰসম্পন্না দিব্বাযুকা তে হত্থিনাগাতি ৰুত্তং ‘‘পুব্বে পচ্চেকবুদ্ধানং পারিচরিযায কতপরিচযা’’তি. থেরস্স সঞ্চরণট্ঠানে আৰরণসাখা হরিত্ৰা অপনেত্ৰা. মুখোদকঞ্চেৰ দন্তকট্ঠঞ্চ ঠপেতীতি সল়লদেৰদারুকট্ঠাদীনি অঞ্ঞমঞ্ঞং ঘংসিত্ৰা অগ্গিং নিব্বত্তেত্ৰা জালেত্ৰা তত্থ পাসাণখণ্ডানি তাপেত্ৰা তানি দণ্ডকেহি ৰট্টেত্ৰা তল়াকাসু উদকসোণ্ডীসু খিপিত্ৰা উদকস্স তত্তভাৰং ঞত্ৰা নাগলতাদন্তকট্ঠং উপনেন্তো মুখোদকঞ্চ ঠপেতি. ৰত্তং করোতীতি অন্তোকুটিযা বহি চ পমুখেপি অঙ্গণেপি সাখাভঙ্গেহি সম্মজ্জন্তো ৰক্খমাননযেন আহারং উপনেন্তো ৰত্তং করোতি.

পতিট্ঠপ্পমাণেতি কটিপ্পমাণে, অযমেৰ ৰা পাঠো তাৰ মহন্তমেৰাতি যাৰ মহন্তং সেতপদুমৰনং, তাৰ মহন্তমেৰ. এসেৰ নযো রত্তকুমুদৰনাদীসু. খাদন্তা মনুস্সা. পক্কপযোঘনিকা ৰিযাতি সুপক্কপযোঘনং ৰিয. ঘনভাৰেন পন পক্খিত্তখুদ্দমধু ৰিয হোতি. তেনাহ ‘‘এতং পোক্খরমধু নামা’’তি. মুল়ালন্তি সেতপদুমানং মূলং. ভিসন্তি তেসংযেৰ কন্দং. একস্মিং পব্বেতি একেকস্মিং পব্বন্তরে. পাদঘটকন্তি দোণস্স চতুভাগো সণ্ঠানতো খুদ্দকো, তস্মা পাদঘটকপ্পমাণন্তি তুম্বমত্তং. সোণ্ডিআৰাটেতি খুদ্দকসোণ্ডিযো চেৰ খুদ্দকআৰাটে চ.

এতং ভোজনন্তি যথাৰুত্তং নিরুদকপাযসভোজনং. কেচি সঞ্জানন্তি যে থেরা ৰুড্ঢতরা. কেচি ন সঞ্জানন্তি যে নৰা অচিরপব্বজিতা.

বুদ্ধানুবুদ্ধোতি বুদ্ধস্স অনুবুদ্ধো. বাল়্হৰীরিযোতি চতুন্নং সম্মপ্পধানানং ৰসেন চিরনিচিতৰীরিযো. তিণ্ণং ৰিৰেকানন্তি কাযচিত্তউপধিৰিৰেকানং লাভীতি যোজনা. চতস্সো ৰদতি ৰঙ্গীসত্থেরো সযংপটিভানং, ন সেসাভিঞ্ঞানং অভাৰতোতি আহ ‘‘ইতরা’’তিআদি. পরিসা সন্নিসীদি নিস্সদ্দভাৰেন তুণ্হী অহোসীতি অত্থো. অনুজানাপেসীতি পঠমং অত্তনা ঞাতং উপট্ঠিতং অত্তনো পরিনিব্বানকালং অনু পচ্ছা সত্থারং জানাপেসীতি এৰং এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.

তন্তি আসাল়্হিপুণ্ণমায ইসিপতনে যং দস্সনং, যং ৰা দুক্করচরিযাযং তুম্হাকং উপট্ঠানং আদিতো দস্সনং, তং, ভন্তে, পঠমদস্সনং. ওনতৰিনতাতি হেট্ঠা উপরি চ ওনতা ৰিনতা. কম্পেত্ৰাতি থোকং চালেত্ৰা দস্সনত্থং একনিন্নাদো তেসং হত্থিনাগানঞ্চেৰ নাগযক্খকুম্ভণ্ডানং দেৰতানঞ্চ সদ্দেন. ব্রহ্মানো দেৰানং অদংসূতি সম্বন্ধো.

সজ্ঝাযমকংসু পসাদনীযেসু পসাদৰসেন সন্নিপতিতপরিসায পসাদজননত্থং ভগৰতি নিক্খমিত্ৰাতি ভগৰতি গন্ধকুটিতো নিক্খমিত্ৰা. ধরতিযেৰাতি অদুট্ঠতং পত্ৰা তিট্ঠতেৰ.

কোণ্ডঞ্ঞসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. মোগ্গল্লানসুত্তৰণ্ণনা

২১৮. পচ্চৰেক্খতীতি তেসং অরিযানং চিত্তং অত্তনো ঞাণচক্খুনা পতি অৰেক্খতি পচ্চৰেক্খতি. পব্বতস্সাতি ইসিগিলিপব্বতস্স. দুক্খপারং গতন্তি ৰট্টদুক্খস্স পারং পরিযন্তং গতং. সব্বগুণসম্পন্নন্তি সব্বেহি বুদ্ধগুণেহি চ সাৰকগুণেহি চ পরিপুণ্ণং. অনেকাকারসম্পন্নন্তি রূপঘোসলূখধম্মপ্পমাণিকানং সত্তানং তেহি তেহি আকারেহি সব্বেসঞ্চ অনেকেহি অনন্তাপরিমেয্যেহি পসীদিতব্বাকারেহি সমন্নাগতং. তে পন আকারা যস্মা অনঞ্ঞসাধারণা বুদ্ধগুণা এৰ, তস্মা আহ ‘‘অনেকেহি গুণেহি সমন্নাগত’’ন্তি.

মোগ্গল্লানসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১১. গগ্গরাসুত্তৰণ্ণনা

২১৯. তেতি তে দেৰমনুস্সে. ‘‘সরীরৰণ্ণেনাতি সরীরে ছৰিৰণ্ণেনা’’তি ৰদন্তি. সরীরৰণ্ণেনাতি ৰা ধম্মরূপকাযগুণেন. ‘‘যসসা’’তিপি পাঠো, সো এৰত্থো. ৰিগতমলোতি অব্ভামহিকাদীহি ৰিগতূপক্কিলেসো. ভাণু ৰুচ্চতি পভা, সাতিসযো ভাণু এতস্স অত্থীতি ভাণুমা. সূরিযোতি আহ ‘‘আদিচ্চো ৰিযা’’তি.

গগ্গরাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১২. ৰঙ্গীসসুত্তৰণ্ণনা

২২০. সো কির ৰিচরতীতি সম্বন্ধো. ‘‘যথাযং দীপো জম্বুদীপোতি জম্বুনা পঞ্ঞাতো, এৰাহম্পি তেন জম্বুনা পঞ্ঞাযিস্স’’ন্তি জম্বুসাখং পরিহরিত্ৰা. ৰাদং কত্ৰাতি ‘‘ইমস্মিং ৰাদে সচে তে পরাজযো হোতি, ত্ৰং মে দাসো হোহি. সচে মে পরাজযো, অহং তে ভরিযা’’তি এৰং কতিকং কত্ৰা. ৰাদে জযপরাজযানুভাৰেনাতি তথাপৰত্তিতে ৰাদে পরিব্বাজকস্স জযানুভাৰেন চেৰ অত্তনো পরাজযেন চ. ৰযং আগম্মাতি সিপ্পুগ্গহণৰযং আগম্ম. ৰিজ্জন্তি মন্তং.

নিব্বত্তগতিৰিভাৰনৰসেন ছৰসীসভাৰং দূসেতি ৰিনাসেতীতি ছৰদূসকং সিপ্পং, তথাপৰত্তং মন্তপদং. অত্তনো আনুভাৰেনাতি নিরযে নিব্বত্তসত্তস্স সীসং যত্থ কত্থচি ঠিতং বুদ্ধানুভাৰেন আনেত্ৰা দস্সেত্ৰা. খীণাসৰস্স সীসন্তি পরমপ্পিচ্ছতায কঞ্চিপি অজানাপেত্ৰা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা পরিনিব্বুতস্স খীণাসৰস্স ছড্ডিতং সীসকটাহং. দস্সেসীতি অত্তনো আনুভাৰেন আনেত্ৰা দস্সেসি.

‘‘তুম্হে, ভো গোতম, জানাথা’’তি কামং ৰঙ্গীসো নিব্বত্তট্ঠানং সন্ধায পুচ্ছতি, ভগৰা পন অনুপাদিসেসনিব্বানং সন্ধায ‘‘আম, ৰঙ্গীস…পে… গতিং জানামী’’তি আহ. ৰুত্তঞ্হেতং ‘‘নিব্বানং অরহতো গতী’’তি. ৰঙ্গীসো সযং মন্তবলেন গতিপরিযাপন্নস্স গতিং জানন্তো ভগৰন্তম্পি ‘‘অযম্পি তথা’’তি মঞ্ঞমানো ‘‘মন্তেন জানাসি, ভো গোতমা’’তি আহ. ভগৰা অত্তনো বুদ্ধঞাণমেৰ মন্তং কত্ৰা দীপেন্তো ‘‘আম, ৰঙ্গীস, একেন মন্তেনেৰ জানামী’’তি আহ. মুধা এৰ দাতব্বন্তি অমূলিকো. অনন্তরহিতায ভূমিযা সযনং থণ্ডিলসেয্যা. আদি-সদ্দেন সাযততিযং উদকোরোহণভূমিহরণাদিং সঙ্গণ্হাতি. সো তং…পে… অরহত্তং পাপুণীতি ইমিনা ৰঙ্গীসত্থেরো পব্বজিত্ৰা ন চিরস্সেৰ সুখায পটিপদায অরহত্তং পত্তো ৰিয দিস্সতি, ন খো পনেতং এৰং দট্ঠব্বং, আযতিং থেরো পব্বজিত্ৰা সমথৰিপস্সনাসু কম্মং আরভিত্ৰাপি দুক্খায পটিপদায তাদিসং কালং ৰীতিনামেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. তেনাহ –

‘‘নিক্খন্তং ৰত মং সন্তং, অগারস্মানগারিযং;

ৰিতক্কা উপধাৰন্তি, পগব্ভা কণ্হতো ইমে’’. (সং. নি. ১.২০৯; থেরগা. ১২১৮);

আযস্মতো ৰঙ্গীসস্স অনভিরতি উপ্পন্না হোতি, রাগো চিত্তং অনুদ্ধংসেতি, ‘‘কামরাগেন ডয্হামি, চিত্তং মে পরিডয্হতী’’তিআদি (থেরগা. ১২৩২).

ৰিমুত্তিসুখন্তি সব্বসো কিলেসৰিমুত্তিযং নিব্বানে চ উপ্পন্নং সম্পতিঅরহত্তফলসুখং পটিসংৰেদেন্তোতি যথাপরিচ্ছিন্নং কালং পতি সম্মদেৰ ৰেদেন্তো অনুভৰন্তো. কৰিনা কতং, ততো ৰা আগতং, তস্স ৰা ইদন্তি কাৰেযং, তদেৰেত্থ ‘‘কাৰেয্য’’ন্তি ৰুত্তং. যে নিযামগতদ্দসাতি যে ভিক্খূ অরিযা বুদ্ধানং সাৰকা ফলট্ঠভাৰেন নিযামগতা চেৰ মগ্গট্ঠভাৰেন নিযামদসা চ. নিযামোতি হি সম্মত্তনিযামো অধিপ্পেতো. সুআগমনন্তি মম ইমস্স সত্থুনো সন্তিকে আগমনং উপগমনং, ইমস্মিঞ্চ ধম্মৰিনযে আগমনং পব্বজনং উপসম্পদা সুন্দরং আগমনং. তত্থ কারণমাহ ‘‘তিস্সো ৰিজ্জা’’তিআদি. অৰুত্তম্পি গাথায অত্থতো গহিতমেৰ থেরস্স ছল়ভিঞ্ঞভাৰতো.

ৰঙ্গীসসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সারত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

ৰঙ্গীসসংযুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.