৮. কল্যাণমিত্তসুত্তৰণ্ণনা

১২৯. সীলাদিগুণসমন্নাগতো কল্যাণো ভদ্দকো মিত্তো এতস্সাতি কল্যাণমিত্তো, তস্স ধম্মো কল্যাণমিত্তস্সেৰ স্ৰাখাতো নাম হোতি সুত্ৰা কত্তব্বকিচ্চস্স সাধনতো. তেনাহ ‘‘অত্থং পূরেতী’’তি. ইতরস্সাতি পাপমিত্তস্স. তেনাতি অত্থপূরণেন. এতন্তি ‘‘সো চ খো কল্যাণমিত্তস্সা’’তি এতং ৰচনং. দেসনাধম্মোতি পরিযত্তিধম্মো. সো হি কল্যাণমিত্ততো পচ্চক্খতো লদ্ধব্বো, ইতরে তদুপনিস্সযা পচ্চত্তপুরিসকারেহি, তেন লদ্ধব্বো কল্যাণমিত্তোতি এৰমত্থো গহেতব্বো. সাৰকবোধিসত্তৰসেন হেসা দেসনা আগতা. ন হি সেসবোধিসত্তানং পরোপদেসেন পযোজনং অত্থি.

উপড্ঢং কল্যাণমিত্ততোতি ব্রহ্মচরিযং চরন্তস্স উপড্ঢগুণো কল্যাণমিত্ততো লদ্ধব্বো. উপড্ঢং পচ্চত্তপুরিসকারতোতি ইতরং উপড্ঢং ঞাণং পটিপজ্জন্তস্স অত্তনো পুরিসকারতো. লোকেপি পাকটোযমত্থো ‘‘আচরিযতো উপড্ঢং, পচ্চত্তপুরিসকারতো উপড্ঢং লদ্ধব্বা তেৰিজ্জতা’’তি, তস্মা থেরো তথা চিন্তেসি. নিপ্পদেসন্তি অনৰসেসতো. ততোতি কল্যাণমিত্ততো. উপড্ঢং আগচ্ছতীতি উপড্ঢগুণো পটিপজ্জন্তং উপগচ্ছতি. বহূহি পুরিসেহি. ৰিনিব্ভোগো ৰিৰেচনং নত্থি একজ্ঝং অত্থস্স ৰিৰেচেতুং অসক্কুণেয্যত্তা. এসাতি পরতোঘোসপচ্চত্তপুরিসকারতো চ সিজ্ঝমানো অত্থো. এত্তকন্তি এত্তকো ভাগো. যদি ন সক্কা লদ্ধুং, অথ কস্মা উপড্ঢন্তি ৰুত্তন্তি আহ ‘‘কল্যাণমিত্ততাযা’’তিআদি. সম্মাদিট্ঠিআদীসু ন সক্কা লদ্ধুং. অসক্কুণেয্যে সকলম্পি ন সম্ভৰতি পরতোঘোসমত্তেন তেসং অসিজ্ঝনতো, পধানহেতুভাৰদীপনত্থং পন ‘‘সকলমেৰা’’তি ৰুত্তং. পুব্বভাগপটিলাভঙ্গন্তি পুব্বভাগে পটিলদ্ধব্বকারণং কল্যাণমিত্তস্স উপদেসেন ৰিনা তেন উত্তরি ৰিসেসতো অলদ্ধব্বতো. অত্থতোতি পরমত্থতো. ‘‘কল্যাণমিত্তং…পে… চত্তারো খন্ধা’’তি ৰত্ৰা সুত্ৰাতি অত্থো. তে পন সীলাদযো সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নাতি আহ ‘‘সঙ্খারক্খন্ধোতিপি ৰদন্তিযেৰা’’তি.

মাহেৰন্তি মা অহ এৰন্তি ছেদো, অহাতি নিপাতমত্তং, মাতি পটিসেধে নিপাতো. তেনাহ ‘‘মা এৰং অভণী’’তি. ‘‘মাহেৰং আনন্দা’’তি ৰদতো ভগৰতো ইমস্মিং ঠানে তাদিসস্স নাম তে, আনন্দ, কল্যাণমিত্তগুণে সেৰতো ৰত্তুং যুত্তং অযাথাৰতোতি ধম্মভণ্ডাগারিকস্স যথাভূতগুণকিত্তনমুখেন পটিক্খেপো যুত্তোতি দস্সেন্তো ‘‘বহুস্সুতো’’তিআদিমাহ. ইদন্তি ইদং ৰচনং ভগৰা আহাতি সম্বন্ধো. সকলমেৰ হীতি এত্থ হি-সদ্দো হেতুঅত্থো. তেন ‘‘মাহেৰ’’ন্তি তস্স পটিক্খেপস্স কারণং জোতিতং, ন সরূপতো ৰুত্তং. ‘‘কল্যাণমিত্তস্সেত’’ন্তিআদিনা পন তং সরূপতো দস্সিতন্তি আহ ‘‘ইদানি…পে… আদিমাহা’’তি. পাটিকঙ্খিতব্বন্তি ইচ্ছনট্ঠেন পাটিকঙ্খিতব্বং, ন পটিকঙ্খানিমিত্তেনাতি আহ ‘‘অৰস্সংভাৰীতি অত্থো’’তি.

ইধাতি অন্তোগধাৰধারণপদং, ইধেৰাতি অত্থো. ইমস্মিংযেৰ হি সাসনে অরিযমগ্গভাৰনা, ন অঞ্ঞত্থ. আদিপদানংযেৰাতি তস্মিং তস্মিং ৰাক্যে আদিতো এৰ ৰুত্তসম্মাদিট্ঠিআদিপদানংযেৰ. সম্মাদস্সনলক্খণাতি চতুন্নং অরিযসচ্চানং পরিঞ্ঞাভিসমযাদিৰসেন সম্মদেৰ দস্সনসভাৰা. সম্মাঅভিরোপনলক্খণোতি নিব্বানসঙ্খাতে আরম্মণে সম্পযুত্তধম্মে সম্মদেৰ আরোপনসভাৰো. সম্মাপরিগ্গহণলক্খণাতি মুসাৰাদাদীনং ৰিসংৰাদনাদিকিচ্চতায লূখানং অপরিগ্গাহকানং পটিপক্খভাৰতো পরিগ্গাহকসভাৰা সম্মাৰাচা সিনিদ্ধভাৰেন সম্পযুত্তধম্মে সম্মাৰাচাপচ্চযং সুভাসিতসোতারঞ্চ পুগ্গলং পরিগ্গণ্হাতীতি সম্মাপরিগ্গহণলক্খণা. যথা কাযিককিরিযা কিঞ্চি কত্তব্বং সমুট্ঠাপেতি, সযঞ্চ সমুট্ঠহনং ঘটনং হোতি, তথা সম্মাকম্মন্ত সঙ্খাতা ৰিরতিপীতি সমুট্ঠাপনলক্খণা দট্ঠব্বা, সম্পযুত্তধম্মানং ৰা উক্খিপনং সমুট্ঠাপনং কাযিককিরিযায ভারুক্খিপনং ৰিয. জীৰমানস্স সত্তস্স, সম্পযুত্তধম্মানং ৰা, জীৰিতপ্পৰত্তিযা আজীৰস্সেৰ ৰা সুদ্ধি ৰোদানং. যথা উপ্পন্নুপ্পন্নানং ৰজ্জানং ধম্মেন পহানানুপ্পাদঅত্থলাভাদিপরিৰুড্ঢি হোতি, এৰং সম্পযুত্তানং পগ্গহণসভাৰোতি সম্মাপগ্গহলক্খণো সম্মাৰাযামো. কাযৰেদনাচিত্তধম্মেসু সুভসুখনিচ্চঅত্তগাহানঞ্চ ৰিধমনৰসেন সম্মাপতিট্ঠানসভাৰাতি সম্মাউপট্ঠানলক্খণা সম্মাসতি. সম্পযুত্তধম্মানং সম্মা সমাদহনং একগ্গতাকরণং সভাৰো এতস্সাতি সম্মাসমাধানলক্খণো সম্মাসমাধি. তীণি কিচ্চানি হোন্তি পটিপক্খধম্মেসু, আরম্মণধম্মেসু, সম্পযুত্তধম্মেসু চ একস্মিংযেৰ খণে পৰত্তিৰিসেসভূতানি. ইদানি তানি সরূপতো দস্সেতুং ‘‘সেয্যথিদ’’ন্তিআদি ৰুত্তং. সদ্ধিন্তি ইমিনা ‘‘অঞ্ঞেহী’’তি ৰুত্তকিলেসা মিচ্ছাদিট্ঠিযা সহ একট্ঠা ৰা অনেকট্ঠা ৰাতি দস্সেতি. পজহতি পহায নং পটিৰিজ্ঝতি. নিরোধন্তি নিব্বানং আরম্মণং করোতি সচ্ছিকিরিযাপটিৰেধেন পটিৰিজ্ঝতি.

ন কেৰলং মগ্গধম্মা ৰুত্তনযেনেৰ, অথ খো অপরেনপি নযেন ৰেদিতব্বাতি দস্সেন্তো ‘‘অপিচা’’তিআদিমাহ. নানাখণা পুনপ্পুনং উপ্পজ্জনতো. নানারম্মণা অনিচ্চানুপস্সনাদিভাৰতো. একক্খণা সকিদেৰ উপ্পজ্জনতো. একারম্মণা নিব্বানৰিসযত্তা. চত্তারি নামানি লভতি পরিঞ্ঞাভিসমযাদিৰসেন পৰত্তিযা. তীণি নামানি লভতি কামসঙ্কপ্পাদীনং পহানৰসেন পৰত্তিযা. পটিপক্খপহানৰসেন হিস্স নামত্তযলাভো. এস নযো সেসেসুপি. ৰিরতিযোপি হোন্তি চেতনাযোপি পুব্বভাগেপি ৰিক্খম্ভনৰসেন পৰত্তনতো. মগ্গক্খণে পন ৰিরতিযোৰ পটিপক্খসমুচ্ছিন্দনস্স মগ্গকিচ্চত্তা. ন হি চেতনা মগ্গসভাৰা. সম্মপ্পধানসতিপট্ঠানৰসেনাতি চতুব্বিধসম্মপ্পধানচতুব্বিধসতিপট্ঠানৰসেন চত্তারি নামানি লভতি অনুপ্পন্নাকুসলানুপ্পাদনাদীনং কুসলানঞ্চ ৰড্ঢনতো. পুব্বভাগেপি মগ্গক্খণেপীতি যথা পুব্বভাগে পঠমজ্ঝানাদিৰসেন নানা. এৰং মগ্গক্খণেপি. ন হি একোপি চ মগ্গসমাধি পঠমজ্ঝানসমাধিআদিনামানি লভতি সম্মাদিট্ঠিআদীনং ৰিয কিচ্চৰসেন ভেদাভাৰতো. তেনাহ ‘‘মগ্গক্খণেপি সম্মাসমাধিযেৰা’’তি.

ঞত্ৰা ঞাতব্বাতি সম্বন্ধো. ৰুদ্ধি নাম ৰেপুল্লং ভিয্যোভাৰো পুনপ্পুনং উপ্পাদো এৰাতি আহ ‘‘পুনপ্পুনং জনেতী’’তি. অভিনিব্বত্তেতীতি অভিৰড্ঢং পাপেন্তো নিব্বত্তেতি. ৰিৰিত্ততাতি ৰিৰিত্তভাৰো. সো হি ৰিৰেচনীযতো ৰিৰিচ্চতি, যং ৰিৰিচ্চিত্ৰা ঠিতং, তদুভযম্পি ইধ ৰিৰিত্তভাৰসামঞ্ঞেন ‘‘ৰিৰিত্ততা’’তি ৰুত্তং. তেসু পুরিমো ৰিৰেচনীযতো ৰিৰিচ্চমানতায ৰিৰিচ্চনকিরিযায সমঙ্গী ধম্মসমূহো তায এৰ ৰিৰিচ্চনকিরিযায ৰসেন ৰিৰেকোতি গহিতো. ইতরো সব্বসো ততো ৰিৰিত্তসভাৰতায. তত্থ যস্মিং ধম্মপুঞ্জে সম্মাদিট্ঠি পৰত্ততি, তং যথাৰুত্তায ৰিৰিচ্চমানতায ৰিৰেকসঙ্খাতং নিস্সাযেৰ পৰত্ততি, ইতরং পন তংনিন্নতাতংআরম্মণতাহীতি ৰুত্তং ‘‘ৰিৰেকং নিস্সিতং, ৰিৰেকে ৰা নিস্সিত’’ন্তি.

যথা ৰা ৰিৰেকৰসেন পৰত্তং ঝানং ‘‘ৰিৰেকজ’’ন্তি ৰুত্তং, এৰং ৰিৰেকৰসেন পৰত্তা সম্মাদিট্ঠি ‘‘ৰিৰেকনিস্সিতা’’তি দট্ঠব্বা. নিস্সযো চ ৰিপস্সনামগ্গানং ৰসেন মগ্গফলানং ৰেদিতব্বো. অসতিপি তাসং পুব্বাপরভাৰে ‘‘পটিচ্চসমুপ্পাদো’’তি এত্থ পচ্চযানং সমুপ্পাদনং ৰিয অভিন্নধম্মাধারা নিস্সযভাৰনা সম্ভৰন্তি. তস্স তদঙ্গ-সমুচ্ছেদনিস্সরণৰিৰেকনিস্সিততং ৰত্ৰা পটিপ্পস্সদ্ধিৰিৰেকনিস্সিততায অৰচনং অরিযমগ্গভাৰনায ৰুচ্চমানত্তা. ভাৰিতমগ্গস্স হি যে সচ্ছিকাতব্বা ধম্মা. তেসং কিচ্চং পটিপ্পস্সদ্ধিৰিৰেকো. অজ্ঝাসযতোতি ‘‘নিব্বানং সচ্ছিকরিস্সামী’’তি মহন্তঅজ্ঝাসযতো. যদিপি হি ৰিপস্সনাক্খণে সঙ্খারারম্মণং চিত্তং, সঙ্খারেসু পন আদীনৰং সুট্ঠু, দিস্ৰা তপ্পটিপক্খে নিব্বানে নিন্নতায অজ্ঝাসযতো নিস্সরণৰিৰেকনিস্সিতো হোতি, উণ্হাভিভূতস্স পুগ্গলস্স সীতনিন্নচিত্ততা ৰিয. কেচি পন ‘‘যথা সভাৰতো, যথা অজ্ঝাসযতো নিস্সরণৰিৰেকনিস্সিততা, এৰং পটিপ্পস্সদ্ধিৰিৰেকনিস্সিততাপি সিযা’’তি ৰদন্তি. যদগ্গেন হি নিব্বাননিন্নতা সিযা, তদগ্গেন ফলনিন্নতাপি সিযা ‘‘কুদাস্সু নামাহং তদাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য’’ন্তি অজ্ঝাসযসম্পত্তিযা ভাৰতো. যস্মা পহানৰিনযো ৰিয রাগনিরোধোপি ইধাধিপ্পেতৰিৰেকেন অত্থতো নিব্বিসিট্ঠো, তস্মা ৰুত্তং এস নযো ৰিরাগনিস্সিতাদীসূতি. তেনাহ ‘‘ৰিৰেকত্থা এৰ হি ৰিরাগাদযো’’তি.

ৰোস্সগ্গসদ্দো পরিচ্চাগত্থো পক্খন্দনত্থো চাতি ৰোস্সগ্গস্স দুৰিধতা ৰুত্তা. ৰোস্সজ্জনঞ্হি পহানং, ৰিস্সট্ঠভাৰেন নিরাসঙ্কপৰত্তি চ, তস্মা ৰিপস্সনাক্খণে তদঙ্গৰসেন, মগ্গক্খণে সমুচ্ছেদৰসেন পটিপক্খস্স পহানং ৰোস্সগ্গো, তথা ৰিপস্সনাক্খণে তংনিন্নভাৰেন, মগ্গক্খণে আরম্মণকরণেন ৰিস্সট্ঠসভাৰতা ৰোস্সগ্গোতি ৰেদিতব্বং. তেনেৰাহ ‘‘তত্থ পরিচ্চাগৰোস্সগ্গো’’তিআদি. অযং সম্মাদিট্ঠীতি অযং মিস্সকৰসেন ৰুত্তা সম্মাদিট্ঠি. যথাৰুত্তেন পকারেনাতি তদঙ্গপ্পহানসমুচ্ছেদপ্পহানপকারেন তংনিন্নতদারম্মণকরণপ্পকারেন চ.

পুব্বে ৰোস্সগ্গৰচনস্সেৰ অত্থস্স ৰুত্তত্তা আহ ‘‘সকলেন ৰচনেনা’’তি. পরিণমন্তং ৰিপস্সনাক্খণে, পরিণতং মগ্গক্খণে. পরিণামো নাম ইধ পরিপাকোতি আহ ‘‘পরিপচ্চন্তং পরিপক্কঞ্চা’’তি. পরিপাকো চ আসেৰনলাভেন লদ্ধসামত্থিযস্স কিলেসে পরিচ্চজিতুং নিব্বানং পক্খন্দিতুং তিক্খৰিসদভাৰো. তেনাহ ‘‘অয’’ন্তিআদি. এস নযোতি য্ৰাযং নযো ‘‘ৰিৰেকনিস্সিত’’ন্তিআদিনা সম্মাদিট্ঠিযং ৰুত্তো, সেসেসু সম্মাসঙ্কপ্পাদীসুপি এসেৰ নযো, এৰং তত্থ নেতব্বন্তি অত্থো. পটিচ্চাতি নিস্সায. জাতিসভাৰাতি জাযনসভাৰা. সকলোতি অনৰসেসো, সব্বোতি অত্থো. ন কোচি মগ্গো সাৰসেসো হুত্ৰা সম্ভৰতি. হেট্ঠিমে মগ্গে উপ্পন্নে উপরিমো উপ্পন্নো এৰ নাম অনন্তরাযেন উপ্পজ্জনতো. ৰৰস্সগ্গত্থেতি ৰচসাযত্থে. ৰণ্ণযন্তীতি গুণৰণ্ণনৰসেন ৰিত্থারেন্তি.

কল্যাণমিত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.