৫. অচেলকৰগ্গো
১. অচেলকসিক্খাপদৰণ্ণনা
অচেলকৰগ্গস্স পঠমে এতেসং অচেলকাদীনং অঞ্ঞতিত্থিযানং যংকিঞ্চি আমিসং একপ্পযোগেন দেন্তস্স একং পাচিত্তিযং, অৰচ্ছিন্দিত্ৰা অৰচ্ছিন্দিত্ৰা দেন্তস্স পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং.
ৰেসালিযং আযস্মন্তং আনন্দং আরব্ভ পরিব্বাজিকায দ্ৰে পূৰে দানৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, উদকদন্তপোনং দেন্তস্স, অতিত্থিযে তিত্থিযসঞ্ঞিস্স, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. অতিত্থিযে অতিত্থিযসঞ্ঞিস্স, অনুপসম্পন্নেন দাপেন্তস্স, তেসং সন্তিকে ভাজনং নিক্খিপিত্ৰা ‘‘ইদং গণ্হথা’’তি ভণন্তস্স, তেসং ৰা নিক্খিত্তভাজনে দেন্তস্স, বাহিরলেপং দেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অঞ্ঞতিত্থিযতা, অননুঞ্ঞাততা, অজ্ঝোহরণীযং অজ্ঝোহরণত্থায সহত্থা অনিক্খিত্তভাজনে দানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এল়কলোমসদিসানীতি.
অচেলকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. উয্যোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুতিযে দাপেত্ৰা ৰা অদাপেত্ৰা ৰাতি যংকিঞ্চি আমিসং দাপেত্ৰা ৰা ন দাপেত্ৰা ৰা. উয্যোজেয্যাতি মাতুগামেন সদ্ধিং হসনকীল়নরহোনিসজ্জাদীনি কত্তুকামো ‘গচ্ছা’তিআদীনি ৰত্ৰা উয্যোজেয্য. এতদেৰাতি এতং অনাচারমেৰ পচ্চযং করিত্ৰা, ন অঞ্ঞং পতিরূপং কারণং. পাচিত্তিযন্তি উয্যোজনমত্তে তাৰ দুক্কটং, যদা পনস্স সো দস্সনূপচারং ৰা সৰনূপচারং ৰা একেন পাদেন ৰিজহতি, অপরং দুক্কটং, দুতিযেন ৰিজহিতে পাচিত্তিযং. এত্থ চ দস্সনূপচারস্স অজ্ঝোকাসে ঠত্ৰা দ্ৰাদসহত্থপ্পমাণং, তথা সৰনূপচারস্স. সচে পন অন্তরা কুট্টদ্ৰারপাকারাদযো হোন্তি, তেহি অন্তরিতভাৰোযেৰ উপচারাতিক্কমো.
সাৰত্থিযং উপনন্দং আরব্ভ উয্যোজনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, উয্যোজনাণত্তিকায সাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, উভিন্নম্পি কলিসাসনারোপনে দুক্কটমেৰ, ‘‘উভো একতো ন যাপেস্সামা’’তি এৰমাদীহি পতিরূপকারণেহি উয্যোজেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অনাচারং আচরিতুকামতা, তদত্থমেৰ উপসম্পন্নস্স উয্যোজনং, এৰং উয্যোজিতস্স উপচারাতিক্কমোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানীতি.
উয্যোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. সভোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা
ততিযে সহ উভোহি জনেহীতি সভোজনং, তস্মিং সভোজনে. অথ ৰা সভোজনেতি সভোগে, রাগপরিযুট্ঠিতপুরিসস্স হি ইত্থী ভোগো, ইত্থিযা চ পুরিসো, তেনেৰস্স পদভাজনে ‘‘ইত্থী চেৰ হোতি, পুরিসো চা’’তিআদি (পাচি. ২৮১) ৰুত্তং. অনুপখজ্জ নিসজ্জং কপ্পেয্যাতি অনুপৰিসিত্ৰা নিসীদেয্য, যং তস্মিং কুলে সযনিঘরং, তস্স মহাচতুস্সালাদীসু কতস্স মহল্লকস্স পিট্ঠসঙ্ঘাটতো হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা অন্তোসযনস্স আসন্নে ঠানে, খুদ্দকস্স ৰা ৰেমজ্ঝং অতিক্কমিত্ৰা নিসীদেয্যাতি অত্থো, এৰং নিসিন্নস্স পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং উপনন্দং আরব্ভ অনুপখজ্জ নিসজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অসযনিঘরে সযনিঘরসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. নসযনিঘরসঞ্ঞিস্স, ৰুত্তলক্খণং পদেসং অনতিক্কমিত্ৰা নিসিন্নস্স, ভিক্খুস্মিং দুতিযকে সতি, উভোসু নিক্খন্তেসু ৰা, ৰীতরাগেসু ৰা নিসীদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অৰীতরাগজাযম্পতিকানং সন্নিহিততা, সযনিঘরতা, দুতিযস্স ভিক্খুনো অভাৰো, অনুপখজ্জ নিসীদনন্তি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানীতি.
সভোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪-৫. রহোপটিচ্ছন্ন-রহোনিসজ্জসিক্খাপদৰণ্ণনা
চতুত্থপঞ্চমানি সাৰত্থিযং উপনন্দং আরব্ভ পটিচ্ছন্নাসনে চ, রহো চ নিসজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তানি, সাধারণপঞ্ঞত্তিযো, এতেসম্পি সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানেৰ. সেসো কথানযো অনিযতদ্ৰযে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
রহোপটিচ্ছন্ন-রহোনিসজ্জসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. চারিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা
ছট্ঠে নিমন্তিতোতি পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন নিমন্তিতো. সভত্তো সমানোতি তেনেৰ নিমন্তনভত্তেন সভত্তো সমানো. সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছাতি অন্তোউপচারসীমায দস্সনূপচারে ভিক্খুং দিস্ৰা যং সক্কা হোতি পকতিৰচনেন আপুচ্ছিতুং, তাদিসং ‘‘অহং ইত্থন্নামস্স ঘরং গচ্ছামী’’তি ৰা ‘‘চারিত্তং আপজ্জামী’’তি ৰা ঈদিসেন ৰচনেন অনাপুচ্ছিত্ৰা. পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰাতি যেন ভত্তেন নিমন্তিতো, তস্মিং ভুত্তে ৰা অভুত্তে ৰা. কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্যাতি যস্মিং কুলে নিমন্তিতো, ততো অঞ্ঞানি কুলানি পৰিসেয্য. অঞ্ঞত্র সমযা পাচিত্তিযন্তি সচে সো ভিক্খু ৰুত্তলক্খণং দুৰিধম্পি সমযং ঠপেত্ৰা অৰীতিৰত্তে মজ্ঝন্হিকে অঞ্ঞং কুলং পৰিসতি, অথস্স ঘরূপচারোক্কমনে দুক্কটং, পঠমপাদেন উম্মারং অতিক্কমন্তস্স অপরম্পি দুক্কটং, দুতিযপাদেন অতিক্কমে পাচিত্তিযং.
রাজগহে উপনন্দং আরব্ভ চারিত্তাপজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘সন্তং ভিক্খুং, অনাপুচ্ছা, পুরেভত্তং পচ্ছাভত্তং, অঞ্ঞত্র সমযা’’তি অযমেত্থ চতুব্বিধা অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনিমন্তিতে নিমন্তিতসঞ্ঞিস্স, ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. তস্মিং অনিমন্তিতসঞ্ঞিস্স, সমযে সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছিত্ৰা, অসন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছিত্ৰা পৰিসতো, অঞ্ঞস্স ঘরেন ৰা ঘরূপচারেন ৰা মগ্গো হোতি, তেন গচ্ছতো, অন্তরারামভিক্খুনুপস্সযতিত্থিযসেয্যপটিক্কমনভত্তিযঘরানি গচ্ছতো, আপদাসু, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন নিমন্তনসাদিযনং, সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছনা, ভত্তিযঘরতো অঞ্ঞঘরপ্পৰিসনং, মজ্ঝন্হিকানতিক্কমো, সমযস্স ৰা আপদানং ৰা অভাৰোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমকথিনসদিসানেৰ, ইদং পন কিরিযাকিরিযন্তি.
চারিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. মহানামসিক্খাপদৰণ্ণনা
সত্তমে চতুমাসপ্পচ্চযপৰারণাতি চত্তারো মাসে গিলানপ্পচ্চযপৰারণা, সব্বঞ্চেতং ৰত্থুৰসেন ৰুত্তং. অযং পনেত্থ অত্থো – চতুমাসপৰারণা ৰা হোতু, পুনপৰারণা ৰা, নিচ্চপৰারণা ৰা, সব্বাপি সাদিতব্বা, ‘‘ইদানি মম রোগো নত্থী’’তি ন পটিক্খিপিতব্বা, ‘‘রোগে পন সতি ৰিঞ্ঞাপেস্সামী’’তি অধিৰাসেতব্বাতি. ততো চে উত্তরি সাদিযেয্যাতি এত্থ সচে তত্থ রত্তীহি ৰা ভেসজ্জেহি ৰা পরিচ্ছেদো কতো হোতি ‘‘এত্তকাযেৰ রত্তিযো, এত্তকানি ৰা ভেসজ্জানি ৰিঞ্ঞাপেতব্বানী’’তি, অথ ততো রত্তিপরিযন্ততো ৰা ভেসজ্জপরিযন্ততো ৰা উত্তরি, ন ভেসজ্জকরণীযেন ৰা ভেসজ্জং, অঞ্ঞভেসজ্জকরণীযেন ৰা অঞ্ঞং ভেসজ্জং ৰিঞ্ঞাপেন্তস্স পাচিত্তিযং.
সক্কেসু ছব্বগ্গিযে আরব্ভ ভেসজ্জৰিঞ্ঞাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, নততুত্তরি ততুত্তরিসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. নততুত্তরি নততুত্তরিসঞ্ঞিস্স, যেহি ভেসজ্জেহি পৰারিতো, ততো অঞ্ঞেহি ৰা অধিকতরেহি ৰা অত্থে সতি, যাসু চ রত্তীসু পৰারিতো, তা অতিক্কমিত্ৰাপি অত্থে সতি যথাভূতং আচিক্খিত্ৰা ৰিঞ্ঞাপেন্তস্স, যে চ ঞাতকে ৰা পুগ্গলিকপ্পৰারণায পৰারিতে ৰা অপরিযন্তপৰারণায ৰা পৰারিতে, অঞ্ঞস্স ৰা অত্থায, অত্তনো ৰা ধনেন ৰিঞ্ঞাপেন্তি, তেসং, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সঙ্ঘপৰারণতা, ততো ভেসজ্জৰিঞ্ঞত্তি, অগিলানতা, পরিযন্তাতিক্কমোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চরিত্তসদিসানীতি.
মহানামসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদৰণ্ণনা
অট্ঠমে উয্যুত্তন্তি কতউয্যোগং, গামতো নিক্খন্তন্তি অত্থো. সেনন্তি চতুরঙ্গিনিং. অঞ্ঞত্র তথারূপপ্পচ্চযাতি তথারূপে কারণে অসতি কেৰলং সেনং দস্সনত্থায গচ্ছতো পদে পদে দুক্কটং, দস্সনূপচারে ঠত্ৰা পস্সতো পাচিত্তিযং. দস্সনূপচারো নাম যত্থ ঠিতো পস্সতি, তং পন ৰিজহিত্ৰা পুনপ্পুনং পস্সতো পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ সেনাদস্সনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অঞ্ঞত্র তথারূপপ্পচ্চযা’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, হত্থিআদীসু একমেকং দস্সনায গমনে ৰুত্তনযেনেৰ দুক্কটং, তথা অনুয্যুত্তে উয্যুত্তসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. অনুয্যুত্তসঞ্ঞিনো পন, আরামে ঠত্ৰা অত্তনো ঠিতোকাসং আগতং, পটিপথং আগচ্ছন্তঞ্চ পস্সতো, তথারূপপ্পচ্চযে, আপদাসু, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উয্যুত্তসেনং দস্সনত্থায গমনং, অনুঞ্ঞাতোকাসতো অঞ্ঞত্র দস্সনং, তথারূপপ্পচ্চযস্স আপদায ৰা অভাৰোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এল়কলোমসদিসানি, ইদং পন লোকৰজ্জং, অকুসলচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. সেনাৰাসসিক্খাপদৰণ্ণনা
নৰমে ততো চে উত্তরীতি তিরত্ততো উত্তরি চতুত্থদিৰসে অত্থঙ্গতে সূরিযে সেনায তিট্ঠতু ৰা নিসীদতু ৰা সযতু ৰা, সচেপি আকাসে ইদ্ধিযা কঞ্চি ইরিযাপথং কপ্পেতি, পাচিত্তিযমেৰ.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ অতিরেকতিরত্তং সেনায ৰসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, ঊনকতিরত্তে অতিরেকসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. ঊনকসঞ্ঞিস্স, ততিযায রত্তিযা পুরারুণা নিক্খমিত্ৰা পুন ৰসতো, গিলানস্স ৰা গিলানকরণীযেন ৰা ৰসতো, পটিসেনারুদ্ধায সেনায, কেনচি পলিবুদ্ধস্স, আপদাসু, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. তিরত্তাতিক্কমো, সেনায সূরিযস্স অত্থঙ্গমো, গিলানতাদীনং অভাৰোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এল়কলোমসদিসানেৰাতি.
সেনাৰাসসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. উয্যোধিকসিক্খাপদৰণ্ণনা
দসমে উগ্গন্ত্ৰা উগ্গন্ত্ৰা এত্থ যুজ্ঝন্তীতি উয্যোধিকং, সম্পহারট্ঠানস্সেতং নামং. বলস্স অগ্গং জানন্তি এত্থাতি বলগ্গং, বলগণনট্ঠানন্তি অত্থো. সেনায ৰিযূহং সেনাব্যূহং, সেনানিৰেসস্সেতং নামং. অনীকস্স দস্সনং অনীকদস্সনং. অনীকং নাম ‘‘দ্ৰাদসপুরিসো হত্থী, তিপুরিসো অস্সো, চতুপ্পুরিসো রথো’’তিইমিনা (পাচি. ৩১৪) লক্খণেন তযো হত্থী পচ্ছিমকং হত্থানীকং, অস্সানীকরথানীকেসুপি এসেৰ নযো. চত্তারো পন আৰুধহত্থা পুরিসা পচ্ছিমকং পত্তানীকং. এতেসু যংকিঞ্চি দস্সনায গচ্ছতো পদে পদে দুক্কটং, দস্সনূপচারে ঠত্ৰা পস্সতো পাচিত্তিযং, উপচারং পন ৰিজহিত্ৰা পুনপ্পুনং পস্সতো পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং. সেসং উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং, আপত্তিভেদো পনেত্থ নত্থেৰাতি.
উয্যোধিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অচেলকৰগ্গো পঞ্চমো.