১. কথিনসিক্খাপদৰণ্ণনা

নিস্সগ্গিযেসু পন চীৰরৰগ্গস্স তাৰ পঠমসিক্খাপদে নিট্ঠিতচীৰরস্মিন্তি সূচিকম্মপরিযোসানেন ৰা, ‘‘নট্ঠং ৰা ৰিনট্ঠং ৰা দড্ঢং ৰা চীৰরাসা ৰা উপচ্ছিন্না’’তি (পারা. ৪৬৩) ইমেসু ৰা যেন কেনচি আকারেন নিট্ঠিতে চীৰরস্মিং, চীৰরস্স করণপলিবোধে উপচ্ছিন্নেতি অত্থো. অত্থতকথিনস্স হি ভিক্খুনো যাৰ ইমেহাকারেহি চীৰরপলিবোধো ন ছিজ্জতি, তাৰ কথিনানিসংসং লভতি. উব্ভতস্মিং কথিনেতি যং সঙ্ঘস্স কথিনং অত্থতং, তস্মিঞ্চ উব্ভতে. তত্রেৰং সঙ্খেপতো কথিনত্থারো চ উব্ভারো চ ৰেদিতব্বো. অযঞ্হি কথিনত্থারো নাম ভগৰতা পুরিমৰস্সংৰুট্ঠানং অনুঞ্ঞাতো, সো সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন পঞ্চন্নং জনানং ৰট্টতি, তস্মা যত্থ চত্তারো ৰা তযো ৰা দ্ৰে ৰা একো ৰা পুরিমৰস্সং উপগতো, তত্থ পচ্ছিমৰস্সূপগতে গণপূরকে কত্ৰা অত্থরিতব্বং, তে চ গণপূরকাৰ হোন্তি, আনিসংসে ন লভন্তি, তস্মা সচে পুরিমৰস্সংৰুট্ঠানং গহট্ঠপব্বজিতেসু যো কোচি ধম্মেন সমেন চীৰরং দেতি ‘‘ইমিনা কথিনং অত্থরথা’’তি (মহাৰ. ৩০৬-৩০৯), তং খন্ধকে ৰুত্তায ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচায কথিনত্থারারহস্স ভিক্খুনো দাতব্বং. তেন তদহেৰ পঞ্চ ৰা অতিরেকানি ৰা খণ্ডানি ছিন্দিত্ৰা সঙ্ঘাটি ৰা উত্তরাসঙ্গো ৰা অন্তরৰাসকো ৰা কাতব্বো, সেসভিক্খূহিপি তস্স সহাযেহি ভৰিতব্বং, সচে কতচীৰরমেৰ উপ্পজ্জতি, সুন্দরমেৰ. অচ্ছিন্নাসিব্বিতং পন ন ৰট্টতি. তেন ভিক্খুনা সচে সঙ্ঘাটিযা অত্থরিতুকামো হোতি, পোরাণিকং সঙ্ঘাটিং পচ্চুদ্ধরিত্ৰা নৰং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠহিত্ৰা ‘‘ইমায সঙ্ঘাটিযা কথিনং অত্থরামী’’তি অত্থরিতব্বং. উত্তরাসঙ্গঅন্তরৰাসকেসুপি এসেৰ নযো. ততো তেন পুরিমৰস্সংৰুট্ঠে অন্তোসীমাগতে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘অত্থতং, ভন্তে, সঙ্ঘস্স কথিনং, ধম্মিকো কথিনত্থারো, অনুমোদথা’’তি (পরি. ৪১৩) ৰত্তব্বং, থেরানঞ্চ নৰানঞ্চ বহূনঞ্চ একস্স চ অনুরূপং সল্লক্খেত্ৰা ৰত্তব্বং. তেহিপি ‘‘অত্থতং, ভন্তে, সঙ্ঘস্স কথিন’’ন্তি ৰা ‘‘অত্থতং, আৰুসো, সঙ্ঘস্স কথিন’’ন্তি ৰা ৰত্ৰা ‘‘ধম্মিকো কথিনত্থারো, অনুমোদামা’’তি ৰা ‘‘অনুমোদামী’’তি ৰা ৰত্তব্বং. পুরিমৰস্সংৰুট্ঠেসুপি যে অনুমোদন্তি, তেসংযেৰ অত্থতং হোতি কথিনং. তে ততো পট্ঠায যাৰ কথিনস্সুব্ভারা অনামন্তচারো, অসমাদানচারো, যাৰদত্থচীৰরং, গণভোজনং, যো চ তত্থ চীৰরুপ্পাদো, তস্মিং আৰাসে সঙ্ঘস্স উপ্পন্নচীৰরঞ্চাতি ইমে পঞ্চানিসংসে লভন্তি, অযং তাৰ কথিনত্থারো. তং পনেতং কথিনং ‘‘অট্ঠিমা, ভিক্খৰে, মাতিকা কথিনস্সুব্ভারায পক্কমনন্তিকা নিট্ঠানন্তিকা সন্নিট্ঠানন্তিকা নাসনন্তিকা সৰনন্তিকা আসাৰচ্ছেদিকা সীমাতিক্কমনন্তিকা সহুব্ভারা’’তি (মহাৰ. ৩১০) এৰং ৰুত্তাসু অট্ঠসু মাতিকাসু অঞ্ঞতরৰসেন উদ্ধরীযতি, তত্থ ৰিত্থারৰিনিচ্ছযো সমন্তপাসাদিকাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ৩১০) ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বো. ইতি ‘‘উব্ভতস্মিং কথিনে’’তিইমিনা সেসপলিবোধাভাৰং দস্সেতি.

দসাহপরমন্তি দস অহানি পরমো পরিচ্ছেদো অস্সাতি দসাহপরমো, তং দসাহপরমং কালং ধারেতব্বন্তি অত্থো. অধিট্ঠিতৰিকপ্পিতেসু অপরিযাপন্নত্তা অতিরেকং চীৰরন্তি অতিরেকচীৰরং, চীৰরং নাম খোমং কপ্পাসিকং কোসেয্যং কম্বলং সাণং ভঙ্গন্তি এতেসং ৰা তদনুলোমানং ৰা অঞ্ঞতরং অযমস্স জাতি, পমাণতো পন তং ৰিকপ্পনুপগং পচ্ছিমং ইধ অধিপ্পেতং. ৰুত্তঞ্হেতং ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, আযামতো অট্ঠঙ্গুলং সুগতঙ্গুলেন চতুরঙ্গুলৰিত্থতং পচ্ছিমং চীৰরং ৰিকপ্পেতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৫৮). যং পন ৰুত্তং ‘‘অধিট্ঠিতৰিকপ্পিতেসু অপরিযাপন্নত্তা’’তি, এত্থ ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, তিচীৰরং অধিট্ঠাতুং ন ৰিকপ্পেতুং, ৰস্সিকসাটিকং ৰস্সানং চতুমাসং অধিট্ঠাতুং ততো পরং ৰিকপ্পেতুং, নিসীদনং অধিট্ঠাতুং ন ৰিকপ্পেতুং পচ্চত্থরণং অধিট্ঠাতুং ন ৰিকপ্পেতুং, কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিং যাৰ আবাধা অধিট্ঠাতুং ততো পরং ৰিকপ্পেতুং, মুখপুঞ্ছনচোল়কং অধিট্ঠাতুং ন ৰিকপ্পেতুং, পরিক্খারচোল়ং অধিট্ঠাতুং ন ৰিকপ্পেতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৫৮) ইমিনা নযেন অধিট্ঠাতব্বৰিকপ্পেতব্বতা জানিতব্বা. তত্থ তিচীৰরং অধিট্ঠহন্তেন রজিত্ৰা কপ্পবিন্দুং দত্ৰা পমাণযুত্তমেৰ অধিট্ঠাতব্বং, তস্স পমাণং উক্কট্ঠপরিচ্ছেদেন সুগতচীৰরতো ঊনকং ৰট্টতি, লামকপরিচ্ছেদেন সঙ্ঘাটিযা তাৰ উত্তরাসঙ্গস্স চ দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকং, তিরিযং মুট্ঠিত্তিকং, অন্তরৰাসকো দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকো, তিরিযং দ্ৰিহত্থোপি ৰট্টতি. ৰুত্তপ্পমাণতো পন অতিরেকঞ্চ ঊনকঞ্চ ‘‘পরিক্খারচোল়’’ন্তি অধিট্ঠাতব্বং. তত্থ যস্মা ‘‘দ্ৰে চীৰরস্স অধিট্ঠানানি কাযেন ৰা অধিট্ঠেতি, ৰাচায ৰা অধিট্ঠেতী’’তি ৰুত্তং, তস্মা পুরাণসঙ্ঘাটিং ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং পচ্চুদ্ধরামী’’তি পচ্চুদ্ধরিত্ৰা নৰং হত্থেন গহেত্ৰা ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি চিত্তেন আভোগং কত্ৰা কাযৰিকারং করোন্তেন কাযেন ৰা অধিট্ঠাতব্বা, ৰচীভেদং কত্ৰা ৰাচায ৰা অধিট্ঠাতব্বা. তত্র দুৰিধং অধিট্ঠানং – সচে হত্থপাসে হোতি, ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি ৰাচা ভিন্দিতব্বা. অথ অন্তোগব্ভাদীসু সামন্তৰিহারে ৰা হোতি, ঠপিতট্ঠানং সল্লক্খেত্ৰা ‘‘এতং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি ৰাচা ভিন্দিতব্বা. এস নযো উত্তরাসঙ্গে চ অন্তরৰাসকে চ. নামমত্তমেৰ হি ৰিসেসো. তস্মা সব্বানি সঙ্ঘাটিং উত্তরাসঙ্গং অন্তরৰাসকন্তি এৰং অত্তনো অত্তনো নামেনেৰ অধিট্ঠাতব্বানি. সচে অধিট্ঠহিত্ৰা ঠপিতৰত্থেহি সঙ্ঘাটিআদীনি করোতি, নিট্ঠিতে রজনে চ কপ্পে চ ‘‘ইমং পচ্চুদ্ধরামী’’তি পচ্চুদ্ধরিত্ৰা পুন অধিট্ঠাতব্বানি. ইদঞ্চ পন তিচীৰরং সুখপরিভোগত্থং পরিক্খারচোল়ং অধিট্ঠাতুম্পি ৰট্টতি.

ৰস্সিকসাটিকা অনতিরিত্তপমাণা নামং গহেত্ৰা ৰুত্তনযেনেৰ চত্তারো ৰস্সিকে মাসে অধিট্ঠাতব্বা, ততো পরং পচ্চুদ্ধরিত্ৰা ৰিকপ্পেতব্বা, ৰণ্ণভেদমত্তরত্তাপি চেসা ৰট্টতি, দ্ৰে পন ন ৰট্টন্তি. নিসীদনং ৰুত্তনযেন অধিট্ঠাতব্বমেৰ, তঞ্চ খো পমাণযুত্তং একমেৰ, দ্ৰে ন ৰট্টন্তি. পচ্চত্থরণম্পি অধিট্ঠাতব্বমেৰ, তং পন মহন্তম্পি একম্পি বহূনিপি ৰট্টন্তি, নীলম্পি পীতকম্পি সদসম্পি পুপ্ফদসম্পীতি সব্বপ্পকারম্পি ৰট্টতি. কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদি যাৰ আবাধো অত্থি, তাৰ পমাণিকা অধিট্ঠাতব্বা, আবাধে ৰূপসন্তে পচ্চুদ্ধরিত্ৰা ৰিকপ্পেতব্বা, সা একাৰ ৰট্টতি. মুখপুঞ্ছনচোল়ং অধিট্ঠাতব্বমেৰ, তং পন একম্পি বহূনিপি মহন্তম্পি ৰট্টতিযেৰ. পরিক্খারচোল়ে গণনা নত্থি, যত্তকং ইচ্ছতি, তত্তকং অধিট্ঠাতব্বমেৰ. থৰিকাপি পরিস্সাৰনম্পি ৰিকপ্পনুপগং পচ্ছিমপমাণং ‘‘পরিক্খারচোল়’’ন্তি অধিট্ঠাতব্বমেৰ, বহূনিপি একতো কত্ৰা ‘‘ইমানি চীৰরানি পরিক্খারচোল়ানি অধিট্ঠামী’’তিআদিনা নযেন অধিট্ঠাতুং ৰট্টতিযেৰ. মঞ্চভিসি পীঠভিসি বিব্বোহনং পাৰারো কোজৰোতি এতেসু পন সেনাসনপরিক্খারত্থায দিন্নপচ্চত্থরণে চ অধিট্ঠানকিচ্চং নত্থিযেৰ. সব্বঞ্চ পনেতং ৰুত্তপ্পকারেন অধিট্ঠিতচীৰরং অঞ্ঞস্স দানেন, অচ্ছিন্দিত্ৰা গহণেন, ৰিস্সাসগ্গাহেন, হীনাযাৰত্তনেন, সিক্খাপচ্চক্খানেন, কালঙ্কিরিযায, লিঙ্গপরিৰত্তনেন, পচ্চুদ্ধরণেনাতি ইমেহি অট্ঠহি কারণেহি অধিট্ঠানং ৰিজহতি. তিচীৰরং পন কনিট্ঠঙ্গুলিনখপিট্ঠিপ্পমাণেন ছিদ্দেনাপি ৰিজহতি, তঞ্চ খো ৰিনিব্বেধেনেৰ. সচে হি ছিদ্দস্স অব্ভন্তরে একতন্তুপি অচ্ছিন্নো হোতি, রক্খতিযেৰ. তত্থ সঙ্ঘাটিযা চ উত্তরাসঙ্গস্স চ দীঘন্ততো ৰিদত্থিপ্পমাণস্স তিরিযন্ততো অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণস্স পদেসস্স ওরতো ছিদ্দং অধিট্ঠানং ভিন্দতি, অন্তরৰাসকেপি দীঘন্ততো এতদেৰ পমাণং, তিরিযন্তেন পন চতুরঙ্গুলতা ৰেদিতব্বা. তিণ্ণন্নম্পি ৰুত্তোকাসস্স পরতো ন ভিন্দতি, তস্মা ছিদ্দে জাতে তিচীৰরং অতিরেকচীৰরট্ঠানে তিট্ঠতি, সূচিকম্মং কত্ৰা পুন অধিট্ঠাতব্বং. ৰস্সিকসাটিকা ৰস্সানমাসাতিক্কমেনাপি, কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদি আবাধৰূপসমেনাপি অধিট্ঠানং ৰিজহতি. তস্মা সা ততো পরং ৰিকপ্পেতব্বা. ৰিকপ্পনলক্খণং পন সব্বচীৰরানং ৰিকপ্পনসিক্খাপদেযেৰ ৰণ্ণযিস্সাম. কেৰলঞ্হি ইমস্মিং ওকাসে যং এৰং অনধিট্ঠিতং অৰিকপ্পিতঞ্চ, তং ‘‘অতিরেকচীৰর’’ন্তি ৰেদিতব্বং.

তং অতিক্কামযতো নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযন্তি তং যথাৰুত্তজাতিপ্পমাণং চীৰরংদসাহপরমং কালং অতিক্কামযতো এত্থন্তরে যথা অতিরেকচীৰরং ন হোতি, তথা অক্রুব্বতো নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, তঞ্চ চীৰরং নিস্সগ্গিযং হোতি, পাচিত্তিযং আপত্তি চস্স হোতীতি অত্থো. অথ ৰা নিস্সজ্জনং নিস্সগ্গিযং, পুব্বভাগে কত্তব্বস্স ৰিনযকম্মস্সেতং নামং, নিস্সগ্গিযমস্স অত্থীতি নিস্সগ্গিযমিচ্চেৰ. কিং তং? পাচিত্তিযং. তং অতিক্কামযতো সহ নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযৰিনযকম্মং পাচিত্তিযং হোতীতি অযমেত্থ অত্থো. তঞ্চ পনেতং চীৰরং যং দিৰসং উপ্পন্নং, তস্স যো অরুণো, সো উপ্পন্নদিৰসনিস্সিতো, তস্মা চীৰরুপ্পাদদিৰসেন সদ্ধিং একাদসে অরুণুগ্গমনে দসাহাতিক্কমিতং হোতি, তং গহেত্ৰা সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা পুগ্গলস্স ৰা নিস্সজ্জিতব্বং, তত্রাযং নযো – সঙ্ঘস্স তাৰ এৰং নিস্সজ্জিতব্বং ‘‘ইদং মে, ভন্তে, চীৰরং দসহাতিক্কন্তং নিস্সগ্গিযং, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তি নিস্সজ্জিত্ৰা ‘‘অহং, ভন্তে, একং নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং আপন্নো, তং পটিদেসেমী’’তি এৰং আপত্তি দেসেতব্বা. সচে দ্ৰে হোন্তি, ‘‘দ্ৰে’’তি ৰত্তব্বং, সচে তদুত্তরি, ‘‘সম্বহুলা’’তি ৰত্তব্বং. নিস্সজ্জনেপি সচে দ্ৰে ৰা বহূনি ৰা হোন্তি, ‘‘ইমানি মে, ভন্তে, চীৰরানি দসাহাতিক্কন্তানি নিস্সগ্গিযানি, ইমানাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তি ৰত্তব্বং, পাল়িং ৰত্তুং অসক্কোন্তেন অঞ্ঞথাপি ৰত্তব্বং. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু আপত্তিং সরতি ৰিৰরতি উত্তানিং করোতি দেসেতি, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো আপত্তিং পটিগ্গণ্হেয্য’’ন্তি (চূল়ৰ. ২৩৯), ইমিনা লক্খণেন আপত্তিং পটিগ্গণ্হিত্ৰা ৰত্তব্বো ‘‘পস্সসী’’তি, ‘‘আম পস্সামী’’তি, ‘‘আযতিং সংৰরেয্যাসী’’তি, ‘‘সাধু সুট্ঠু সংৰরিস্সামী’’তি. দ্ৰীসু পন সম্বহুলাসু ৰা পুরিমনযেনেৰ ৰচনভেদো কাতব্বো. দেসিতায আপত্তিযা ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইদং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যা’’তি (পারা. ৪৬৪) এৰং নিস্সট্ঠচীৰরং দাতব্বং, দ্ৰীসু বহূসু ৰা ৰচনভেদো কাতব্বো.

গণস্স পন নিস্সজ্জন্তেন ‘‘ইমাহ’’ন্তি ৰা ‘‘ইমানি অহ’’ন্তি ৰা ৰত্ৰা ‘‘আযস্মন্তানং নিস্সজ্জামী’’তি ৰত্তব্বং, আপত্তিপ্পটিগ্গাহকেনাপি ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু আপত্তিং সরতি…পে… দেসেতি, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্ল’’ন্তি ৰত্তব্বং, চীৰরদানেপি ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা, ইদং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং আযস্মন্তানং নিস্সট্ঠং, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, আযস্মন্তা ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যু’’ন্তি (পারা. ৪৬৬) ৰত্তব্বং, সেসং পুরিমসদিসমেৰ. পুগ্গলস্স পন নিস্সজ্জন্তেন ‘‘ইমাহ’’ন্তি ৰা ‘‘ইমানি অহ’’ন্তি ৰা ৰত্ৰা ‘‘আযস্মতো নিস্সজ্জামী’’তি ৰত্তব্বং, নিস্সজ্জিত্ৰা ‘‘অহং, ভন্তে, একং নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং আপন্নো, তং পটিদেসেমী’’তি এৰং আপত্তি দেসেতব্বা. সচে পন নৰকতরো হোতি, ‘‘আৰুসো’’তি ৰত্তব্বং, তেনাপি ‘‘পস্সসী’’তি ৰা ‘‘পস্সথা’’তি ৰা ৰুত্তে ‘‘আম, ভন্তে’’তি ৰা ‘‘আম আৰুসো’’তি ৰা ৰত্ৰা ‘‘পস্সামী’’তি ৰত্তব্বং, ততো ‘‘আযতিং সংৰরেয্যাসী’’তি ৰা ‘‘সংৰরেয্যাথা’’তি ৰা ৰুত্তে ‘‘সাধু সুট্ঠু সংৰরিস্সামী’’তি ৰত্তব্বং. এৰং দেসিতায আপত্তিযা ‘‘ইমং চীৰরং আযস্মতো দম্মী’’তি দাতব্বং, দ্ৰীসু তীসু ৰা পুব্বে ৰুত্তানুসারেনেৰ নযো ৰেদিতব্বো. দ্ৰিন্নং পন যথা গণস্স, এৰং নিস্সজ্জিতব্বং, ততো আপত্তিপ্পটিগ্গহণঞ্চ নিস্সট্ঠচীৰরদানঞ্চ তেসং অঞ্ঞতরেন যথা একেন পুগ্গলেন, তথা কাতব্বং, ইদং পন সব্বনিস্সগ্গিযেসু ৰিধানং. চীৰরং পত্তো নিসীদনন্তি ৰত্থুমত্তমেৰ হি নানং, পরম্মুখং পন ৰত্থু ‘‘এত’’ন্তি নিস্সজ্জিতব্বং. সচে বহূনি হোন্তি, ‘‘এতানী’’তি ৰত্তব্বং. নিস্সট্ঠদানেপি এসেৰ নযো. নিস্সট্ঠৰত্থুং ‘‘দিন্নমিদং ইমিনা ময্হ’’ন্তি সঞ্ঞায ন পটিদেন্তস্স দুক্কটং, তস্স সন্তকভাৰং ঞত্ৰা লেসেন অচ্ছিন্দন্তো সামিকস্স ধুরনিক্খেপেন ভণ্ডং অগ্ঘাপেত্ৰা কারেতব্বোতি.

ৰেসালিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ অতিরেকচীৰরধারণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘দসাহপরম’’ন্তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স দুক্কটং, যথা চ ইধ, এৰং সব্বত্থ, তস্মা নং পরতো ন ৰক্খাম. দসাহং অনতিক্কন্তেপি অতিক্কন্তসঞ্ঞিনো ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. অতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞিনোপি ৰেমতিকস্সপি নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযমেৰ, তথা অনধিট্ঠিতাৰিকপ্পিতঅঅস্সজ্জিতঅনট্ঠাৰিনট্ঠঅদড্ঢাৰিলুত্তেসু অধিট্ঠিতাদিসঞ্ঞিনো. অন্তোদসাহং অধিট্ঠিতে ৰিকপ্পিতে ৰিস্সজ্জিতে নট্ঠে ৰিনট্ঠে দড্ঢে অচ্ছিন্নে ৰিস্সাসেন গাহিতে উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. আচারৰিপত্তি, যথা চ ইদং, এৰং ইতো পরানিপি, উভতোপাতিমোক্খেসুপি হি পারাজিকানি চ সঙ্ঘাদিসেসা চ সীলৰিপত্তি, সেসাপত্তিযো আচারৰিপত্তি, আজীৰৰিপত্তি ৰা দিট্ঠিৰিপত্তি ৰা কাচি আপত্তি নাম নত্থি. আজীৰৰিপত্তিপচ্চযা পন ঠপেত্ৰা দুব্ভাসিতং ছ আপত্তিক্খন্ধা পঞ্ঞত্তা, দিট্ঠিৰিপত্তিপচ্চযা পাচিত্তিযদুক্কটৰসেন দ্ৰে আপত্তিক্খন্ধা পঞ্ঞত্তাতি, ইদমেত্থ লক্খণং, ইতি ৰিপত্তিকথা ইধেৰ নিট্ঠিতাতি, ন নং ইতো পরং ৰিচারযিস্সাম. জাতিপ্পমাণসম্পন্নস্স চীৰরস্স অত্তনো সন্তকতা, গণনুপগতা, ছিন্নপলিবোধভাৰো, অতিরেকচীৰরতা, দসাহাতিক্কমোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. কথিনসমুট্ঠানং, অকিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

কথিনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.