৫. সঞ্চরিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা

পঞ্চমে সঞ্চরিত্তন্তি ইত্থিপুরিসানং অন্তরে সংচরণভাৰং. সমাপজ্জেয্যাতি সম্মা পটিগ্গণ্হনৰীমংসনপচ্চাহরণানি করোন্তো আপজ্জেয্য. ইত্থিযা ৰাতিআদি সমাপজ্জনাকারদস্সনং. তত্থ ইত্থিযা ৰা পুরিসমতিন্তি পুরিসেন ৰা তস্স মাতাপিতাদীহি ৰা পেসিতো পুরিসস্স মতিং অধিপ্পাযং ইত্থিযা আরোচেয্যাতি অত্থো. পুরিসস্স ৰা ইত্থিমতিন্তি ইত্থিযা ৰা তস্সা মাতাপিতাদীহি ৰা পেসিতো ইত্থিযা মতিং অধিপ্পাযং পুরিসস্স আরোচেয্যাতি অত্থো. জাযত্তনে ৰা জারত্তনে ৰাতি জাযভাৰে ৰা জারভাৰে ৰা. পুরিসস্স হি মতিং ইত্থিযা আরোচেন্তো জাযত্তনে আরোচেতি, ইত্থিযা মতিং পুরিসস্স আরোচেন্তো জারত্তনে আরোচেতি. অপিচ পুরিসস্সেৰ মতিং ইত্থিযা আরোচেন্তো জাযত্তনে ৰা আরোচেতি নিবদ্ধভরিযভাৰে, জারত্তনে ৰা মিচ্ছাচারভাৰে, তেনেৰস্স পদভাজনে (পারা. ৩০২) ‘‘জাযত্তনে ৰাতি জাযা ভৰিস্সসি, জারত্তনে ৰাতি জারী ভৰিস্সসী’’তি ৰুত্তং. এতেনেৰ উপাযেন ইত্থিযা মতিং পুরিসস্স আরোচনেপি ‘‘পতি ভৰিস্সসি, জারো ভৰিস্সসী’’তি ৰত্তব্বতা ৰেদিতব্বা. অন্তমসো তঙ্খণিকাযপীতি সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন যা অযং তঙ্খণে মুহুত্তমত্তে সংৰসিতব্বতো ‘‘তঙ্খণিকা’’তি ৰুচ্চতি, মুহুত্তিকাতি অত্থো. তস্সাপি ‘‘মুহুত্তিকা ভৰিস্সসী’’তি এৰং পুরিসস্স মতিং আরোচেন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো, এতেনেৰ উপাযেন ‘‘মুহুত্তিকো ভৰিস্সসী’’তি এৰং পুরিসস্স ইত্থিমতিং আরোচেন্তোপি সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতীতি ৰেদিতব্বো.

সাৰত্থিযং উদাযিত্থেরং আরব্ভ সঞ্চরিত্তসমাপজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অন্তমসো তঙ্খণিকাযপী’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, ‘‘পটিগ্গণ্হাতি, ৰীমংসতি, অন্তেৰাসিং পচ্চাহরাপেতী’’তিইমিনা (পারা. ৩৩৮) নযেন সাণত্তিকং, অঞ্ঞত্র নালংৰচনীযায যায কাযচি ইত্থিযা অন্তমসো মাতুযাপি পুরিসমতিং আরোচেন্তো ‘‘হোহি কির ভরিযা ধনক্কীতা’’তি ৰত্তুকামো সচেপি ছন্দৰাসিনীআদীসু অঞ্ঞতরাকারেন আরোচেত্ৰা তায ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিতেপি অসম্পটিচ্ছিতেপি পুন আগন্ত্ৰা যেন পহিতো, তস্স তং পৰত্তিং আরোচেতি, সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি. সা পন তস্স ভরিযা হোতু ৰা, মা ৰা, অকারণমেতং. সচেপি যস্সা সন্তিকং পেসিতো, তং অদিস্ৰা অঞ্ঞতরস্স অৰস্সারোচনকস্স ‘‘আরোচেহী’’তি ৰত্ৰা পচ্চাহরতি, আপজ্জতিযেৰ. ‘‘মাতুরক্খিতং ব্রূহী’’তি পেসিতস্স পন গন্ত্ৰা অঞ্ঞং পিতুরক্খিতাদীসু অঞ্ঞতরং ৰদন্তস্স ৰিসঙ্কেতং হোতি, পুরিসস্স ৰা ইত্থিযা ৰা ৰচনং ‘‘সাধূ’’তি কাযেন ৰা ৰাচায ৰা উভযেন ৰা পটিগ্গণ্হিত্ৰা তস্সা ইত্থিযা ৰা পুরিসস্স ৰা আরোচেত্ৰা ৰা আরোচাপেত্ৰা ৰা পুন যেন পেসিতো, তস্স তং পৰত্তিং সযং আরোচেন্তস্স ৰা অঞ্ঞেন আরোচাপেন্তস্স ৰা সঙ্ঘাদিসেসো. এত্তাৰতা হি ‘‘পটিগ্গণ্হাতি, ৰীমংসতি, পচ্চাহরতী’’তিইদং অঙ্গত্তযং সম্পাদিতমেৰ হোতি, ইতো পন যেহি কেহিচি দ্ৰীহি অঙ্গেহি, পণ্ডকে চ অঙ্গত্তযেনাপি থুল্লচ্চযং. একেন দুক্কটং. সঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা গিলানস্স ৰা কিচ্চেন গচ্ছন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি.

সীলৰিপত্তি, যেসু সঞ্চরিত্তং সমাপজ্জতি, তেসং মনুস্সজাতিকতা, ন নালংৰচনীযতা,

পটিগ্গণ্হনৰীমংসনপচ্চাহরণানীতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. ছসমুট্ঠানং, পণ্ণত্তিং ৰা অলংৰচনীযভাৰং ৰা অজানন্তস্স কাযৰিকারেন সাসনং গহেত্ৰা তথেৰ ৰীমংসিত্ৰা তথেৰ পচ্চাহরন্তস্স কাযতো সমুট্ঠাতি. ‘‘ইত্থন্নামা আগমিস্সতি, তস্সা চিত্তং জানেয্যাথা’’তি কেনচি ৰুত্তে ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৰা তং আগতং ৰত্ৰা পুন তস্মিং পুরিসে আগতে আরোচেন্তস্স কাযেন কিঞ্চি অকতত্তা ৰাচতো সমুট্ঠাতি. ৰাচায ‘‘সাধূ’’তি সাসনং গহেত্ৰা অঞ্ঞেন করণীযেন তস্সা ঘরং গন্ত্ৰা অঞ্ঞত্থ ৰা গমনকালে তং দিস্ৰা ৰচীভেদেন ৰীমংসিত্ৰা পুনপি অঞ্ঞেনেৰ কারণেন ততো অপক্কম্ম কদাচিদেৰ তং পুরিসং দিস্ৰা আরোচেন্তস্সাপি ৰাচতো সমুট্ঠাতি. পণ্ণত্তিং অজানন্তস্স পন খীণাসৰস্সাপি পিতুৰচনেন গন্ত্ৰা অলংৰচনীযং মাতরম্পি ‘‘এহি মে পিতরং উপট্ঠাহী’’তি ৰত্ৰা পচ্চাহরন্তস্স কাযৰাচতো সমুট্ঠাতি. ইমানি তীণি অচিত্তকসমুট্ঠানানি. তদুভযং পন জানিত্ৰা এতেহেৰ তীহি নযেহি সমাপজ্জন্তস্স তানেৰ তীণি তদুভযজাননচিত্তেন সচিত্তকানি হোন্তি, কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, কুসলাদিৰসেন চেত্থ তীণি চিত্তানি, সুখাদিৰসেন তিস্সো ৰেদনাতি.

সঞ্চরিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.