২. অভিধম্মভাজনীযৰণ্ণনা

১৬৭. নামরূপপরিচ্ছেদকথা অভিধম্মকথাতি সুত্তন্তে ৰিয পচ্চযযুগল়ৰসেন অকথেত্ৰা অজ্ঝত্তিকবাহিরৰসেন অভিঞ্ঞেয্যানি আযতনানি অব্বোকারতো অভিধম্মভাজনীযে কথিতানি. আগম্মাতি সব্বসঙ্খারেহি নিব্বিন্দস্স ৰিসঙ্খারনিন্নস্স গোত্রভুনা ৰিৰট্টিতমানসস্স মগ্গেন সচ্ছিকরণেনাতি অত্থো. সচ্ছিকিরিযমানঞ্হি তং অধিগন্ত্ৰা আরম্মণপচ্চযভূতঞ্চ পটিচ্চ অধিপতিপচ্চযভূতে চ তম্হি পরমস্সাসভাৰেন ৰিনিমুত্তসঙ্খারস্স চ গতিভাৰেন পতিট্ঠানভূতে পতিট্ঠায খযসঙ্খাতো মগ্গো রাগাদযো খেপেতীতি তংসচ্ছিকরণাভাৰে রাগাদীনং অনুপ্পত্তিনিরোধগমনাভাৰা ‘‘তং আগম্ম রাগাদযো খীযন্তী’’তি ৰুত্তং. সুত্ততো মুঞ্চিত্ৰাতি সুত্তপদানি মুঞ্চিত্ৰা. অঞ্ঞো সুত্তস্স অত্থো ‘‘মাতরং পিতরং হন্ত্ৰা’’তিআদীসু (ধ. প. ২৯৪-২৯৫) ৰিয আহরিতব্বো, নত্থি সুত্তপদেহেৰ নীতো অত্থোতি অত্থো.

একং নানন্তি চুণ্ণিতং খুদ্দকং ৰা করণং, চুণ্ণীকরণন্তি অবহুমানেন ৰদতি. ন ত্ৰং একং নানং জানাসীতি কিং এত্তকং ত্ৰমেৰ ন জানাসীতি অত্থো. ননু ঞাতেতি ‘‘যদিপি পুব্বে ন ঞাতং, অধুনাপি ঞাতে ননু সাধু হোতী’’তি অত্তনো জাননং পটিচ্ছাদেত্ৰা ৰিক্খেপং করোন্তং নিবন্ধতি. ৰিভজিত্ৰাতি অক্খরত্থমত্তে অট্ঠত্ৰা লীনং অত্থং ৰিভজিত্ৰা উদ্ধরিত্ৰা নীহরিত্ৰা কথিতন্তি অত্থো. রাগাদীনং খযো নাম অভাৰমত্তো, ন চ অভাৰস্স বহুভাৰো অত্থি অত্তনো অভাৰত্তাতি ৰদন্তস্স ৰচনপচ্ছিন্দনত্থং পুচ্ছতি ‘‘রাগক্খযো নাম রাগস্সেৰ খযো’’তিআদি. যদি হি রাগক্খযো দোসাদীনং খযো ন হোতি, দোসক্খযাদযো চ রাগাদীনং খযা, অঞ্ঞমঞ্ঞৰিসিট্ঠা ভিন্না আপন্না হোন্তীতি বহুনিব্বানতা আপন্না এৰ হোতি, অঞ্ঞমঞ্ঞৰিসেসো চ নাম নিস্সভাৰস্স নত্থীতি সসভাৰতা চ নিব্বানস্স. নৰ তণ্হামূলকা ‘‘তণ্হং পটিচ্চ পরিযেসনা’’তি (দী. নি. ২.১০৩; ৩.৩৫৯; অ. নি. ৯.২৩; ৰিভ. ৯৬৩) আদযো, তেসু পরিযেসনাদযো চ পরিযেসনাদিকরকিলেসা দট্ঠব্বা. দিযড্ঢকিলেসসহস্সং নিদানকথাযং ৰুত্তং.

ওল়ারিকতায কারেতব্বোতি অতিসুখুমস্স নিব্বানস্স ওল়ারিকভাৰদোসাপত্তিযা বোধেতব্বো, নিগ্গহেতব্বো ৰা. ৰত্থুন্তি উপাদিন্নকফোট্ঠব্বং মেথুনং. অচ্ছাদীনম্পি নিব্বানপ্পত্তি কস্মা ৰুত্তা, ননু ‘‘কিলেসানং অচ্চন্তং অনুপ্পত্তিনিরোধো নিব্বান’’ন্তি ইচ্ছন্তস্স কিলেসানং ৰিনাসো কঞ্চি কালং অপ্পৰত্তি নিব্বানং ন হোতীতি? ন, অভাৰসামঞ্ঞতো. অচ্চন্তাপৰত্তি হি কঞ্চি কালঞ্চ অপ্পৰত্তি অভাৰোযেৰাতি নত্থি ৰিসেসো. সৰিসেসং ৰা ৰদন্তস্স অভাৰতা আপজ্জতীতি. তিরচ্ছানগতেহিপি পাপুণিতব্বত্তা তেসম্পি পাকটং পিল়ন্ধনং ৰিয ওল়ারিকং থূলং. কেৰলং পন কণ্ণে পিল়ন্ধিতুং ন সক্কোতি, পিল়ন্ধনতোপি ৰা থূলত্তা ন সক্কাতি উপ্পণ্ডেন্তো ৰিয নিগ্গণ্হাতি.

নিব্বানারম্মণকরণেন গোত্রভুক্খণে কিলেসক্খযপ্পত্তি পনস্স আপন্নাতি মঞ্ঞমানো আহ ‘‘ত্ৰং অখীণেসুযেৰা’’তিআদি. ননু আরম্মণকরণমত্তেন কিলেসক্খযো অনুপ্পত্তোতি ন সক্কা ৰত্তুং. চিত্তঞ্হি অতীতানাগতাদিসব্বং আলম্বেতি, ন নিপ্ফন্নমেৰাতি গোত্রভুপি মগ্গেন কিলেসানং যা অনুপ্পত্তিধম্মতা কাতব্বা, তং আরব্ভ পৰত্তিস্সতীতি? ন, অপ্পত্তনিব্বানস্স নিব্বানারম্মণঞাণাভাৰতো. ন হি অঞ্ঞধম্মা ৰিয নিব্বানং, তং পন অতিগম্ভীরত্তা অপ্পত্তেন আলম্বিতুং ন সক্কা. তস্মা তেন গোত্রভুনা পত্তব্বেন তিকালিকসভাৰাতিক্কন্তগম্ভীরভাৰেন ভৰিতব্বং, কিলেসক্খযমত্ততং ৰা ইচ্ছতো গোত্রভুতো পুরেতরং নিপ্ফন্নেন কিলেসক্খযেন. তেনাহ ‘‘ত্ৰং অখীণেসুযেৰ কিলেসেসু কিলেসক্খযং নিব্বানং পঞ্ঞপেসী’’তি. অপ্পত্তকিলেসক্খযারম্মণকরণে হি সতি গোত্রভুতো পুরেতরচিত্তানিপি আলম্বেয্যুন্তি.

মগ্গস্স কিলেসক্খযং নিব্বানন্তি মগ্গস্স আরম্মণভূতং নিব্বানং কতমন্তি অত্থো. মগ্গোতিআদিনা পুরিমপুচ্ছাদ্ৰযমেৰ ৰিৰরতি.

ন চ কিঞ্চীতি রূপাদীসু নিব্বানং কিঞ্চি ন হোতি, ন চ কদাচি হোতি, অতীতাদিভাৰেন ন ৰত্তব্বন্তি ৰদন্তি, তং আগম্ম অৰিজ্জাতণ্হানং কিঞ্চি একদেসমত্তম্পি ন হোতি, তদেৰ তং আগম্ম কদাচি ন চ হোতীতি অত্থো যুত্তো.

অভিধম্মভাজনীযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.