৫. বাহিরমাতিকাৰণ্ণনা

৫. এৰং ধাতুকথায মাতিকতো বহি ঠপিতত্তাতি ‘‘সব্বাপি…পে… মাতিকা’’তি এতেন ঠপনাকারেন বহি পিট্ঠিতো ঠপিতত্তাতি অত্থো. এতেন ৰা ঠপনাকারেন কুসলাদীনং অরণন্তানং ইধ অট্ঠপেত্ৰা ধাতুকথায মাতিকতো বহি পকরণন্তরমাতিকায ইমস্স পকরণস্স মাতিকাভাৰেন ঠপিতত্তা তথা পকাসিতত্তাতি অত্থো.

সঙ্গহো অসঙ্গহোতিআদীসু সঙ্গহো একৰিধোৰ, সো কস্মা ‘‘চতুব্বিধো’’তি ৰুত্তোতি? সঙ্গহোতি অত্থং অৰত্ৰা অনিদ্ধারিতত্থস্স সদ্দস্সেৰ ৰুত্তত্তা. সঙ্গহো অসঙ্গহোতিআদীসু সদ্দেসু সঙ্গহসদ্দো তাৰ অত্তনো অত্থৰসেন চতুব্বিধোতি অযঞ্হেত্থত্থো. অত্থোপি ৰা অনিদ্ধারিতৰিসেসো সামঞ্ঞেন গহেতব্বতং পত্তো ‘‘সঙ্গহো অসঙ্গহো’’তিআদীসু ‘‘সঙ্গহো’’তি ৰুত্তোতি ন কোচি দোসো. নিদ্ধারিতে হি ৰিসেসে তস্স একৰিধতা সিযা, ন ততো পুব্বেতি. জাতিসদ্দস্স সাপেক্খসদ্দত্তা ‘‘জাতিযা সঙ্গহো’’তি ৰুত্তে ‘‘অত্তনো জাতিযা’’তি ৰিঞ্ঞাযতি সম্বন্ধারহস্স অঞ্ঞস্স অৰুত্তত্তাতি জাতিসঙ্গহোতি রূপকণ্ডে ৰুত্তো সজাতিসঙ্গহো ৰুত্তো হোতি.

এত্থ নযমাতিকায ‘‘সঙ্গহো অসঙ্গহো, সম্পযোগো ৰিপ্পযোগো’’তি ইমে দ্ৰে পুচ্ছিতব্বৰিস্সজ্জিতব্বধম্মৰিসেসং অনিদ্ধারেত্ৰা সামঞ্ঞেন ধম্মানং পুচ্ছনৰিস্সজ্জননযউদ্দেসা, অৰসেসা নিদ্ধারেত্ৰা. ‘‘সঙ্গহিতেন অসঙ্গহিত’’ন্তি হি ‘‘সঙ্গহিতেন অসঙ্গহিতং অসঙ্গহিত’’ন্তি ৰত্তব্বে একস্স অসঙ্গহিতসদ্দস্স লোপো দট্ঠব্বো. তেন সঙ্গহিতৰিসেসৰিসিট্ঠো যো অসঙ্গহিতো ধম্মৰিসেসো, তন্নিস্সিতো অসঙ্গহিততাসঙ্খাতো পুচ্ছাৰিস্সজ্জননযো উদ্দিট্ঠো হোতি, ‘‘সঙ্গহিতেনা’’তি চ ৰিসেসনে করণৰচনং দট্ঠব্বং. এস নযো ততিযাদীসু দসমাৰসানেসু নযুদ্দেসেসু ছট্ঠৰজ্জেসু. তেসুপি হি ৰুত্তনযেন দ্ৰীহি দ্ৰীহি পদেহি পুচ্ছিতব্বৰিস্সজ্জিতব্বধম্মৰিসেসনিদ্ধারণং কত্ৰা তত্থ তত্থ অন্তিমপদসদিসেন ততিযপদেন পুচ্ছনৰিস্সজ্জননযা উদ্দিট্ঠাতি. তত্থ চতুত্থপঞ্চমেসু কত্তুঅত্থে করণনিদ্দেসো, সত্তমাদীসু চ চতূসু সহযোগে দট্ঠব্বো, ন দুতিযততিযেসু ৰিয সমানাধিকরণে ৰিসেসনে. তত্থ হি সভাৰন্তরেন সভাৰন্তরস্স ৰিসেসনং কতং, এতেসু ধম্মন্তরেন ধম্মন্তরস্সাতি. একাদসমাদীসু পন চতূসু আদিপদেনেৰ ধম্মৰিসেসনিদ্ধারণং কত্ৰা ইতরেহি পুচ্ছনৰিস্সজ্জননযা উদ্দিট্ঠা. ৰিসেসনে এৰ চেত্থ করণৰচনং দট্ঠব্বং. পুচ্ছাৰিস্সজ্জনানঞ্হি নিস্সযভূতা ধম্মা সঙ্গহিততাদিৰিসেসেন করণভূতেন সম্পযুত্তৰিপ্পযুত্তাদিভাৰং অত্তনো ৰিসেসেন্তীতি.

ৰিকপ্পতোতি ৰিৰিধকপ্পনতো, ৰিভাগতোতি অত্থো. সন্নিট্ঠানৰসেনাতি অধিমোক্খসম্পযোগৰসেন. সন্নিট্ঠানৰসেন ৰুত্তা চ সব্বে চ চিত্তুপ্পাদা সন্নিট্ঠানৰসেন ৰুত্তসব্বচিত্তুপ্পাদা, তেসং সাধারণৰসেনাতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. অধিমোক্খো হি সন্নিট্ঠানৰসেন ৰুত্তানং চিত্তুপ্পাদানং সাধারণৰসেন ৰুত্তো, ইতরে সব্বেসন্তি. তত্থ সাধারণা পসটা পাকটা চাতি আদিতো পরিগ্গহেতব্বা, তস্মা তেসং সঙ্গহাদিপরিগ্গহত্থং উদ্দেসো কতো, অসাধারণাপি পন পরিগ্গহেতব্বাৰাতি তেসু মহাৰিসযেন অঞ্ঞেসম্পি সঙ্গহাদিপরিগ্গহং দস্সেতুং অধিমোক্খো উদ্দিট্ঠো. ‘‘সন্নিট্ঠানৰসেন ৰুত্তা’’তি চ ধম্মসঙ্গহৰণ্ণনাযং পটিচ্চসমুপ্পাদৰিভঙ্গে চ ৰচনং সন্ধায ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. সন্নিট্ঠানৰসেন যে ৰুত্তা, তেসং সব্বেসং সাধারণতোতি পন অত্থে সতি সাধারণাসাধারণেসু ৰত্তব্বেসু যো অসাধারণেসু মহাৰিসযো অধিমোক্খো, তস্স ৰসেন ৰুত্তসব্বচিত্তুপ্পাদসাধারণতো ফস্সাদযো সব্বসাধারণাতি অধিমোক্খো চ অসাধারণেসু মহাৰিসযোতি কত্ৰা ৰুত্তো অঞ্ঞস্স তাদিসস্স অভাৰাতি অযমধিপ্পাযো দট্ঠব্বো.

জীৰিতিন্দ্রিযং পনেত্থ রূপমিস্সকত্তা ন ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং, চিত্তেকগ্গতা পন অসমাধিসভাৰা সামঞ্ঞসদ্দেনেৰ সামঞ্ঞৰিসেসসদ্দেহি চ সমাধিসভাৰা ৰিসেসসদ্দৰচনীযং অঞ্ঞং ব্যাপেতব্বং নিৰত্তেতব্বঞ্চ নত্থীতি অনঞ্ঞব্যাপকনিৰত্তকসামঞ্ঞৰিসেসদীপনতো তস্সেৰ ধম্মস্স ভেদদীপকেহি ৰত্তব্বা, ন সুখাদিসভাৰা ৰেদনা ৰিয ৰুত্তলক্খণৰিপরীতেহি সামঞ্ঞৰিসেসসদ্দেহেৰ, তস্মা ‘‘চিত্তেকগ্গতা’’তি অযং সামঞ্ঞসদ্দো সমাধিসভাৰে ৰিসেসসদ্দনিরপেক্খো পৰত্তমানো সযমেৰ ৰিসেসসদ্দমাপজ্জিত্ৰা অসমাধিসভাৰমেৰ পকাসেয্য, ইতরো চ সমাধিসভাৰমেৰাতি দ্ৰিধা ভিন্না চিত্তেকগ্গতা অসাধারণা চেৰ অপ্পৰিসযা চাতি ইধ উদ্দেসং ন অরহতি. অভিন্নাপি ৰা ফস্সাদীনং ৰিয পাকটত্তাভাৰতো অঞ্ঞধম্মনিস্সযেন ৰত্তব্বতো চ সা জীৰিতঞ্চ ন অরহতীতি ন উদ্দিট্ঠাতি.

মাতিকাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.