৩. নযমুখমাতিকাৰণ্ণনা
৩. নযানং পৰত্তিদ্ৰারভূতা সঙ্গহাসঙ্গহৰিযোগীসহযোগীধম্মা নযমুখানীতি তেসং উদ্দেসো নযমুখমাতিকা. চুদ্দসপি হি সঙ্গহাসঙ্গহসম্পযোগৰিপ্পযোগানং ৰোমিস্সকতাৰসেন পৰত্তাতি যেহি তে চত্তারোপি হোন্তি, তে ধম্মা চুদ্দসন্নম্পি নযানং মুখানি হোন্তীতি. তত্থ সঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিতপদাদীসু সচ্চাদীহিপি যথাসম্ভৰং সঙ্গহাসঙ্গহো যদিপি ৰুত্তো, সো পন সঙ্গাহকভূতেহি তেহি ৰুত্তো, ন সঙ্গহভূতেহি, সোপি ‘‘চক্খাযতনেন যে ধম্মা খন্ধসঙ্গহেন সঙ্গহিতা আযতনসঙ্গহেন অসঙ্গহিতা’’তিআদিনা পুচ্ছিতব্বৰিস্সজ্জিতব্বধম্মুদ্ধারে তত্থাপি খন্ধাদীহেৰ সঙ্গহেহি নিযমেত্ৰা ৰুত্তো, তস্মা ‘‘তীহি সঙ্গহো, তীহি অসঙ্গহো’’তি ৰুত্তং. পুচ্ছিতব্বৰিস্সজ্জিতব্বধম্মুদ্ধারেপি পন পুচ্ছাৰিস্সজ্জনেসু চ রূপক্খন্ধাদীনং অরণন্তানং যথাসম্ভৰং সম্পযোগৰিপ্পযোগা চতূহেৰ খন্ধেহি হোন্তীতি ‘‘চতূহি সম্পযোগো,চতূহি ৰিপ্পযোগো’’তি ৰুত্তং.
ননু চ ৰিপ্পযোগো রূপনিব্বানেহিপি হোতি, কস্মা ‘‘চতূহি ৰিপ্পযোগো’’তি ৰুত্তন্তি? রূপনিব্বানেহি ভৰন্তস্সপি চতূহেৰ ভাৰতো. ন হি রূপং রূপেন নিব্বানেন ৰা ৰিপ্পযুত্তং হোতি, নিব্বানং ৰা রূপেন, চতূহেৰ পন খন্ধেহি হোতীতি চতুন্নং খন্ধানং রূপনিব্বানেহি ৰিপ্পযোগোপি ৰিপ্পযুজ্জমানেহি চতূহি খন্ধেহি নিযমিতো তেহি ৰিনা ৰিপ্পযোগাভাৰতো. সো চাযং ৰিপ্পযোগো অনারম্মণস্স, অনারম্মণঅনারম্মণমিস্সকেহি মিস্সকস্স চ ন হোতি, অনারম্মণস্স পন মিস্সকস্স চ সারম্মণেন, সারম্মণস্স সারম্মণেন অনারম্মণেন মিস্সকেন চ হোতীতি ৰেদিতব্বো.