(১১) ১. ৰলাহকৰগ্গো
১-২. ৰলাহকসুত্তদ্ৰযৰণ্ণনা
১০১-২. ততিযপণ্ণাসকস্স পঠমে গজ্জিতাতি থনিতা. তত্থ গজ্জিত্ৰা নোৰস্সনভাৰো নাম পাপকো. মনুস্সা হি যদা দেৰো গজ্জতি, তদা ‘‘সুৰুট্ঠিতা ভৰিস্সতী’’তি বীজানি নীহরিত্ৰা ৰপন্তি. অথ দেৰে অৰস্সন্তে খেত্তে বীজানি খেত্তেযেৰ নস্সন্তি, গেহে বীজানি গেহেযেৰ নস্সন্তীতি দুব্ভিক্খং হোতি. নোগজ্জিত্ৰা ৰস্সনভাৰোপি পাপকো. মনুস্সা হি ইমস্মিং কালে ‘‘দুব্বুট্ঠিকা ভৰিস্সতী’’তি নিন্নট্ঠানেসুযেৰ ৰপ্পং করোন্তি. অথ দেৰো ৰস্সিত্ৰা সব্ববীজানি মহাসমুদ্দং পাপেতি, দুব্ভিক্খমেৰ হোতি. গজ্জিত্ৰা ৰস্সনভাৰো পন ভদ্দকো. তদা হি সুভিক্খং হোতি. নোগজ্জিত্ৰা নোৰস্সনভাৰো একন্তপাপকোৰ. ভাসিতা হোতি নো কত্তাতি ‘‘ইদানি গন্থধুরং পূরেস্সামি, ৰাসধুরং পূরেস্সামী’’তি কথেতিযেৰ, ন উদ্দেসং গণ্হাতি, ন কম্মট্ঠানং ভাৰেতি.
কত্তা হোতি নো ভাসিতাতি ‘‘গন্থধুরং পূরেস্সামি, ৰাসধুরং ৰা’’তি ন ভাসতি, সম্পত্তে পন কালে সমত্তং সম্পাদেতি. ইমিনা নযেন ইতরেপি ৰেদিতব্বা. অথ ৰা সব্বং পনেতং পচ্চযদাযকেহেৰ কথিতং. একো হি ‘‘অসুকদিৰসে নাম দানং দস্সামী’’তি সঙ্ঘং নিমন্তেতি, সম্পত্তে কালে নো করোতি. অযং পুগ্গলো পুঞ্ঞেন পরিহাযতি, ভিক্খুসঙ্ঘো পন লাভেন পরিহাযতি. অপরো সঙ্ঘং অনিমন্তেত্ৰা সক্কারং কত্ৰা ‘‘ভিক্খূ আনেস্সামী’’তি ন লভি, সব্বে অঞ্ঞত্থ নিমন্তিতা হোন্তি. অযম্পি পুঞ্ঞেন পরিহাযতি, সঙ্ঘোপি লাভেন পরিহাযতি. অপরো পঠমং সঙ্ঘং নিমন্তেত্ৰা পচ্ছা সক্কারং কত্ৰা দানং দেতি, অযং কিচ্চকারী হোতি. অপরো নেৰ সঙ্ঘং নিমন্তেতি, ন দানং দেতি, অযং পাপপুগ্গলোতি ৰেদিতব্বো. দুতিযং উত্তানমেৰ.
ৰলাহকসুত্তদ্ৰযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. কুম্ভসুত্তৰণ্ণনা
১০৩. ততিযে রিত্তকোতি অন্তো রিত্তো. পিহিতমুখোতি পিদহিত্ৰা ঠপিতো. অপারুতমুখোতি ৰিৰরিত্ৰা ঠপিতো, উপমিতপুগ্গলেসু পনেত্থ অন্তোগুণসারৰিরহিতো চ তুচ্ছো, বাহিরসোভনতায পিহিতো পুগ্গলোতি ৰেদিতব্বো. সেসেসুপি এসেৰ নযো.
কুম্ভসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. উদকরহদসুত্তৰণ্ণনা
১০৪. চতুত্থে উদকরহদো জণ্ণুকমত্তেপি উদকে সতি পণ্ণরসসম্ভিন্নৰণ্ণত্তা ৰা বহলত্তা ৰা উদকস্স অপঞ্ঞাযমানতলো উত্তানো গম্ভীরোভাসো নাম হোতীতি আহ ‘‘পুরাণপণ্ণরস…পে… গম্ভীরোভাসো নামা’’তি. তিপোরিসচতুপোরিসে পন উদকে সতি অচ্ছত্তা উদকস্স পঞ্ঞাযমানতলো গম্ভীরো উত্তানোভাসো নাম হোতীতি আহ ‘‘অচ্ছৰিপ্পসন্নমণিৰণ্ণউদকো উত্তানোভাসো নামা’’তি. উভযকারণসম্ভৰতো পন ইতরে দ্ৰে ৰেদিতব্বা. পুগ্গলেপি কিলেসুস্সদভাৰতো গুণগম্ভীরতায চ অভাৰতো গুণগম্ভীরানং সদিসেহি অভিক্কমনাদীহি যুত্তো উত্তানো গম্ভীরোভাসো নাম. ইমিনা নযেন সেসা ৰেদিতব্বা.
উদকরহদসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫-৬. অম্বসুত্তাদিৰণ্ণনা
১০৫-৬. পঞ্চমে আমকং হুত্ৰাতি অন্তো আমং হুত্ৰা. পক্কং আমৰণ্ণীতি অন্তো পক্কং বহি আমসদিসং. তত্থ যথা অম্বে অপক্কভাৰো আমতা হোতি, এৰং পুগ্গলেপি পুথুজ্জনতা. যথা চ তত্থ পক্কসদিসতা পক্কৰণ্ণিতা, এৰং পুগ্গলেপি অরিযানং অভিক্কমনাদিসদিসতা পক্কৰণ্ণিতাতি ইমিনা নযেন সেসা ৰেদিতব্বা. ছট্ঠং উত্তানমেৰ.
অম্বসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. মূসিকসুত্তৰণ্ণনা
১০৭. সত্তমে আৰাটং খনতীতি অত্তনো আসযং বিলকূপং খনতি. ন চ তত্থ ৰসতীতি তত্থ অৰসিত্ৰা কিস্মিঞ্চিদেৰ ঠানে ৰসতি, এৰং বিল়ারাদিঅমিত্তৰসং গচ্ছতি. ৰসিতা নো গাধং কত্তাতি সযং ন খনতি, পরেন কতে বিলে ৰসতি, এৰং জীৰিতং রক্খতি. ততিযা দ্ৰেপি করোন্তী জীৰিতং রক্খতি. চতুত্থী দ্ৰেপি অকরোন্তী অমিত্তৰসং গচ্ছতি. ইমায পন উপমায উপমিতেসু পুগ্গলেসু পঠমো যথা সা মূসিকা গাধং খনতি, এৰং নৰঙ্গং সত্থুসাসনং উগ্গণ্হাতি. যথা পন সা তত্থ ন ৰসতি, কিস্মিঞ্চিদেৰ ঠানে ৰসন্তী অমিত্তৰসং গচ্ছতি, তথা অযম্পি পরিযত্তিৰসেন ঞাণং পেসেত্ৰা চতুসচ্চধম্মং ন পটিৰিজ্ঝতি, লোকামিসট্ঠানেসু ৰিচরন্তো মচ্চুমারকিলেসমারদেৰপুত্তমারসঙ্খাতানং ৰসং গচ্ছতি. দুতিযো যথা মূসিকা গাধং ন খনতি, এৰং নৰঙ্গং সত্থুসাসনং ন উগ্গণ্হাতি. যথা পন পরেন খনিতে বিলে ৰসন্তী জীৰিতং রক্খতি, এৰং পরস্স কথং সুত্ৰা চতুসচ্চধম্মং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা তিণ্ণং মারানং ৰসং অতিক্কমতি. ইমিনা নযেন ততিযচতুত্থেসুপি ওপম্মসংসন্দনং ৰেদিতব্বং.
মূসিকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. বলীবদ্দসুত্তৰণ্ণনা
১০৮. অট্ঠমে বলীবদ্দো তাৰ যো অত্তনো গোগণং ঘট্টেতি উব্বেজেতি, পরগোণে পন সূরতো সুখসীলো হোতি, অযং সগৰচণ্ডো নো পরগৰচণ্ডো নাম. পুগ্গলোপি অত্তনো পরিসং ঘট্টেন্তো ৰিজ্ঝন্তো ফরুসে সমুদাচরন্তো, পরপরিসায পন সোরচ্চং নিৰাতৰুত্তিতং আপজ্জন্তো সগৰচণ্ডো নামাতি ইমিনা নযেন সেসাপি ৰেদিতব্বা.
বলীবদ্দসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. রুক্খসুত্তৰণ্ণনা
১০৯. নৰমে রুক্খো তাৰ ফেগ্গু সারপরিৰারোতি ৰনজেট্ঠকরুক্খো সযং ফেগ্গু হোতি, পরিৰাররুক্খা পনস্স সারা হোন্তি. ইমিনা নযেন সেসা ৰেদিতব্বা. পুগ্গলেসু পন সীলসারৰিরহিততো ফেগ্গুতা, সীলাচারসমন্নাগমেন চ সারতা ৰেদিতব্বা.
রুক্খসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. আসীৰিসসুত্তৰণ্ণনা
১১০. দসমে যস্স ৰিসং পজ্জলিততিণুক্কায অগ্গি ৰিয সীঘং অভিরুহিত্ৰা অক্খীনি গহেত্ৰা খন্ধং গহেত্ৰা সীসং গহেত্ৰা ঠিতন্তি ৰত্তব্বতং আপজ্জতি মণিসপ্পাদীনং ৰিসং ৰিয, মন্তং পন পরিৰত্তেত্ৰা কণ্ণৰাতং দত্ৰা দণ্ডকেন পহটমত্তে ওতরিত্ৰা দট্ঠট্ঠানেযেৰ তিট্ঠতি, অযং আগতৰিসো ন ঘোরৰিসো নাম. যস্স পন ৰিসং সণিকং অভিরুহতি, আরুল়্হারুল়্হট্ঠানে পন আসিত্তউদকং ৰিয হোতি উদকসপ্পাদীনং ৰিয, দ্ৰাদসৰস্সচ্চযেনপি কণ্ণৰিদ্ধখন্ধপিট্ঠিকাদীসু পঞ্ঞাযতি, মন্তপরিৰত্তনাদীসু চ করিযমানেসু সীঘং ন ওতরতি, অযং ঘোরৰিসো ন আগতৰিসো নাম. যস্স পন ৰিসং সীঘং অভিরুহতি, ন সীঘং ওতরতি অনেল়কসপ্পাদীনং ৰিসং ৰিয, অযং আগতৰিসো চ ঘোরৰিসো চ. অনেল়কসপ্পো নাম মহাআসীৰিসো. যস্স ৰিসং মন্দং হোতি, ওহারিযমানম্পি সুখেনেৰ ওতরতি নীলসপ্পধমনিসপ্পাদীনং ৰিসং ৰিয, অযং নেৰ আগতৰিসো ন ঘোরৰিসো. নীলসপ্পো নাম সাখৰণ্ণো রুক্খগ্গাদীসু ৰিচরণসপ্পো.
আসীৰিসসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ৰলাহকৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.