২. পঠমইসিদত্তসুত্তং

৩৪৪. একং সমযং সম্বহুলা থেরা ভিক্খূ মচ্ছিকাসণ্ডে ৰিহরন্তি অম্বাটকৰনে. অথ খো চিত্তো গহপতি যেন থেরা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা থেরে ভিক্খূ অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো চিত্তো গহপতি থেরে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেন্তু মে, ভন্তে, থেরা স্ৰাতনায ভত্ত’’ন্তি. অধিৰাসেসুং খো থেরা ভিক্খূ তুণ্হীভাৰেন. অথ খো চিত্তো গহপতি থেরানং ভিক্খূনং অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা থেরে ভিক্খূ অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো থেরা ভিক্খূ তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন চিত্তস্স গহপতিস্স নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদিংসু.

অথ খো চিত্তো গহপতি যেন থেরা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা থেরে ভিক্খূ অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং থেরং এতদৰোচ – ‘‘‘ধাতুনানত্তং, ধাতুনানত্ত’ন্তি, ভন্তে থের, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ধাতুনানত্তং ৰুত্তং ভগৰতা’’তি? এৰং ৰুত্তে আযস্মা থেরো তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং থেরং এতদৰোচ – ‘‘‘ধাতুনানত্তং, ধাতুনানত্ত’ন্তি, ভন্তে থের, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ধাতুনানত্তং ৰুত্তং ভগৰতা’’তি? দুতিযম্পি খো আযস্মা থেরো তুণ্হী অহোসি. ততিযম্পি খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং থেরং এতদৰোচ – ‘‘‘ধাতুনানত্তং, ধাতুনানত্ত’ন্তি, ভন্তে থের, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ধাতুনানত্তং ৰুত্তং ভগৰতা’’তি? ততিযম্পি খো আযস্মা থেরো তুণ্হী অহোসি.

তেন খো পন সমযেন আযস্মা ইসিদত্তো তস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে সব্বনৰকো হোতি. অথ খো আযস্মা ইসিদত্তো আযস্মন্তং থেরং এতদৰোচ – ‘‘ব্যাকরোমহং, ভন্তে থের, চিত্তস্স গহপতিনো এতং পঞ্হ’’ন্তি? ‘‘ব্যাকরোহি ত্ৰং, আৰুসো ইসিদত্ত, চিত্তস্স গহপতিনো এতং পঞ্হ’’ন্তি. ‘‘এৰঞ্হি ত্ৰং, গহপতি, পুচ্ছসি – ‘ধাতুনানত্তং, ধাতুনানত্তন্তি, ভন্তে থের, ৰুচ্চতি. কিত্তাৰতা নু খো, ভন্তে, ধাতুনানত্তং, ৰুত্তং ভগৰতা’’’তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘ইদং খো, গহপতি, ধাতুনানত্তং ৰুত্তং ভগৰতা – চক্খুধাতু, রূপধাতু, চক্খুৰিঞ্ঞাণধাতু…পে… মনোধাতু, ধম্মধাতু, মনোৰিঞ্ঞাণধাতু. এত্তাৰতা খো, গহপতি, ধাতুনানত্তং ৰুত্তং ভগৰতা’’তি.

অথ খো চিত্তো গহপতি আযস্মতো ইসিদত্তস্স ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা থেরে ভিক্খূ পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৰারেসি. অথ খো থেরা ভিক্খূ ভুত্তাৰিনো ওনীতপত্তপাণিনো উট্ঠাযাসনা পক্কমিংসু. অথ খো আযস্মা থেরো আযস্মন্তং ইসিদত্তং এতদৰোচ – ‘‘সাধু খো তং, আৰুসো ইসিদত্ত, এসো পঞ্হো পটিভাসি, নেসো পঞ্হো মং পটিভাসি. তেনহাৰুসো ইসিদত্ত, যদা অঞ্ঞথাপি [যদা অঞ্ঞদাপি (সী. পী.) অঞ্ঞদাপি (?)] এৰরূপো পঞ্হো আগচ্ছেয্য, তঞ্ঞেৰেত্থ পটিভাসেয্যা’’তি. দুতিযং.