৭. পঠমসম্বহুলসুত্তং
২৬৫. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘কতমা নু খো, ভন্তে, ৰেদনা, কতমো ৰেদনাসমুদযো, কতমো ৰেদনানিরোধো, কতমা ৰেদনানিরোধগামিনী পটিপদা? কো ৰেদনায অস্সাদো, কো আদীনৰো, কিং নিস্সরণ’’ন্তি? ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৰে, ৰেদনা – সুখা ৰেদনা, দুক্খা ৰেদনা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা – ইমা ৰুচ্চন্তি, ভিক্খৰে, ৰেদনা. ফস্সসমুদযা ৰেদনাসমুদযো; ফস্সনিরোধা ৰেদনানিরোধো. অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৰেদনানিরোধগামিনী পটিপদা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. যং ৰেদনং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং ৰেদনায অস্সাদো. যা ৰেদনা অনিচ্চা দুক্খা ৰিপরিণামধম্মা, অযং ৰেদনায আদীনৰো. যো ৰেদনায ছন্দরাগৰিনযো ছন্দরাগপ্পহানং, ইদং ৰেদনায নিস্সরণং.
‘‘অথ খো পন, ভিক্খৰে, মযা অনুপুব্বসঙ্খারানং নিরোধো অক্খাতো. পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৰাচা নিরুদ্ধা হোতি…পে… খীণাসৰস্স ভিক্খুনো রাগো নিরুদ্ধো হোতি, দোসো নিরুদ্ধো হোতি, মোহো নিরুদ্ধো হোতি. অথ খো পন, ভিক্খৰে, মযা অনুপুব্বসঙ্খারানং ৰূপসমো অক্খাতো. পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৰাচা ৰূপসন্তা হোতি…পে… খীণাসৰস্স ভিক্খুনো রাগো ৰূপসন্তো হোতি, দোসো ৰূপসন্তো হোতি, মোহো ৰূপসন্তো হোতি. ছযিমা, ভিক্খৰে, পস্সদ্ধিযো. পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৰাচা পটিপ্পস্সদ্ধা হোতি. দুতিযং ঝানং সমাপন্নস্স ৰিতক্কৰিচারা পটিপ্পস্সদ্ধা হোন্তি. ততিযং ঝানং সমাপন্নস্স পীতি পটিপ্পস্সদ্ধা হোতি. চতুত্থং ঝানং সমাপন্নস্স অস্সাসপস্সাসা পটিপ্পস্সদ্ধা হোন্তি. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স সঞ্ঞা চ ৰেদনা চ পটিপ্পস্সদ্ধা হোন্তি. খীণাসৰস্স ভিক্খুনো রাগো পটিপ্পস্সদ্ধো হোতি, দোসো পটিপ্পস্সদ্ধো হোতি, মোহো পটিপ্পস্সদ্ধো হোতী’’তি. সত্তমং.