৩. পহানসুত্তং
২৫১. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৰে, ৰেদনা. কতমা তিস্সো? সুখা ৰেদনা, দুক্খা ৰেদনা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা. সুখায, ভিক্খৰে, ৰেদনায রাগানুসযো পহাতব্বো, দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো পহাতব্বো, অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো পহাতব্বো. যতো খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো সুখায ৰেদনায রাগানুসযো পহীনো হোতি, দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো পহীনো হোতি, অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো পহীনো হোতি, অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ‘ভিক্খু নিরনুসযো সম্মদ্দসো অচ্ছেচ্ছি [অচ্ছেজ্জি (বহূসু)] তণ্হং, ৰিৰত্তযি [ৰাৰত্তযি (সী.)] সংযোজনং, সম্মা মানাভিসমযা অন্তমকাসি দুক্খস্সা’’’তি.
‘‘সুখং ৰেদযমানস্স [ৰেদিযমানস্স (সী. পী.)], ৰেদনং অপ্পজানতো;
সো রাগানুসযো হোতি, অনিস্সরণদস্সিনো.
‘‘দুক্খং ৰেদযমানস্স, ৰেদনং অপ্পজানতো;
পটিঘানুসযো হোতি, অনিস্সরণদস্সিনো.
‘‘অদুক্খমসুখং সন্তং, ভূরিপঞ্ঞেন দেসিতং;
তঞ্চাপি অভিনন্দতি, নেৰ দুক্খা পমুচ্চতি.
‘‘যতো চ ভিক্খু আতাপী, সম্পজঞ্ঞং ন রিঞ্চতি;
ততো সো ৰেদনা সব্বা, পরিজানাতি পণ্ডিতো.
‘‘সো ৰেদনা পরিঞ্ঞায, দিট্ঠে ধম্মে অনাসৰো;
কাযস্স ভেদা ধম্মট্ঠো, সঙ্খ্যং নোপেতি ৰেদগূ’’তি. ততিযং;