৭. সোণসুত্তং

৪৯. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. অথ খো সোণো গহপতিপুত্তো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি …পে… একমন্তং নিসিন্নং খো সোণং গহপতিপুত্তং ভগৰা এতদৰোচ –

‘‘যে হি কেচি, সোণ, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা অনিচ্চেন রূপেন দুক্খেন ৰিপরিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্র যথাভূতস্স অদস্সনা? অনিচ্চায ৰেদনায দুক্খায ৰিপরিণামধম্মায ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্র যথাভূতস্স অদস্সনা? অনিচ্চায সঞ্ঞায… অনিচ্চেহি সঙ্খারেহি দুক্খেহি ৰিপরিণামধম্মেহি ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্র যথাভূতস্স অদস্সনা? অনিচ্চেন ৰিঞ্ঞাণেন দুক্খেন ৰিপরিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৰা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্র যথাভূতস্স অদস্সনা?

‘‘যে চ খো কেচি, সোণ, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা অনিচ্চেন রূপেন দুক্খেন ৰিপরিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্র যথাভূতস্স দস্সনা? অনিচ্চায ৰেদনায… অনিচ্চায সঞ্ঞায… অনিচ্চেহি সঙ্খারেহি… অনিচ্চেন ৰিঞ্ঞাণেন দুক্খেন ৰিপরিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্র যথাভূতস্স দস্সনা?

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, সোণ, রূপং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰা তং সুখং ৰা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মং কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ৰেদনা নিচ্চা ৰা অনিচ্চা ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চা, ভন্তে’’… ‘‘সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰা তং সুখং ৰা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মং কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘তস্মাতিহ, সোণ, যং কিঞ্চি রূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকং ৰা সুখুমং ৰা হীনং ৰা পণীতং ৰা যং দূরে সন্তিকে ৰা, সব্বং রূপং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং.

‘‘যা কাচি ৰেদনা… যা কাচি সঞ্ঞা… যে কেচি সঙ্খারা… যং কিঞ্চি ৰিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকং ৰা সুখুমং ৰা হীনং ৰা পণীতং ৰা যং দূরে সন্তিকে ৰা, সব্বং ৰিঞ্ঞাণং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং.

‘‘এৰং পস্সং, সোণ, সুতৰা অরিযসাৰকো রূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৰেদনাযপি নিব্বিন্দতি, সঞ্ঞাযপি নিব্বিন্দতি, সঙ্খারেসুপি নিব্বিন্দতি, ৰিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৰিরজ্জতি; ৰিরাগা ৰিমুচ্চতি. ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. সত্তমং.