১৩. অৰিজ্জাৰগ্গো

১. সমুদযধম্মসুত্তং

১২৬. সাৰত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘‘অৰিজ্জা অৰিজ্জা’তি, ভন্তে, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, ভন্তে, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধ, ভিক্খু, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো সমুদযধম্মং রূপং ‘সমুদযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৰযধম্মং রূপং ‘ৰযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৰযধম্মং রূপং ‘সমুদযৰযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰেদনং ‘সমুদযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৰযধম্মং ৰেদনং ‘ৰযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৰযধম্মং ৰেদনং ‘সমুদযৰযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং সঞ্ঞং…পে… সমুদযধম্মে সঙ্খারে ‘সমুদযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৰযধম্মে সঙ্খারে ‘ৰযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৰযধম্মে সঙ্খারে ‘সমুদযৰযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘সমুদযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘ৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খু, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৰং ৰুত্তে, সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘‘ৰিজ্জা ৰিজ্জা’তি, ভন্তে, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, ভন্তে, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধ, ভিক্খু, সুতৰা অরিযসাৰকো সমুদযধম্মং রূপং ‘সমুদযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ৰযধম্মং রূপং ‘ৰযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৰযধম্মং রূপং ‘সমুদযৰযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰেদনং ‘সমুদযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং পজানাতি; ৰযধম্মং ৰেদনং ‘ৰযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৰযধম্মং ৰেদনং ‘সমুদযৰযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং সঞ্ঞং… সমুদযধম্মে সঙ্খারে ‘সমুদযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং পজানাতি; ৰযধম্মে সঙ্খারে ‘ৰযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৰযধম্মে সঙ্খারে ‘সমুদযৰযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘সমুদযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘ৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খু, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. পঠমং.

২. দুতিযসমুদযধম্মসুত্তং

১২৭. একং সমযং আযস্মা চ সারিপুত্তো আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘‘অৰিজ্জা, অৰিজ্জা’তি, আৰুসো সারিপুত্ত, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো সমুদযধম্মং রূপং ‘সমুদযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৰযধম্মং রূপং…পে… ‘সমুদযৰযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰেদনং…পে… ৰযধম্মং ৰেদনং…পে… ‘সমুদযৰযধম্মা ৰেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং সঞ্ঞং…পে… সমুদযধম্মে সঙ্খারে…পে… ৰযধম্মে সঙ্খারে…পে… সমুদযৰযধম্মে সঙ্খারে ‘সমুদযৰযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং…পে… সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতি, আৰুসো, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. দুতিযং.

৩. ততিযসমুদযধম্মসুত্তং

১২৮. একং সমযং আযস্মা চ সারিপুত্তো আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘‘ৰিজ্জা, ৰিজ্জা’তি, আৰুসো সারিপুত্ত, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, সুতৰা অরিযসাৰকো সমুদযধম্মং রূপং ‘সমুদযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ৰযধম্মং রূপং…পে… সমুদযৰযধম্মং রূপং ‘সমুদযৰযধম্মং রূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযধম্মং ৰেদনং…পে… সমুদযৰযধম্মা ৰেদনা … সমুদযধম্মং সঞ্ঞং…পে… সমুদযধম্মে সঙ্খারে… ৰযধম্মে সঙ্খারে… সমুদযৰযধম্মে সঙ্খারে ‘সমুদযৰযধম্মা সঙ্খারা’তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং… ৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং… সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৰযধম্মং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. ততিযং.

৪. অস্সাদসুত্তং

১২৯. বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘‘অৰিজ্জা, অৰিজ্জা’তি, আৰুসো সারিপুত্ত, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো রূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. চতুত্থং.

৫. দুতিযঅস্সাদসুত্তং

১৩০. বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… ‘‘‘ৰিজ্জা, ৰিজ্জা’তি, আৰুসো সারিপুত্ত, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, সুতৰা অরিযসাৰকো রূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. পঞ্চমং.

৬. সমুদযসুত্তং

১৩১. বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… ‘‘‘অৰিজ্জা, অৰিজ্জা’তি, আৰুসো সারিপুত্ত, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো রূপস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. ছট্ঠং.

৭. দুতিযসমুদযসুত্তং

১৩২. বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘‘ৰিজ্জা, ৰিজ্জা’তি, আৰুসো সারিপুত্ত, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, সুতৰা অরিযসাৰকো রূপস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. সত্তমং.

৮. কোট্ঠিকসুত্তং

১৩৩. বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো সাযন্হসমযং…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সারিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৰোচ – ‘‘‘অৰিজ্জা, অৰিজ্জা’তি, আৰুসো কোট্ঠিক, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো রূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৰং ৰুত্তে, আযস্মা সারিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৰোচ – ‘‘‘ৰিজ্জা, ৰিজ্জা’তি, আৰুসো কোট্ঠিক, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো সুতৰা অরিযসাৰকো রূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. অট্ঠমং.

৯. দুতিযকোট্ঠিকসুত্তং

১৩৪. বারাণসিযং ৰিহরন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… ‘‘‘অৰিজ্জা, অৰিজ্জা’তি, আৰুসো কোট্ঠিক, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো রূপস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৰং ৰুত্তে, আযস্মা সারিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৰোচ – ‘‘‘ৰিজ্জা, ৰিজ্জা’তি, আৰুসো কোট্ঠিক, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, সুতৰা অরিযসাৰকো রূপস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৰেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খারানং… ৰিঞ্ঞাণস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. নৰমং.

১০. ততিযকোট্ঠিকসুত্তং

১৩৫. তঞ্ঞেৰ নিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সারিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৰোচ – ‘‘‘অৰিজ্জা, অৰিজ্জা’তি, আৰুসো কোট্ঠিক, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, অৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৰুসো, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো রূপং নপ্পজানাতি, রূপসমুদযং নপ্পজানাতি, রূপনিরোধং নপ্পজানাতি, রূপনিরোধগামিনিং পটিপদং নপ্পজানাতি. ৰেদনং নপ্পজানাতি…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খারে… ৰিঞ্ঞাণং নপ্পজানাতি, ৰিঞ্ঞাণসমুদযং নপ্পজানাতি, ৰিঞ্ঞাণনিরোধং নপ্পজানাতি, ৰিঞ্ঞাণনিরোধগামিনিং পটিপদং নপ্পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, অৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ অৰিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৰং ৰুত্তে, আযস্মা সারিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৰোচ – ‘‘‘ৰিজ্জা, ৰিজ্জা’তি, আৰুসো কোট্ঠিক, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, আৰুসো, ৰিজ্জা, কিত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি? ‘‘ইধাৰুসো, সুতৰা অরিযসাৰকো রূপং পজানাতি, রূপসমুদযং পজানাতি, রূপনিরোধং পজানাতি, রূপনিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি. ৰেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খারে… ৰিঞ্ঞাণং পজানাতি, ৰিঞ্ঞাণসমুদযং পজানাতি, ৰিঞ্ঞাণনিরোধং পজানাতি, ৰিঞ্ঞাণনিরোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতাৰুসো, ৰিজ্জা; এত্তাৰতা চ ৰিজ্জাগতো হোতী’’তি. দসমং.

অৰিজ্জাৰগ্গো তেরসমো.

তস্সুদ্দানং –

সমুদযধম্মে তীণি, অস্সাদো অপরে দুৰে;

সমুদযে চ দ্ৰে ৰুত্তা, কোট্ঠিকে অপরে তযোতি.