৯. ৰাসিজটসুত্তং
১০১. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘জানতো অহং, ভিক্খৰে, পস্সতো আসৰানং খযং ৰদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো. কিঞ্চ, ভিক্খৰে, জানতো কিং পস্সতো আসৰানং খযো হোতি? ‘ইতি রূপং, ইতি রূপস্স সমুদযো, ইতি রূপস্স অত্থঙ্গমো; ইতি ৰেদনা… ইতি সঞ্ঞা… ইতি সঙ্খারা… ইতি ৰিঞ্ঞাণং, ইতি ৰিঞ্ঞাণস্স সমুদযো, ইতি ৰিঞ্ঞাণস্স অত্থঙ্গমো’তি – এৰং খো, ভিক্খৰে, জানতো এৰং পস্সতো আসৰানং খযো হোতি’’.
‘‘ভাৰনানুযোগং অননুযুত্তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰিহরতো কিঞ্চাপি এৰং ইচ্ছা উপ্পজ্জেয্য – ‘অহো ৰত মে অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চেয্যা’তি, অথ খ্ৰস্স নেৰ অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতি. তং কিস্স হেতু? ‘অভাৰিতত্তা’ তিস্স ৰচনীযং. কিস্স অভাৰিতত্তা? অভাৰিতত্তা চতুন্নং সতিপট্ঠানানং, অভাৰিতত্তা চতুন্নং সম্মপ্পধানানং, অভাৰিতত্তা চতুন্নং ইদ্ধিপাদানং, অভাৰিতত্তা পঞ্চন্নং ইন্দ্রিযানং, অভাৰিতত্তা পঞ্চন্নং বলানং, অভাৰিতত্তা সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং, অভাৰিতত্তা অরিযস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, কুক্কুটিযা অণ্ডানি অট্ঠ ৰা দস ৰা দ্ৰাদস ৰা. তানস্সু কুক্কুটিযা ন সম্মা অধিসযিতানি, ন সম্মা পরিসেদিতানি, ন সম্মা পরিভাৰিতানি. কিঞ্চাপি তস্সা কুক্কুটিযা এৰং ইচ্ছা উপ্পজ্জেয্য – ‘অহো, ৰত মে কুক্কুটপোতকা পাদনখসিখায ৰা মুখতুণ্ডকেন ৰা অণ্ডকোসং পদালেত্ৰা সোত্থিনা অভিনিব্ভিজ্জেয্যু’ন্তি, অথ খো অভব্বাৰ তে কুক্কুটপোতকা পাদনখসিখায ৰা মুখতুণ্ডকেন ৰা অণ্ডকোসং পদালেত্ৰা সোত্থিনা অভিনিব্ভিজ্জিতুং. তং কিস্স হেতু? তথা হি পন, ভিক্খৰে, কুক্কুটিযা অণ্ডানি অট্ঠ ৰা দস ৰা দ্ৰাদস ৰা; তানি কুক্কুটিযা ন সম্মা অধিসযিতানি, ন সম্মা পরিসেদিতানি, ন সম্মা পরিভাৰিতানি. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভাৰনানুযোগং অননুযুত্তস্স ভিক্খুনো ৰিহরতো কিঞ্চাপি এৰং ইচ্ছা উপ্পজ্জেয্য – ‘অহো, ৰত মে অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চেয্যা’তি, অথ খ্ৰস্স নেৰ অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতি. তং কিস্স হেতু? ‘অভাৰিতত্তা’তিস্স ৰচনীযং. কিস্স অভাৰিতত্তা? অভাৰিতত্তা চতুন্নং সতিপট্ঠানানং…পে… অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স.
‘‘ভাৰনানুযোগং অনুযুত্তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰিহরতো কিঞ্চাপি ন এৰং ইচ্ছা উপ্পজ্জেয্য – ‘অহো ৰত মে অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চেয্যা’তি, অথ খ্ৰস্স অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতি. তং কিস্স হেতু? ‘ভাৰিতত্তা’তিস্স ৰচনীযং. কিস্স ভাৰিতত্তা? ভাৰিতত্তা চতুন্নং সতিপট্ঠানানং, ভাৰিতত্তা চতুন্নং সম্মপ্পধানানং, ভাৰিতত্তা চতুন্নং ইদ্ধিপাদানং, ভাৰিতত্তা পঞ্চন্নং ইন্দ্রিযানং, ভাৰিতত্তা পঞ্চন্নং বলানং, ভাৰিতত্তা সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং, ভাৰিতত্তা অরিযস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, কুক্কুটিযা অণ্ডানি অট্ঠ ৰা দস ৰা দ্ৰাদস ৰা. তানস্সু কুক্কুটিযা সম্মা অধিসযিতানি, সম্মা পরিসেদিতানি, সম্মা পরিভাৰিতানি. কিঞ্চাপি তস্সা কুক্কুটিযা ন এৰং ইচ্ছা উপ্পজ্জেয্য – ‘অহো ৰত মে কুক্কুটপোতকা পাদনখসিখায ৰা মুখতুণ্ডকেন ৰা অণ্ডকোসং পদালেত্ৰা সোত্থিনা অভিনিব্ভিজ্জেয্যু’ন্তি, অথ খো ভব্বাৰ তে কুক্কুটপোতকা পাদনখসিখায ৰা মুখতুণ্ডকেন ৰা অণ্ডকোসং পদালেত্ৰা সোত্থিনা অভিনিব্ভিজ্জিতুং. তং কিস্স হেতু? তথা হি পন, ভিক্খৰে, কুক্কুটিযা অণ্ডানি অট্ঠ ৰা দস ৰা দ্ৰাদস ৰা; তানস্সু কুক্কুটিযা সম্মা অধিসযিতানি, সম্মা পরিসেদিতানি, সম্মা পরিভাৰিতানি. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভাৰনানুযোগং অনুযুত্তস্স ভিক্খুনো ৰিহরতো কিঞ্চাপি ন এৰং ইচ্ছা উপ্পজ্জেয্য – ‘অহো ৰত মে অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চেয্যা’তি, অথ খ্ৰস্স অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতি. তং কিস্স হেতু? ‘ভাৰিতত্তা’তিস্স ৰচনীযং. কিস্স ভাৰিতত্তা? ভাৰিতত্তা চতুন্নং সতিপট্ঠানানং…পে… ভাৰিতত্তা অরিযস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পলগণ্ডস্স ৰা পলগণ্ডন্তেৰাসিস্স ৰা ৰাসিজটে দিস্সন্তেৰ অঙ্গুলিপদানি দিস্সতি অঙ্গুট্ঠপদং. নো চ খ্ৰস্স এৰং ঞাণং হোতি – ‘এত্তকং ৰত মে অজ্জ ৰাসিজটস্স খীণং, এত্তকং হিয্যো, এত্তকং পরে’তি. অথ খ্ৰস্স খীণে খীণন্ত্ৰেৰ ঞাণং হোতি. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভাৰনানুযোগং অনুযুত্তস্স ভিক্খুনো ৰিহরতো কিঞ্চাপি ন এৰং ঞাণং হোতি – ‘এত্তকং ৰত মে অজ্জ আসৰানং খীণং, এত্তকং হিয্যো, এত্তকং পরে’তি, অথ খ্ৰস্স খীণে খীণন্ত্ৰেৰ ঞাণং হোতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, সামুদ্দিকায নাৰায ৰেত্তবন্ধনবদ্ধায ৰস্সমাসানি উদকে পরিযাদায হেমন্তিকেন থলং উক্খিত্তায ৰাতাতপপরেতানি ৰেত্তবন্ধনানি. তানি পাৰুসকেন মেঘেন অভিপ্পৰুট্ঠানি অপ্পকসিরেনেৰ পটিপ্পস্সম্ভন্তি পূতিকানি ভৰন্তি; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভাৰনানুযোগং অনুযুত্তস্স ভিক্খুনো ৰিহরতো অপ্পকসিরেনেৰ সংযোজনানি পটিপ্পস্সম্ভন্তি পূতিকানি ভৰন্তী’’তি. নৰমং.