১. পঠমৰগ্গো

১. অট্ঠিসুত্তং

২০২. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা চ লক্খণো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো [মহামোগ্গলানো (ক.)] গিজ্ঝকূটে পব্বতে ৰিহরন্তি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেনাযস্মা লক্খণো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং লক্খণং এতদৰোচ – ‘‘আযামাৰুসো [এহি আৰুসো (স্যা. কং. ক.)] লক্খণ, রাজগহং পিণ্ডায পৰিসিস্সামা’’তি. ‘‘এৰমাৰুসো’’তি খো আযস্মা লক্খণো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অঞ্ঞতরস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৰাকাসি. অথ খো আযস্মা লক্খণো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৰোচ – ‘‘কো নু খো, আৰুসো মোগ্গল্লান, হেতু কো পচ্চযো সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি? ‘‘অকালো খো, আৰুসো লক্খণ, এতস্স পঞ্হস্স. ভগৰতো মং সন্তিকে এতং পঞ্হং পুচ্ছা’’তি.

অথ খো আযস্মা চ লক্খণো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো রাজগহে পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা লক্খণো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৰোচ – ‘‘ইধাযস্মা মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অঞ্ঞতরস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৰাকাসি. কো নু খো, আৰুসো মোগ্গল্লান, হেতু কো পচ্চযো সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি?

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং অট্ঠিকসঙ্খলিকং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ফাসুল়ন্তরিকাহি ৰিতুদেন্তি ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি [ৰিতুদেন্তি (সী.), ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজেন্তি (পী. ক.)]. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি. তস্স ময্হং, আৰুসো, এতদহোসি – ‘অচ্ছরিযং ৰত, ভো, অব্ভুতং ৰত, ভো! এৰরূপোপি নাম সত্তো ভৰিস্সতি! এৰরূপোপি নাম যক্খো ভৰিস্সতি! এৰরূপোপি নাম অত্তভাৰপটিলাভো ভৰিস্সতী’’’তি!!

অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘চক্খুভূতা ৰত, ভিক্খৰে, সাৰকা ৰিহরন্তি; ঞাণভূতা ৰত, ভিক্খৰে, সাৰকা ৰিহরন্তি, যত্র হি নাম সাৰকো এৰরূপং ঞস্সতি ৰা দক্খতি ৰা সক্খিং ৰা করিস্সতি. পুব্বেৰ মে সো, ভিক্খৰে, সত্তো দিট্ঠো অহোসি, অপি চাহং ন ব্যাকাসিং. অহঞ্চেতং [অহমেৰেতং (সী.)] ব্যাকরেয্যং, পরে চ মে [পরে মে (সী.)] ন সদ্দহেয্যুং. যে মে ন সদ্দহেয্যুং, তেসং তং অস্স দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায. এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে গোঘাতকো অহোসি. সো তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন বহূনি ৰস্সানি বহূনি ৰস্সসতানি বহূনি ৰস্সসহস্সানি বহূনি ৰস্সসতসহস্সানি নিরযে পচ্চিত্ৰা তস্সেৰ কম্মস্স ৰিপাকাৰসেসেন এৰরূপং অত্তভাৰপটিলাভং পটিসংৰেদযতী’’তি. (সব্বেসং সুত্তন্তানং এসেৰ পেয্যালো). পঠমং.

২. পেসিসুত্তং

২০৩. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং মংসপেসিং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি [ৰিরাজেন্তি (সী. স্যা. কং.), ৰিভজেন্তি (পী. ক.)]. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে গোঘাতকো অহোসি…পে…. দুতিযং.

৩. পিণ্ডসুত্তং

২০৪. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং মংসপিণ্ডং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সাকুণিকো অহোসি…পে…. ততিযং.

৪. নিচ্ছৰিসুত্তং

২০৫. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং নিচ্ছৰিং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে ওরব্ভিকো অহোসি…পে…. চতুত্থং.

৫. অসিলোমসুত্তং

২০৬. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং অসিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তে অসী উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সূকরিকো অহোসি…পে…. পঞ্চমং.

৬. সত্তিসুত্তং

২০৭. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং সত্তিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সত্তিযো উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে মাগৰিকো অহোসি…পে…. ছট্ঠং.

৭. উসুলোমসুত্তং

২০৮. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং উসুলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তে উসূ উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে কারণিকো অহোসি…পে…. সত্তমং.

৮. সূচিলোমসুত্তং

২০৯. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং সূচিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সূচিযো উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সূতো [সারথিকো (ক. ৰিনযেপি)] অহোসি…পে…. অট্ঠমং.

৯. দুতিযসূচিলোমসুত্তং

২১০. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং সূচিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সূচিযো সীসে পৰিসিত্ৰা মুখতো নিক্খমন্তি; মুখে পৰিসিত্ৰা উরতো নিক্খমন্তি; উরে পৰিসিত্ৰা উদরতো নিক্খমন্তি; উদরে পৰিসিত্ৰা ঊরূহি নিক্খমন্তি; ঊরূসু পৰিসিত্ৰা জঙ্ঘাহি নিক্খমন্তি; জঙ্ঘাসু পৰিসিত্ৰা পাদেহি নিক্খমন্তি; সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সূচকো অহোসি…পে…. নৰমং.

১০. কুম্ভণ্ডসুত্তং

২১১. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং কুম্ভণ্ডং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. সো গচ্ছন্তোপি তেৰ অণ্ডে খন্ধে আরোপেত্ৰা গচ্ছতি. নিসীদন্তোপি তেস্ৰেৰ অণ্ডেসু নিসীদতি. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে গামকূটকো অহোসি…পে…. দসমং.

পঠমো ৰগ্গো.

তস্সুদ্দানং –

অট্ঠি পেসি উভো গাৰঘাতকা,

পিণ্ডো সাকুণিযো নিচ্ছৰোরব্ভি;

অসি সূকরিকো সত্তিমাগৰি,

উসু কারণিকো সূচি সারথি;

যো চ সিব্বিযতি সূচকো হি সো,

অণ্ডভারি অহু গামকূটকোতি.