২. পুব্বেসম্বোধসুত্তং

১১৫. সাৰত্থিযং ৰিহরতি…পে… ‘‘পুব্বেৰ মে, ভিক্খৰে, সম্বোধা অনভিসম্বুদ্ধস্স বোধিসত্তস্সেৰ সতো এতদহোসি – ‘কো নু খো পথৰীধাতুযা অস্সাদো, কো আদীনৰো, কিং নিস্সরণং; কো আপোধাতুযা অস্সাদো, কো আদীনৰো, কিং নিস্সরণং; কো তেজোধাতুযা অস্সাদো, কো আদীনৰো, কিং নিস্সরণং; কো ৰাযোধাতুযা অস্সাদো, কো আদীনৰো, কিং নিস্সরণ’’’ন্তি?

‘‘তস্স ময্হং, ভিক্খৰে, এতদহোসি – ‘যং খো পথৰীধাতুং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং পথৰীধাতুযা অস্সাদো; যং [যা (সী.)] পথৰীধাতু অনিচ্চা দুক্খা ৰিপরিণামধম্মা, অযং পথৰীধাতুযা আদীনৰো; যো পথৰীধাতুযা ছন্দরাগৰিনযো ছন্দরাগপ্পহানং, ইদং পথৰীধাতুযা নিস্সরণং. যং আপোধাতুং পটিচ্চ…পে… যং তেজোধাতুং পটিচ্চ…পে… যং ৰাযোধাতুং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং ৰাযোধাতুযা অস্সাদো; যং ৰাযোধাতু অনিচ্চা দুক্খা ৰিপরিণামধম্মা, অযং ৰাযোধাতুযা আদীনৰো; যো ৰাযোধাতুযা ছন্দরাগৰিনযো ছন্দরাগপ্পহানং, ইদং ৰাযোধাতুযা নিস্সরণং’’’.

‘‘যাৰকীৰঞ্চাহং, ভিক্খৰে, ইমাসং চতুন্নং ধাতূনং এৰং অস্সাদঞ্চ অস্সাদতো আদীনৰঞ্চ আদীনৰতো নিস্সরণঞ্চ নিস্সরণতো যথাভূতং ন অব্ভঞ্ঞাসিং, নেৰ তাৰাহং, ভিক্খৰে, সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুদ্ধোতি [অভিসম্বুদ্ধো (সী. স্যা. কং.)] পচ্চঞ্ঞাসিং.

‘‘যতো চ খ্ৰাহং, ভিক্খৰে, ইমাসং চতুন্নং ধাতূনং এৰং অস্সাদঞ্চ অস্সাদতো আদীনৰঞ্চ আদীনৰতো নিস্সরণঞ্চ নিস্সরণতো যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অথাহং, ভিক্খৰে, সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুদ্ধোতি পচ্চঞ্ঞাসিং. ঞাণঞ্চ পন মে দস্সনং উদপাদি – ‘অকুপ্পা মে ৰিমুত্তি [চেতোৰিমুত্তি (সী. পী. ক.)], অযমন্তিমা জাতি, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’’তি. দুতিযং.