৮. চেতনাসুত্তং
৩৮. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘যঞ্চ, ভিক্খৰে, চেতেতি যঞ্চ পকপ্পেতি যঞ্চ অনুসেতি, আরম্মণমেতং [আরমণমেতং (?)] হোতি ৰিঞ্ঞাণস্স ঠিতিযা. আরম্মণে সতি পতিট্ঠা ৰিঞ্ঞাণস্স হোতি. তস্মিং পতিট্ঠিতে ৰিঞ্ঞাণে ৰিরূল়্হে আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তি হোতি. আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তিযা সতি আযতিং জাতি জরামরণং সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা সম্ভৰন্তি. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি’’.
‘‘নো চে, ভিক্খৰে, চেতেতি নো চে পকপ্পেতি, অথ চে অনুসেতি, আরম্মণমেতং হোতি ৰিঞ্ঞাণস্স ঠিতিযা. আরম্মণে সতি পতিট্ঠা ৰিঞ্ঞাণস্স হোতি. তস্মিং পতিট্ঠিতে ৰিঞ্ঞাণে ৰিরূল়্হে আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তি হোতি. আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তিযা সতি আযতিং জাতিজরামরণং সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা সম্ভৰন্তি. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
‘‘যতো চ খো, ভিক্খৰে, নো চেৰ চেতেতি নো চ পকপ্পেতি নো চ অনুসেতি, আরম্মণমেতং ন হোতি ৰিঞ্ঞাণস্স ঠিতিযা. আরম্মণে অসতি পতিট্ঠা ৰিঞ্ঞাণস্স ন হোতি. তদপ্পতিট্ঠিতে ৰিঞ্ঞাণে অৰিরূল়্হে আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তি ন হোতি. আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তিযা অসতি আযতিং জাতিজরামরণং সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিরুজ্ঝন্তি. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিরোধো হোতী’’তি. অট্ঠমং.