৬. দুতিযঅৰিজ্জাপচ্চযসুত্তং
৩৬. সাৰত্থিযং ৰিহরতি…পে… ‘‘অৰিজ্জাপচ্চযা, ভিক্খৰে, সঙ্খারা; সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং…পে… এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
‘‘‘কতমং জরামরণং, কস্স চ পনিদং জরামরণ’ন্তি ইতি ৰা, ভিক্খৰে, যো ৰদেয্য, ‘অঞ্ঞং জরামরণং, অঞ্ঞস্স চ পনিদং জরামরণ’ন্তি ইতি ৰা, ভিক্খৰে, যো ৰদেয্য, উভযমেতং একত্থং ব্যঞ্জনমেৰ নানং. ‘তং জীৰং তং সরীরং’ ইতি ৰা, ভিক্খৰে, দিট্ঠিযা সতি ব্রহ্মচরিযৰাসো ন হোতি. ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরং’ ইতি ৰা, ভিক্খৰে, দিট্ঠিযা সতি ব্রহ্মচরিযৰাসো ন হোতি. এতে তে, ভিক্খৰে, উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝেন তথাগতো ধম্মং দেসেতি – ‘জাতিপচ্চযা জরামরণ’’’ন্তি.
‘‘কতমা জাতি…পে… কতমো ভৰো… কতমং উপাদানং… কতমা তণ্হা… কতমা ৰেদনা… কতমো ফস্সো… কতমং সল়াযতনং… কতমং নামরূপং… কতমং ৰিঞ্ঞাণং… কতমে সঙ্খারা, কস্স চ পনিমে সঙ্খারাতি ইতি ৰা, ভিক্খৰে, যো ৰদেয্য, ‘অঞ্ঞে সঙ্খারা অঞ্ঞস্স চ পনিমে সঙ্খারা’তি ইতি ৰা, ভিক্খৰে, যো ৰদেয্য, উভযমেতং একত্থং ব্যঞ্জনমেৰ নানং. ‘তং জীৰং তং সরীরং’ ইতি ৰা, ভিক্খৰে, দিট্ঠিযা সতি ব্রহ্মচরিযৰাসো ন হোতি. ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরং’ ইতি ৰা, ভিক্খৰে, দিট্ঠিযা সতি ব্রহ্মচরিযৰাসো ন হোতি. এতে তে, ভিক্খৰে, উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝেন তথাগতো ধম্মং দেসেতি – ‘অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারা’’’তি.
‘‘অৰিজ্জায ত্ৰেৰ, ভিক্খৰে, অসেসৰিরাগনিরোধা যানিস্স তানি ৰিসূকাযিকানি ৰিসেৰিতানি ৰিপ্ফন্দিতানি কানিচি কানিচি. ‘কতমং জরামরণং, কস্স চ পনিদং জরামরণং’ ইতি ৰা, ‘অঞ্ঞং জরামরণং, অঞ্ঞস্স চ পনিদং জরামরণং’ ইতি ৰা, ‘তং জীৰং তং সরীরং’ ইতি ৰা, ‘অঞ্ঞং জীৰং, অঞ্ঞং সরীরং’ ইতি ৰা. সব্বানিস্স তানি পহীনানি ভৰন্তি উচ্ছিন্নমূলানি তালাৰত্থুকতানি অনভাৰঙ্কতানি আযতিং অনুপ্পাদধম্মানি.
‘‘অৰিজ্জায ত্ৰেৰ, ভিক্খৰে, অসেসৰিরাগনিরোধা যানিস্স তানি ৰিসূকাযিকানি ৰিসেৰিতানি ৰিপ্ফন্দিতানি কানিচি কানিচি. কতমা জাতি…পে… কতমো ভৰো… কতমং উপাদানং… কতমা তণ্হা… কতমা ৰেদনা… কতমো ফস্সো… কতমং সল়াযতনং… কতমং নামরূপং… কতমং ৰিঞ্ঞাণং… ‘কতমে সঙ্খারা, কস্স চ পনিমে সঙ্খারা’ ইতি ৰা, ‘অঞ্ঞে সঙ্খারা, অঞ্ঞস্স চ পনিমে সঙ্খারা’ ইতি ৰা; ‘তং জীৰং তং সরীরং’ ইতি ৰা, ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরং’ ইতি ৰা. সব্বানিস্স তানি পহীনানি ভৰন্তি উচ্ছিন্নমূলানি তালাৰত্থুকতানি অনভাৰঙ্কতানি আযতিং অনুপ্পাদধম্মানী’’তি. ছট্ঠং.