৭. অচেলকস্সপসুত্তং
১৭. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায রাজগহং পিণ্ডায পাৰিসি. অদ্দসা খো অচেলো কস্সপো ভগৰন্তং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং. দিস্ৰান যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো অচেলো কস্সপো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘পুচ্ছেয্যাম মযং ভৰন্তং গোতমং কঞ্চিদেৰ [কিঞ্চিদেৰ (ক.)] দেসং, সচে নো ভৰং গোতমো ওকাসং করোতি পঞ্হস্স ৰেয্যাকরণাযা’’তি.
‘‘অকালো খো তাৰ, কস্সপ, পঞ্হস্স; অন্তরঘরং পৰিট্ঠম্হা’’তি. দুতিযম্পি খো অচেলো কস্সপো ভগৰন্তং এতদৰোচ ‘‘পুচ্ছেয্যাম মযং ভৰন্তং গোতমং কঞ্চিদেৰ দেসং, সচে নো ভৰং গোতমো ওকাসং করোতি পঞ্হস্স ৰেয্যাকরণাযা’’তি. ‘‘অকালো খো তাৰ, কস্সপ, পঞ্হস্স; অন্তরঘরং পৰিট্ঠম্হা’’তি. ততিযম্পি খো অচেলো কস্সপো…পে… অন্তরঘরং পৰিট্ঠম্হাতি. এৰং ৰুত্তে, অচেলো কস্সপো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ন খো পন মযং ভৰন্তং গোতমং বহুদেৰ পুচ্ছিতুকামা’’তি. ‘‘পুচ্ছ, কস্সপ, যদাকঙ্খসী’’তি.
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, ‘সযংকতং দুক্খ’ন্তি? ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ভগৰা অৰোচ. ‘কিং পন, ভো গোতম, পরংকতং দুক্খ’ন্তি? ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ভগৰা অৰোচ. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, সযংকতঞ্চ পরংকতঞ্চ দুক্খ’ন্তি? ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ভগৰা অৰোচ. ‘কিং পন ভো গোতম, অসযংকারং অপরংকারং অধিচ্চসমুপ্পন্নং দুক্খ’ন্তি? ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ভগৰা অৰোচ. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, নত্থি দুক্খ’ন্তি? ‘ন খো, কস্সপ, নত্থি দুক্খং. অত্থি খো, কস্সপ, দুক্খ’ন্তি. ‘তেন হি ভৰং গোতমো দুক্খং ন জানাতি, ন পস্সতী’তি. ‘ন খ্ৰাহং, কস্সপ, দুক্খং ন জানামি, ন পস্সামি. জানামি খ্ৰাহং, কস্সপ, দুক্খং; পস্সামি খ্ৰাহং, কস্সপ, দুক্খ’’’ন্তি.
‘‘কি নু খো, ভো গোতম, ‘সযংকতং দুক্খ’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ৰদেসি. ‘কিং পন, ভো গোতম, পরংকতং দুক্খ’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ৰদেসি. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, সযংকতঞ্চ পরংকতঞ্চ দুক্খ’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ৰদেসি. ‘কিং পন, ভো গোতম, অসযংকারং অপরংকারং অধিচ্চসমুপ্পন্নং দুক্খ’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘মা হেৰং, কস্সপা’তি ৰদেসি. ‘কিং নু খো, ভো গোতম, নত্থি দুক্খ’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খো, কস্সপ, নত্থি দুক্খং, অত্থি খো, কস্সপ, দুক্খ’ন্তি ৰদেসি. ‘তেন হি ভৰং গোতমো দুক্খং ন জানাতি ন পস্সতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘ন খ্ৰাহং, কস্সপ, দুক্খং ন জানামি ন পস্সামি. জানামি খ্ৰাহং, কস্সপ, দুক্খং; পস্সামি খ্ৰাহং, কস্সপ, দুক্খ’ন্তি ৰদেসি. আচিক্খতু চ [অযং চকারো সী. পোত্থকে নত্থি] মে, ভন্তে, ভগৰা দুক্খং. দেসেতু চ [অযং চকারো সী. পোত্থকে নত্থি] মে, ভন্তে, ভগৰা দুক্খ’’ন্তি.
‘‘‘সো করোতি সো পটিসংৰেদযতী’তি [পটিসংৰেদিযতীতি (সী. পী. ক.)] খো, কস্সপ, আদিতো সতো ‘সযংকতং দুক্খ’ন্তি ইতি ৰদং সস্সতং এতং পরেতি. ‘অঞ্ঞো করোতি অঞ্ঞো পটিসংৰেদযতী’তি খো, কস্সপ, ৰেদনাভিতুন্নস্স সতো ‘পরংকতং দুক্খ’ন্তি ইতি ৰদং উচ্ছেদং এতং পরেতি. এতে তে, কস্সপ, উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝেন তথাগতো ধম্মং দেসেতি – ‘অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারা; সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং…পে… এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি. অৰিজ্জায ত্ৰেৰ অসেসৰিরাগনিরোধা সঙ্খারনিরোধো; সঙ্খারনিরোধা ৰিঞ্ঞাণনিরোধো…পে… এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিরোধো হোতী’’’তি.
এৰং ৰুত্তে, অচেলো কস্সপো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, অভিক্কন্তং, ভন্তে! সেয্যথাপি, ভন্তে, নিক্কুজ্জিতং ৰা উক্কুজ্জেয্য…পে… চক্খুমন্তো রূপানি দক্খন্তীতি; এৰমেৰং ভগৰতা অনেকপরিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভন্তে, ভগৰন্তং সরণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. লভেয্যাহং, ভন্তে, ভগৰতো সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যং উপসম্পদ’’ন্তি.
‘‘যো খো, কস্সপ, অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বো ইমস্মিং ধম্মৰিনযে আকঙ্খতি পব্বজ্জং, আকঙ্খতি উপসম্পদং, সো চত্তারো মাসে পরিৰসতি. চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন [অচ্চযেন পরিৰুট্ঠপরিৰাসং (স্যা. কং. পী. ক.)] (পরিৰুত্থপরিৰাসং) আরদ্ধচিত্তা ভিক্খূ [ভিক্খূ আকঙ্খমানা (স্যা. কং. পী. ক.)] পব্বাজেন্তি উপসম্পাদেন্তি ভিক্খুভাৰায. অপি চ মযা পুগ্গলৰেমত্ততা ৰিদিতা’’তি.
‘‘সচে, ভন্তে, অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বো ইমস্মিং ধম্মৰিনযে আকঙ্খতি পব্বজ্জং, আকঙ্খতি উপসম্পদং, চত্তারো মাসে পরিৰসতি. চতুন্নং মাসানং অচ্চযেন [অচ্চযেন পরিৰুট্ঠপরিৰাসং (স্যা. কং. পী. ক.)] (পরিৰুত্থপরিৰাসং) আরদ্ধচিত্তা ভিক্খূ [ভিক্খূ আকঙ্খমানা (স্যা. কং. পী. ক.)] পব্বাজেন্তি উপসম্পাদেন্তি ভিক্খুভাৰায. অহং চত্তারি ৰস্সানি পরিৰসিস্সামি, চতুন্নং ৰস্সানং অচ্চযেন [অচ্চযেন পরিৰুট্ঠপরিৰাসং (স্যা. কং. পী. ক.)] (পরিৰুত্থপরিৰাসং) আরদ্ধচিত্তা ভিক্খূ পব্বাজেন্তু উপসম্পাদেন্তু ভিক্খুভাৰাযা’’তি.
অলত্থ খো অচেলো কস্সপো ভগৰতো সন্তিকে পব্বজ্জং, অলত্থ উপসম্পদং. অচিরূপসম্পন্নো চ পনাযস্মা কস্সপো একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরন্তো নচিরস্সেৰ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি তদনুত্তরং – ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহাসি. ‘‘খীণা জাতি ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতরো চ পনাযস্মা কস্সপো অরহতং অহোসীতি. সত্তমং.