৫. আদিত্তৰগ্গো

১. আদিত্তসুত্তং

৪১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. অথ খো অঞ্ঞতরা দেৰতা অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণা কেৰলকপ্পং জেতৰনং ওভাসেত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো সা দেৰতা ভগৰতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি –

‘‘আদিত্তস্মিং অগারস্মিং, যং নীহরতি ভাজনং;

তং তস্স হোতি অত্থায, নো চ যং তত্থ ডয্হতি.

‘‘এৰং আদিত্তকো লোকো, জরায মরণেন চ;

নীহরেথেৰ দানেন, দিন্নং হোতি সুনীহতং.

‘‘দিন্নং সুখফলং হোতি, নাদিন্নং হোতি তং তথা;

চোরা হরন্তি রাজানো, অগ্গি ডহতি নস্সতি.

‘‘অথ অন্তেন জহতি, সরীরং সপরিগ্গহং;

এতদঞ্ঞায মেধাৰী, ভুঞ্জেথ চ দদেথ চ;

দত্ৰা চ ভুত্ৰা চ যথানুভাৰং;

অনিন্দিতো সগ্গমুপেতি ঠান’’ন্তি.

২. কিংদদসুত্তং

৪২. ‘‘কিংদদো বলদো হোতি, কিংদদো হোতি ৰণ্ণদো;

কিংদদো সুখদো হোতি, কিংদদো হোতি চক্খুদো;

কো চ সব্বদদো হোতি, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’তি.

‘‘অন্নদো বলদো হোতি, ৰত্থদো হোতি ৰণ্ণদো;

যানদো সুখদো হোতি, দীপদো হোতি চক্খুদো.

‘‘সো চ সব্বদদো হোতি, যো দদাতি উপস্সযং;

অমতং দদো চ সো হোতি, যো ধম্মমনুসাসতী’’তি.

৩. অন্নসুত্তং

৪৩. ‘‘অন্নমেৰাভিনন্দন্তি, উভযে দেৰমানুসা;

অথ কো নাম সো যক্খো, যং অন্নং নাভিনন্দতী’’তি.

‘‘যে নং দদন্তি সদ্ধায, ৰিপ্পসন্নেন চেতসা;

তমেৰ অন্নং ভজতি, অস্মিং লোকে পরম্হি চ.

‘‘তস্মা ৰিনেয্য মচ্ছেরং, দজ্জা দানং মলাভিভূ;

পুঞ্ঞানি পরলোকস্মিং, পতিট্ঠা হোন্তি পাণিন’’ন্তি.

৪. একমূলসুত্তং

৪৪. ‘‘একমূলং দ্ৰিরাৰট্টং, তিমলং পঞ্চপত্থরং;

সমুদ্দং দ্ৰাদসাৰট্টং, পাতালং অতরী ইসী’’তি.

৫. অনোমসুত্তং

৪৫. ‘‘অনোমনামং নিপুণত্থদস্সিং, পঞ্ঞাদদং কামালযে অসত্তং;

তং পস্সথ সব্বৰিদুং সুমেধং, অরিযে পথে কমমানং মহেসি’’ন্তি.

৬. অচ্ছরাসুত্তং

৪৬. ‘‘অচ্ছরাগণসঙ্ঘুট্ঠং, পিসাচগণসেৰিতং;

ৰনন্তং মোহনং নাম, কথং যাত্রা ভৰিস্সতী’’তি.

‘‘উজুকো নাম সো মগ্গো, অভযা নাম সা দিসা;

রথো অকূজনো নাম, ধম্মচক্কেহি সংযুতো.

‘‘হিরী তস্স অপালম্বো, সত্যস্স পরিৰারণং;

ধম্মাহং সারথিং ব্রূমি, সম্মাদিট্ঠিপুরেজৰং.

‘‘যস্স এতাদিসং যানং, ইত্থিযা পুরিসস্স ৰা;

স ৰে এতেন যানেন, নিব্বানস্সেৰ সন্তিকে’’তি.

৭. ৰনরোপসুত্তং

৪৭. ‘‘কেসং দিৰা চ রত্তো চ, সদা পুঞ্ঞং পৰড্ঢতি;

ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্না, কে জনা সগ্গগামিনো’’তি.

‘‘আরামরোপা ৰনরোপা, যে জনা সেতুকারকা;

পপঞ্চ উদপানঞ্চ, যে দদন্তি উপস্সযং.

‘‘তেসং দিৰা চ রত্তো চ, সদা পুঞ্ঞং পৰড্ঢতি;

ধম্মট্ঠা সীলসম্পন্না, তে জনা সগ্গগামিনো’’তি.

৮. জেতৰনসুত্তং

৪৮. ‘‘ইদঞ্হি তং জেতৰনং, ইসিসঙ্ঘনিসেৰিতং;

আৰুত্থং [আৰুট্ঠং (ক.)] ধম্মরাজেন, পীতিসঞ্জননং মম.

‘‘কম্মং ৰিজ্জা চ ধম্মো চ, সীলং জীৰিতমুত্তমং;

এতেন মচ্চা সুজ্ঝন্তি, ন গোত্তেন ধনেন ৰা.

‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো, সম্পস্সং অত্থমত্তনো;

যোনিসো ৰিচিনে ধম্মং, এৰং তত্থ ৰিসুজ্ঝতি.

‘‘সারিপুত্তোৰ পঞ্ঞায, সীলেন উপসমেন চ;

যোপি পারঙ্গতো ভিক্খু, এতাৰপরমো সিযা’’তি.

৯. মচ্ছরিসুত্তং

৪৯. ‘‘যেধ মচ্ছরিনো লোকে, কদরিযা পরিভাসকা;

অঞ্ঞেসং দদমানানং, অন্তরাযকরা নরা.

‘‘কীদিসো তেসং ৰিপাকো, সম্পরাযো চ কীদিসো;

ভগৰন্তং পুট্ঠুমাগম্ম, কথং জানেমু তং ময’’ন্তি.

‘‘যেধ মচ্ছরিনো লোকে, কদরিযা পরিভাসকা;

অঞ্ঞেসং দদমানানং, অন্তরাযকরা নরা.

‘‘নিরযং তিরচ্ছানযোনিং, যমলোকং উপপজ্জরে;

সচে এন্তি মনুস্সত্তং, দলিদ্দে জাযরে কুলে.

‘‘চোল়ং পিণ্ডো রতী খিড্ডা, যত্থ কিচ্ছেন লব্ভতি;

পরতো আসীসরে [আসিংসরে (সী. স্যা. কং. পী.)] বালা, তম্পি তেসং ন লব্ভতি;

দিট্ঠে ধম্মেস ৰিপাকো, সম্পরাযে [সম্পরাযো (স্যা. কং. পী.)] চ দুগ্গতী’’তি.

‘‘ইতিহেতং ৰিজানাম, অঞ্ঞং পুচ্ছাম গোতম;

যেধ লদ্ধা মনুস্সত্তং, ৰদঞ্ঞূ ৰীতমচ্ছরা.

‘‘বুদ্ধে পসন্না ধম্মে চ, সঙ্ঘে চ তিব্বগারৰা;

কীদিসো তেসং ৰিপাকো, সম্পরাযো চ কীদিসো;

ভগৰন্তং পুট্ঠুমাগম্ম, কথং জানেমু তং ময’’ন্তি.

‘‘যেধ লদ্ধা মনুস্সত্তং, ৰদঞ্ঞূ ৰীতমচ্ছরা;

বুদ্ধে পসন্না ধম্মে চ, সঙ্ঘে চ তিব্বগারৰা;

এতে সগ্গা [সগ্গে (সী. স্যা. কং.)] পকাসন্তি, যত্থ তে উপপজ্জরে.

‘‘সচে এন্তি মনুস্সত্তং, অড্ঢে আজাযরে কুলে;

চোল়ং পিণ্ডো রতী খিড্ডা, যত্থাকিচ্ছেন লব্ভতি.

‘‘পরসম্ভতেসু ভোগেসু, ৰসৰত্তীৰ মোদরে;

দিট্ঠে ধম্মেস ৰিপাকো, সম্পরাযে চ সুগ্গতী’’তি.

১০. ঘটীকারসুত্তং

৫০. ‘‘অৰিহং উপপন্নাসে, ৰিমুত্তা সত্ত ভিক্খৰো;

রাগদোসপরিক্খীণা, তিণ্ণা লোকে ৰিসত্তিক’’ন্তি.

‘‘কে চ তে অতরুং পঙ্কং [সঙ্গং (সী. স্যা.)], মচ্চুধেয্যং সুদুত্তরং;

কে হিত্ৰা মানুসং দেহং, দিব্বযোগং উপচ্চগু’’ন্তি.

‘‘উপকো পলগণ্ডো চ, পুক্কুসাতি চ তে তযো;

ভদ্দিযো খণ্ডদেৰো চ, বাহুরগ্গি চ সিঙ্গিযো [বহুদন্তী চ পিঙ্গযো (সী.)];

তে হিত্ৰা মানুসং দেহং, দিব্বযোগং উপচ্চগু’’ন্তি.

‘‘কুসলী ভাসসী তেসং, মারপাসপ্পহাযিনং;

কস্স তে ধম্মমঞ্ঞায, অচ্ছিদুং ভৰবন্ধন’’ন্তি.

‘‘ন অঞ্ঞত্র ভগৰতা, নাঞ্ঞত্র তৰ সাসনা;

যস্স তে ধম্মমঞ্ঞায, অচ্ছিদুং ভৰবন্ধনং.

‘‘যত্থ নামঞ্চ রূপঞ্চ, অসেসং উপরুজ্ঝতি;

তং তে ধম্মং ইধঞ্ঞায, অচ্ছিদুং ভৰবন্ধন’’ন্তি.

‘‘গম্ভীরং ভাসসী ৰাচং, দুব্বিজানং সুদুব্বুধং;

কস্স ত্ৰং ধম্মমঞ্ঞায, ৰাচং ভাসসি ঈদিস’’ন্তি.

‘‘কুম্ভকারো পুরে আসিং, ৰেকল়িঙ্গে [ৰেহল়িঙ্গে (সী.), ৰেভল়িঙ্গে (স্যা. কং.)] ঘটীকরো;

মাতাপেত্তিভরো আসিং, কস্সপস্স উপাসকো.

‘‘ৰিরতো মেথুনা ধম্মা, ব্রহ্মচারী নিরামিসো;

অহুৰা তে সগামেয্যো, অহুৰা তে পুরে সখা.

‘‘সোহমেতে পজানামি, ৰিমুত্তে সত্ত ভিক্খৰো;

রাগদোসপরিক্খীণে, তিণ্ণে লোকে ৰিসত্তিক’’ন্তি.

‘‘এৰমেতং তদা আসি, যথা ভাসসি ভগ্গৰ;

কুম্ভকারো পুরে আসি, ৰেকল়িঙ্গে ঘটীকরো;

মাতাপেত্তিভরো আসি, কস্সপস্স উপাসকো.

‘‘ৰিরতো মেথুনা ধম্মা, ব্রহ্মচারী নিরামিসো;

অহুৰা মে সগামেয্যো, অহুৰা মে পুরে সখা’’তি.

‘‘এৰমেতং পুরাণানং, সহাযানং অহু সঙ্গমো;

উভিন্নং ভাৰিতত্তানং, সরীরন্তিমধারিন’’ন্তি.

আদিত্তৰগ্গো পঞ্চমো.

তস্সুদ্দানং –

আদিত্তং কিংদদং অন্নং, একমূলঅনোমিযং;

অচ্ছরাৰনরোপজেতং, মচ্ছরেন ঘটীকরোতি.