৭. মহাসল়াযতনিকসুত্তং

৪২৮. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘মহাসল়াযতনিকং ৰো, ভিক্খৰে, দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

৪২৯. ‘‘চক্খুং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং, রূপে অজানং অপস্সং যথাভূতং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং অজানং অপস্সং যথাভূতং, চক্খুসম্ফস্সং অজানং অপস্সং যথাভূতং, যমিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি অজানং অপস্সং যথাভূতং, চক্খুস্মিং সারজ্জতি, রূপেসু সারজ্জতি, চক্খুৰিঞ্ঞাণে সারজ্জতি, চক্খুসম্ফস্সে সারজ্জতি, যমিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি সারজ্জতি.

‘‘তস্স সারত্তস্স সংযুত্তস্স সম্মূল়্হস্স অস্সাদানুপস্সিনো ৰিহরতো আযতিং পঞ্চুপাদানক্খন্ধা উপচযং গচ্ছন্তি. তণ্হা চস্স পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সা চস্স পৰড্ঢতি. তস্স কাযিকাপি দরথা পৰড্ঢন্তি, চেতসিকাপি দরথা পৰড্ঢন্তি; কাযিকাপি সন্তাপা পৰড্ঢন্তি, চেতসিকাপি সন্তাপা পৰড্ঢন্তি; কাযিকাপি পরিল়াহা পৰড্ঢন্তি, চেতসিকাপি পরিল়াহা পৰড্ঢন্তি. সো কাযদুক্খম্পি [কাযিকদুক্খম্পি (স্যা. কং.), কাযিকং দুক্খম্পি (ক.)] চেতোদুক্খম্পি পটিসংৰেদেতি.

‘‘সোতং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং…পে… ঘানং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং…পে… জিৰ্হং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং…পে… কাযং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং…পে… মনং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং, ধম্মে, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং, মনোৰিঞ্ঞাণং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং, মনোসম্ফস্সং, ভিক্খৰে, অজানং অপস্সং যথাভূতং, যমিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি অজানং অপস্সং যথাভূতং, মনস্মিং সারজ্জতি, ধম্মেসু সারজ্জতি, মনোৰিঞ্ঞাণে সারজ্জতি, মনোসম্ফস্সে সারজ্জতি, যমিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি সারজ্জতি.

‘‘তস্স সারত্তস্স সংযুত্তস্স সম্মূল়্হস্স অস্সাদানুপস্সিনো ৰিহরতো আযতিং পঞ্চুপাদানক্খন্ধা উপচযং গচ্ছন্তি. তণ্হা চস্স পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সা চস্স পৰড্ঢতি. তস্স কাযিকাপি দরথা পৰড্ঢন্তি, চেতসিকাপি দরথা পৰড্ঢন্তি; কাযিকাপি সন্তাপা পৰড্ঢন্তি, চেতসিকাপি সন্তাপা পৰড্ঢন্তি; কাযিকাপি পরিল়াহা পৰড্ঢন্তি, চেতসিকাপি পরিল়াহা পৰড্ঢন্তি. সো কাযদুক্খম্পি চেতোদুক্খম্পি পটিসংৰেদেতি.

৪৩০. ‘‘চক্খুঞ্চ খো, ভিক্খৰে, জানং পস্সং যথাভূতং, রূপে জানং পস্সং যথাভূতং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং জানং পস্সং যথাভূতং, চক্খুসম্ফস্সং জানং পস্সং যথাভূতং, যমিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি জানং পস্সং যথাভূতং, চক্খুস্মিং ন সারজ্জতি, রূপেসু ন সারজ্জতি, চক্খুৰিঞ্ঞাণে ন সারজ্জতি, চক্খুসম্ফস্সে ন সারজ্জতি, যমিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি ন সারজ্জতি.

‘‘তস্স অসারত্তস্স অসংযুত্তস্স অসম্মূল়্হস্স আদীনৰানুপস্সিনো ৰিহরতো আযতিং পঞ্চুপাদানক্খন্ধা অপচযং গচ্ছন্তি. তণ্হা চস্স পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সা চস্স পহীযতি. তস্স কাযিকাপি দরথা পহীযন্তি, চেতসিকাপি দরথা পহীযন্তি; কাযিকাপি সন্তাপা পহীযন্তি, চেতসিকাপি সন্তাপা পহীযন্তি; কাযিকাপি পরিল়াহা পহীযন্তি, চেতসিকাপি পরিল়াহা পহীযন্তি. সো কাযসুখম্পি চেতোসুখম্পি পটিসংৰেদেতি.

৪৩১. ‘‘যা তথাভূতস্স [যথাভূতস্স (সী. পী.)] দিট্ঠি সাস্স হোতি সম্মাদিট্ঠি; যো তথাভূতস্স [যথাভূতস্স (সী. পী.)] সঙ্কপ্পো স্ৰাস্স হোতি সম্মাসঙ্কপ্পো; যো তথাভূতস্স [যথাভূতস্স (সী. পী.)] ৰাযামো স্ৰাস্স হোতি সম্মাৰাযামো; যা তথাভূতস্স [যথাভূতস্স (সী. পী.)] সতি সাস্স হোতি সম্মাসতি; যো তথাভূতস্স [যথাভূতস্স (সী. পী.)] সমাধি স্ৰাস্স হোতি সম্মাসমাধি. পুব্বেৰ খো পনস্স কাযকম্মং ৰচীকম্মং আজীৰো সুপরিসুদ্ধো হোতি. এৰমস্সাযং অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছতি.

‘‘তস্স এৰং ইমং অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰযতো চত্তারোপি সতিপট্ঠানা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, চত্তারোপি সম্মপ্পধানা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, চত্তারোপি ইদ্ধিপাদা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, পঞ্চপি ইন্দ্রিযানি ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, পঞ্চপি বলানি ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, সত্তপি বোজ্ঝঙ্গা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি.

‘‘তস্সিমে দ্ৰে ধম্মা যুগনন্ধা [যুগনদ্ধা (সী. স্যা. কং.)] ৰত্তন্তি – সমথো চ ৰিপস্সনা চ. সো যে ধম্মা অভিঞ্ঞা পরিঞ্ঞেয্যা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা পরিজানাতি. যে ধম্মা অভিঞ্ঞা পহাতব্বা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা পজহতি. যে ধম্মা অভিঞ্ঞা ভাৰেতব্বা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা ভাৰেতি. যে ধম্মা অভিঞ্ঞা সচ্ছিকাতব্বা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা সচ্ছিকরোতি.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা পরিঞ্ঞেয্যা? ‘পঞ্চুপাদানক্খন্ধা’ তিস্স ৰচনীযং, সেয্যথিদং – রূপুপাদানক্খন্ধো, ৰেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খারুপাদানক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো. ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা পরিঞ্ঞেয্যা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা পহাতব্বা? অৰিজ্জা চ ভৰতণ্হা চ – ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা পহাতব্বা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা ভাৰেতব্বা? সমথো চ ৰিপস্সনা চ – ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা ভাৰেতব্বা.

‘‘কতমে, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা সচ্ছিকাতব্বা? ৰিজ্জা চ ৰিমুত্তি চ – ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা সচ্ছিকাতব্বা.

৪৩২. ‘‘সোতং, ভিক্খৰে, জানং পস্সং যথাভূতং…পে… ঘানং ভিক্খৰে, জানং পস্সং যথাভূতং…পে… জিৰ্হং, ভিক্খৰে, জানং পস্সং যথাভূতং… কাযং, ভিক্খৰে, জানং পস্সং যথাভূতং… মনং, ভিক্খৰে, জানং পস্সং যথাভূতং, ধম্মে জানং পস্সং যথাভূতং, মনোৰিঞ্ঞাণং জানং পস্সং যথাভূতং, মনোসম্ফস্সং জানং পস্সং যথাভূতং, যমিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি জানং পস্সং যথাভূতং, মনস্মিং ন সারজ্জতি, ধম্মেসু ন সারজ্জতি, মনোৰিঞ্ঞাণে ন সারজ্জতি, মনোসম্ফস্সে ন সারজ্জতি, যমিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি ন সারজ্জতি.

‘‘তস্স অসারত্তস্স অসংযুত্তস্স অসম্মূল়্হস্স আদীনৰানুপস্সিনো ৰিহরতো আযতিং পঞ্চুপাদানক্খন্ধা অপচযং গচ্ছন্তি. তণ্হা চস্স পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সা চস্স পহীযতি. তস্স কাযিকাপি দরথা পহীযন্তি, চেতসিকাপি দরথা পহীযন্তি; কাযিকাপি সন্তাপা পহীযন্তি, চেতসিকাপি সন্তাপা পহীযন্তি; কাযিকাপি পরিল়াহা পহীযন্তি, চেতসিকাপি পরিল়াহা পহীযন্তি. সো কাযসুখম্পি চেতোসুখম্পি পটিসংৰেদেতি.

৪৩৩. ‘‘যা তথাভূতস্স দিট্ঠি সাস্স হোতি সম্মাদিট্ঠি; যো তথাভূতস্স সঙ্কপ্পো স্ৰাস্স হোতি সম্মাসঙ্কপ্পো; যো তথাভূতস্স ৰাযামো স্ৰাস্স হোতি সম্মাৰাযামো; যা তথাভূতস্স সতি সাস্স হোতি সম্মাসতি; যো তথাভূতস্স সমাধি স্ৰাস্স হোতি সম্মাসমাধি. পুব্বেৰ খো পনস্স কাযকম্মং ৰচীকম্মং আজীৰো সুপরিসুদ্ধো হোতি. এৰমস্সাযং অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছতি.

‘‘তস্স এৰং ইমং অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰযতো চত্তারোপি সতিপট্ঠানা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, চত্তারোপি সম্মপ্পধানা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, চত্তারোপি ইদ্ধিপাদা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, পঞ্চপি ইন্দ্রিযানি ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, পঞ্চপি বলানি ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি, সত্তপি বোজ্ঝঙ্গা ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তি.

‘‘তস্সিমে দ্ৰে ধম্মা যুগনন্ধা ৰত্তন্তি – সমথো চ ৰিপস্সনা চ. সো যে ধম্মা অভিঞ্ঞা পরিঞ্ঞেয্যা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা পরিজানাতি. যে ধম্মা অভিঞ্ঞা পহাতব্বা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা পজহতি. যে ধম্মা অভিঞ্ঞা ভাৰেতব্বা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা ভাৰেতি. যে ধম্মা অভিঞ্ঞা সচ্ছিকাতব্বা তে ধম্মে অভিঞ্ঞা সচ্ছিকরোতি.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা পরিঞ্ঞেয্যা? ‘পঞ্চুপাদানক্খন্ধা’ তিস্স ৰচনীযং, সেয্যথিদং – রূপুপাদানক্খন্ধো, ৰেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খারুপাদানক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো. ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা পরিঞ্ঞেয্যা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা পহাতব্বা? অৰিজ্জা চ ভৰতণ্হা চ – ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা পহাতব্বা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা ভাৰেতব্বা? সমথো চ ৰিপস্সনা চ – ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা ভাৰেতব্বা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৰে, ধম্মা অভিঞ্ঞা সচ্ছিকাতব্বা? ৰিজ্জা চ ৰিমুত্তি চ – ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞা সচ্ছিকাতব্বা’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

মহাসল়াযতনিকসুত্তং নিট্ঠিতং সত্তমং.