৮. সল্লেখসুত্তং
৮১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. অথ খো আযস্মা মহাচুন্দো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাচুন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘যা ইমা, ভন্তে, অনেকৰিহিতা দিট্ঠিযো লোকে উপ্পজ্জন্তি – অত্তৰাদপটিসংযুত্তা ৰা লোকৰাদপটিসংযুত্তা ৰা – আদিমেৰ নু খো, ভন্তে, ভিক্খুনো মনসিকরোতো এৰমেতাসং দিট্ঠীনং পহানং হোতি, এৰমেতাসং দিট্ঠীনং পটিনিস্সগ্গো হোতী’’তি?
৮২. ‘‘যা ইমা, চুন্দ, অনেকৰিহিতা দিট্ঠিযো লোকে উপ্পজ্জন্তি – অত্তৰাদপটিসংযুত্তা ৰা লোকৰাদপটিসংযুত্তা ৰা – যত্থ চেতা দিট্ঠিযো উপ্পজ্জন্তি যত্থ চ অনুসেন্তি যত্থ চ সমুদাচরন্তি তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মে সো অত্তা’তি – এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞা পস্সতো এৰমেতাসং দিট্ঠীনং পহানং হোতি, এৰমেতাসং দিট্ঠীনং পটিনিস্সগ্গো হোতি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. দিট্ঠধম্মসুখৰিহারা এতে অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৰং অৰিতক্কং অৰিচারং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. দিট্ঠধম্মসুখৰিহারা এতে অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু পীতিযা চ ৰিরাগা উপেক্খকো চ ৰিহরেয্য, সতো চ সম্পজানো সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৰেদেয্য, যং তং অরিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৰিহারী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. দিট্ঠধম্মসুখৰিহারা এতে অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৰ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুং উপেক্খাসতিপারিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. দিট্ঠধম্মসুখৰিহারা এতে অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু সব্বসো রূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা, পটিঘসঞ্ঞানং অত্থঙ্গমা, নানত্তসঞ্ঞানং অমনসিকারা, ‘অনন্তো আকাসো’তি আকাসানঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. সন্তা এতে ৰিহারা অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু সব্বসো আকাসানঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘অনন্তং ৰিঞ্ঞাণ’ন্তি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. সন্তা এতে ৰিহারা অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু সব্বসো ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. সন্তা এতে ৰিহারা অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
‘‘ঠানং খো পনেতং, চুন্দ, ৰিজ্জতি যং ইধেকচ্চো ভিক্খু সব্বসো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরেয্য. তস্স এৰমস্স – ‘সল্লেখেন ৰিহরামী’তি. ন খো পনেতে, চুন্দ, অরিযস্স ৰিনযে সল্লেখা ৰুচ্চন্তি. সন্তা এতে ৰিহারা অরিযস্স ৰিনযে ৰুচ্চন্তি.
৮৩. ‘‘ইধ খো পন ৰো, চুন্দ, সল্লেখো করণীযো. ‘পরে ৰিহিংসকা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অৰিহিংসকা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে পাণাতিপাতী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ পাণাতিপাতা পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অদিন্নাদাযী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অদিন্নাদানা পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অব্রহ্মচারী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ ব্রহ্মচারী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মুসাৰাদী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ মুসাৰাদা পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে পিসুণৰাচা [পিসুণা ৰাচা (সী. পী.)] ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে ফরুসৰাচা [ফরুসা ৰাচা (সী. পী.)] ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে সম্ফপ্পলাপী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অভিজ্ঝালূ ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অনভিজ্ঝালূ ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে ব্যাপন্নচিত্তা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অব্যাপন্নচিত্তা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাদিট্ঠী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাদিট্ঠী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাসঙ্কপ্পা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাসঙ্কপ্পা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাৰাচা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাৰাচা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাকম্মন্তা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাকম্মন্তা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাআজীৰা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাআজীৰা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাৰাযামা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাৰাযামা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাসতী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাসতী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাসমাধি ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাসমাধী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাঞাণী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাঞাণী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মিচ্ছাৰিমুত্তী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সম্মাৰিমুত্তী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো.
‘‘‘পরে থীনমিদ্ধপরিযুট্ঠিতা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ ৰিগতথীনমিদ্ধা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে উদ্ধতা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অনুদ্ধতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে ৰিচিকিচ্ছী [ৰেচিকিচ্ছী (সী. পী. ক.)] ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ তিণ্ণৰিচিকিচ্ছা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে কোধনা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অক্কোধনা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে উপনাহী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অনুপনাহী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মক্খী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অমক্খী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে পল়াসী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অপল়াসী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে ইস্সুকী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অনিস্সুকী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মচ্ছরী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অমচ্ছরী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে সঠা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অসঠা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মাযাৰী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অমাযাৰী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে থদ্ধা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অত্থদ্ধা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অতিমানী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অনতিমানী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে দুব্বচা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সুৰচা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে পাপমিত্তা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ কল্যাণমিত্তা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে পমত্তা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অপ্পমত্তা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অস্সদ্ধা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ সদ্ধা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অহিরিকা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ হিরিমনা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অনোত্তাপী [অনোত্তপ্পী (ক.)] ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ ওত্তাপী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে অপ্পস্সুতা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ বহুস্সুতা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে কুসীতা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ আরদ্ধৰীরিযা ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে মুট্ঠস্সতী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ উপট্ঠিতস্সতী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে দুপ্পঞ্ঞা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ পঞ্ঞাসম্পন্না ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো. ‘পরে সন্দিট্ঠিপরামাসী আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অসন্দিট্ঠিপরামাসী অনাধানগ্গাহী সুপ্পটিনিস্সগ্গী ভৰিস্সামা’তি সল্লেখো করণীযো.
৮৪. ‘‘চিত্তুপ্পাদম্পি খো অহং, চুন্দ, কুসলেসু ধম্মেসু বহুকারং [বহূপকারং (ক.)] ৰদামি, কো পন ৰাদো কাযেন ৰাচায অনুৰিধীযনাসু! তস্মাতিহ, চুন্দ, ‘পরে ৰিহিংসকা ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অৰিহিংসকা ভৰিস্সামা’তি চিত্তং উপ্পাদেতব্বং. ‘পরে পাণাতিপাতী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ পাণাতিপাতা পটিৰিরতা ভৰিস্সামা’তি চিত্তং উপ্পাদেতব্বং…‘পরে সন্দিট্ঠিপরামাসী আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী ভৰিস্সন্তি, মযমেত্থ অসন্দিট্ঠিপরামাসী অনাধানগ্গাহী সুপ্পটিনিস্সগ্গী ভৰিস্সামা’তি চিত্তং উপ্পাদেতব্বং.
৮৫. ‘‘সেয্যথাপি, চুন্দ, ৰিসমো মগ্গো অস্স, তস্স [মগ্গো তস্সাস্স (সী. স্যা. পী.)] অঞ্ঞো সমো মগ্গো পরিক্কমনায; সেয্যথা ৰা পন, চুন্দ, ৰিসমং তিত্থং অস্স, তস্স অঞ্ঞং সমং তিত্থং পরিক্কমনায; এৰমেৰ খো, চুন্দ, ৰিহিংসকস্স পুরিসপুগ্গলস্স অৰিহিংসা হোতি পরিক্কমনায, পাণাতিপাতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স পাণাতিপাতা ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, অদিন্নাদাযিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অদিন্নাদানা ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, অব্রহ্মচারিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অব্রহ্মচরিযা ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, মুসাৰাদিস্স পুরিসপুগ্গলস্স মুসাৰাদা ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, পিসুণৰাচস্স পুরিসপুগ্গলস্স পিসুণায ৰাচায ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, ফরুসৰাচস্স পুরিসপুগ্গলস্স ফরুসায ৰাচায ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, সম্ফপ্পলাপিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্ফপ্পলাপা ৰেরমণী হোতি পরিক্কমনায, অভিজ্ঝালুস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনভিজ্ঝা হোতি পরিক্কমনায, ব্যাপন্নচিত্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স অব্যাপাদো হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাদিট্ঠিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাদিট্ঠি হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাসঙ্কপ্পস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাসঙ্কপ্পো হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাৰাচস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাৰাচা হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাকম্মন্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাকম্মন্তো হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাআজীৰস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাআজীৰো হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাৰাযামস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাৰাযামো হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাসতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাসতি হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাসমাধিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাসমাধি হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাঞাণিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাঞাণং হোতি পরিক্কমনায, মিচ্ছাৰিমুত্তিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাৰিমুত্তি হোতি পরিক্কমনায.
‘‘থীনমিদ্ধপরিযুট্ঠিতস্স পুরিসপুগ্গলস্স ৰিগতথিনমিদ্ধতা হোতি পরিক্কমনায, উদ্ধতস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনুদ্ধচ্চং হোতি পরিক্কমনায, ৰিচিকিচ্ছিস্স পুরিসপুগ্গলস্স তিণ্ণৰিচিকিচ্ছতা হোতি পরিক্কমনায, কোধনস্স পুরিসপুগ্গলস্স অক্কোধো হোতি পরিক্কমনায, উপনাহিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনুপনাহো হোতি পরিক্কমনায, মক্খিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অমক্খো হোতি পরিক্কমনায, পল়াসিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অপল়াসো হোতি পরিক্কমনায, ইস্সুকিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনিস্সুকিতা হোতি পরিক্কমনায, মচ্ছরিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অমচ্ছরিযং হোতি পরিক্কমনায, সঠস্স পুরিসপুগ্গলস্স অসাঠেয্যং হোতি পরিক্কমনায, মাযাৰিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অমাযা [অমাযাৰিতা (ক.)] হোতি পরিক্কমনায, থদ্ধস্স পুরিসপুগ্গলস্স অত্থদ্ধিযং হোতি পরিক্কমনায, অতিমানিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনতিমানো হোতি পরিক্কমনায, দুব্বচস্স পুরিসপুগ্গলস্স সোৰচস্সতা হোতি পরিক্কমনায, পাপমিত্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স কল্যাণমিত্ততা হোতি পরিক্কমনায, পমত্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স অপ্পমাদো হোতি পরিক্কমনায, অস্সদ্ধস্স পুরিসপুগ্গলস্স সদ্ধা হোতি পরিক্কমনায, অহিরিকস্স পুরিসপুগ্গলস্স হিরী হোতি পরিক্কমনায, অনোত্তাপিস্স পুরিসপুগ্গলস্স ওত্তপ্পং হোতি পরিক্কমনায, অপ্পস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স বাহুসচ্চং হোতি পরিক্কমনায, কুসীতস্স পুরিসপুগ্গলস্স ৰীরিযারম্ভো হোতি পরিক্কমনায, মুট্ঠস্সতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স উপট্ঠিতস্সতিতা হোতি পরিক্কমনায, দুপ্পঞ্ঞস্স পুরিসপুগ্গলস্স পঞ্ঞাসম্পদা হোতি পরিক্কমনায, সন্দিট্ঠিপরামাসি-আধানগ্গাহি-দুপ্পটিনিস্সগ্গিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অসন্দিট্ঠিপরামাসিঅনাধানগ্গাহি-সুপ্পটিনিস্সগ্গিতা হোতি পরিক্কমনায.
৮৬. ‘‘সেয্যথাপি, চুন্দ, যে কেচি অকুসলা ধম্মা সব্বে তে অধোভাগঙ্গমনীযা [অধোভাৰঙ্গমনীযা (সী. স্যা. পী.)], যে কেচি কুসলা ধম্মা সব্বে তে উপরিভাগঙ্গমনীযা [উপরিভাৰঙ্গমনীযা (সী. স্যা. পী.)], এৰমেৰ খো, চুন্দ, ৰিহিংসকস্স পুরিসপুগ্গলস্স অৰিহিংসা হোতি উপরিভাগায [উপরিভাৰায (সী. স্যা. ক.)], পাণাতিপাতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স পাণাতিপাতা ৰেরমণী হোতি উপরিভাগায…পে… সন্দিট্ঠিপরামাসি-আধানগ্গাহি-দুপ্পটিনিস্সগ্গিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অসন্দিট্ঠিপরামাসি-অনাধানগ্গাহি-সুপ্পটিনিস্সগ্গিতা হোতি উপরিভাগায.
৮৭. ‘‘সো ৰত, চুন্দ, অত্তনা পলিপপলিপন্নো পরং পলিপপলিপন্নং উদ্ধরিস্সতীতি নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. সো ৰত, চুন্দ, অত্তনা অপলিপপলিপন্নো পরং পলিপপলিপন্নং উদ্ধরিস্সতীতি ঠানমেতং ৰিজ্জতি. সো ৰত, চুন্দ, অত্তনা অদন্তো অৰিনীতো অপরিনিব্বুতো পরং দমেস্সতি ৰিনেস্সতি পরিনিব্বাপেস্সতীতি নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. সো ৰত, চুন্দ, অত্তনা দন্তো ৰিনীতো পরিনিব্বুতো পরং দমেস্সতি ৰিনেস্সতি পরিনিব্বাপেস্সতীতি ঠানমেতং ৰিজ্জতি. এৰমেৰ খো, চুন্দ, ৰিহিংসকস্স পুরিসপুগ্গলস্স অৰিহিংসা হোতি পরিনিব্বানায, পাণাতিপাতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স পাণাতিপাতা ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. অদিন্নাদাযিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অদিন্নাদানা ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. অব্রহ্মচারিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অব্রহ্মচরিযা ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. মুসাৰাদিস্স পুরিসপুগ্গলস্স মুসাৰাদা ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. পিসুণৰাচস্স পুরিসপুগ্গলস্স পিসুণায ৰাচায ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. ফরুসৰাচস্স পুরিসপুগ্গলস্স ফরুসায ৰাচায ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. সম্ফপ্পলাপিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্ফপ্পলাপা ৰেরমণী হোতি পরিনিব্বানায. অভিজ্ঝালুস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনভিজ্ঝা হোতি পরিনিব্বানায. ব্যাপন্নচিত্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স অব্যাপাদো হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাদিট্ঠিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাদিট্ঠি হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাসঙ্কপ্পস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাসঙ্কপ্পো হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাৰাচস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাৰাচা হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাকম্মন্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাকম্মন্তো হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাআজীৰস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাআজীৰো হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাৰাযামস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাৰাযামো হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাসতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাসতি হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাসমাধিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাসমাধি হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাঞাণিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাঞাণং হোতি পরিনিব্বানায. মিচ্ছাৰিমুত্তিস্স পুরিসপুগ্গলস্স সম্মাৰিমুত্তি হোতি পরিনিব্বানায.
‘‘থীনমিদ্ধপরিযুট্ঠিতস্স পুরিসপুগ্গলস্স ৰিগতথিনমিদ্ধতা হোতি পরিনিব্বানায. উদ্ধতস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনুদ্ধচ্চং হোতি পরিনিব্বানায. ৰিচিকিচ্ছিস্স পুরিসপুগ্গলস্স তিণ্ণৰিচিকিচ্ছতা হোতি পরিনিব্বানায. কোধনস্স পুরিসপুগ্গলস্স অক্কোধো হোতি পরিনিব্বানায. উপনাহিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনুপনাহো হোতি পরিনিব্বানায. মক্খিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অমক্খো হোতি পরিনিব্বানায. পল়াসিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অপল়াসো হোতি পরিনিব্বানায. ইস্সুকিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনিস্সুকিতা হোতি পরিনিব্বানায. মচ্ছরিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অমচ্ছরিযং হোতি পরিনিব্বানায. সঠস্স পুরিসপুগ্গলস্স অসাঠেয্যং হোতি পরিনিব্বানায. মাযাৰিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অমাযা হোতি পরিনিব্বানায. থদ্ধস্স পুরিসপুগ্গলস্স অত্থদ্ধিযং হোতি পরিনিব্বানায. অতিমানিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অনতিমানো হোতি পরিনিব্বানায. দুব্বচস্স পুরিসপুগ্গলস্স সোৰচস্সতা হোতি পরিনিব্বানায. পাপমিত্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স কল্যাণমিত্ততা হোতি পরিনিব্বানায. পমত্তস্স পুরিসপুগ্গলস্স অপ্পমাদো হোতি পরিনিব্বানায. অস্সদ্ধস্স পুরিসপুগ্গলস্স সদ্ধা হোতি পরিনিব্বানায. অহিরিকস্স পুরিসপুগ্গলস্স হিরী হোতি পরিনিব্বানায. অনোত্তাপিস্স পুরিসপুগ্গলস্স ওত্তপ্পং হোতি পরিনিব্বানায. অপ্পস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স বাহুসচ্চং হোতি পরিনিব্বানায. কুসীতস্স পুরিসপুগ্গলস্স ৰীরিযারম্ভো হোতি পরিনিব্বানায. মুট্ঠস্সতিস্স পুরিসপুগ্গলস্স উপট্ঠিতস্সতিতা হোতি পরিনিব্বানায. দুপ্পঞ্ঞস্স পুরিসপুগ্গলস্স পঞ্ঞাসম্পদা হোতি পরিনিব্বানায. সন্দিট্ঠিপরামাসি-আধানগ্গাহি-দুপ্পটিনিস্সগ্গিস্স পুরিসপুগ্গলস্স অসন্দিট্ঠিপরামাসি-অনাধানগ্গাহি-সুপ্পটিনিস্সগ্গিতা হোতি পরিনিব্বানায.
৮৮. ‘‘ইতি খো, চুন্দ, দেসিতো মযা সল্লেখপরিযাযো, দেসিতো চিত্তুপ্পাদপরিযাযো, দেসিতো পরিক্কমনপরিযাযো, দেসিতো উপরিভাগপরিযাযো, দেসিতো পরিনিব্বানপরিযাযো. যং খো, চুন্দ, সত্থারা করণীযং সাৰকানং হিতেসিনা অনুকম্পকেন অনুকম্পং উপাদায, কতং ৰো তং মযা. ‘এতানি, চুন্দ, রুক্খমূলানি, এতানি সুঞ্ঞাগারানি, ঝাযথ, চুন্দ, মা পমাদত্থ, মা পচ্ছাৰিপ্পটিসারিনো অহুৰত্থ’ – অযং খো অম্হাকং অনুসাসনী’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনো আযস্মা মহাচুন্দো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
চতুত্তালীসপদা ৰুত্তা, সন্ধযো পঞ্চ দেসিতা;
সল্লেখো নাম সুত্তন্তো, গম্ভীরো সাগরূপমোতি.
সল্লেখসুত্তং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.