২. চিত্তলতাৰগ্গো
১. দাসিৰিমানৰত্থু
১৫৭. ‘‘অপি সক্কোৰ দেৰিন্দো, রম্মে চিত্তলতাৰনে;
সমন্তা অনুপরিযাসি, নারীগণপুরক্খতা;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
১৫৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৫৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১৬০. সা দেৰতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
১৬১. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, দাসী অহোসিং পরপেস্সিযা [পরপেসিযা (ক.)] কুলে.
১৬২. ‘‘উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো;
তস্সা মে নিক্কমো আসি, সাসনে তস্স তাদিনো.
১৬৩. ‘‘কামং ভিজ্জতুযং কাযো, নেৰ অত্থেত্থ সণ্ঠনং [সন্থনং (সী. স্যা. পী.)];
সিক্খাপদানং পঞ্চন্নং, মগ্গো সোৰত্থিকো সিৰো.
১৬৪. ‘‘অকণ্টকো অগহনো, উজু সব্ভি পৰেদিতো;
নিক্কমস্স ফলং পস্স, যথিদং পাপুণিত্থিকা.
১৬৫. ‘‘আমন্তনিকা রঞ্ঞোম্হি, সক্কস্স ৰসৰত্তিনো;
সট্ঠি তুরিয [তুরিয (সী. স্যা. পী.)] সহস্সানি, পটিবোধং করোন্তি মে.
১৬৬. ‘‘আলম্বো গগ্গরো [গগ্গমো (স্যা.), ভগ্গরো (ক.)] ভীমো [ভিম্মো (ক.)], সাধুৰাদী চ সংসযো;
পোক্খরো চ সুফস্সো চ, ৰিণামোক্খা [ৰিলামোক্খা (ক.)] চ নারিযো.
১৬৭. ‘‘নন্দা চেৰ সুনন্দা চ, সোণদিন্না সুচিম্হিতা [সুচিম্ভিকা (স্যা.)];
অলম্বুসা মিস্সকেসী চ, পুণ্ডরীকাতি দারুণী.
১৬৮. ‘‘এণীফস্সা সুফস্সা চ, সুভদ্দা মুদুৰাদিনী;
এতা চঞ্ঞা চ সেয্যাসে, অচ্ছরানং পবোধিকা.
১৬৯. ‘‘তা মং কালেনুপাগন্ত্ৰা, অভিভাসন্তি দেৰতা;
হন্দ নচ্চাম গাযাম, হন্দ তং রমযামসে.
১৭০. ‘‘নযিদং অকতপুঞ্ঞানং, কতপুঞ্ঞানমেৰিদং;
অসোকং নন্দনং রম্মং, তিদসানং মহাৰনং.
১৭১. ‘‘সুখং অকতপুঞ্ঞানং, ইধ নত্থি পরত্থ চ;
সুখঞ্চ কতপুঞ্ঞানং, ইধ চেৰ পরত্থ চ.
১৭২. ‘‘তেসং সহব্যকামানং, কত্তব্বং কুসলং বহুং;
কতপুঞ্ঞা হি মোদন্তি, সগ্গে ভোগসমঙ্গিনো’’তি.
দাসিৰিমানং পঠমং.
২. লখুমাৰিমানৰত্থু
১৭৩. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
১৭৪. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৭৫. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১৭৬. সা দেৰতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
১৭৭. ‘‘কেৰট্টদ্ৰারা নিক্খম্ম, অহু ময্হং নিৰেসনং;
তত্থ সঞ্চরমানানং, সাৰকানং মহেসিনং.
১৭৮. ‘‘ওদনং কুম্মাসং [সাকং (সী.)] ডাকং, লোণসোৰীরকঞ্চহং;
অদাসিং উজুভূতেসু, ৰিপ্পসন্নেন চেতসা.
১৭৯. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহারিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.
১৮০. ‘‘উপোসথং উপৰসিস্সং, সদা সীলেসু সংৰুতা;
সঞ্ঞমা সংৰিভাগা চ, ৰিমানং আৰসামহং.
১৮১. ‘‘পাণাতিপাতা ৰিরতা, মুসাৰাদা চ সঞ্ঞতা;
থেয্যা চ অতিচারা চ, মজ্জপানা চ আরকা.
১৮২. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে রতা, অরিযসচ্চান কোৰিদা;
উপাসিকা চক্খুমতো, গোতমস্স যসস্সিনো.
১৮৩. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো…পে… ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতীতি.
‘‘মম চ, ভন্তে, ৰচনেন ভগৰতো পাদে সিরসা ৰন্দেয্যাসি – ‘লখুমা নাম,ভন্তে,উপাসিকা ভগৰতো পাদে সিরসা ৰন্দতী’তি. অনচ্ছরিযং খো পনেতং, ভন্তে, যং মং ভগৰা অঞ্ঞতরস্মিং সামঞ্ঞফলে ব্যাকরেয্য [ব্যাকরেয্যাতি (?)]. তং ভগৰা সকদাগামিফলে ব্যাকাসী’’তি.
লখুমাৰিমানং দুতিযং.
৩. আচামদাযিকাৰিমানৰত্থু
১৮৫. ‘‘পিণ্ডায তে চরন্তস্স, তুণ্হীভূতস্স তিট্ঠতো;
দলিদ্দা কপণা নারী, পরাগারং অপস্সিতা [অৰস্সিতা (সী.)].
১৮৬. ‘‘যা তে অদাসি আচামং, পসন্না সেহি পাণিভি;
সা হিত্ৰা মানুসং দেহং, কং নু সা দিসতং গতা’’তি.
১৮৭. ‘‘পিণ্ডায মে চরন্তস্স, তুণ্হীভূতস্স তিট্ঠতো;
দলিদ্দা কপণা নারী, পরাগারং অপস্সিতা.
১৮৮. ‘‘যা মে অদাসি আচামং, পসন্না সেহি পাণিভি;
সা হিত্ৰা মানুসং দেহং, ৰিপ্পমুত্তা ইতো চুতা.
১৮৯. ‘‘নিম্মানরতিনো নাম, সন্তি দেৰা মহিদ্ধিকা;
তত্থ সা সুখিতা নারী, মোদতাচামদাযিকা’’তি.
১৯০. ‘‘অহো দানং ৰরাকিযা, কস্সপে সুপ্পতিট্ঠিতং;
পরাভতেন দানেন, ইজ্ঝিত্থ ৰত দক্খিণা.
১৯১. ‘‘যা মহেসিত্তং কারেয্য, চক্কৰত্তিস্স রাজিনো;
নারী সব্বঙ্গকল্যাণী, ভত্তু চানোমদস্সিকা;
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোল়সিং.
১৯২. ‘‘সতং নিক্খা সতং অস্সা, সতং অস্সতরীরথা;
সতং কঞ্ঞাসহস্সানি, আমুত্তমণিকুণ্ডলা;
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘন্তি সোল়সিং.
১৯৩. ‘‘সতং হেমৰতা নাগা, ঈসাদন্তা উরূল়্হৰা;
সুৰণ্ণকচ্ছা মাতঙ্গা, হেমকপ্পনৰাসসা [হেমকপ্পনিৰাসসা (স্যা. ক.)];
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোল়সিং.
১৯৪. ‘‘চতুন্নমপি দীপানং, ইস্সরং যোধ কারযে;
এতস্সাচামদানস্স, কলং নাগ্ঘতি সোল়সি’’ন্তি.
আচামদাযিকাৰিমানং ততিযং.
৪. চণ্ডালিৰিমানৰত্থু
১৯৫. ‘‘চণ্ডালি ৰন্দ পাদানি, গোতমস্স যসস্সিনো;
তমেৰ [তৰেৰ (সী.)] অনুকম্পায, অট্ঠাসি ইসিসত্তমো [ইসিসুত্তমো (সী.)].
১৯৬. ‘‘অভিপ্পসাদেহি মনং, অরহন্তম্হি তাদিনি [তাদিনে (স্যা. ক.)];
খিপ্পং পঞ্জলিকা ৰন্দ, পরিত্তং তৰ জীৰিত’’ন্তি.
১৯৭. চোদিতা ভাৰিতত্তেন, সরীরন্তিমধারিনা;
চণ্ডালী ৰন্দি পাদানি, গোতমস্স যসস্সিনো.
১৯৮. তমেনং অৰধী গাৰী, চণ্ডালিং পঞ্জলিং ঠিতং;
নমস্সমানং সম্বুদ্ধং, অন্ধকারে পভঙ্করন্তি.
১৯৯. ‘‘খীণাসৰং ৰিগতরজং অনেজং, একং অরঞ্ঞম্হি রহো নিসিন্নং;
দেৰিদ্ধিপত্তা উপসঙ্কমিত্ৰা, ৰন্দামি তং ৰীর মহানুভাৰ’’ন্তি.
২০০. ‘‘সুৰণ্ণৰণ্ণা জলিতা মহাযসা, ৰিমানমোরুয্হ অনেকচিত্তা;
পরিৰারিতা অচ্ছরাসঙ্গণেন [অচ্ছরানং গণেন (সী.)], কা ত্ৰং সুভে দেৰতে ৰন্দসে মম’’ন্তি.
২০১. ‘‘অহং ভদ্দন্তে চণ্ডালী, তযা ৰীরেন [থেরেন (ক.)] পেসিতা;
ৰন্দিং অরহতো পাদে, গোতমস্স যসস্সিনো.
২০২. ‘‘সাহং ৰন্দিত্ৰা [ৰন্দিত্ৰ (সী.)] পাদানি, চুতা চণ্ডালযোনিযা;
ৰিমানং সব্বতো ভদ্দং, উপপন্নম্হি নন্দনে.
২০৩. ‘‘অচ্ছরানং সতসহস্সং, পুরক্খত্ৰান [পুরক্খিত্ৰা মং (স্যা. ক.)] তিট্ঠতি;
তাসাহং পৰরা সেট্ঠা, ৰণ্ণেন যসসাযুনা.
২০৪. ‘‘পহূতকতকল্যাণা, সম্পজানা পটিস্সতা [পতিস্সতা (সী. স্যা.)];
মুনিং কারুণিকং লোকে, তং ভন্তে ৰন্দিতুমাগতা’’তি.
২০৫. ইদং ৰত্ৰান চণ্ডালী, কতঞ্ঞূ কতৰেদিনী;
ৰন্দিত্ৰা অরহতো পাদে, তত্থেৰন্তরধাযথাতি [তত্থেৰন্তরধাযতীতি (স্যা. ক.)].
চণ্ডালিৰিমানং চতুত্থং.
৫. ভদ্দিত্থিৰিমানৰত্থু
২০৬. ‘‘নীলা পীতা চ কাল়া চ, মঞ্জিট্ঠা [মঞ্জেট্ঠা (সী.), মঞ্জট্ঠা (পী.)] অথ লোহিতা;
উচ্চাৰচানং ৰণ্ণানং, কিঞ্জক্খপরিৰারিতা.
২০৭. ‘‘মন্দারৰানং পুপ্ফানং, মালং ধারেসি মুদ্ধনি;
নযিমে অঞ্ঞেসু কাযেসু, রুক্খা সন্তি সুমেধসে.
২০৮. ‘‘কেন কাযং উপপন্না, তাৰতিংসং যসস্সিনী;
দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.
২০৯. ‘‘ভদ্দিত্থিকাতি [ভদ্দিত্থীতি (সী.)] মং অঞ্ঞংসু, কিমিলাযং উপাসিকা;
সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৰিভাগরতা সদা.
২১০. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;
অদাসিং উজুভূতেসু, ৰিপ্পসন্নেন চেতসা.
২১১. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহারিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.
২১২. ‘‘উপোসথং উপৰসিস্সং, সদা সীলেসু সংৰুতা;
সঞ্ঞমা সংৰিভাগা চ, ৰিমানং আৰসামহং.
২১৩. ‘‘পাণাতিপাতা ৰিরতা, মুসাৰাদা চ সঞ্ঞতা;
থেয্যা চ অতিচারা চ, মজ্জপানা চ আরকা.
২১৪. ‘‘পঞ্চসিক্খাপদে রতা, অরিযসচ্চান কোৰিদা;
উপাসিকা চক্খুমতো, অপ্পমাদৰিহারিনী.
কতাৰাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৰকাসা কতকুসলা (ক.)],
সযং পভা অনুৰিচরামি নন্দনং.
২১৫. ‘‘ভিক্খূ চাহং পরমহিতানুকম্পকে, অভোজযিং তপস্সিযুগং মহামুনিং;
কতাৰাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৰকাসা কতকুসলা (ক.)], সযং পভা অনুৰিচরামি নন্দনং.
২১৬. ‘‘অট্ঠঙ্গিকং অপরিমিতং সুখাৰহং, উপোসথং সততমুপাৰসিং অহং;
কতাৰাসা কতকুসলা ততো চুতা [কতাৰকাসা কতকুসলা (ক.)], সযং পভা অনুৰিচরামি নন্দন’’ন্তি.
ভদ্দিত্থিৰিমানং [ভদ্দিত্থিকাৰিমানং (স্যা.)] পঞ্চমং.
৬. সোণদিন্নাৰিমানৰত্থু
২১৭. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
২১৮. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
২১৯. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
২২০. সা দেৰতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং.
২২১. ‘‘সোণদিন্নাতি মং অঞ্ঞংসু, নাল়ন্দাযং উপাসিকা;
সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, সংৰিভাগরতা সদা.
২২২. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ ভত্তঞ্চ, সেনাসনং পদীপিযং;
অদাসিং উজুভূতেসু, ৰিপ্পসন্নেন চেতসা.
২২৩. ‘‘চাতুদ্দসিং পঞ্চদসিং, যা চ পক্খস্স অট্ঠমী;
পাটিহারিযপক্খঞ্চ, অট্ঠঙ্গসুসমাগতং.
২২৪. ‘‘উপোসথং উপৰসিস্সং, সদা সীলেসু সংৰুতা;