৭. মহাপজাপতিগোতমীথেরীঅপদানং

৯৭. ‘‘একদা লোকপজ্জোতো, ৰেসালিযং মহাৰনে;

কূটাগারে সুসালাযং, ৰসতে নরসারথি.

৯৮. ‘‘তদা জিনস্স মাতুচ্ছা, মহাগোতমি ভিক্খুনী;

তহিং কতে [তহিংযেৰ (স্যা.)] পুরে রম্মে, ৰসী ভিক্খুনুপস্সযে.

৯৯. ‘‘ভিক্খুনীহি ৰিমুত্তাহি, সতেহি সহ পঞ্চহি;

রহোগতায তস্সেৰং, চিতস্সাসি [চিত্তস্সাপি (স্যা.)] ৰিতক্কিতং.

১০০. ‘‘বুদ্ধস্স পরিনিব্বানং, সাৰকগ্গযুগস্স ৰা;

রাহুলানন্দনন্দানং, নাহং লচ্ছামি পস্সিতুং.

১০১. ‘‘বুদ্ধস্স পরিনিব্বানা, সাৰকগ্গযুগস্স ৰা;

মহাকস্সপনন্দানং, আনন্দরাহুলান চ.

১০২. ‘‘পটিকচ্চাযুসঙ্খারং [পটিগচ্চাযুসঙ্খারে (সী.)], ওসজ্জিত্ৰান নিব্বুতিং;

গচ্ছেয্যং লোকনাথেন, অনুঞ্ঞাতা মহেসিনা.

১০৩. ‘‘তথা পঞ্চসতানম্পি, ভিক্খুনীনং ৰিতক্কিতং;

আসি খেমাদিকানম্পি, এতদেৰ ৰিতক্কিতং.

১০৪. ‘‘ভূমিচালো তদা আসি, নাদিতা দেৰদুন্দুভী;

উপস্সযাধিৰত্থাযো, দেৰতা সোকপীল়িতা.

১০৫. ‘‘ৰিলপন্তা সুকরুণং [সকরুণং (সী. স্যা. পী.)], তত্থস্সূনি পৰত্তযুং;

মিত্তা [সব্বা (স্যা. পী.)] ভিক্খুনিযো তাহি, উপগন্ত্ৰান গোতমিং.

১০৬. ‘‘নিপচ্চ সিরসা পাদে, ইদং ৰচনমব্রৰুং;

‘তত্থ তোযলৰাসিত্তা, মযময্যে রহোগতা.

১০৭. ‘‘‘সা চলা চলিতা ভূমি, নাদিতা দেৰদুন্দুভী;

পরিদেৰা চ সুয্যন্তে, কিমত্থং নূন গোতমী’.

১০৮. ‘‘তদা অৰোচ সা সব্বং, যথাপরিৰিতক্কিতং;

তাযোপি সব্বা আহংসু, যথাপরিৰিতক্কিতং.

১০৯. ‘‘‘যদি তে রুচিতং অয্যে, নিব্বানং পরমং সিৰং;

নিব্বাযিস্সাম সব্বাপি, বুদ্ধানুঞ্ঞায সুব্বতে.

১১০. ‘‘‘মযং সহাৰ নিক্খন্তা, ঘরাপি চ ভৰাপি চ;

সহাযেৰ গমিস্সাম, নিব্বানং পদমুত্তমং’.

১১১. ‘‘‘নিব্বানায ৰজন্তীনং, কিং ৰক্খামী’তি সা ৰদং;

সহ সব্বাহি নিগ্গঞ্ছি, ভিক্খুনীনিলযা তদা.

১১২. ‘‘উপস্সযে যাধিৰত্থা, দেৰতা তা খমন্তু মে;

ভিক্খুনীনিলযস্সেদং, পচ্ছিমং দস্সনং মম.

১১৩. ‘‘ন জরা মচ্চু ৰা যত্থ, অপ্পিযেহি সমাগমো;

পিযেহি ন ৰিযোগোত্থি, তং ৰজিস্সং [তং ৰজ্জিযং (স্যা.)] অসঙ্খতং.

১১৪. ‘‘অৰীতরাগা তং সুত্ৰা, ৰচনং সুগতোরসা;

সোকট্টা পরিদেৰিংসু, অহো নো অপ্পপুঞ্ঞতা.

১১৫. ‘‘ভিক্খুনীনিলযো সুঞ্ঞো, ভূতো তাহি ৰিনা অযং;

পভাতে ৰিয তারাযো, ন দিস্সন্তি জিনোরসা.

১১৬. ‘‘নিব্বানং গোতমী যাতি, সতেহি সহ পঞ্চহি;

নদীসতেহিৰ সহ, গঙ্গা পঞ্চহি সাগরং.

১১৭. ‘‘রথিযায ৰজন্তিযো [ৰজন্তিং তং (সী.), ৰজন্তি তং (স্যা.), ৰজন্তানং (পী.)], দিস্ৰা সদ্ধা উপাসিকা;

ঘরা নিক্খম্ম পাদেসু, নিপচ্চ ইদমব্রৰুং.

১১৮. ‘‘‘পসীদস্সু মহাভোগে, অনাথাযো ৰিহায নো;

তযা ন যুত্তা [যুত্তং (সী. স্যা. পী.)] নিব্বাতুং, ইচ্ছট্টা ৰিলপিংসু তা’.

১১৯. ‘‘তাসং সোকপহানত্থং, অৰোচ মধুরং গিরং;

‘রুদিতেন অলং পুত্তা, হাসকালোযমজ্জ ৰো.

১২০. ‘‘‘পরিঞ্ঞাতং মযা দুক্খং, দুক্খহেতু ৰিৰজ্জিতো;

নিরোধো মে সচ্ছিকতো, মগ্গো চাপি সুভাৰিতো.

পঠমং ভাণৰারং.

১২১. ‘‘‘পরিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং;

ওহিতো গরুকো ভারো, ভৰনেত্তি সমূহতা.

১২২. ‘‘‘যস্সত্থায পব্বজিতা, অগারস্মানগারিযং;

সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.

১২৩. ‘‘‘বুদ্ধো তস্স চ সদ্ধম্মো, অনূনো যাৰ তিট্ঠতি;

নিব্বাতুং তাৰ কালো মে, মা মং সোচথ পুত্তিকা.

১২৪. ‘‘‘কোণ্ডঞ্ঞানন্দনন্দাদী, তিট্ঠন্তি রাহুলো জিনো;

সুখিতো সহিতো সঙ্ঘো, হতদব্বা চ তিত্থিযা.

১২৫. ‘‘‘ওক্কাকৰংসস্স যসো, উস্সিতো মারমদ্দনো;

ননু সম্পতি কালো মে, নিব্বানত্থায পুত্তিকা.

১২৬. ‘‘‘চিরপ্পভুতি যং ময্হং, পত্থিতং অজ্জ সিজ্ঝতে;

আনন্দভেরিকালোযং, কিং ৰো অস্সূহি পুত্তিকা.

১২৭. ‘‘‘সচে মযি দযা অত্থি, যদি চত্থি কতঞ্ঞুতা;

সদ্ধম্মট্ঠিতিযা সব্বা, করোথ ৰীরিযং দল়্হং.

১২৮. ‘‘‘থীনং অদাসি পব্বজ্জং, সম্বুদ্ধো যাচিতো মযা;

তস্মা যথাহং নন্দিস্সং, তথা তমনুতিট্ঠথ’.

১২৯. ‘‘তা এৰমনুসাসিত্ৰা, ভিক্খুনীহি পুরক্খতা;

উপেচ্চ বুদ্ধং ৰন্দিত্ৰা, ইদং ৰচনমব্রৰি.

১৩০. ‘‘‘অহং সুগত তে মাতা, ত্ৰঞ্চ ৰীর পিতা মম;

সদ্ধম্মসুখদ [সদ্ধম্মসুখদো (সী. স্যা. পী.)] নাথ, তযা জাতাম্হি গোতম.

১৩১. ‘‘‘সংৰদ্ধিতোযং সুগত, রূপকাযো মযা তৰ;

অনিন্দিতো [আনন্দিযো (স্যা.), অনিন্দিযো (পী.)] ধম্মকাযো [ধম্মতনু (সী. পী. ক.)], মম সংৰদ্ধিতো তযা.

১৩২. ‘‘‘মুহুত্তং তণ্হাসমণং, খীরং ত্ৰং পাযিতো মযা;

তযাহং সন্তমচ্চন্তং, ধম্মখীরঞ্হি [ধম্মখীরম্পি (স্যা., ক.)] পাযিতা.

১৩৩. ‘‘‘বন্ধনারক্খনে ময্হং, অণণো [অনণো (সী. স্যা. পী.)] ত্ৰং মহামুনে;

পুত্তকামা থিযো যাচং, লভন্তি তাদিসং সুতং.

১৩৪. ‘‘‘মন্ধাতাদিনরিন্দানং, যা মাতা সা ভৰণ্ণৰে;

নিমুগ্গাহং তযা পুত্ত, তারিতা ভৰসাগরা.

১৩৫. ‘‘‘রঞ্ঞো মাতা মহেসীতি, সুলভং নামমিত্থিনং;

বুদ্ধমাতাতি যং নামং, এতং পরমদুল্লভং.

১৩৬. ‘‘‘তঞ্চ লদ্ধং মহাৰীর, পণিধানং মমং তযা;

অণুকং ৰা মহন্তং ৰা, তং সব্বং পূরিতং মযা.

১৩৭. ‘‘‘পরিনিব্বাতুমিচ্ছামি, ৰিহাযেমং কল়েৰরং;

অনুজানাহি মে ৰীর, দুক্খন্তকর নাযক.

১৩৮. ‘‘‘চক্কঙ্কুসধজাকিণ্ণে, পাদে কমলকোমলে;

পসারেহি পণামং তে, করিস্সং পুত্তউত্তমে [পুত্তপেমসা (সী. পী.), পুত্তপেমহং (স্যা.)].

১৩৯. ‘‘‘সুৰণ্ণরাসিসঙ্কাসং, সরীরং কুরু পাকটং;

কত্ৰা দেহং সুদিট্ঠং তে, সন্তিং গচ্ছামি নাযক’.

১৪০. ‘‘দ্ৰত্তিংসলক্খণূপেতং, সুপ্পভালঙ্কতং তনুং;

সঞ্ঝাঘনাৰ বালক্কং, মাতুচ্ছং দস্সযী জিনো.

১৪১. ‘‘ফুল্লারৰিন্দসংকাসে, তরুণাদিচ্চসপ্পভে;

চক্কঙ্কিতে পাদতলে, ততো সা সিরসা পতি.

১৪২. ‘‘‘পণমামি নরাদিচ্চ, আদিচ্চকুলকেতুকং;

পচ্ছিমে মরণে ময্হং [সরণং ময্হং (স্যা.)], ন তং ইক্খামহং পুনো.

১৪৩. ‘‘‘ইত্থিযো নাম লোকগ্গ, সব্বদোসাকরা মতা;

যদি কো চত্থি দোসো মে, খমস্সু করুণাকর.

১৪৪. ‘‘‘ইত্থিকানঞ্চ পব্বজ্জং, হং তং যাচিং পুনপ্পুনং;

তত্থ চে অত্থি দোসো মে, তং খমস্সু নরাসভ.

১৪৫. ‘‘‘মযা ভিক্খুনিযো ৰীর, তৰানুঞ্ঞায সাসিতা;

তত্র চে অত্থি দুন্নীতং, তং খমস্সু খমাধিপ [খমাধিতি (স্যা.), খমাপিতো (ক.)].

১৪৬. ‘‘‘অক্খন্তে নাম খন্তব্বং, কিং ভৰে গুণভূসনে;

কিমুত্তরং তে ৰক্খামি, নিব্বানায ৰজন্তিযা.

১৪৭. ‘‘‘সুদ্ধে অনূনে মম ভিক্খুসঙ্ঘে, লোকা ইতো নিস্সরিতুং খমন্তে;

পভাতকালে ব্যসনঙ্গতানং, দিস্ৰান নিয্যাতিৰ চন্দলেখা’.

১৪৮. ‘‘‘তদেতরা ভিক্খুনিযো জিনগ্গং, তারাৰ চন্দানুগতা সুমেরুং;

পদক্খিণং কচ্চ নিপচ্চ পাদে, ঠিতা মুখন্তং সমুদিক্খমানা.

১৪৯. ‘‘‘ন তিত্তিপুব্বং তৰ দস্সনেন, চক্খুং ন সোতং তৰ ভাসিতেন;

চিত্তং মমং কেৰলমেকমেৰ, পপ্পুয্য তং ধম্মরসেন তিত্তি.

১৫০. ‘‘‘নদতো পরিসাযং তে, ৰাদিতব্বপহারিনো;

যে তে দক্খন্তি ৰদনং, ধঞ্ঞা তে নরপুঙ্গৰ.

১৫১. ‘‘‘দীঘঙ্গুলী তম্বনখে, সুভে আযতপণ্হিকে;

যে পাদে পণমিস্সন্তি [পণমাযন্তি (স্যা.)], তেপি ধঞ্ঞা গুণন্ধর.

১৫২. ‘‘‘মধুরানি পহট্ঠানি, দোসগ্ঘানি হিতানি চ;

যে তে ৰাক্যানি সুয্যন্তি, তেপি ধঞ্ঞা নরুত্তম.

১৫৩. ‘‘‘ধঞ্ঞাহং তে মহাৰীর, পাদপূজনতপ্পরা [মানপূজনতপ্পরা (ক.)];

তিণ্ণসংসারকন্তারা, সুৰাক্যেন সিরীমতো’.

১৫৪. ‘‘ততো সা অনুসাৰেত্ৰা [অনুমানে ত্ৰা (ক.)], ভিক্খুসঙ্ঘম্পি সুব্বতা;

রাহুলানন্দনন্দে চ, ৰন্দিত্ৰা ইদমব্রৰি.

১৫৫. ‘‘‘আসীৰিসালযসমে, রোগাৰাসে কল়েৰরে;

নিব্বিন্দা দুক্খসঙ্ঘাটে, জরামরণগোচরে.

১৫৬. ‘‘‘নানাকলিমলাকিণ্ণে [নানাকুণপমলাকিণ্ণে (স্যা.), নানাকাল়মলাকিণ্ণে (ক.)], পরাযত্তে নিরীহকে;

তেন নিব্বাতুমিচ্ছামি, অনুমঞ্ঞথ পুত্তকা’.

১৫৭. ‘‘নন্দো রাহুলভদ্দো চ, ৰীতসোকা নিরাসৰা;

ঠিতাচলট্ঠিতি থিরা, ধম্মতমনুচিন্তযুং.

১৫৮. ‘‘‘ধিরত্থু সঙ্খতং লোলং, অসারং কদলূপমং;

মাযামরীচিসদিসং, ইতরং অনৰট্ঠিতং.

১৫৯. ‘‘‘যত্থ নাম জিনস্সাযং, মাতুচ্ছা বুদ্ধপোসিকা;

গোতমী নিধনং যাতি, অনিচ্চং সব্বসঙ্খতং’.

১৬০. ‘‘আনন্দো চ তদা সেখো, সোকট্টো [কনিট্ঠো (স্যা.)] জিনৰচ্ছলো;

তত্থস্সূনি করোন্তো সো, করুণং পরিদেৰতি.

১৬১. ‘‘হা সন্তিং [ভাসন্তী (স্যা.)] গোতমী যাতি, নূন বুদ্ধোপি নিব্বুতিং;

গচ্ছতি ন চিরেনেৰ, অগ্গিরিৰ নিরিন্ধনো.

১৬২. ‘‘এৰং ৰিলাপমানং তং, আনন্দং আহ গোতমী;

সুতসাগরগম্ভীর, বুদ্ধোপট্ঠানতপ্পর.

১৬৩. ‘‘‘ন যুত্তং সোচিতুং পুত্ত, হাসকালে উপট্ঠিতে;

তযা মে সরণং পুত্ত, নিব্বানং তমুপাগতং.

১৬৪. ‘‘‘তযা তাত সমজ্ঝিট্ঠো, পব্বজ্জং অনুজানি নো;

মা পুত্ত ৰিমনো হোহি, সফলো তে পরিস্সমো.

১৬৫. ‘‘‘যং ন দিট্ঠং পুরাণেহি, তিত্থিকাচরিযেহিপি;

তং পদং সুকুমারীহি, সত্তৰস্সাহি ৰেদিতং.

১৬৬. ‘‘‘বুদ্ধসাসনপালেত, পচ্ছিমং দস্সনং তৰ;

তত্থ গচ্ছামহং পুত্ত, গতো যত্থ ন দিস্সতে.

১৬৭. ‘‘‘কদাচি ধম্মং দেসেন্তো, খিপী লোকগ্গনাযকো;

তদাহং আসীসৰাচং, অৰোচং অনুকম্পিকা.

১৬৮. ‘‘‘চিরং জীৰ মহাৰীর, কপ্পং তিট্ঠ মহামুনে;

সব্বলোকস্স অত্থায, ভৰস্সু অজরামরো.

১৬৯. ‘‘‘তং তথাৰাদিনিং বুদ্ধো, মমং সো এতদব্রৰি;

‘ন হেৰং ৰন্দিযা বুদ্ধা, যথা ৰন্দসি গোতমী.

১৭০. ‘‘‘কথং চরহি সব্বঞ্ঞূ, ৰন্দিতব্বা তথাগতা;

কথং অৰন্দিযা বুদ্ধা, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো.