৭. মহাপজাপতিগোতমীথেরীঅপদানং
৯৭. ‘‘একদা লোকপজ্জোতো, ৰেসালিযং মহাৰনে;
কূটাগারে সুসালাযং, ৰসতে নরসারথি.
৯৮. ‘‘তদা জিনস্স মাতুচ্ছা, মহাগোতমি ভিক্খুনী;
তহিং কতে [তহিংযেৰ (স্যা.)] পুরে রম্মে, ৰসী ভিক্খুনুপস্সযে.
৯৯. ‘‘ভিক্খুনীহি ৰিমুত্তাহি, সতেহি সহ পঞ্চহি;
রহোগতায তস্সেৰং, চিতস্সাসি [চিত্তস্সাপি (স্যা.)] ৰিতক্কিতং.
১০০. ‘‘বুদ্ধস্স পরিনিব্বানং, সাৰকগ্গযুগস্স ৰা;
রাহুলানন্দনন্দানং, নাহং লচ্ছামি পস্সিতুং.
১০১. ‘‘বুদ্ধস্স পরিনিব্বানা, সাৰকগ্গযুগস্স ৰা;
মহাকস্সপনন্দানং, আনন্দরাহুলান চ.
১০২. ‘‘পটিকচ্চাযুসঙ্খারং [পটিগচ্চাযুসঙ্খারে (সী.)], ওসজ্জিত্ৰান নিব্বুতিং;
গচ্ছেয্যং লোকনাথেন, অনুঞ্ঞাতা মহেসিনা.
১০৩. ‘‘তথা পঞ্চসতানম্পি, ভিক্খুনীনং ৰিতক্কিতং;
আসি খেমাদিকানম্পি, এতদেৰ ৰিতক্কিতং.
১০৪. ‘‘ভূমিচালো তদা আসি, নাদিতা দেৰদুন্দুভী;
উপস্সযাধিৰত্থাযো, দেৰতা সোকপীল়িতা.
১০৫. ‘‘ৰিলপন্তা সুকরুণং [সকরুণং (সী. স্যা. পী.)], তত্থস্সূনি পৰত্তযুং;
মিত্তা [সব্বা (স্যা. পী.)] ভিক্খুনিযো তাহি, উপগন্ত্ৰান গোতমিং.
১০৬. ‘‘নিপচ্চ সিরসা পাদে, ইদং ৰচনমব্রৰুং;
‘তত্থ তোযলৰাসিত্তা, মযময্যে রহোগতা.
১০৭. ‘‘‘সা চলা চলিতা ভূমি, নাদিতা দেৰদুন্দুভী;
পরিদেৰা চ সুয্যন্তে, কিমত্থং নূন গোতমী’.
১০৮. ‘‘তদা অৰোচ সা সব্বং, যথাপরিৰিতক্কিতং;
তাযোপি সব্বা আহংসু, যথাপরিৰিতক্কিতং.
১০৯. ‘‘‘যদি তে রুচিতং অয্যে, নিব্বানং পরমং সিৰং;
নিব্বাযিস্সাম সব্বাপি, বুদ্ধানুঞ্ঞায সুব্বতে.
১১০. ‘‘‘মযং সহাৰ নিক্খন্তা, ঘরাপি চ ভৰাপি চ;
সহাযেৰ গমিস্সাম, নিব্বানং পদমুত্তমং’.
১১১. ‘‘‘নিব্বানায ৰজন্তীনং, কিং ৰক্খামী’তি সা ৰদং;
সহ সব্বাহি নিগ্গঞ্ছি, ভিক্খুনীনিলযা তদা.
১১২. ‘‘উপস্সযে যাধিৰত্থা, দেৰতা তা খমন্তু মে;
ভিক্খুনীনিলযস্সেদং, পচ্ছিমং দস্সনং মম.
১১৩. ‘‘ন জরা মচ্চু ৰা যত্থ, অপ্পিযেহি সমাগমো;
পিযেহি ন ৰিযোগোত্থি, তং ৰজিস্সং [তং ৰজ্জিযং (স্যা.)] অসঙ্খতং.
১১৪. ‘‘অৰীতরাগা তং সুত্ৰা, ৰচনং সুগতোরসা;
সোকট্টা পরিদেৰিংসু, অহো নো অপ্পপুঞ্ঞতা.
১১৫. ‘‘ভিক্খুনীনিলযো সুঞ্ঞো, ভূতো তাহি ৰিনা অযং;
পভাতে ৰিয তারাযো, ন দিস্সন্তি জিনোরসা.
১১৬. ‘‘নিব্বানং গোতমী যাতি, সতেহি সহ পঞ্চহি;
নদীসতেহিৰ সহ, গঙ্গা পঞ্চহি সাগরং.
১১৭. ‘‘রথিযায ৰজন্তিযো [ৰজন্তিং তং (সী.), ৰজন্তি তং (স্যা.), ৰজন্তানং (পী.)], দিস্ৰা সদ্ধা উপাসিকা;
ঘরা নিক্খম্ম পাদেসু, নিপচ্চ ইদমব্রৰুং.
১১৮. ‘‘‘পসীদস্সু মহাভোগে, অনাথাযো ৰিহায নো;
তযা ন যুত্তা [যুত্তং (সী. স্যা. পী.)] নিব্বাতুং, ইচ্ছট্টা ৰিলপিংসু তা’.
১১৯. ‘‘তাসং সোকপহানত্থং, অৰোচ মধুরং গিরং;
‘রুদিতেন অলং পুত্তা, হাসকালোযমজ্জ ৰো.
১২০. ‘‘‘পরিঞ্ঞাতং মযা দুক্খং, দুক্খহেতু ৰিৰজ্জিতো;
নিরোধো মে সচ্ছিকতো, মগ্গো চাপি সুভাৰিতো.
পঠমং ভাণৰারং.
১২১. ‘‘‘পরিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং;
ওহিতো গরুকো ভারো, ভৰনেত্তি সমূহতা.
১২২. ‘‘‘যস্সত্থায পব্বজিতা, অগারস্মানগারিযং;
সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.
১২৩. ‘‘‘বুদ্ধো তস্স চ সদ্ধম্মো, অনূনো যাৰ তিট্ঠতি;
নিব্বাতুং তাৰ কালো মে, মা মং সোচথ পুত্তিকা.
১২৪. ‘‘‘কোণ্ডঞ্ঞানন্দনন্দাদী, তিট্ঠন্তি রাহুলো জিনো;
সুখিতো সহিতো সঙ্ঘো, হতদব্বা চ তিত্থিযা.
১২৫. ‘‘‘ওক্কাকৰংসস্স যসো, উস্সিতো মারমদ্দনো;
ননু সম্পতি কালো মে, নিব্বানত্থায পুত্তিকা.
১২৬. ‘‘‘চিরপ্পভুতি যং ময্হং, পত্থিতং অজ্জ সিজ্ঝতে;
আনন্দভেরিকালোযং, কিং ৰো অস্সূহি পুত্তিকা.
১২৭. ‘‘‘সচে মযি দযা অত্থি, যদি চত্থি কতঞ্ঞুতা;
সদ্ধম্মট্ঠিতিযা সব্বা, করোথ ৰীরিযং দল়্হং.
১২৮. ‘‘‘থীনং অদাসি পব্বজ্জং, সম্বুদ্ধো যাচিতো মযা;
তস্মা যথাহং নন্দিস্সং, তথা তমনুতিট্ঠথ’.
১২৯. ‘‘তা এৰমনুসাসিত্ৰা, ভিক্খুনীহি পুরক্খতা;
উপেচ্চ বুদ্ধং ৰন্দিত্ৰা, ইদং ৰচনমব্রৰি.
১৩০. ‘‘‘অহং সুগত তে মাতা, ত্ৰঞ্চ ৰীর পিতা মম;
সদ্ধম্মসুখদ [সদ্ধম্মসুখদো (সী. স্যা. পী.)] নাথ, তযা জাতাম্হি গোতম.
১৩১. ‘‘‘সংৰদ্ধিতোযং সুগত, রূপকাযো মযা তৰ;
অনিন্দিতো [আনন্দিযো (স্যা.), অনিন্দিযো (পী.)] ধম্মকাযো [ধম্মতনু (সী. পী. ক.)], মম সংৰদ্ধিতো তযা.
১৩২. ‘‘‘মুহুত্তং তণ্হাসমণং, খীরং ত্ৰং পাযিতো মযা;
তযাহং সন্তমচ্চন্তং, ধম্মখীরঞ্হি [ধম্মখীরম্পি (স্যা., ক.)] পাযিতা.
১৩৩. ‘‘‘বন্ধনারক্খনে ময্হং, অণণো [অনণো (সী. স্যা. পী.)] ত্ৰং মহামুনে;
পুত্তকামা থিযো যাচং, লভন্তি তাদিসং সুতং.
১৩৪. ‘‘‘মন্ধাতাদিনরিন্দানং, যা মাতা সা ভৰণ্ণৰে;
নিমুগ্গাহং তযা পুত্ত, তারিতা ভৰসাগরা.
১৩৫. ‘‘‘রঞ্ঞো মাতা মহেসীতি, সুলভং নামমিত্থিনং;
বুদ্ধমাতাতি যং নামং, এতং পরমদুল্লভং.
১৩৬. ‘‘‘তঞ্চ লদ্ধং মহাৰীর, পণিধানং মমং তযা;
অণুকং ৰা মহন্তং ৰা, তং সব্বং পূরিতং মযা.
১৩৭. ‘‘‘পরিনিব্বাতুমিচ্ছামি, ৰিহাযেমং কল়েৰরং;
অনুজানাহি মে ৰীর, দুক্খন্তকর নাযক.
১৩৮. ‘‘‘চক্কঙ্কুসধজাকিণ্ণে, পাদে কমলকোমলে;
পসারেহি পণামং তে, করিস্সং পুত্তউত্তমে [পুত্তপেমসা (সী. পী.), পুত্তপেমহং (স্যা.)].
১৩৯. ‘‘‘সুৰণ্ণরাসিসঙ্কাসং, সরীরং কুরু পাকটং;
কত্ৰা দেহং সুদিট্ঠং তে, সন্তিং গচ্ছামি নাযক’.
১৪০. ‘‘দ্ৰত্তিংসলক্খণূপেতং, সুপ্পভালঙ্কতং তনুং;
সঞ্ঝাঘনাৰ বালক্কং, মাতুচ্ছং দস্সযী জিনো.
১৪১. ‘‘ফুল্লারৰিন্দসংকাসে, তরুণাদিচ্চসপ্পভে;
চক্কঙ্কিতে পাদতলে, ততো সা সিরসা পতি.
১৪২. ‘‘‘পণমামি নরাদিচ্চ, আদিচ্চকুলকেতুকং;
পচ্ছিমে মরণে ময্হং [সরণং ময্হং (স্যা.)], ন তং ইক্খামহং পুনো.
১৪৩. ‘‘‘ইত্থিযো নাম লোকগ্গ, সব্বদোসাকরা মতা;
যদি কো চত্থি দোসো মে, খমস্সু করুণাকর.
১৪৪. ‘‘‘ইত্থিকানঞ্চ পব্বজ্জং, হং তং যাচিং পুনপ্পুনং;
তত্থ চে অত্থি দোসো মে, তং খমস্সু নরাসভ.
১৪৫. ‘‘‘মযা ভিক্খুনিযো ৰীর, তৰানুঞ্ঞায সাসিতা;
তত্র চে অত্থি দুন্নীতং, তং খমস্সু খমাধিপ [খমাধিতি (স্যা.), খমাপিতো (ক.)].
১৪৬. ‘‘‘অক্খন্তে নাম খন্তব্বং, কিং ভৰে গুণভূসনে;
কিমুত্তরং তে ৰক্খামি, নিব্বানায ৰজন্তিযা.
১৪৭. ‘‘‘সুদ্ধে অনূনে মম ভিক্খুসঙ্ঘে, লোকা ইতো নিস্সরিতুং খমন্তে;
পভাতকালে ব্যসনঙ্গতানং, দিস্ৰান নিয্যাতিৰ চন্দলেখা’.
১৪৮. ‘‘‘তদেতরা ভিক্খুনিযো জিনগ্গং, তারাৰ চন্দানুগতা সুমেরুং;
পদক্খিণং কচ্চ নিপচ্চ পাদে, ঠিতা মুখন্তং সমুদিক্খমানা.
১৪৯. ‘‘‘ন তিত্তিপুব্বং তৰ দস্সনেন, চক্খুং ন সোতং তৰ ভাসিতেন;
চিত্তং মমং কেৰলমেকমেৰ, পপ্পুয্য তং ধম্মরসেন তিত্তি.
১৫০. ‘‘‘নদতো পরিসাযং তে, ৰাদিতব্বপহারিনো;
যে তে দক্খন্তি ৰদনং, ধঞ্ঞা তে নরপুঙ্গৰ.
১৫১. ‘‘‘দীঘঙ্গুলী তম্বনখে, সুভে আযতপণ্হিকে;
যে পাদে পণমিস্সন্তি [পণমাযন্তি (স্যা.)], তেপি ধঞ্ঞা গুণন্ধর.
১৫২. ‘‘‘মধুরানি পহট্ঠানি, দোসগ্ঘানি হিতানি চ;
যে তে ৰাক্যানি সুয্যন্তি, তেপি ধঞ্ঞা নরুত্তম.
১৫৩. ‘‘‘ধঞ্ঞাহং তে মহাৰীর, পাদপূজনতপ্পরা [মানপূজনতপ্পরা (ক.)];
তিণ্ণসংসারকন্তারা, সুৰাক্যেন সিরীমতো’.
১৫৪. ‘‘ততো সা অনুসাৰেত্ৰা [অনুমানে ত্ৰা (ক.)], ভিক্খুসঙ্ঘম্পি সুব্বতা;
রাহুলানন্দনন্দে চ, ৰন্দিত্ৰা ইদমব্রৰি.
১৫৫. ‘‘‘আসীৰিসালযসমে, রোগাৰাসে কল়েৰরে;
নিব্বিন্দা দুক্খসঙ্ঘাটে, জরামরণগোচরে.
১৫৬. ‘‘‘নানাকলিমলাকিণ্ণে [নানাকুণপমলাকিণ্ণে (স্যা.), নানাকাল়মলাকিণ্ণে (ক.)], পরাযত্তে নিরীহকে;
তেন নিব্বাতুমিচ্ছামি, অনুমঞ্ঞথ পুত্তকা’.
১৫৭. ‘‘নন্দো রাহুলভদ্দো চ, ৰীতসোকা নিরাসৰা;
ঠিতাচলট্ঠিতি থিরা, ধম্মতমনুচিন্তযুং.
১৫৮. ‘‘‘ধিরত্থু সঙ্খতং লোলং, অসারং কদলূপমং;
মাযামরীচিসদিসং, ইতরং অনৰট্ঠিতং.
১৫৯. ‘‘‘যত্থ নাম জিনস্সাযং, মাতুচ্ছা বুদ্ধপোসিকা;
গোতমী নিধনং যাতি, অনিচ্চং সব্বসঙ্খতং’.
১৬০. ‘‘আনন্দো চ তদা সেখো, সোকট্টো [কনিট্ঠো (স্যা.)] জিনৰচ্ছলো;
তত্থস্সূনি করোন্তো সো, করুণং পরিদেৰতি.
১৬১. ‘‘হা সন্তিং [ভাসন্তী (স্যা.)] গোতমী যাতি, নূন বুদ্ধোপি নিব্বুতিং;
গচ্ছতি ন চিরেনেৰ, অগ্গিরিৰ নিরিন্ধনো.
১৬২. ‘‘এৰং ৰিলাপমানং তং, আনন্দং আহ গোতমী;
সুতসাগরগম্ভীর, বুদ্ধোপট্ঠানতপ্পর.
১৬৩. ‘‘‘ন যুত্তং সোচিতুং পুত্ত, হাসকালে উপট্ঠিতে;
তযা মে সরণং পুত্ত, নিব্বানং তমুপাগতং.
১৬৪. ‘‘‘তযা তাত সমজ্ঝিট্ঠো, পব্বজ্জং অনুজানি নো;
মা পুত্ত ৰিমনো হোহি, সফলো তে পরিস্সমো.
১৬৫. ‘‘‘যং ন দিট্ঠং পুরাণেহি, তিত্থিকাচরিযেহিপি;
তং পদং সুকুমারীহি, সত্তৰস্সাহি ৰেদিতং.
১৬৬. ‘‘‘বুদ্ধসাসনপালেত, পচ্ছিমং দস্সনং তৰ;
তত্থ গচ্ছামহং পুত্ত, গতো যত্থ ন দিস্সতে.
১৬৭. ‘‘‘কদাচি ধম্মং দেসেন্তো, খিপী লোকগ্গনাযকো;
তদাহং আসীসৰাচং, অৰোচং অনুকম্পিকা.
১৬৮. ‘‘‘চিরং জীৰ মহাৰীর, কপ্পং তিট্ঠ মহামুনে;
সব্বলোকস্স অত্থায, ভৰস্সু অজরামরো.
১৬৯. ‘‘‘তং তথাৰাদিনিং বুদ্ধো, মমং সো এতদব্রৰি;
‘ন হেৰং ৰন্দিযা বুদ্ধা, যথা ৰন্দসি গোতমী.
১৭০. ‘‘‘কথং চরহি সব্বঞ্ঞূ, ৰন্দিতব্বা তথাগতা;
কথং অৰন্দিযা বুদ্ধা, তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো.