১৬. পিঙ্গিযমাণৰপুচ্ছা
১১২৬. ‘‘জিণ্ণোহমস্মি অবলো ৰীতৰণ্ণো, (ইচ্চাযস্মা পিঙ্গিযো)
নেত্তা ন সুদ্ধা সৰনং ন ফাসু;
মাহং নস্সং মোমুহো অন্তরাৰ
আচিক্খ ধম্মং যমহং ৰিজঞ্ঞং;
জাতিজরায ইধ ৰিপ্পহানং’’.
১১২৭. ‘‘দিস্ৰান রূপেসু ৰিহঞ্ঞমানে, (পিঙ্গিযাতি ভগৰা)
রুপ্পন্তি রূপেসু জনা পমত্তা;
তস্মা তুৰং পিঙ্গিয অপ্পমত্তো,
জহস্সু রূপং অপুনব্ভৰায’’.
১১২৮. ‘‘দিসা চতস্সো ৰিদিসা চতস্সো, উদ্ধং অধো দস দিসা ইমাযো;
ন তুয্হং অদিট্ঠং অসুতং অমুতং [অসুতং অমুতং ৰা (সী.), অসুতামুতং ৰা (স্যা.), অসুতং’মুতং ৰা (পী.)], অথো অৰিঞ্ঞাতং কিঞ্চনমত্থি [কিঞ্চি মত্থি (স্যা.), কিঞ্চি নত্থি (পী.), কিঞ্চিনমত্থি (ক.)] লোকে;
আচিক্খ ধম্মং যমহং ৰিজঞ্ঞং, জাতিজরায ইধ ৰিপ্পহানং’’.
১১২৯. ‘‘তণ্হাধিপন্নে মনুজে পেক্খমানো, (পিঙ্গিযাতি ভগৰা)
সন্তাপজাতে জরসা পরেতে;
তস্মা তুৰং পিঙ্গিয অপ্পমত্তো, জহস্সু তণ্হং অপুনব্ভৰাযা’’তি.
পিঙ্গিযমাণৰপুচ্ছা সোল়সমা নিট্ঠিতা.
পারাযনত্থুতিগাথা
ইদমৰোচ ভগৰা মগধেসু ৰিহরন্তো পাসাণকে চেতিযে, পরিচারকসোল়সানং [পরিচারকসোল়সন্নং (স্যা. ক.)] ব্রাহ্মণানং অজ্ঝিট্ঠো পুট্ঠো পুট্ঠো পঞ্হং [পঞ্হে (সী. পী.)] ব্যাকাসি. একমেকস্স চেপি পঞ্হস্স অত্থমঞ্ঞায ধম্মমঞ্ঞায ধম্মানুধম্মং পটিপজ্জেয্য, গচ্ছেয্যেৰ জরামরণস্স পারং. পারঙ্গমনীযা ইমে ধম্মাতি, তস্মা ইমস্স ধম্মপরিযাযস্স পারাযনন্তেৰ [পারাযণংত্ৰেৰ (সী. অট্ঠ.)] অধিৰচনং.
১১৩০. অজিতো তিস্সমেত্তেয্যো, পুণ্ণকো অথ মেত্তগূ;
ধোতকো উপসীৰো চ, নন্দো চ অথ হেমকো.
১১৩১. তোদেয্য-কপ্পা দুভযো, জতুকণ্ণী চ পণ্ডিতো;
ভদ্রাৰুধো উদযো চ, পোসালো চাপি ব্রাহ্মণো;
মোঘরাজা চ মেধাৰী, পিঙ্গিযো চ মহাইসি.
১১৩২. এতে বুদ্ধং উপাগচ্ছুং, সম্পন্নচরণং ইসিং;
পুচ্ছন্তা নিপুণে পঞ্হে, বুদ্ধসেট্ঠং উপাগমুং.
১১৩৩. তেসং বুদ্ধো পব্যাকাসি, পঞ্হে পুট্ঠো যথাতথং;
পঞ্হানং ৰেয্যাকরণেন, তোসেসি ব্রাহ্মণে মুনি.
১১৩৪. তে তোসিতা চক্খুমতা, বুদ্ধেনাদিচ্চবন্ধুনা;
ব্রহ্মচরিযমচরিংসু, ৰরপঞ্ঞস্স সন্তিকে.
১১৩৫. একমেকস্স পঞ্হস্স, যথা বুদ্ধেন দেসিতং;
তথা যো পটিপজ্জেয্য, গচ্ছে পারং অপারতো.
১১৩৬. অপারা পারং গচ্ছেয্য, ভাৰেন্তো মগ্গমুত্তমং;
মগ্গো সো পারং গমনায, তস্মা পারাযনং ইতি.
পারাযনানুগীতিগাথা
১১৩৭. ‘‘পারাযনমনুগাযিস্সং, (ইচ্চাযস্মা পিঙ্গিযো)
যথাদ্দক্খি তথাক্খাসি, ৰিমলো ভূরিমেধসো;
নিক্কামো নিব্বনো [নিব্বুতো (স্যা.)] নাগো, কিস্স হেতু মুসা ভণে.
১১৩৮. ‘‘পহীনমলমোহস্স, মানমক্খপ্পহাযিনো;
হন্দাহং কিত্তযিস্সামি, গিরং ৰণ্ণূপসঞ্হিতং.
১১৩৯. ‘‘তমোনুদো বুদ্ধো সমন্তচক্খু, লোকন্তগূ সব্বভৰাতিৰত্তো;
অনাসৰো সব্বদুক্খপহীনো, সচ্চৰ্হযো ব্রহ্মে উপাসিতো মে.
১১৪০. ‘‘দিজো যথা কুব্বনকং পহায, বহুপ্ফলং কাননমাৰসেয্য;
এৰং পহং অপ্পদস্সে পহায, মহোদধিং হংসোরিৰ অজ্ঝপত্তো.
১১৪১. ‘‘যেমে পুব্বে ৰিযাকংসু, হুরং গোতমসাসনা;
ইচ্চাসি ইতি ভৰিস্সতি;
সব্বং তং ইতিহিতিহং, সব্বং তং তক্কৰড্ঢনং.
১১৪২. ‘‘একো তমনুদাসিনো, জুতিমা সো পভঙ্করো;
গোতমো ভূরিপঞ্ঞাণো, গোতমো ভূরিমেধসো.
১১৪৩. ‘‘যো মে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি’’.
১১৪৪. ‘‘কিংনু তম্হা ৰিপ্পৰসসি, মুহুত্তমপি পিঙ্গিয;
গোতমা ভূরিপঞ্ঞাণা, গোতমা ভূরিমেধসা.
১১৪৫. ‘‘যো তে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি’’.
১১৪৬. ‘‘নাহং তম্হা ৰিপ্পৰসামি, মুহুত্তমপি ব্রাহ্মণ;
গোতমা ভূরিপঞ্ঞাণা, গোতমা ভূরিমেধসা.
১১৪৭. ‘‘যো মে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি.
১১৪৮. ‘‘পস্সামি নং মনসা চক্খুনাৰ, রত্তিন্দিৰং ব্রাহ্মণ অপ্পমত্তো;
নমস্সমানো ৰিৰসেমি রত্তিং, তেনেৰ মঞ্ঞামি অৰিপ্পৰাসং.
১১৪৯. ‘‘সদ্ধা চ পীতি চ মনো সতি চ, নাপেন্তি মে গোতমসাসনম্হা;
যং যং দিসং ৰজতি ভূরিপঞ্ঞো, স তেন তেনেৰ নতোহমস্মি.
১১৫০. ‘‘জিণ্ণস্স মে দুব্বলথামকস্স, তেনেৰ কাযো ন পলেতি তত্থ;
সংকপ্পযন্তায [সংকপ্পযত্তায (সী.)] ৰজামি নিচ্চং, মনো হি মে ব্রাহ্মণ তেন যুত্তো.
১১৫১. ‘‘পঙ্কে সযানো পরিফন্দমানো, দীপা দীপং উপপ্লৰিং [উপল্লৰিং (স্যা. নিদ্দেস)];
অথদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, ওঘতিণ্ণমনাসৰং’’.
১১৫২. ‘‘যথা অহূ ৰক্কলি মুত্তসদ্ধো, ভদ্রাৰুধো আল়ৰি গোতমো চ;
এৰমেৰ ত্ৰম্পি পমুঞ্চস্সু সদ্ধং,
গমিস্সসি ত্ৰং পিঙ্গিয মচ্চুধেয্যস্স পারং’’ [মচ্চুধেয্যপারং (সী.)].
১১৫৩. ‘‘এস ভিয্যো পসীদামি, সুত্ৰান মুনিনো ৰচো;
ৰিৰট্টচ্ছদো সম্বুদ্ধো, অখিলো পটিভানৰা.
১১৫৪. ‘‘অধিদেৰে অভিঞ্ঞায, সব্বং ৰেদি ৰরোৰরং [পরো ৰরং (সী. স্যা.), পরো পরং (নিদ্দেস)];
পঞ্হানন্তকরো সত্থা, কঙ্খীনং পটিজানতং.
১১৫৫. ‘‘অসংহীরং অসঙ্কুপ্পং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি;
অদ্ধা গমিস্সামি ন মেত্থ কঙ্খা, এৰং মং ধারেহি অধিমুত্তচিত্ত’’ন্তি.
পারাযনৰগ্গো পঞ্চমো নিট্ঠিতো.