৪. অট্ঠকৰগ্গো
১. কামসুত্তং
৭৭২. কামং কামযমানস্স, তস্স চে তং সমিজ্ঝতি;
অদ্ধা পীতিমনো হোতি, লদ্ধা মচ্চো যদিচ্ছতি.
৭৭৩. তস্স চে কামযানস্স [কামযমানস্স (ক.)], ছন্দজাতস্স জন্তুনো;
তে কামা পরিহাযন্তি, সল্লৰিদ্ধোৰ রুপ্পতি.
৭৭৪. যো কামে পরিৰজ্জেতি, সপ্পস্সেৰ পদা সিরো;
সোমং [সো ইমং (সী. পী.)] ৰিসত্তিকং লোকে, সতো সমতিৰত্ততি.
৭৭৫. খেত্তং ৰত্থুং হিরঞ্ঞং ৰা, গৰস্সং [গৰাস্সং (সী. স্যা. পী.)] দাসপোরিসং;
থিযো বন্ধূ পুথু কামে, যো নরো অনুগিজ্ঝতি.
৭৭৬. অবলা নং বলীযন্তি, মদ্দন্তেনং পরিস্সযা;
ততো নং দুক্খমন্ৰেতি, নাৰং ভিন্নমিৰোদকং.
৭৭৭. তস্মা জন্তু সদা সতো, কামানি পরিৰজ্জযে;
তে পহায তরে ওঘং, নাৰং সিত্ৰাৰ [সিঞ্চিত্ৰা (সী.)] পারগূতি.
কামসুত্তং পঠমং নিট্ঠিতং.
২. গুহট্ঠকসুত্তং
৭৭৮. সত্তো গুহাযং বহুনাভিছন্নো, তিট্ঠং নরো মোহনস্মিং পগাল়্হো;
দূরে ৰিৰেকা হি তথাৰিধো সো, কামা হি লোকে ন হি সুপ্পহাযা.
৭৭৯. ইচ্ছানিদানা ভৰসাতবদ্ধা, তে দুপ্পমুঞ্চা ন হি অঞ্ঞমোক্খা;
পচ্ছা পুরে ৰাপি অপেক্খমানা, ইমেৰ কামে পুরিমেৰ জপ্পং.
৭৮০. কামেসু গিদ্ধা পসুতা পমূল়্হা, অৰদানিযা তে ৰিসমে নিৰিট্ঠা;
দুক্খূপনীতা পরিদেৰযন্তি, কিংসূ ভৰিস্সাম ইতো চুতাসে.
৭৮১. তস্মা হি সিক্খেথ ইধেৰ জন্তু, যং কিঞ্চি জঞ্ঞা ৰিসমন্তি লোকে;
ন তস্স হেতূ ৰিসমং চরেয্য, অপ্পঞ্হিদং জীৰিতমাহু ধীরা.
৭৮২. পস্সামি লোকে পরিফন্দমানং, পজং ইমং তণ্হগতং ভৰেসু;
হীনা নরা মচ্চুমুখে লপন্তি, অৰীততণ্হাসে ভৰাভৰেসু.
৭৮৩. মমাযিতে পস্সথ ফন্দমানে, মচ্ছেৰ অপ্পোদকে খীণসোতে;
এতম্পি দিস্ৰা অমমো চরেয্য, ভৰেসু আসত্তিমকুব্বমানো.
৭৮৪. উভোসু অন্তেসু ৰিনেয্য ছন্দং, ফস্সং পরিঞ্ঞায অনানুগিদ্ধো;
যদত্তগরহী তদকুব্বমানো, ন লিপ্পতী [ন লিম্পতী (স্যা. ক.)] দিট্ঠসুতেসু ধীরো.
৭৮৫. সঞ্ঞং পরিঞ্ঞা ৰিতরেয্য ওঘং, পরিগ্গহেসু মুনি নোপলিত্তো;
অব্বূল়্হসল্লো চরমপ্পমত্তো, নাসীসতী [নাসিংসতী (সী. স্যা. পী.)] লোকমিমং পরঞ্চাতি.
গুহট্ঠকসুত্তং দুতিযং নিট্ঠিতং.
৩. দুট্ঠট্ঠকসুত্তং
৭৮৬. ৰদন্তি ৰে দুট্ঠমনাপি একে, অথোপি ৰে সচ্চমনা ৰদন্তি;
ৰাদঞ্চ জাতং মুনি নো উপেতি, তস্মা মুনী নত্থি খিলো কুহিঞ্চি.
৭৮৭. সকঞ্হি দিট্ঠিং কথমচ্চযেয্য, ছন্দানুনীতো রুচিযা নিৰিট্ঠো;
সযং সমত্তানি পকুব্বমানো, যথা হি জানেয্য তথা ৰদেয্য.
৭৮৮. যো অত্তনো সীলৰতানি জন্তু, অনানুপুট্ঠোৰ পরেস [পরস্স (ক.)] পাৰ [পাৰা (সী. স্যা. পী.)];
অনরিযধম্মং কুসলা তমাহু, যো আতুমানং সযমেৰ পাৰ.
৭৮৯. সন্তো চ ভিক্খু অভিনিব্বুতত্তো, ইতিহন্তি সীলেসু অকত্থমানো;
তমরিযধম্মং কুসলা ৰদন্তি, যস্সুস্সদা নত্থি কুহিঞ্চি লোকে.
৭৯০. পকপ্পিতা সঙ্খতা যস্স ধম্মা, পুরক্খতা [পুরেক্খতা (সী.)] সন্তি অৰীৰদাতা;
যদত্তনি পস্সতি আনিসংসং, তং নিস্সিতো কুপ্পপটিচ্চ সন্তিং.
৭৯১. দিট্ঠীনিৰেসা ন হি স্ৰাতিৰত্তা, ধম্মেসু নিচ্ছেয্য সমুগ্গহীতং;
তস্মা নরো তেসু নিৰেসনেসু, নিরস্সতী আদিযতী চ ধম্মং.
৭৯২. ধোনস্স হি নত্থি কুহিঞ্চি লোকে, পকপ্পিতা দিট্ঠি ভৰাভৰেসু;
মাযঞ্চ মানঞ্চ পহায ধোনো, স কেন গচ্ছেয্য অনূপযো সো.
৭৯৩. উপযো হি ধম্মেসু উপেতি ৰাদং, অনূপযং কেন কথং ৰদেয্য;
অত্তা নিরত্তা [অত্তং নিরত্তং (বহূসু)] ন হি তস্স অত্থি, অধোসি সো দিট্ঠিমিধেৰ সব্বন্তি.
দুট্ঠট্ঠকসুত্তং ততিযং নিট্ঠিতং.
৪. সুদ্ধট্ঠকসুত্তং
৭৯৪. পস্সামি সুদ্ধং পরমং অরোগং, দিট্ঠেন সংসুদ্ধি নরস্স হোতি;
এৰাভিজানং [এতাভিজানং (সী. পী.)] পরমন্তি ঞত্ৰা, সুদ্ধানুপস্সীতি পচ্চেতি ঞাণং.
৭৯৫. দিট্ঠেন চে সুদ্ধি নরস্স হোতি, ঞাণেন ৰা সো পজহাতি দুক্খং;
অঞ্ঞেন সো সুজ্ঝতি সোপধীকো, দিট্ঠী হি নং পাৰ তথা ৰদানং.
৭৯৬. ন ব্রাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ, দিট্ঠে সুতে সীলৰতে মুতে ৰা;
পুঞ্ঞে চ পাপে চ অনূপলিত্তো, অত্তঞ্জহো নযিধ পকুব্বমানো.
৭৯৭. পুরিমং পহায অপরং সিতাসে, এজানুগা তে ন তরন্তি সঙ্গং;
তে উগ্গহাযন্তি নিরস্সজন্তি, কপীৰ সাখং পমুঞ্চং গহাযং [পমুখং গহায (স্যা.), পমুঞ্চ গহায (ক.)].
৭৯৮. সযং সমাদায ৰতানি জন্তু, উচ্চাৰচং গচ্ছতি সঞ্ঞসত্তো;
ৰিদ্ৰা চ ৰেদেহি সমেচ্চ ধম্মং, ন উচ্চাৰচং গচ্ছতি ভূরিপঞ্ঞো.
৭৯৯. স সব্বধম্মেসু ৰিসেনিভূতো, যং কিঞ্চি দিট্ঠং ৰ সুতং মুতং ৰা;
তমেৰ দস্সিং ৰিৰটং চরন্তং, কেনীধ লোকস্মি ৰিকপ্পযেয্য.
৮০০. ন কপ্পযন্তি ন পুরেক্খরোন্তি, অচ্চন্তসুদ্ধীতি ন তে ৰদন্তি;
আদানগন্থং গথিতং ৰিসজ্জ, আসং ন কুব্বন্তি কুহিঞ্চি লোকে.
৮০১. সীমাতিগো ব্রাহ্মণো তস্স নত্থি, ঞত্ৰা ৰ দিস্ৰা ৰ [ঞত্ৰা চ দিস্ৰা চ (ক. সী. ক.)] সমুগ্গহীতং;
ন রাগরাগী ন ৰিরাগরত্তো, তস্সীধ নত্থী পরমুগ্গহীতন্তি.
সুদ্ধট্ঠকসুত্তং চতুত্থং নিট্ঠিতং.
৫. পরমট্ঠকসুত্তং
৮০২. পরমন্তি দিট্ঠীসু পরিব্বসানো, যদুত্তরি কুরুতে জন্তু লোকে;
হীনাতি অঞ্ঞে ততো সব্বমাহ, তস্মা ৰিৰাদানি অৰীতিৰত্তো.
৮০৩. যদত্তনী পস্সতি আনিসংসং, দিট্ঠে সুতে সীলৰতে [সীলব্বতে (স্যা.)] মুতে ৰা;
তদেৰ সো তত্থ সমুগ্গহায, নিহীনতো পস্সতি সব্বমঞ্ঞং.
৮০৪. তং ৰাপি গন্থং কুসলা ৰদন্তি, যং নিস্সিতো পস্সতি হীনমঞ্ঞং;
তস্মা হি দিট্ঠং ৰ সুতং মুতং ৰা, সীলব্বতং ভিক্খু ন নিস্সযেয্য.
৮০৫. দিট্ঠিম্পি লোকস্মিং ন কপ্পযেয্য, ঞাণেন ৰা সীলৰতেন ৰাপি;
সমোতি অত্তানমনূপনেয্য, হীনো ন মঞ্ঞেথ ৰিসেসি ৰাপি.
৮০৬. অত্তং পহায অনুপাদিযানো, ঞাণেপি সো নিস্সযং নো করোতি;
স ৰে ৰিযত্তেসু [ৰিযুত্তেসু (সী. অট্ঠ.), দ্ৰিযত্তেসু (ক.)] ন ৰগ্গসারী, দিট্ঠিম্পি [দিট্ঠিমপি (ক.)] সো ন পচ্চেতি কিঞ্চি.
৮০৭. যস্সূভযন্তে পণিধীধ নত্থি, ভৰাভৰায ইধ ৰা হুরং ৰা;
নিৰেসনা তস্স ন সন্তি কেচি, ধম্মেসু নিচ্ছেয্য সমুগ্গহীতং.
৮০৮. তস্সীধ দিট্ঠে ৰ সুতে মুতে ৰা, পকপ্পিতা নত্থি অণূপি সঞ্ঞা;
তং ব্রাহ্মণং দিট্ঠিমনাদিযানং, কেনীধ লোকস্মিং ৰিকপ্পযেয্য.
৮০৯. ন কপ্পযন্তি ন পুরেক্খরোন্তি, ধম্মাপি তেসং ন পটিচ্ছিতাসে;
ন ব্রাহ্মণো সীলৰতেন নেয্যো, পারঙ্গতো ন পচ্চেতি তাদীতি.
পরমট্ঠকসুত্তং পঞ্চমং নিট্ঠিতং.
৬. জরাসুত্তং
৮১০. অপ্পং ৰত জীৰিতং ইদং, ওরং ৰস্সসতাপি মিয্যতি [মীযতি (সী. অট্ঠ.)];
যো চেপি অতিচ্চ জীৰতি, অথ খো সো জরসাপি মিয্যতি.
৮১১. সোচন্তি জনা মমাযিতে, ন হি সন্তি [ন হি সন্তা (সী.), ন হী সন্তি (কত্থচি)] নিচ্চা পরিগ্গহা;
ৰিনাভাৰসন্তমেৰিদং, ইতি দিস্ৰা নাগারমাৰসে.
৮১২. মরণেনপি তং পহীযতি [পহিয্যতি (সী. স্যা. ক.)], যং পুরিসো মমিদন্তি [মমযিদন্তি (সী. স্যা. ক.), মমাযন্তি (ক.)] মঞ্ঞতি;
এতম্পি ৰিদিত্ৰা [এতং দিস্ৰান (নিদ্দেসে), এতম্পি ৰিদিত্ৰ (?)] পণ্ডিতো, ন মমত্তায নমেথ মামকো.
৮১৩. সুপিনেন যথাপি সঙ্গতং, পটিবুদ্ধো পুরিসো ন পস্সতি;
এৰম্পি পিযাযিতং জনং, পেতং কালকতং ন পস্সতি.
৮১৪. দিট্ঠাপি সুতাপি তে জনা, যেসং নামমিদং পৰুচ্চতি [নামমেৰা ৰসিস্সতি (সী. স্যা. পী.)];
নামংযেৰাৰসিস্সতি, অক্খেয্যং পেতস্স জন্তুনো.
৮১৫. সোকপ্পরিদেৰমচ্ছরং [সোকপরিদেৰমচ্ছরং (সী. স্যা. পী.), সোকং পরিদেৰমচ্ছরং (?)], ন জহন্তি গিদ্ধা মমাযিতে;
তস্মা মুনযো পরিগ্গহং, হিত্ৰা অচরিংসু খেমদস্সিনো.
৮১৬. পতিলীনচরস্স ভিক্খুনো, ভজমানস্স ৰিৰিত্তমাসনং;
সামগ্গিযমাহু তস্স তং, যো অত্তানং ভৰনে ন দস্সযে.
৮১৭. সব্বত্থ মুনী অনিস্সিতো, ন পিযং কুব্বতি নোপি অপ্পিযং;
তস্মিং পরিদেৰমচ্ছরং, পণ্ণে ৰারি যথা ন লিম্পতি [লিপ্পতি (সী. পী.)].
৮১৮. উদবিন্দু যথাপি পোক্খরে, পদুমে ৰারি যথা ন লিম্পতি;
এৰং মুনি নোপলিম্পতি, যদিদং দিট্ঠসুতং মুতেসু ৰা.
৮১৯. ধোনো ন হি তেন মঞ্ঞতি, যদিদং দিট্ঠসুতং মুতেসু ৰা;
নাঞ্ঞেন ৰিসুদ্ধিমিচ্ছতি, ন হি সো রজ্জতি নো ৰিরজ্জতীতি.
জরাসুত্তং ছট্ঠং নিট্ঠিতং.
৭. তিস্সমেত্তেয্যসুত্তং
৮২০. ‘‘মেথুনমনুযুত্তস্স, (ইচ্চাযস্মা তিস্সো মেত্তেয্যো) ৰিঘাতং ব্রূহি মারিস;
সুত্ৰান তৰ সাসনং, ৰিৰেকে সিক্খিস্সামসে.
৮২১. ‘‘মেথুনমনুযুত্তস্স, (মেত্তেয্যাতি ভগৰা) মুস্সতে ৰাপি সাসনং;
মিচ্ছা চ পটিপজ্জতি, এতং তস্মিং অনারিযং.
৮২২. ‘‘একো পুব্বে চরিত্ৰান, মেথুনং যো নিসেৰতি;
যানং ভন্তং ৰ তং লোকে, হীনমাহু পুথুজ্জনং.
৮২৩. ‘‘যসো কিত্তি চ যা পুব্বে, হাযতে ৰাপি তস্স সা;
এতম্পি দিস্ৰা সিক্খেথ, মেথুনং ৰিপ্পহাতৰে.
৮২৪. ‘‘সঙ্কপ্পেহি পরেতো সো, কপণো ৰিয ঝাযতি;
সুত্ৰা পরেসং নিগ্ঘোসং, মঙ্কু হোতি তথাৰিধো.
৮২৫. ‘‘অথ সত্থানি কুরুতে, পরৰাদেহি চোদিতো;
এস খ্ৰস্স মহাগেধো, মোসৰজ্জং পগাহতি.
৮২৬. ‘‘পণ্ডিতোতি সমঞ্ঞাতো, একচরিযং অধিট্ঠিতো;
অথাপি [স চাপি (নিদ্দেসে)] মেথুনে যুত্তো, মন্দোৰ পরিকিস্সতি [পরিকিলিস্সতি (সী.)].
৮২৭. ‘‘এতমাদীনৰং ঞত্ৰা, মুনি পুব্বাপরে ইধ;
একচরিযং দল়্হং কযিরা, ন নিসেৰেথ মেথুনং.
৮২৮. ‘‘ৰিৰেকঞ্ঞেৰ সিক্খেথ, এতদরিযানমুত্তমং;
ন তেন সেট্ঠো মঞ্ঞেথ, স ৰে নিব্বানসন্তিকে.
৮২৯. ‘‘রিত্তস্স মুনিনো চরতো, কামেসু অনপেক্খিনো;
ওঘতিণ্ণস্স পিহযন্তি, কামেসু গধিতা [গথিতা (সী.)] পজা’’তি.
তিস্সমেত্তেয্যসুত্তং সত্তমং নিট্ঠিতং.
৮. পসূরসুত্তং
৮৩০. ইধেৰ সুদ্ধি ইতি ৰাদযন্তি [ৰিদিযন্তি (সী. পী.)], নাঞ্ঞেসু ধম্মেসু ৰিসুদ্ধিমাহু;
যং নিস্সিতা তত্থ সুভং ৰদানা, পচ্চেকসচ্চেসু পুথূ নিৰিট্ঠা.
৮৩১. তে ৰাদকামা পরিসং ৰিগয্হ, বালং দহন্তী মিথু অঞ্ঞমঞ্ঞং;
ৰদন্তি তে অঞ্ঞসিতা কথোজ্জং, পসংসকামা কুসলা ৰদানা.
৮৩২. যুত্তো কথাযং পরিসায মজ্ঝে, পসংসমিচ্ছং ৰিনিঘাতি হোতি;
অপাহতস্মিং পন মঙ্কু হোতি, নিন্দায সো কুপ্পতি রন্ধমেসী.
৮৩৩. যমস্স ৰাদং পরিহীনমাহু, অপাহতং পঞ্হৰিমংসকাসে;
পরিদেৰতি সোচতি হীনৰাদো, উপচ্চগা মন্তি অনুত্থুনাতি.
৮৩৪. এতে ৰিৰাদা সমণেসু জাতা, এতেসু উগ্ঘাতি নিঘাতি হোতি;
এতম্পি দিস্ৰা ৰিরমে কথোজ্জং, ন হঞ্ঞদত্থত্থিপসংসলাভা.
৮৩৫. পসংসিতো ৰা পন তত্থ হোতি, অক্খায ৰাদং পরিসায মজ্ঝে;
সো হস্সতী উণ্ণমতী [উন্নমতী (?)] চ তেন, পপ্পুয্য তমত্থং যথা মনো অহু.
৮৩৬. যা উণ্ণতী [উন্নতী (?)] সাস্স ৰিঘাতভূমি, মানাতিমানং ৰদতে পনেসো;
এতম্পি দিস্ৰা ন ৰিৰাদযেথ, ন হি তেন সুদ্ধিং কুসলা ৰদন্তি.
৮৩৭. সূরো যথা রাজখাদায পুট্ঠো, অভিগজ্জমেতি পটিসূরমিচ্ছং;
যেনেৰ সো তেন পলেহি সূর, পুব্বেৰ নত্থি যদিদং যুধায.
৮৩৮. যে দিট্ঠিমুগ্গয্হ ৰিৰাদযন্তি [ৰিৰাদিযন্তি (সী. পী.)], ইদমেৰ সচ্চন্তি চ ৰাদযন্তি;
তে ত্ৰং ৰদস্সূ ন হি তেধ অত্থি, ৰাদম্হি জাতে পটিসেনিকত্তা.