২. উব্বরিৰগ্গো
১. সংসারমোচকপেতিৰত্থু
৯৫. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণরূপাসি, কিসা ধমনিসন্থতা;
উপ্ফাসুলিকে [উপ্পাসুল়িকে (ক.)] কিসিকে, কা নু ত্ৰং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
৯৬. ‘‘অহং ভদন্তে পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;
পাপকম্মং করিত্ৰান, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
৯৭. ‘‘কিং নু কাযেন ৰাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৰিপাকেন, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
৯৮. ‘‘অনুকম্পকা ময্হং নাহেসুং ভন্তে, পিতা চ মাতা অথৰাপি ঞাতকা;
যে মং নিযোজেয্যুং দদাহি দানং, পসন্নচিত্তা সমণব্রাহ্মণানং.
৯৯. ‘‘ইতো অহং ৰস্সসতানি পঞ্চ, যং এৰরূপা ৰিচরামি নগ্গা;
খুদায তণ্হায চ খজ্জমানা, পাপস্স কম্মস্স ফলং মমেদং.
১০০. ‘‘ৰন্দামি তং অয্য পসন্নচিত্তা, অনুকম্প মং ৰীর মহানুভাৰ;
দত্ৰা চ মে আদিস যং হি কিঞ্চি, মোচেহি মং দুগ্গতিযা ভদন্তে’’তি.
১০১. সাধূতি সো পটিস্সুত্ৰা, সারিপুত্তোনুকম্পকো;
ভিক্খূনং আলোপং দত্ৰা, পাণিমত্তঞ্চ চোল়কং;
থালকস্স চ পানীযং, তস্সা দক্খিণমাদিসি.
১০২. সমনন্তরানুদ্দিট্ঠে, ৰিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনচ্ছাদনপানীযং, দক্খিণায ইদং ফলং.
১০৩. ততো সুদ্ধা সুচিৰসনা, কাসিকুত্তমধারিনী;
ৰিচিত্তৰত্থাভরণা, সারিপুত্তং উপসঙ্কমি.
১০৪. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
১০৫. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১০৬. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১০৭. ‘‘উপ্পণ্ডুকিং কিসং ছাতং, নগ্গং সম্পতিতচ্ছৰিং [আপতিতচ্ছৰিং (সী.)];
মুনি কারুণিকো লোকে, তং মং অদ্দক্খি দুগ্গতং.
১০৮. ‘‘ভিক্খূনং আলোপং দত্ৰা, পাণিমত্তঞ্চ চোল়কং;
থালকস্স চ পানীযং, মম দক্খিণমাদিসি.
১০৯. ‘‘আলোপস্স ফলং পস্স, ভত্তং ৰস্সসতং দস;
ভুঞ্জামি কামকামিনী, অনেকরসব্যঞ্জনং.
১১০. ‘‘পাণিমত্তস্স চোল়স্স, ৰিপাকং পস্স যাদিসং;
যাৰতা নন্দরাজস্স, ৰিজিতস্মিং পটিচ্ছদা.
১১১. ‘‘ততো বহুতরা ভন্তে, ৰত্থানচ্ছাদনানি মে;
কোসেয্যকম্বলীযানি, খোমকপ্পাসিকানি চ.
১১২. ‘‘ৰিপুলা চ মহগ্ঘা চ, তেপাকাসেৰলম্বরে;
সাহং তং পরিদহামি, যং যং হি মনসো পিযং.
১১৩. ‘‘থালকস্স চ পানীযং, ৰিপাকং পস্স যাদিসং;
গম্ভীরা চতুরস্সা চ, পোক্খরঞ্ঞো সুনিম্মিতা.
১১৪. ‘‘সেতোদকা সুপ্পতিত্থা, সীতা অপ্পটিগন্ধিযা;
পদুমুপ্পলসঞ্ছন্না, ৰারিকিঞ্জক্খপূরিতা.
১১৫. ‘‘সাহং রমামি কীল়ামি, মোদামি অকুতোভযা;
মুনিং কারুণিকং লোকে, ভন্তে ৰন্দিতুমাগতা’’তি.
সংসারমোচকপেতিৰত্থু পঠমং.
২. সারিপুত্তত্থেরমাতুপেতিৰত্থু
১১৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণরূপাসি, কিসা ধমনিসন্থতা;
উপ্ফাসুলিকে কিসিকে, কা নু ত্ৰং ইধ তিট্ঠসি’’.
১১৭. ‘‘অহং তে সকিযা মাতা, পুব্বে অঞ্ঞাসু জাতীসু;
উপপন্না পেত্তিৰিসযং, খুপ্পিপাসসমপ্পিতা.
১১৮. ‘‘ছড্ডিতং খিপিতং খেল়ং, সিঙ্ঘাণিকং সিলেসুমং;
ৰসঞ্চ ডয্হমানানং, ৰিজাতানঞ্চ লোহিতং.
১১৯. ‘‘ৰণিকানঞ্চ যং ঘান-সীসচ্ছিন্নান লোহিতং;
খুদাপরেতা ভুঞ্জামি, ইত্থিপুরিসনিস্সিতং.
১২০. ‘‘পুব্বলোহিতং ভক্খামি [পুব্বলোহিতভক্খাস্মি (সী.)], পসূনং মানুসান চ;
অলেণা অনগারা চ, নীলমঞ্চপরাযণা.
১২১. ‘‘দেহি পুত্তক মে দানং, দত্ৰা অন্ৰাদিসাহি মে;
অপ্পেৰ নাম মুচ্চেয্যং, পুব্বলোহিতভোজনা’’তি.
১২২. মাতুযা ৰচনং সুত্ৰা, উপতিস্সোনুকম্পকো;
আমন্তযি মোগ্গল্লানং, অনুরুদ্ধঞ্চ কপ্পিনং.
১২৩. চতস্সো কুটিযো কত্ৰা, সঙ্ঘে চাতুদ্দিসে অদা;
কুটিযো অন্নপানঞ্চ, মাতু দক্খিণমাদিসী.
১২৪. সমনন্তরানুদ্দিট্ঠে, ৰিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনং পানীযং ৰত্থং, দক্খিণায ইদং ফলং.
১২৫. ততো সুদ্ধা সুচিৰসনা, কাসিকুত্তমধারিনী;
ৰিচিত্তৰত্থাভরণা, কোলিতং উপসঙ্কমি.
১২৬. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
১২৭. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১২৮. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১২৯. ‘‘সারিপুত্তস্সাহং মাতা, পুব্বে অঞ্ঞাসু জাতীসু;
উপপন্না পেত্তিৰিসযং, খুপ্পিপাসসমপ্পিতা.
১৩০. ‘‘ছড্ডিতং খিপিতং খেল়ং, সিঙ্ঘাণিকং সিলেসুমং;
ৰসঞ্চ ডয্হমানানং, ৰিজাতানঞ্চ লোহিতং.
১৩১. ‘‘ৰণিকানঞ্চ যং ঘান-সীসচ্ছিন্নান লোহিতং;
খুদাপরেতা ভুঞ্জামি, ইত্থিপুরিসনিস্সিতং.
১৩২. ‘‘পুব্বলোহিতং ভক্খিস্সং, পসূনং মানুসান চ;
অলেণা অনগারা চ, নীলমঞ্চপরাযণা.
১৩৩. ‘‘সারিপুত্তস্স দানেন, মোদামি অকুতোভযা;
মুনিং কারুণিকং লোকে, ভন্তে ৰন্দিতুমাগতা’’তি.
সারিপুত্তত্থেরস্স মাতুপেতিৰত্থু দুতিযং.
৩. মত্তাপেতিৰত্থু
১৩৪. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণরূপাসি, কিসা ধমনিসন্থতা;
উপ্ফাসুলিকে কিসিকে, কা নু ত্ৰং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
১৩৫. ‘‘অহং মত্তা তুৰং তিস্সা, সপত্তী তে পুরে অহুং;
পাপকম্মং করিত্ৰান, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
১৩৬. ‘‘কিং নু কাযেন ৰাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৰিপাকেন, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
১৩৭. ‘‘চণ্ডী চ ফরুসা চাসিং, ইস্সুকী মচ্ছরী সঠা [সঠী (সী.)];
তাহং দুরুত্তং ৰত্ৰান, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
১৩৮. সব্বং [সচ্চং (ক.)] অহম্পি জানামি, যথা ত্ৰং চণ্ডিকা অহু;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি পংসুকুন্থিতা’’তি.
১৩৯. ‘‘সীসংন্হাতা তুৰং আসি, সুচিৰত্থা অলঙ্কতা;
অহঞ্চ খো [খো তং (সী. ক.)] অধিমত্তং, সমলঙ্কততরা তযা.
১৪০. ‘‘তস্সা মে পেক্খমানায, সামিকেন সমন্তযি;
ততো মে ইস্সা ৰিপুলা, কোধো মে সমজাযথ.
১৪১. ‘‘ততো পংসুং গহেত্ৰান, পংসুনা তং হি ওকিরিং [তং ৰিকীরিহং (স্যা. ক.)];
তস্স কম্মৰিপাকেন, তেনম্হি পংসুকুন্থিতা’’তি.
১৪২. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, পংসুনা মং ত্ৰমোকিরি;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেন খজ্জসি কচ্ছুযা’’তি.
১৪৩. ‘‘ভেসজ্জহারী উভযো, ৰনন্তং অগমিম্হসে;
ত্ৰঞ্চ ভেসজ্জমাহরি, অহঞ্চ কপিকচ্ছুনো.
১৪৪. ‘‘তস্সা ত্যাজানমানায, সেয্যং ত্যাহং সমোকিরিং;
তস্স কম্মৰিপাকেন, তেন খজ্জামি কচ্ছুযা’’তি.
১৪৫. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, সেয্যং মে ত্ৰং সমোকিরি;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি নগ্গিযা তুৰ’’ন্তি.
১৪৬. ‘‘সহাযানং সমযো আসি, ঞাতীনং সমিতী অহু;
ত্ৰঞ্চ আমন্তিতা আসি, সসামিনী নো চ খো অহং.
১৪৭. ‘‘তস্সা ত্যাজানমানায, দুস্সং ত্যাহং অপানুদিং;
তস্স কম্মৰিপাকেন, তেনম্হি নগ্গিযা অহ’’ন্তি.
১৪৮. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, দুস্সং মে ত্ৰং অপানুদি;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি গূথগন্ধিনী’’তি.
১৪৯. ‘‘তৰ গন্ধঞ্চ মালঞ্চ, পচ্চগ্ঘঞ্চ ৰিলেপনং;
গূথকূপে অধারেসিং [অধারেসিং (ক.)], তং পাপং পকতং মযা;
তস্স কম্মৰিপাকেন, তেনম্হি গূথগন্ধিনী’’তি.
১৫০. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, তং পাপং পকতং তযা;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি দুগ্গতা তুৰ’’ন্তি.
১৫১. ‘‘উভিন্নং সমকং আসি, যং গেহে ৰিজ্জতে ধনং;
সন্তেসু দেয্যধম্মেসু, দীপং নাকাসিমত্তনো;
তস্স কম্মৰিপাকেন, তেনম্হি দুগ্গতা অহং.
১৫২. ‘‘তদেৰ মং ত্ৰং অৰচ, ‘পাপকম্মং নিসেৰসি;
ন হি পাপেহি কম্মেহি, সুলভা হোতি সুগ্গতী’’’তি.
১৫৩. ‘‘ৰামতো মং ত্ৰং পচ্চেসি, অথোপি মং উসূযসি;
পস্স পাপানং কম্মানং, ৰিপাকো হোতি যাদিসো.
১৫৪. ‘‘তে ঘরা তা চ দাসিযো [তে ঘরদাসিযো আসুং (সী. স্যা.), তে ঘরে দাসিযো চেৰ (ক.)], তানেৰাভরণানিমে;
তে অঞ্ঞে পরিচারেন্তি, ন ভোগা হোন্তি সস্সতা.
১৫৫. ‘‘ইদানি ভূতস্স পিতা, আপণা গেহমেহিতি;
অপ্পেৰ তে দদে কিঞ্চি, মা সু তাৰ ইতো অগা’’তি.
১৫৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণরূপাম্হি, কিসা ধমনিসন্থতা;
কোপীনমেতং ইত্থীনং, মা মং ভূতপিতাদ্দসা’’তি.
১৫৭. ‘‘হন্দ কিং ৰা ত্যাহং [কিং ত্যাহং (সী. স্যা.), কিং ৰতাহং (ক.)] দম্মি, কিং ৰা তেধ [কিং ৰা চ তে (সী. স্যা.), কিং ৰিধ তে (ক.)] করোমহং;
যেন ত্ৰং সুখিতা অস্স, সব্বকামসমিদ্ধিনী’’তি.
১৫৮. ‘‘চত্তারো ভিক্খূ সঙ্ঘতো, চত্তারো পন পুগ্গলা;
অট্ঠ ভিক্খূ ভোজযিত্ৰা, মম দক্খিণমাদিস;
তদাহং সুখিতা হেস্সং, সব্বকামসমিদ্ধিনী’’তি.
১৫৯. সাধূতি সা পটিস্সুত্ৰা, ভোজযিত্ৰাট্ঠ ভিক্খৰো;
ৰত্থেহচ্ছাদযিত্ৰান, তস্সা দক্খিণমাদিসী.
১৬০. সমনন্তরানুদ্দিট্ঠে, ৰিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনচ্ছাদনপানীযং, দক্খিণায ইদং ফলং.
১৬১. ততো সুদ্ধা সুচিৰসনা, কাসিকুত্তমধারিনী;
ৰিচিত্তৰত্থাভরণা, সপত্তিং উপসঙ্কমি.
১৬২. ‘‘অভিক্কন্তেন ৰণ্ণেন, যা ত্ৰং তিট্ঠসি দেৰতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৰিয তারকা.
১৬৩. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৬৪. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰি মহানুভাৰে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰা, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.