নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
খুদ্দকনিকাযে
পেতৰত্থুপাল়ি
১. উরগৰগ্গো
১. খেত্তূপমপেতৰত্থু
১. ‘‘খেত্তূপমা অরহন্তো, দাযকা কস্সকূপমা;
বীজূপমং দেয্যধম্মং, এত্তো নিব্বত্ততে ফলং.
২. ‘‘এতং বীজং কসি খেত্তং, পেতানং দাযকস্স চ;
তং পেতা পরিভুঞ্জন্তি, দাতা পুঞ্ঞেন ৰড্ঢতি.
৩. ‘‘ইধেৰ কুসলং কত্ৰা, পেতে চ পটিপূজিয;
সগ্গঞ্চ কমতি [গমতি (ক.)] ট্ঠানং, কম্মং কত্ৰান ভদ্দক’’ন্তি.
খেত্তূপমপেতৰত্থু পঠমং.
২. সূকরমুখপেতৰত্থু
৪. ‘‘কাযো তে সব্বসোৰণ্ণো, সব্বা ওভাসতে দিসা;
মুখং তে সূকরস্সেৰ, কিং কম্মমকরী পুরে’’ [মকরা পুরে (ক.)].
৫. ‘‘কাযেন সঞ্ঞতো আসিং, ৰাচাযাসিমসঞ্ঞতো;
তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো, যথা পস্সসি নারদ.
৬. ‘‘তং ত্যাহং [তাহং (ক.)] নারদ ব্রূমি, সামং দিট্ঠমিদং তযা;
মাকাসি মুখসা পাপং, মা খো সূকরমুখো অহূ’’তি.
সূকরমুখপেতৰত্থু দুতিযং.
৩. পূতিমুখপেতৰত্থু
৭. ‘‘দিব্বং সুভং ধারেসি ৰণ্ণধাতুং, ৰেহাযসং তিট্ঠসি অন্তলিক্খে;
মুখঞ্চ তে কিমযো পূতিগন্ধং, খাদন্তি কিং কম্মমকাসি পুব্বে’’.
৮. ‘‘সমণো অহং পাপোতিদুট্ঠৰাচো [পাপো দুট্ঠৰাচো (সী.), পাপো দুক্খৰাচো (স্যা. পী.)], তপস্সিরূপো মুখসা অসঞ্ঞতো;
লদ্ধা চ মে তপসা ৰণ্ণধাতু, মুখঞ্চ মে পেসুণিযেন পূতি.
৯. ‘‘তযিদং তযা নারদ সামং দিট্ঠং,
অনুকম্পকা যে কুসলা ৰদেয্যুং;
‘মা পেসুণং মা চ মুসা অভাণি,
যক্খো তুৰং হোহিসি কামকামী’’’তি.
পূতিমুখপেতৰত্থু ততিযং.
৪. পিট্ঠধীতলিকপেতৰত্থু
১০. ‘‘যং কিঞ্চারম্মণং কত্ৰা, দজ্জা দানং অমচ্ছরী;
পুব্বপেতে চ আরব্ভ, অথ ৰা ৰত্থুদেৰতা.
১১. ‘‘চত্তারো চ মহারাজে, লোকপালে যসস্সিনে [যসস্সিনো (সী. স্যা.)];
কুৰেরং ধতরট্ঠঞ্চ, ৰিরূপক্খং ৰিরূল়্হকং;
তে চেৰ পূজিতা হোন্তি, দাযকা চ অনিপ্ফলা.
১২. ‘‘ন হি রুণ্ণং ৰা সোকো ৰা, যা চঞ্ঞা পরিদেৰনা;
ন তং পেতস্স অত্থায, এৰং তিট্ঠন্তি ঞাতযো.
১৩. ‘‘অযঞ্চ খো দক্খিণা দিন্না, সঙ্ঘম্হি সুপ্পতিট্ঠিতা;
দীঘরত্তং হিতাযস্স, ঠানসো উপকপ্পতী’’তি.
পিট্ঠধীতলিকপেতৰত্থু চতুত্থং.
৫. তিরোকুট্টপেতৰত্থু
১৪. [খু. পা. ৭.১ খুদ্দকপাঠে] ‘‘তিরোকুট্টেসু [তিরোকুড্ডেসু (সী. স্যা. পী.)] তিট্ঠন্তি, সন্ধিসিঙ্ঘাটকেসু চ;
দ্ৰারবাহাসু তিট্ঠন্তি, আগন্ত্ৰান সকং ঘরং.
১৫. ‘‘পহূতে অন্নপানম্হি, খজ্জভোজ্জে উপট্ঠিতে;
ন তেসং কোচি সরতি, সত্তানং কম্মপচ্চযা.
১৬. ‘‘এৰং দদন্তি ঞাতীনং, যে হোন্তি অনুকম্পকা;
সুচিং পণীতং কালেন, কপ্পিযং পানভোজনং;
‘ইদং ৰো ঞাতীনং হোতু, সুখিতা হোন্তু ঞাতযো’.
১৭. ‘‘তে চ তত্থ সমাগন্ত্ৰা, ঞাতিপেতা সমাগতা;
পহূতে অন্নপানম্হি, সক্কচ্চং অনুমোদরে.
১৮. ‘‘‘চিরং জীৰন্তু নো ঞাতী, যেসং হেতু লভামসে;
অম্হাকঞ্চ কতা পূজা, দাযকা চ অনিপ্ফলা’.
১৯. ‘‘‘ন হি তত্থ কসি অত্থি, গোরক্খেত্থ ন ৰিজ্জতি;
ৰণিজ্জা তাদিসী নত্থি, হিরঞ্ঞেন কযাকযং [কযোক্কযং (সী. ক.) কযোকযং (খু. পা. ৭.৬)];
ইতো দিন্নেন যাপেন্তি, পেতা কালগতা [কালকতা (সী. স্যা. পী.)] তহিং’.
২০. ‘‘‘উন্নমে উদকং ৰুট্ঠং, যথা নিন্নং পৰত্ততি;
এৰমেৰ ইতো দিন্নং, পেতানং উপকপ্পতি’.
২১. ‘‘‘যথা ৰারিৰহা পূরা, পরিপূরেন্তি সাগরং;
এৰমেৰ ইতো দিন্নং, পেতানং উপকপ্পতি’.
২২. ‘‘‘অদাসি মে অকাসি মে, ঞাতি মিত্তা [ঞাতি মিত্তো (?)] সখা চ মে;
পেতানং দক্খিণং দজ্জা, পুব্বে কতমনুস্সরং’.
২৩. ‘‘‘ন হি রুণ্ণং ৰা সোকো ৰা, যা চঞ্ঞা পরিদেৰনা;
ন তং পেতানমত্থায, এৰং তিট্ঠন্তি ঞাতযো’.
২৪. ‘‘‘অযঞ্চ খো দক্খিণা দিন্না, সঙ্ঘম্হি সুপ্পতিট্ঠিতা;
দীঘরত্তং হিতাযস্স, ঠানসো উপকপ্পতি’.
২৫. ‘‘সো ঞাতিধম্মো চ অযং নিদস্সিতো, পেতান পূজা চ কতা উল়ারা;
বলঞ্চ ভিক্খূনমনুপ্পদিন্নং, তুম্হেহি পুঞ্ঞং পসুতং অনপ্পক’’ন্তি.
তিরোকুট্টপেতৰত্থু পঞ্চমং.
৬. পঞ্চপুত্তখাদপেতিৰত্থু
২৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণরূপাসি, দুগ্গন্ধা পূতি ৰাযসি;
মক্খিকাহি পরিকিণ্ণা [মক্খিকাপরিকিণ্ণা চ (সী.)], কা নু ত্ৰং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
২৭. ‘‘অহং ভদন্তে [ভদ্দন্তে (ক.)] পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;
পাপকম্মং করিত্ৰান, পেতলোকং ইতো গতা.
২৮. ‘‘কালেন পঞ্চ পুত্তানি, সাযং পঞ্চ পুনাপরে;
ৰিজাযিত্ৰান খাদামি, তেপি না হোন্তি মে অলং.
২৯. ‘‘পরিডয্হতি ধূমাযতি, খুদায [খুদ্দায (ক.)] হদযং মম;
পানীযং ন লভে পাতুং, পস্স মং ব্যসনং গত’’ন্তি.
৩০. ‘‘কিং নু কাযেন ৰাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৰিপাকেন, পুত্তমংসানি খাদসী’’তি.
৩১. ‘‘সপতী [সপত্তী (সী.)] মে গব্ভিনী আসি, তস্সা পাপং অচেতযিং;
সাহং পদুট্ঠমনসা, অকরিং গব্ভপাতনং.
৩২. ‘‘তস্সা দ্ৰেমাসিকো গব্ভো, লোহিতঞ্ঞেৰ পগ্ঘরি;
তদস্সা মাতা কুপিতা, ময্হং ঞাতী সমানযি;
সপথঞ্চ মং কারেসি, পরিভাসাপযী চ মং.
৩৩. ‘‘সাহং ঘোরঞ্চ সপথং, মুসাৰাদং অভাসিসং;
পুত্তমংসানি খাদামি, সচে তং পকতং মযা.
৩৪. ‘‘তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন [ৰিপাকং (স্যা. ক.)], মুসাৰাদস্স চূভযং;
পুত্তমংসানি খাদামি, পুব্বলোহিতমক্খিতা’’তি.
পঞ্চপুত্তখাদপেতিৰত্থু [পঞ্চপুত্তখাদপেতৰত্থু (সী. স্যা. পী.) এৰমুপরিপি] ছট্ঠং.
৭. সত্তপুত্তখাদপেতিৰত্থু
৩৫. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণরূপাসি, দুগ্গন্ধা পূতি ৰাযসি;
মক্খিকাহি পরিকিণ্ণা, কা নু ত্ৰং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
৩৬. ‘‘অহং ভদন্তে পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;
পাপকম্মং করিত্ৰান, পেতলোকং ইতো গতা.
৩৭. ‘‘কালেন সত্ত পুত্তানি, সাযং সত্ত পুনাপরে;
ৰিজাযিত্ৰান খাদামি, তেপি না হোন্তি মে অলং.
৩৮. ‘‘পরিডয্হতি ধূমাযতি, খুদায হদযং মম;
নিব্বুতিং নাধিগচ্ছামি, অগ্গিদড্ঢাৰ আতপে’’তি.
৩৯. ‘‘কিং নু কাযেন ৰাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৰিপাকেন, পুত্তমংসানি খাদসী’’তি.
৪০. ‘‘অহূ ময্হং দুৰে পুত্তা, উভো সম্পত্তযোব্বনা;
সাহং পুত্তবলূপেতা, সামিকং অতিমঞ্ঞিসং.
৪১. ‘‘ততো মে সামিকো কুদ্ধো, সপত্তিং ময্হমানযি;
সা চ গব্ভং অলভিত্থ, তস্সা পাপং অচেতযিং.
৪২. ‘‘সাহং পদুট্ঠমনসা, অকরিং গব্ভপাতনং;
তস্সা তেমাসিকো গব্ভো, পুব্বলোহিতকো [পুব্বলোহিতকো (ক.)] পতি.
৪৩. ‘‘তদস্সা মাতা কুপিতা, ময্হং ঞাতী সমানযি;
সপথঞ্চ মং কারেসি, পরিভাসাপযী চ মং.
৪৪. ‘‘সাহং ঘোরঞ্চ সপথং, মুসাৰাদং অভাসিসং;
‘পুত্তমংসানি খাদামি, সচে তং পকতং মযা’.
৪৫. ‘‘তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন, মুসাৰাদস্স চূভযং;
পুত্তমংসানি খাদামি, পুব্বলোহিতমক্খিতা’’তি.
সত্তপুত্তখাদপেতিৰত্থু সত্তমং.
৮. গোণপেতৰত্থু
৪৬. ‘‘কিং নু উম্মত্তরূপোৰ, লাযিত্ৰা হরিতং তিণং;
খাদ খাদাতি লপসি, গতসত্তং জরগ্গৰং.
৪৭. ‘‘ন হি অন্নেন পানেন, মতো গোণো সমুট্ঠহে;
ত্ৰংসি বালো চ [বালোৰ (ক.)] দুম্মেধো, যথা তঞ্ঞোৰ দুম্মতী’’তি.
৪৮. ‘‘ইমে পাদা ইদং সীসং, অযং কাযো সৰালধি;
নেত্তা তথেৰ তিট্ঠন্তি, অযং গোণো সমুট্ঠহে.
৪৯. ‘‘নায্যকস্স হত্থপাদা, কাযো সীসঞ্চ দিস্সতি;
রুদং মত্তিকথূপস্মিং, ননু ত্ৰঞ্ঞেৰ দুম্মতী’’তি.
৫০. ‘‘আদিত্তং ৰত মং সন্তং, ঘতসিত্তংৰ পাৰকং;
ৰারিনা ৰিয ওসিঞ্চং, সব্বং নিব্বাপযে দরং.
৫১. ‘‘অব্বহী [অব্বূল়্হং (বহূসু)] ৰত মে সল্লং, সোকং হদযনিস্সিতং;
যো মে সোকপরেতস্স, পিতুসোকং অপানুদি.
৫২. ‘‘স্ৰাহং অব্বূল়্হসল্লোস্মি, সীতিভূতোস্মি নিব্বুতো;
ন সোচামি ন রোদামি, তৰ সুত্ৰান মাণৰ’.
৫৩. এৰং করোন্তি সপ্পঞ্ঞা, যে হোন্তি অনুকম্পকা;
ৰিনিৰত্তযন্তি সোকম্হা, সুজাতো পিতরং যথাতি.
গোণপেতৰত্থু অট্ঠমং.
৯. মহাপেসকারপেতিৰত্থু
৫৪. ‘‘গূথঞ্চ মুত্তং রুহিরঞ্চ পুব্বং, পরিভুঞ্জতি কিস্স অযং ৰিপাকো;
অযং নু কিং কম্মমকাসি নারী, যা সব্বদা লোহিতপুব্বভক্খা.
৫৫. ‘‘নৰানি ৰত্থানি সুভানি চেৰ, মুদূনি সুদ্ধানি চ লোমসানি;
দিন্নানি মিস্সা কিতকা [কিটকা (ক.)] ভৰন্তি, অযং নু কিং কম্মমকাসি নারী’’তি.
৫৬. ‘‘ভরিযা মমেসা অহূ ভদন্তে, অদাযিকা মচ্ছরিনী কদরিযা;
সা মং দদন্তং সমণব্রাহ্মণানং, অক্কোসতি চ পরিভাসতি চ.
৫৭. ‘‘‘গূথঞ্চ মুত্তং রুহিরঞ্চ পুব্বং, পরিভুঞ্জ ত্ৰং অসুচিং সব্বকালং;
এতং তে পরলোকস্মিং হোতু, ৰত্থা চ তে কিটকসমা ভৰন্তু’;
এতাদিসং দুচ্চরিতং চরিত্ৰা, ইধাগতা চিররত্তায খাদতী’’তি.
মহাপেসকারপেতিৰত্থু নৰমং.
১০. খল্লাটিযপেতিৰত্থু
৫৮. ‘‘কা নু অন্তোৰিমানস্মিং, তিট্ঠন্তী নূপনিক্খমি;
উপনিক্খমস্সু ভদ্দে, পস্সাম তং বহিট্ঠিত’’ন্তি.
৫৯. ‘‘অট্টীযামি হরাযামি, নগ্গা নিক্খমিতুং বহি;
কেসেহম্হি পটিচ্ছন্না, পুঞ্ঞং মে অপ্পকং কত’’ন্তি.
৬০. ‘‘হন্দুত্তরীযং দদামি তে, ইদং দুস্সং নিৰাসয;
ইদং দুস্সং নিৰাসেত্ৰা, এহি নিক্খম সোভনে;