৩. সমাধিভাৰনামযঞাণনিদ্দেসো
৪৩. কথং সংৰরিত্ৰা সমাদহনে পঞ্ঞা সমাধিভাৰনামযে ঞাণং? একো সমাধি – চিত্তস্স একগ্গতা. দ্ৰে সমাধী – লোকিযো সমাধি, লোকুত্তরো সমাধি. তযো সমাধী – সৰিতক্কসৰিচারো সমাধি, অৰিতক্কৰিচারমত্তো সমাধি, অৰিতক্কঅৰিচারো সমাধি. চত্তারো সমাধী – হানভাগিযো সমাধি, ঠিতিভাগিযো সমাধি, ৰিসেসভাগিযো সমাধি, নিব্বেধভাগিযো সমাধি. পঞ্চ সমাধী – পীতিফরণতা, সুখফরণতা, চেতোফরণতা, আলোকফরণতা, পচ্চৰেক্খণানিমিত্তং [পচ্চৰেক্খনানিমিত্তং (ক.)].
ছ সমাধী – বুদ্ধানুস্সতিৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, ধম্মানুস্সতিৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, সঙ্ঘানুস্সতিৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, সীলানুস্সতিৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, চাগানুস্সতিৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, দেৰতানুস্সতিৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি. সত্ত সমাধী – সমাধিকুসলতা, সমাধিস্স সমাপত্তিকুসলতা, সমাধিস্স ঠিতিকুসলতা, সমাধিস্স ৰুট্ঠানকুসলতা, সমাধিস্স কল্লতাকুসলতা [কল্লিতকুসলতা (স্যা. ক.)], সমাধিস্স গোচরকুসলতা, সমাধিস্স অভিনীহারকুসলতা. অট্ঠ সমাধী – পথৰীকসিণৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, আপোকসিণৰসেন…পে… তেজোকসিণৰসেন… ৰাযোকসিণৰসেন… নীলকসিণৰসেন… পীতকসিণৰসেন… লোহিতকসিণৰসেন… ওদাতকসিণৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি. নৰ সমাধী – রূপাৰচরো সমাধি অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝোমো, অত্থি পণীতো; অরূপাৰচরো সমাধি অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝোমো, অত্থি পণীতো; সুঞ্ঞতো সমাধি, অনিমিত্তো সমাধি, অপ্পণিহিতো সমাধি. দস সমাধী – উদ্ধুমাতকসঞ্ঞাৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি, ৰিনীলকসঞ্ঞাৰসেন…পে… ৰিপুব্বকসঞ্ঞাৰসেন… ৰিচ্ছিদ্দকসঞ্ঞাৰসেন… ৰিক্খাযিতকসঞ্ঞাৰসেন… ৰিক্খিত্তকসঞ্ঞাৰসেন… হতৰিক্খিত্তকসঞ্ঞাৰসেন… লোহিতকসঞ্ঞাৰসেন… পুল়ৰকসঞ্ঞাৰসেন [পুল়ুৰক সঞ্ঞাৰসেন (ক.)] … অট্ঠিকসঞ্ঞাৰসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৰিক্খেপো সমাধি. ইমে পঞ্চপঞ্ঞাস সমাধি.
৪৪. অপি চ, পঞ্চৰীসতি সমাধিস্স সমাধিট্ঠা – পরিগ্গহট্ঠেন সমাধি, পরিৰারট্ঠেন সমাধি, পরিপূরট্ঠেন সমাধি, একগ্গট্ঠেন সমাধি, অৰিক্খেপট্ঠেন সমাধি, অৰিসারট্ঠেন সমাধি, অনাৰিলট্ঠেন সমাধি, অনিঞ্জনট্ঠেন সমাধি, ৰিমুত্তট্ঠেন সমাধি, একত্তুপট্ঠানৰসেন চিত্তস্স ঠিতত্তা সমাধি, সমং এসতীতি সমাধি, ৰিসমং নেসতীতি সমাধি, সমং এসিতত্তা সমাধি, ৰিসমং নেসিতত্তা সমাধি, সমং আদিযতীতি সমাধি, ৰিসমং নাদিযতীতি সমাধি, সমং আদিন্নত্তা সমাধি, ৰিসমং অনাদিন্নত্তা সমাধি, সমং পটিপজ্জতীতি সমাধি, ৰিসমং নপ্পটিপজ্জতীতি সমাধি, সমং পটিপন্নত্তা সমাধি, ৰিসমং নপ্পটিপন্নত্তা সমাধি, সমং ঝাযতীতি সমাধি, ৰিসমং ঝাপেতীতি সমাধি, সমং ঝাতত্তা সমাধি, ৰিসমং ঝাপিতত্তা সমাধি, সমো চ হিতো চ সুখো চাতি সমাধি. ইমে পঞ্চৰীসতি সমাধিস্স সমাধিট্ঠা. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৰুচ্চতি – ‘‘সংৰরিত্ৰা সমাদহনে পঞ্ঞা সমাধিভাৰনামযে ঞাণং’’.
সমাধিভাৰনামযঞাণনিদ্দেসো ততিযো.