২৯-৩১. ঞাণত্তযনিদ্দেসো
৭৮. কথং ৰিহারনানত্তে পঞ্ঞা ৰিহারট্ঠে ঞাণং, সমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা সমাপত্তট্ঠে ঞাণং, ৰিহারসমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা ৰিহারসমাপত্তট্ঠে ঞাণং? নিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – অনিমিত্তো ৰিহারো. পণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – অপ্পণিহিতো ৰিহারো. অভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – সুঞ্ঞতো ৰিহারো.
নিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তা সমাপত্তি. পণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতা সমাপত্তি. অভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতা সমাপত্তি.
নিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তৰিহারসমাপত্তি. পণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতৰিহারসমাপত্তি. অভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতৰিহারসমাপত্তি.
৭৯. রূপনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – অনিমিত্তো ৰিহারো. রূপপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – অপ্পণিহিতো ৰিহারো. রূপাভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – সুঞ্ঞতো ৰিহারো.
রূপনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তা সমাপত্তি. রূপপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতা সমাপত্তি. রূপাভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতা সমাপত্তি.
রূপনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তৰিহারসমাপত্তি. রূপপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতৰিহারসমাপত্তি. রূপাভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতৰিহারসমাপত্তি.
ৰেদনানিমিত্তং …পে… সঞ্ঞানিমিত্তং… সঙ্খারনিমিত্তং… ৰিঞ্ঞাণনিমিত্তং… চক্খুনিমিত্তং…পে… জরামরণনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – অনিমিত্তো ৰিহারো. জরামরণপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – অপ্পণিহিতো ৰিহারো. জরামরণাভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি – সুঞ্ঞতো ৰিহারো.
জরামরণনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তা সমাপত্তি. জরামরণপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতা সমাপত্তি. জরামরণাভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতা সমাপত্তি.
জরামরণনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তৰিহারসমাপত্তি. জরামরণপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতৰিহারসমাপত্তি. জরামরণাভিনিৰেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৰযং পস্সতি, পৰত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৰা নিরোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৰজ্জিত্ৰা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতৰিহারসমাপত্তি. অঞ্ঞো অনিমিত্তো ৰিহারো, অঞ্ঞো অপ্পণিহিতো ৰিহারো, অঞ্ঞো সুঞ্ঞতো ৰিহারো. অঞ্ঞা অনিমিত্তসমাপত্তি, অঞ্ঞা অপ্পণিহিতসমাপত্তি, অঞ্ঞা সুঞ্ঞতসমাপত্তি. অঞ্ঞা অনিমিত্তা ৰিহারসমাপত্তি, অঞ্ঞা অপ্পণিহিতা ৰিহারসমাপত্তি, অঞ্ঞা সুঞ্ঞতা ৰিহারসমাপত্তি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৰুচ্চতি – ‘‘ৰিহারনানত্তে পঞ্ঞা ৰিহারট্ঠে ঞাণং, সমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা সমাপত্তট্ঠে ঞাণং, ৰিহারসমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা ৰিহারসমাপত্তট্ঠে ঞাণং’’.
ঞাণত্তযনিদ্দেসো একতিংসতিমো.