১৬. গোচরনানত্তঞাণনিদ্দেসো

৬৭. কথং বহিদ্ধা ৰৰত্থানে পঞ্ঞা গোচরনানত্তে ঞাণং? কথং বহিদ্ধা ধম্মে ৰৰত্থেতি? রূপে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি, সদ্দে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি, গন্ধে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি, রসে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি, ফোট্ঠব্বে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি, ধম্মে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি.

কথং রূপে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি? রূপা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি রূপা তণ্হাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, রূপা কম্মসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, রূপা আহারসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, রূপা চতুন্নং মহাভূতানং উপাদাযাতি ৰৰত্থেতি, রূপা উপ্পন্নাতি ৰৰত্থেতি, রূপা সমুদাগতাতি ৰৰত্থেতি. রূপা অহুত্ৰা সম্ভূতা, হুত্ৰা ন ভৰিস্সন্তীতি ৰৰত্থেতি. রূপে অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, রূপা অদ্ধুৰা অসস্সতা ৰিপরিণামধম্মাতি ৰৰত্থেতি. রূপা অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৰযধম্মা ৰিরাগধম্মা নিরোধধম্মাতি ৰৰত্থেতি. রূপে অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো; দুক্খতো ৰৰত্থেতি, নো সুখতো; অনত্ততো ৰৰত্থেতি, নো অত্ততো; নিব্বিন্দতি, নো নন্দতি; ৰিরজ্জতি, নো রজ্জতি; নিরোধেতি, নো সমুদেতি; পটিনিস্সজ্জতি, নো আদিযতি. অনিচ্চতো ৰৰত্থেন্তো নিচ্চসঞ্ঞং পজহতি, দুক্খতো ৰৰত্থেন্তো সুখসঞ্ঞং পজহতি, অনত্ততো ৰৰত্থেন্তো অত্তসঞ্ঞং পজহতি, নিব্বিন্দন্তো নন্দিং পজহতি, ৰিরজ্জন্তো রাগং পজহতি, নিরোধেন্তো সমুদযং পজহতি, পটিনিস্সজ্জন্তো আদানং পজহতি. এৰং রূপে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি.

কথং সদ্দে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি? সদ্দা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি…পে… সদ্দা চতুন্নং মহাভূতানং উপাদাযাতি ৰৰত্থেতি, সদ্দা উপ্পন্নাতি ৰৰত্থেতি, সদ্দা সমুদাগতাতি ৰৰত্থেতি. সদ্দা অহুত্ৰা সম্ভূতা, হুত্ৰা ন ভৰিস্সন্তীতি ৰৰত্থেতি. সদ্দে অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, সদ্দা অদ্ধুৰা অসস্সতা ৰিপরিণামধম্মাতি ৰৰত্থেতি, সদ্দা অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৰযধম্মা ৰিরাগধম্মা নিরোধধম্মাতি ৰৰত্থেতি. সদ্দে অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো…পে… এৰং সদ্দে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি.

কথং গন্ধে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি? গন্ধা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, গন্ধা তণ্হাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি…পে… এৰং গন্ধে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি. কথং রসে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি? রসা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, রসা তণ্হাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি…পে… এৰং রসে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি. কথং ফোট্ঠব্বে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি? ফোট্ঠব্বা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ফোট্ঠব্বা তণ্হাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ফোট্ঠব্বা কম্মসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ফোট্ঠব্বা আহারসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ফোট্ঠব্বা উপ্পন্নাতি ৰৰত্থেতি. ফোট্ঠব্বা সমুদাগতাতি ৰৰত্থেতি…পে… এৰং ফোট্ঠব্বে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি.

কথং ধম্মে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি? ধম্মা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ধম্মা তণ্হাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ধম্মা কম্মসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ধম্মা আহারসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, ধম্মা উপ্পন্নাতি ৰৰত্থেতি, ধম্মা সমুদাগতাতি ৰৰত্থেতি. ধম্মা অহুত্ৰা সম্ভূতা, হুত্ৰা ন ভৰিস্সন্তীতি ৰৰত্থেতি. ধম্মে অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, ধম্মা অদ্ধুৰা অসস্সতা ৰিপরিণামধম্মাতি ৰৰত্থেতি, ধম্মা অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৰযধম্মা ৰিরাগধম্মা নিরোধধম্মাতি ৰৰত্থেতি. ধম্মে অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো; দুক্খতো ৰৰত্থেতি, নো সুখতো; অনত্ততো ৰৰত্থেতি, নো অত্ততো; নিব্বিন্দতি, নো নন্দতি; ৰিরজ্জতি, নো রজ্জতি; নিরোধেতি, নো সমুদেতি; পটিনিস্সজ্জতি, নো আদিযতি…পে… অনিচ্চতো ৰৰত্থেন্তো নিচ্চসঞ্ঞং পজহতি, দুক্খতো ৰৰত্থেন্তো সুখসঞ্ঞং পজহতি, অনত্ততো ৰৰত্থেন্তো অত্তসঞ্ঞং পজহতি, নিব্বিন্দন্তো নন্দিং পজহতি, ৰিরজ্জন্তো রাগং পজহতি, নিরোধেন্তো সমুদযং পজহতি, পটিনিস্সজ্জন্তো আদানং পজহতি. এৰং ধম্মে বহিদ্ধা ৰৰত্থেতি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৰুচ্চতি – ‘‘বহিদ্ধা ৰৰত্থানে পঞ্ঞা গোচরনানত্তে ঞাণং’’.

গোচরনানত্তঞাণনিদ্দেসো সোল়সমো.