১৫. ৰত্থুনানত্তঞাণনিদ্দেসো
৬৬. কথং অজ্ঝত্তৰৰত্থানে পঞ্ঞা ৰত্থুনানত্তে ঞাণং? কথং অজ্ঝত্তধম্মে ৰৰত্থেতি? চক্খুং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি, সোতং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি, ঘানং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি, জিৰ্হং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি, কাযং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি, মনং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি.
কথং চক্খুং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি? চক্খু অৰিজ্জাসম্ভূতন্তি ৰৰত্থেতি, চক্খু তণ্হাসম্ভূতন্তি ৰৰত্থেতি, চক্খু কম্মসম্ভূতন্তি ৰৰত্থেতি, চক্খু আহারসম্ভূতন্তি ৰৰত্থেতি, চক্খু চতুন্নং মহাভূতানং উপাদাযাতি ৰৰত্থেতি, চক্খু উপ্পন্নন্তি ৰৰত্থেতি, চক্খু সমুদাগতন্তি ৰৰত্থেতি. চক্খু অহুত্ৰা সম্ভূতং, হুত্ৰা ন ভৰিস্সতীতি ৰৰত্থেতি. চক্খুং অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, চক্খু অদ্ধুৰং অসস্সতং ৰিপরিণামধম্মন্তি ৰৰত্থেতি, চক্খু অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৰযধম্মং ৰিরাগধম্মং নিরোধধম্মন্তি ৰৰত্থেতি. চক্খুং অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো; দুক্খতো ৰৰত্থেতি, নো সুখতো; অনত্ততো ৰৰত্থেতি, নো অত্ততো; নিব্বিন্দতি, নো নন্দতি; ৰিরজ্জতি, নো রজ্জতি; নিরোধেতি, নো সমুদেতি; পটিনিস্সজ্জতি, নো আদিযতি. অনিচ্চতো ৰৰত্থেন্তো নিচ্চসঞ্ঞং পজহতি, দুক্খতো ৰৰত্থেন্তো সুখসঞ্ঞং পজহতি, অনত্ততো ৰৰত্থেন্তো অত্তসঞ্ঞং পজহতি, নিব্বিন্দন্তো নন্দিং পজহতি, ৰিরজ্জন্তো রাগং পজহতি, নিরোধেন্তো সমুদযং পজহতি, পটিনিস্সজ্জন্তো আদানং পজহতি. এৰং চক্খুং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি.
কথং সোতং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি? সোতং অৰিজ্জাসম্ভূতন্তি ৰৰত্থেতি…পে… এৰং সোতং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি. কথং ঘানং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি? ঘানং অৰিজ্জাসম্ভূতন্তি ৰৰত্থেতি…পে… এৰং ঘানং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি. কথং জিৰ্হং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি? জিৰ্হা অৰিজ্জাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা তণ্হাসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা কম্মসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা আহারসম্ভূতাতি ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা চতুন্নং মহাভূতানং উপাদাযাতি ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা উপ্পন্নাতি ৰৰত্থেতি জিৰ্হা সমুদাগতাতি ৰৰত্থেতি. জিৰ্হা অহুত্ৰা সম্ভূতা, হুত্ৰা ন ভৰিস্সতীতি ৰৰত্থেতি. জিৰ্হং অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা অদ্ধুৰা অসস্সতা ৰিপরিণামধম্মাতি ৰৰত্থেতি, জিৰ্হা অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৰযধম্মা ৰিরাগধম্মা নিরোধধম্মাতি ৰৰত্থেতি. জিৰ্হং অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো…পে… পটিনিস্সজ্জতি, নো আদিযতি. অনিচ্চতো ৰৰত্থেন্তো নিচ্চসঞ্ঞং পজহতি…পে… পটিনিস্সজ্জন্তো আদানং পজহতি. এৰং জিৰ্হং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি.
কথং কাযং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি? কাযো অৰিজ্জাসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, কাযো তণ্হাসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, কাযো কম্মসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, কাযো আহারসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, কাযো চতুন্নং মহাভূতানং উপাদাযাতি ৰৰত্থেতি, কাযো উপ্পন্নোতি ৰৰত্থেতি, কাযো সমুদাগতোতি ৰৰত্থেতি. কাযো অহুত্ৰা সম্ভূতো, হুত্ৰা ন ভৰিস্সতীতি ৰৰত্থেতি. কাযং অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, কাযো অদ্ধুৰো অসস্সতো ৰিপরিণামধম্মোতি ৰৰত্থেতি, কাযো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মোতি ৰৰত্থেতি. কাযং অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো; দুক্খতো ৰৰত্থেতি, নো সুখতো…পে… পটিনিস্সজ্জতি, নো আদিযতি. অনিচ্চতো ৰৰত্থেন্তো নিচ্চসঞ্ঞং পজহতি, দুক্খতো ৰৰত্থেন্তো সুখসঞ্ঞং পজহতি…পে… পটিনিস্সজ্জন্তো আদানং পজহতি. এৰং কাযং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি.
কথং মনং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি? মনো অৰিজ্জাসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, মনো তণ্হাসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, মনো কম্মসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, মনো আহারসম্ভূতোতি ৰৰত্থেতি, মনো উপ্পন্নোতি ৰৰত্থেতি, মনো সমুদাগতোতি ৰৰত্থেতি. মনো অহুত্ৰা সম্ভূতো, হুত্ৰা ন ভৰিস্সতীতি ৰৰত্থেতি. মনং অন্তৰন্ততো ৰৰত্থেতি, মনো অদ্ধুৰো অসস্সতো ৰিপরিণামধম্মোতি ৰৰত্থেতি, মনো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মোতি ৰৰত্থেতি. মনং অনিচ্চতো ৰৰত্থেতি, নো নিচ্চতো; দুক্খতো ৰৰত্থেতি, নো সুখতো; অনত্ততো ৰৰত্থেতি, নো অত্ততো; নিব্বিন্দতি, নো নন্দতি; ৰিরজ্জতি, নো রজ্জতি; নিরোধেতি, নো সমুদেতি; পটিনিস্সজ্জতি, নো আদিযতি. অনিচ্চতো ৰৰত্থেন্তো নিচ্চসঞ্ঞং পজহতি, দুক্খতো ৰৰত্থেন্তো সুখসঞ্ঞং পজহতি, অনত্ততো ৰৰত্থেন্তো অত্তসঞ্ঞং পজহতি, নিব্বিন্দন্তো নন্দিং পজহতি, ৰিরজ্জন্তো রাগং পজহতি, নিরোধেন্তো সমুদযং পজহতি, পটিনিস্সজ্জন্তো আদানং পজহতি. এৰং মনং অজ্ঝত্তং ৰৰত্থেতি. এৰং অজ্ঝত্তধম্মে ৰৰত্থেতি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৰুচ্চতি – ‘‘অজ্ঝত্তৰৰত্থানে পঞ্ঞা ৰত্থুনানত্তে ঞাণং’’.
ৰত্থুনানত্তঞাণনিদ্দেসো পন্নরসমো.