২. দুতিযৰগ্গো

১. ৰিতক্কসুত্তং

৩৮. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘তথাগতং, ভিক্খৰে, অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দ্ৰে ৰিতক্কা বহুলং সমুদাচরন্তি – খেমো চ ৰিতক্কো, পৰিৰেকো চ [ৰিৰেকো চ (স্যা.)]. অব্যাপজ্ঝারামো [অব্যাপজ্জারামো (ক.), অব্যাবজ্ঝারামো (?)], ভিক্খৰে, তথাগতো অব্যাপজ্ঝরতো. তমেনং, ভিক্খৰে, তথাগতং অব্যাপজ্ঝারামং অব্যাপজ্ঝরতং এসেৰ ৰিতক্কো বহুলং সমুদাচরতি – ‘ইমাযাহং ইরিযায ন কিঞ্চি ব্যাবাধেমি তসং ৰা থাৰরং ৰা’তি.

‘‘পৰিৰেকারামো, ভিক্খৰে, তথাগতো পৰিৰেকরতো. তমেনং, ভিক্খৰে, তথাগতং পৰিৰেকারামং পৰিৰেকরতং এসেৰ ৰিতক্কো বহুলং সমুদাচরতি – ‘যং অকুসলং তং পহীন’ন্তি.

‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, তুম্হেপি অব্যাপজ্ঝারামা ৰিহরথ অব্যাপজ্ঝরতা. তেসং ৰো, ভিক্খৰে, তুম্হাকং অব্যাপজ্ঝারামানং ৰিহরতং অব্যাপজ্ঝরতানং এসেৰ ৰিতক্কো বহুলং সমুদাচরিস্সতি – ‘ইমায মযং ইরিযায ন কিঞ্চি ব্যাবাধেম তসং ৰা থাৰরং ৰা’তি.

‘‘পৰিৰেকারামা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ পৰিৰেকরতা. তেসং ৰো, ভিক্খৰে, তুম্হাকং পৰিৰেকারামানং ৰিহরতং পৰিৰেকরতানং এসেৰ ৰিতক্কো বহুলং সমুদাচরিস্সতি – ‘কিং অকুসলং, কিং অপ্পহীনং, কিং পজহামা’’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘তথাগতং বুদ্ধমসয্হসাহিনং, দুৰে ৰিতক্কা সমুদাচরন্তি নং;

খেমো ৰিতক্কো পঠমো উদীরিতো, ততো ৰিৰেকো দুতিযো পকাসিতো.

‘‘তমোনুদং পারগতং মহেসিং, তং পত্তিপত্তং ৰসিমং অনাসৰং;

ৰিসন্তরং [ৰেসন্তরং (সী. ক.), ৰিস্সন্তরং (পী.)] তণ্হক্খযে ৰিমুত্তং, তং ৰে মুনিং অন্তিমদেহধারিং;

মারঞ্জহং [মারজহং (স্যা.), মানজহং (সী. ক.), মানং জহং (পী.)] ব্রূমি জরায পারগুং.

‘‘সেলে যথা পব্বতমুদ্ধনিট্ঠিতো, যথাপি পস্সে জনতং সমন্ততো;

তথূপমং ধম্মমযং সুমেধো, পাসাদমারুয্হ সমন্তচক্খু;

সোকাৰতিণ্ণং জনতমপেতসোকো, অৰেক্খতি জাতিজরাভিভূত’’ন্তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. পঠমং.

২. দেসনাসুত্তং

৩৯. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘তথাগতস্স, ভিক্খৰে, অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স দ্ৰে ধম্মদেসনা পরিযাযেন ভৰন্তি. কতমা দ্ৰে? ‘পাপং পাপকতো পস্সথা’তি – অযং পঠমা ধম্মদেসনা; ‘পাপং পাপকতো দিস্ৰা তত্থ নিব্বিন্দথ ৰিরজ্জথ ৰিমুচ্চথা’তি – অযং দুতিযা ধম্মদেসনা. তথাগতস্স, ভিক্খৰে, অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স ইমা দ্ৰে ধম্মদেসনা পরিযাযেন ভৰন্তী’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘তথাগতস্স বুদ্ধস্স, সব্বভূতানুকম্পিনো;

পরিযাযৰচনং পস্স, দ্ৰে চ ধম্মা পকাসিতা.

‘‘পাপকং পস্সথ চেতং [চেকং (সী. পী.), ছেকা (স্যা.)], তত্থ চাপি ৰিরজ্জথ;

ততো ৰিরত্তচিত্তাসে, দুক্খস্সন্তং করিস্সথা’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. দুতিযং.

৩. ৰিজ্জাসুত্তং

৪০. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘অৰিজ্জা, ভিক্খৰে, পুব্বঙ্গমা অকুসলানং ধম্মানং সমাপত্তিযা অন্ৰদেৰ অহিরিকং অনোত্তপ্পং; ৰিজ্জা চ খো, ভিক্খৰে, পুব্বঙ্গমা কুসলানং ধম্মানং সমাপত্তিযা অন্ৰদেৰ হিরোত্তপ্প’’ন্তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘যা কাচিমা দুগ্গতিযো, অস্মিং লোকে পরম্হি চ;

অৰিজ্জামূলিকা সব্বা, ইচ্ছালোভসমুস্সযা.

‘‘যতো চ হোতি পাপিচ্ছো, অহিরীকো অনাদরো;

ততো পাপং পসৰতি, অপাযং তেন গচ্ছতি.

‘‘তস্মা ছন্দঞ্চ লোভঞ্চ, অৰিজ্জঞ্চ ৰিরাজযং;

ৰিজ্জং উপ্পাদযং ভিক্খু, সব্বা দুগ্গতিযো জহে’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. ততিযং.

৪. পঞ্ঞাপরিহীনসুত্তং

৪১. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘তে, ভিক্খৰে, সত্তা সুপরিহীনা যে অরিযায পঞ্ঞায পরিহীনা. তে দিট্ঠেৰ ধম্মে দুক্খং ৰিহরন্তি সৰিঘাতং সউপাযাসং সপরিল়াহং; কাযস্স ভেদা পরং মরণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা. তে [তে চ খো (?)], ভিক্খৰে, সত্তা অপরিহীনা যে অরিযায পঞ্ঞায অপরিহীনা. তে দিট্ঠেৰ ধম্মে সুখং ৰিহরন্তি অৰিঘাতং অনুপাযাসং অপরিল়াহং; কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতি পাটিকঙ্খা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘পঞ্ঞায পরিহানেন, পস্স লোকং সদেৰকং;

নিৰিট্ঠং নামরূপস্মিং, ইদং সচ্চন্তি মঞ্ঞতি.

‘‘পঞ্ঞা হি সেট্ঠা লোকস্মিং, যাযং নিব্বেধগামিনী;

যায সম্মা পজানাতি, জাতিভৰপরিক্খযং.

‘‘তেসং দেৰা মনুস্সা চ, সম্বুদ্ধানং সতীমতং;

পিহযন্তি হাসপঞ্ঞানং [হাসুপঞ্ঞানং (সী. অট্ঠ.)], সরীরন্তিমধারিন’’ন্তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. চতুত্থং.

৫. সুক্কধম্মসুত্তং

৪২. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘দ্ৰেমে, ভিক্খৰে, সুক্কা ধম্মা লোকং পালেন্তি. কতমে দ্ৰে? হিরী [হিরি (সী. স্যা. কং. পী.)] চ, ওত্তপ্পঞ্চ. ইমে চে, ভিক্খৰে, দ্ৰে সুক্কা ধম্মা লোকং ন পালেয্যুং, নযিধ পঞ্ঞাযেথ মাতাতি ৰা মাতুচ্ছাতি ৰা মাতুলানীতি ৰা আচরিযভরিযাতি ৰা গরূনং দারাতি ৰা. সম্ভেদং লোকো অগমিস্স যথা অজেল়কা কুক্কুটসূকরা সোণসিঙ্গালা [সোণসিগালা (সী. স্যা. কং. পী.)]. যস্মা চ খো, ভিক্খৰে, ইমে দ্ৰে সুক্কা ধম্মা লোকং পালেন্তি তস্মা পঞ্ঞাযতি মাতাতি ৰা মাতুচ্ছাতি ৰা মাতুলানীতি ৰা আচরিযভরিযাতি ৰা গরূনং দারাতি ৰা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘যেসং চে হিরিওত্তপ্পং, সব্বদা চ ন ৰিজ্জতি;

ৰোক্কন্তা সুক্কমূলা তে, জাতিমরণগামিনো.

‘‘যেসঞ্চ হিরিওত্তপ্পং, সদা সম্মা উপট্ঠিতা;

ৰিরূল়্হব্রহ্মচরিযা তে, সন্তো খীণপুনব্ভৰা’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. পঞ্চমং.

৬. অজাতসুত্তং

৪৩. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘অত্থি, ভিক্খৰে, অজাতং অভূতং অকতং অসঙ্খতং. নো চেতং, ভিক্খৰে, অভৰিস্স অজাতং অভূতং অকতং অসঙ্খতং, নযিধ জাতস্স ভূতস্স কতস্স সঙ্খতস্স নিস্সরণং পঞ্ঞাযেথ. যস্মা চ খো, ভিক্খৰে, অত্থি অজাতং অভূতং অকতং অসঙ্খতং, তস্মা জাতস্স ভূতস্স কতস্স সঙ্খতস্স নিস্সরণং পঞ্ঞাযতী’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘জাতং ভূতং সমুপ্পন্নং, কতং সঙ্খতমদ্ধুৰং;

জরামরণসঙ্ঘাটং, রোগনীল়ং [রোগনিড্ঢং (সী.)] পভঙ্গুরং [পভঙ্গুনং (ক. সী. ক.), পভঙ্গুণং (স্যা.)].

‘‘আহারনেত্তিপ্পভৰং, নালং তদভিনন্দিতুং;

তস্স নিস্সরণং সন্তং, অতক্কাৰচরং ধুৰং.

‘‘অজাতং অসমুপ্পন্নং, অসোকং ৰিরজং পদং;

নিরোধো দুক্খধম্মানং, সঙ্খারূপসমো সুখো’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. ছট্ঠং.

৭. নিব্বানধাতুসুত্তং

৪৪. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘দ্ৰেমা, ভিক্খৰে, নিব্বানধাতুযো. কতমে দ্ৰে? সউপাদিসেসা চ নিব্বানধাতু, অনুপাদিসেসা চ নিব্বানধাতু.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, সউপাদিসেসা নিব্বানধাতু? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরহং হোতি খীণাসৰো ৰুসিতৰা কতকরণীযো ওহিতভারো অনুপ্পত্তসদত্থো পরিক্খীণভৰসংযোজনো সম্মদঞ্ঞা ৰিমুত্তো. তস্স তিট্ঠন্তেৰ পঞ্চিন্দ্রিযানি যেসং অৰিঘাতত্তা [অৰিগতত্তা (সী. অট্ঠ.)] মনাপামনাপং পচ্চনুভোতি, সুখদুক্খং পটিসংৰেদেতি. তস্স যো রাগক্খযো, দোসক্খযো, মোহক্খযো – অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, সউপাদিসেসা নিব্বানধাতু.

‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, অনুপাদিসেসা নিব্বানধাতু? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরহং হোতি খীণাসৰো ৰুসিতৰা কতকরণীযো ওহিতভারো অনুপ্পত্তসদত্থো পরিক্খীণভৰসংযোজনো সম্মদঞ্ঞা ৰিমুত্তো. তস্স ইধেৰ, ভিক্খৰে, সব্বৰেদযিতানি অনভিনন্দিতানি সীতি ভৰিস্সন্তি [সীতীভৰিস্সন্তি (?)]. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অনুপাদিসেসা নিব্বানধাতু. ইমা খো, ভিক্খৰে, দ্ৰে নিব্বানধাতুযো’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘দুৰে ইমা চক্খুমতা পকাসিতা, নিব্বানধাতূ অনিস্সিতেন তাদিনা;

একা হি ধাতু ইধ দিট্ঠধম্মিকা, সউপাদিসেসা ভৰনেত্তিসঙ্খযা;

অনুপাদিসেসা পন সম্পরাযিকা, যম্হি নিরুজ্ঝন্তি ভৰানি সব্বসো.

‘‘যে এতদঞ্ঞায পদং অসঙ্খতং, ৰিমুত্তচিত্তা ভৰনেত্তিসঙ্খযা;

তে ধম্মসারাধিগমা খযে রতা, পহংসু তে সব্বভৰানি তাদিনো’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. সত্তমং.

৮. পটিসল্লানসুত্তং

৪৫. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘পটিসল্লানারামা [পটিসল্লানারামা (ক.)], ভিক্খৰে, ৰিহরথ পটিসল্লানরতা, অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তা, অনিরাকতজ্ঝানা, ৰিপস্সনায সমন্নাগতা, ব্রূহেতা সুঞ্ঞাগারানং. পটিসল্লানারামানং, ভিক্খৰে, ৰিহরতং পটিসল্লানরতানং অজ্ঝত্তং চেতোসমথমনুযুত্তানং অনিরাকতমজ্ঝানানং ৰিপস্সনায সমন্নাগতানং ব্রূহেতানং সুঞ্ঞাগারানং দ্ৰিন্নং ফলানং অঞ্ঞতরং ফলং পাটিকঙ্খং – দিট্ঠেৰ ধম্মে অঞ্ঞা, সতি ৰা উপাদিসেসে অনাগামিতা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘যে সন্তচিত্তা নিপকা, সতিমন্তো চ [সতিমন্তোৰ (সী. ক.)] ঝাযিনো;

সম্মা ধম্মং ৰিপস্সন্তি, কামেসু অনপেক্খিনো.

‘‘অপ্পমাদরতা সন্তা, পমাদে ভযদস্সিনো;

অভব্বা পরিহানায, নিব্বানস্সেৰ সন্তিকে’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. অট্ঠমং.

৯. সিক্খানিসংসসুত্তং

৪৬. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘সিক্খানিসংসা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ পঞ্ঞুত্তরা ৰিমুত্তিসারা সতাধিপতেয্যা. সিক্খানিসংসানং, ভিক্খৰে, ৰিহরতং পঞ্ঞুত্তরানং ৰিমুত্তিসারানং সতাধিপতেয্যানং দ্ৰিন্নং ফলানং অঞ্ঞতরং ফলং পাটিকঙ্খং – দিট্ঠেৰ ধম্মে অঞ্ঞা, সতি ৰা উপাদিসেসে অনাগামিতা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘পরিপুণ্ণসিক্খং [পরিপুণ্ণসেখং (সী.), পরিপুণ্ণসেক্খং (স্যা.)] অপহানধম্মং, পঞ্ঞুত্তরং জাতিখযন্তদস্সিং;

তং ৰে মুনিং অন্তিমদেহধারিং, মারঞ্জহং ব্রূমি জরায পারগুং.

‘‘তস্মা সদা ঝানরতা সমাহিতা, আতাপিনো জাতিখযন্তদস্সিনো;

মারং সসেনং অভিভুয্য ভিক্খৰো, ভৰথ জাতিমরণস্স পারগা’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. নৰমং.

১০. জাগরিযসুত্তং

৪৭. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘জাগরো চস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিহরেয্য সতো সম্পজানো সমাহিতো পমুদিতো ৰিপ্পসন্নো চ তত্থ কালৰিপস্সী চ কুসলেসু ধম্মেসু. জাগরস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰিহরতো সতস্স সম্পজানস্স সমাহিতস্স পমুদিতস্স ৰিপ্পসন্নস্স তত্থ কালৰিপস্সিনো কুসলেসু ধম্মেসু দ্ৰিন্নং ফলানং অঞ্ঞতরং ফলং পাটিকঙ্খং – দিট্ঠেৰ ধম্মে অঞ্ঞা, সতি ৰা উপাদিসেসে অনাগামিতা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘জাগরন্তা সুণাথেতং, যে সুত্তা তে পবুজ্ঝথ;

সুত্তা জাগরিতং সেয্যো, নত্থি জাগরতো ভযং.

‘‘যো জাগরো চ সতিমা সম্পজানো, সমাহিতো মুদিতো ৰিপ্পসন্নো চ;

কালেন সো সম্মা ধম্মং পরিৰীমংসমানো, একোদিভূতো ৰিহনে তমং সো.

‘‘তস্মা হৰে জাগরিযং ভজেথ, আতাপী ভিক্খু নিপকো ঝানলাভী;

সংযোজনং জাতিজরায ছেত্ৰা, ইধেৰ সম্বোধিমনুত্তরং ফুসে’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. দসমং.

১১. আপাযিকসুত্তং

৪৮. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘দ্ৰেমে, ভিক্খৰে, আপাযিকা নেরযিকা ইদমপ্পহায. কতমে দ্ৰে? যো চ অব্রহ্মচারী ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞো, যো চ পরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং চরন্তং অমূলকেন অব্রহ্মচরিযেন অনুদ্ধংসেতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, দ্ৰে আপাযিকা নেরযিকা ইদমপ্পহাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘অভূতৰাদী নিরযং উপেতি, যো ৰাপি কত্ৰা ন করোমি চাহ;

উভোপি তে পেচ্চ সমা ভৰন্তি, নিহীনকম্মা মনুজা পরত্থ.

‘‘কাসাৰকণ্ঠা বহৰো, পাপধম্মা অসঞ্ঞতা;

পাপা পাপেহি কম্মেহি, নিরযং তে উপপজ্জরে.

‘‘সেয্যো অযোগুল়ো ভুত্তো, তত্তো অগ্গিসিখূপমো;

যঞ্চে ভুঞ্জেয্য দুস্সীলো, রট্ঠপিণ্ডমসঞ্ঞতো’’তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. একাদসমং.

১২. দিট্ঠিগতসুত্তং

৪৯. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –

‘‘দ্ৰীহি, ভিক্খৰে, দিট্ঠিগতেহি পরিযুট্ঠিতা দেৰমনুস্সা ওলীযন্তি একে, অতিধাৰন্তি একে; চক্খুমন্তো চ পস্সন্তি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ওলীযন্তি একে? ভৰারামা, ভিক্খৰে, দেৰমনুস্সা ভৰরতা ভৰসম্মুদিতা তেসং ভৰনিরোধায ধম্মে দেসিযমানে চিত্তং ন পক্খন্দতি ন পসীদতি ন সন্তিট্ঠতি নাধিমুচ্চতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ওলীযন্তি একে.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, অতিধাৰন্তি একে? ভৰেনেৰ খো পনেকে অট্টীযমানা হরাযমানা জিগুচ্ছমানা ৰিভৰং অভিনন্দন্তি – যতো কির, ভো, অযং অত্তা [সত্তো (সী. ক.)] কাযস্স ভেদা পরং মরণা উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতি ন হোতি পরং মরণা; এতং সন্তং এতং পণীতং এতং যাথাৰন্তি. এৰং খো, ভিক্খৰে, অতিধাৰন্তি একে.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, চক্খুমন্তো পস্সন্তি? ইধ ভিক্খু ভূতং ভূততো পস্সতি; ভূতং ভূততো দিস্ৰা ভূতস্স নিব্বিদায ৰিরাগায নিরোধায পটিপন্নো হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, চক্খুমন্তো পস্সন্তী’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –

‘‘যে [যো (স্যা. ক.)] ভূতং ভূততো দিস্ৰা, ভূতস্স চ অতিক্কমং;

যথাভূতে ৰিমুচ্চন্তি, ভৰতণ্হা পরিক্খযা.

‘‘স ৰে [সচে (ক. সী. স্যা. পী.)] ভূতপরিঞ্ঞো, সো ৰীততণ্হো ভৰাভৰে;

ভূতস্স ৰিভৰা ভিক্খু, নাগচ্ছতি পুনব্ভৰ’’ন্তি.

অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. দ্ৰাদসমং.

দুতিযো ৰগ্গো নিট্ঠিতো.

তস্সুদ্দানং –

দ্ৰে ইন্দ্রিযা দ্ৰে তপনীযা, সীলেন অপরে দুৰে;

অনোত্তাপী কুহনা দ্ৰে চ, সংৰেজনীযেন তে দস.

ৰিতক্কা দেসনা ৰিজ্জা, পঞ্ঞা ধম্মেন পঞ্চমং;

অজাতং ধাতুসল্লানং, সিক্খা জাগরিযেন চ;

অপাযদিট্ঠিযা চেৰ [যেৰ (সী. স্যা.)], বাৰীসতি পকাসিতাতি.

দুকনিপাতো নিট্ঠিতো.