১. পঠমৰগ্গো
১. লোভসুত্তং
১. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘একধম্মং, ভিক্খৰে, পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতায. কতমং একধম্মং? লোভং, ভিক্খৰে, একধম্মং পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন লোভেন লুদ্ধাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং লোভং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. পঠমং.
২. দোসসুত্তং
২. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘একধম্মং, ভিক্খৰে, পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতায. কতমং একধম্মং? দোসং, ভিক্খৰে, একধম্মং পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন দোসেন দুট্ঠাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং দোসং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. দুতিযং.
৩. মোহসুত্তং
৩. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘একধম্মং, ভিক্খৰে, পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতায. কতমং একধম্মং? মোহং, ভিক্খৰে, একধম্মং পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন মোহেন মূল়্হাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং মোহং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. ততিযং.
৪. কোধসুত্তং
৪. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘একধম্মং, ভিক্খৰে, পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতায. কতমং একধম্মং? কোধং, ভিক্খৰে, একধম্মং পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন কোধেন কুদ্ধাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং কোধং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. চতুত্থং.
৫. মক্খসুত্তং
৫. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘একধম্মং, ভিক্খৰে, পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতায. কতমং একধম্মং? মক্খং, ভিক্খৰে, একধম্মং পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন মক্খেন মক্খাসে [মক্খিতাসে (স্যা.)], সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং মক্খং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. পঞ্চমং.
৬. মানসুত্তং
৬. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘একধম্মং, ভিক্খৰে, পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতায. কতমং একধম্মং? মানং, ভিক্খৰে, একধম্মং পজহথ; অহং ৰো পাটিভোগো অনাগামিতাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন মানেন মত্তাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং মানং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. ছট্ঠং.
৭. সব্বপরিঞ্ঞাসুত্তং
৭. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অনভিজানং অপরিজানং তত্থ চিত্তং অৰিরাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায. সব্বঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অভিজানং পরিজানং তত্থ চিত্তং ৰিরাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যো সব্বং সব্বতো ঞত্ৰা, সব্বত্থেসু ন রজ্জতি;
স ৰে সব্বপরিঞ্ঞা [সব্বং পরিঞ্ঞা (স্যা. পী.)] সো, সব্বদুক্খমুপচ্চগা’’তি [সব্বং দুক্খং উপচ্চগাতি (স্যা.), সব্বদুক্খং উপচ্চগাতি (পী. অট্ঠ.)].
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. সত্তমং.
৮. মানপরিঞ্ঞাসুত্তং
৮. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘মানং, ভিক্খৰে, অনভিজানং অপরিজানং তত্থ চিত্তং অৰিরাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায. মানঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অভিজানং পরিজানং তত্থ চিত্তং ৰিরাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘মানুপেতা অযং পজা, মানগন্থা ভৰে রতা;
মানং অপরিজানন্তা, আগন্তারো পুনব্ভৰং.
‘‘যে চ মানং পহন্ত্ৰান, ৰিমুত্তা মানসঙ্খযে;
তে মানগন্থাভিভুনো, সব্বদুক্খমুপচ্চগু’’ন্তি [সব্বদুক্খং উপচ্চগুন্তি (পী.), সব্বং দুক্খং উপচ্চগুন্তি (অট্ঠকথা)].
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. অট্ঠমং.
৯. লোভপরিঞ্ঞাসুত্তং
৯. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘লোভং, ভিক্খৰে, অনভিজানং অপরিজানং তত্থ চিত্তং অৰিরাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায. লোভঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অভিজানং পরিজানং তত্থ চিত্তং ৰিরাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন লোভেন লুদ্ধাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং লোভং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. নৰমং.
১০. দোসপরিঞ্ঞাসুত্তং
১০. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা, ৰুত্তমরহতাতি মে সুতং –
‘‘দোসং, ভিক্খৰে, অনভিজানং অপরিজানং তত্থ চিত্তং অৰিরাজযং অপ্পজহং অভব্বো দুক্খক্খযায. দোসঞ্চ খো, ভিক্খৰে, অভিজানং পরিজানং তত্থ চিত্তং ৰিরাজযং পজহং ভব্বো দুক্খক্খযাযা’’তি. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ. তত্থেতং ইতি ৰুচ্চতি –
‘‘যেন দোসেন দুট্ঠাসে, সত্তা গচ্ছন্তি দুগ্গতিং;
তং দোসং সম্মদঞ্ঞায, পজহন্তি ৰিপস্সিনো;
পহায ন পুনাযন্তি, ইমং লোকং কুদাচন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৰুত্তো ভগৰতা, ইতি মে সুতন্তি. দসমং.
পঠমো ৰগ্গো নিট্ঠিতো.
তস্সুদ্দানং –
রাগদোসা অথ মোহো, কোধমক্খা মানং সব্বং;
মানতো রাগদোসা পুন দ্ৰে, পকাসিতা ৰগ্গমাহু পঠমন্তি.