৯. আটানাটিযসুত্তং
পঠমভাণৰারো
২৭৫. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. অথ খো চত্তারো মহারাজা [মহারাজানো (ক.)] মহতিযা চ যক্খসেনায মহতিযা চ গন্ধব্বসেনায মহতিযা চ কুম্ভণ্ডসেনায মহতিযা চ নাগসেনায চতুদ্দিসং রক্খং ঠপেত্ৰা চতুদ্দিসং গুম্বং ঠপেত্ৰা চতুদ্দিসং ওৰরণং ঠপেত্ৰা অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণা কেৰলকপ্পং গিজ্ঝকূটং পব্বতং ওভাসেত্ৰা [গিজ্ঝকূটং ওভাসেত্ৰা (সী. স্যা. পী.)] যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. তেপি খো যক্খা অপ্পেকচ্চে ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৰেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা একমন্তং নিসীদিংসু.
২৭৬. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰেস্সৰণো মহারাজা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সন্তি হি, ভন্তে, উল়ারা যক্খা ভগৰতো অপ্পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, উল়ারা যক্খা ভগৰতো পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, মজ্ঝিমা যক্খা ভগৰতো অপ্পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, মজ্ঝিমা যক্খা ভগৰতো পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, নীচা যক্খা ভগৰতো অপ্পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, নীচা যক্খা ভগৰতো পসন্না. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পসন্নাযেৰ ভগৰতো. তং কিস্স হেতু? ভগৰা হি, ভন্তে, পাণাতিপাতা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি, অদিন্নাদানা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি, কামেসুমিচ্ছাচারা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি, মুসাৰাদা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি, সুরামেরযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পটিৰিরতাযেৰ পাণাতিপাতা, অপ্পটিৰিরতা অদিন্নাদানা, অপ্পটিৰিরতা কামেসুমিচ্ছাচারা, অপ্পটিৰিরতা মুসাৰাদা, অপ্পটিৰিরতা সুরামেরযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা. তেসং তং হোতি অপ্পিযং অমনাপং. সন্তি হি, ভন্তে, ভগৰতো সাৰকা অরঞ্ঞৰনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৰন্তি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৰিজনৰাতানি মনুস্সরাহস্সেয্যকানি [মনুস্সরাহসেয্যকানি (সী. স্যা. পী.)] পটিসল্লানসারুপ্পানি. তত্থ সন্তি উল়ারা যক্খা নিৰাসিনো, যে ইমস্মিং ভগৰতো পাৰচনে অপ্পসন্না. তেসং পসাদায উগ্গণ্হাতু, ভন্তে, ভগৰা আটানাটিযং রক্খং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা রক্খায অৰিহিংসায ফাসুৰিহারাযা’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন.
অথ খো ৰেস্সৰণো মহারাজা ভগৰতো অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা তাযং ৰেলাযং ইমং আটানাটিযং রক্খং অভাসি –
২৭৭. ‘‘ৰিপস্সিস্স চ [ইমে চকারা পোরাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, চক্খুমন্তস্স সিরীমতো.
সিখিস্সপি চ [ইমে চকারা পোরাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, সব্বভূতানুকম্পিনো.
‘‘ৰেস্সভুস্স চ [ইমে চকারা পোরাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, ন্হাতকস্স তপস্সিনো;
নমত্থু ককুসন্ধস্স, মারসেনাপমদ্দিনো.
‘‘কোণাগমনস্স নমত্থু, ব্রাহ্মণস্স ৰুসীমতো;
কস্সপস্স চ [ইমে চকারা পোরাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, ৰিপ্পমুত্তস্স সব্বধি.
‘‘অঙ্গীরসস্স নমত্থু, সক্যপুত্তস্স সিরীমতো;
যো ইমং ধম্মং দেসেসি [ধম্মমদেসেসি (সী. স্যা. পী.), ধম্মং দেসেতি (?)], সব্বদুক্খাপনূদনং.
‘‘যে চাপি নিব্বুতা লোকে, যথাভূতং ৰিপস্সিসুং;
তে জনা অপিসুণাথ [অপিসুণা (সী. স্যা. পী.)], মহন্তা ৰীতসারদা.
‘‘হিতং দেৰমনুস্সানং, যং নমস্সন্তি গোতমং;
ৰিজ্জাচরণসম্পন্নং, মহন্তং ৰীতসারদং.
২৭৮. ‘‘যতো উগ্গচ্ছতি সূরিযো [সুরিযো (সী. স্যা. পী.)], আদিচ্চো মণ্ডলী মহা.
যস্স চুগ্গচ্ছমানস্স, সংৰরীপি নিরুজ্ঝতি;
যস্স চুগ্গতে সূরিযে, ‘দিৰসো’তি পৰুচ্চতি.
‘‘রহদোপি তত্থ গম্ভীরো, সমুদ্দো সরিতোদকো;
এৰং তং তত্থ জানন্তি, ‘সমুদ্দো সরিতোদকো’.
‘‘ইতো ‘সা পুরিমা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;
যং দিসং অভিপালেতি, মহারাজা যসস্সি সো.
‘‘গন্ধব্বানং অধিপতি [আধিপতি (সী. স্যা. পী.) এৰমুপরিপি], ‘ধতরট্ঠো’তি নামসো;
রমতী নচ্চগীতেহি, গন্ধব্বেহি পুরক্খতো.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, একনামাতি মে সুতং;
অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.
তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৰান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;
দূরতোৰ নমস্সন্তি, মহন্তং ৰীতসারদং.
‘‘নমো তে পুরিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুরিসুত্তম;
কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৰন্দন্তি;
সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৰং ৰদেমসে.
‘‘‘জিনং ৰন্দথ গোতমং, জিনং ৰন্দাম গোতমং;
ৰিজ্জাচরণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৰন্দাম গোতমং’.
২৭৯. ‘‘যেন পেতা পৰুচ্চন্তি, পিসুণা পিট্ঠিমংসিকা.
পাণাতিপাতিনো লুদ্দা [লুদ্ধা (পী. ক.)], চোরা নেকতিকা জনা.
‘‘ইতো ‘সা দক্খিণা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;
যং দিসং অভিপালেতি, মহারাজা যসস্সি সো.
‘‘কুম্ভণ্ডানং অধিপতি, ‘ৰিরূল়্হো’ ইতি নামসো;
রমতী নচ্চগীতেহি, কুম্ভণ্ডেহি পুরক্খতো.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, একনামাতি মে সুতং;
অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.
তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৰান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;
দূরতোৰ নমস্সন্তি, মহন্তং ৰীতসারদং.
‘‘নমো তে পুরিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুরিসুত্তম;
কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৰন্দন্তি;
সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৰং ৰদেমসে.
‘‘‘জিনং ৰন্দথ গোতমং, জিনং ৰন্দাম গোতমং;
ৰিজ্জাচরণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৰন্দাম গোতমং’.
২৮০. ‘‘যত্থ চোগ্গচ্ছতি সূরিযো, আদিচ্চো মণ্ডলী মহা.
যস্স চোগ্গচ্ছমানস্স, দিৰসোপি নিরুজ্ঝতি;
যস্স চোগ্গতে সূরিযে, ‘সংৰরী’তি পৰুচ্চতি.
‘‘রহদোপি তত্থ গম্ভীরো, সমুদ্দো সরিতোদকো;
এৰং তং তত্থ জানন্তি, ‘সমুদ্দো সরিতোদকো’.
‘‘ইতো ‘সা পচ্ছিমা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;
যং দিসং অভিপালেতি, মহারাজা যসস্সি সো.
‘‘নাগানঞ্চ অধিপতি, ‘ৰিরূপক্খো’তি নামসো;
রমতী নচ্চগীতেহি, নাগেহেৰ পুরক্খতো.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, একনামাতি মে সুতং;
অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.
তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৰান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;
দূরতোৰ নমস্সন্তি, মহন্তং ৰীতসারদং.
‘‘নমো তে পুরিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুরিসুত্তম;
কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৰন্দন্তি;
সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৰং ৰদেমসে.
‘‘‘জিনং ৰন্দথ গোতমং, জিনং ৰন্দাম গোতমং;
ৰিজ্জাচরণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৰন্দাম গোতমং’.
২৮১. ‘‘যেন উত্তরকুরুৰ্হো [উত্তরকুরূ রম্মা (সী. স্যা. পী.)], মহানেরু সুদস্সনো.
মনুস্সা তত্থ জাযন্তি, অমমা অপরিগ্গহা.
‘‘ন তে বীজং পৰপন্তি, নপি নীযন্তি নঙ্গলা;
অকট্ঠপাকিমং সালিং, পরিভুঞ্জন্তি মানুসা.
‘‘অকণং অথুসং সুদ্ধং, সুগন্ধং তণ্ডুলপ্ফলং;
তুণ্ডিকীরে পচিত্ৰান, ততো ভুঞ্জন্তি ভোজনং.
‘‘গাৰিং একখুরং কত্ৰা, অনুযন্তি দিসোদিসং;
পসুং একখুরং কত্ৰা, অনুযন্তি দিসোদিসং.
‘‘ইত্থিং ৰা ৰাহনং [ইত্থী-ৰাহনং (সী. পী.), ইত্থীং ৰাহনং (স্যা.)] কত্ৰা, অনুযন্তি দিসোদিসং;
পুরিসং ৰাহনং কত্ৰা, অনুযন্তি দিসোদিসং.
‘‘কুমারিং ৰাহনং কত্ৰা, অনুযন্তি দিসোদিসং;
কুমারং ৰাহনং কত্ৰা, অনুযন্তি দিসোদিসং.
‘‘তে যানে অভিরুহিত্ৰা,
সব্বা দিসা অনুপরিযাযন্তি [অনুপরিযন্তি (স্যা.)];
পচারা তস্স রাজিনো.
‘‘হত্থিযানং অস্সযানং, দিব্বং যানং উপট্ঠিতং;
পাসাদা সিৰিকা চেৰ, মহারাজস্স যসস্সিনো.
‘‘তস্স চ নগরা অহু,
অন্তলিক্খে সুমাপিতা;
আটানাটা কুসিনাটা পরকুসিনাটা,
নাটসুরিযা [নাটপুরিযা (সী. পী.), নাটপরিযা (স্যা.)] পরকুসিটনাটা.
‘‘উত্তরেন কসিৰন্তো [কপিৰন্তো (সী. স্যা. পী)],
জনোঘমপরেন চ;
নৰনৰুতিযো অম্বরঅম্বরৰতিযো,
আল়কমন্দা নাম রাজধানী.
‘‘কুৰেরস্স খো পন, মারিস, মহারাজস্স ৰিসাণা নাম রাজধানী;
তস্মা কুৰেরো মহারাজা, ‘ৰেস্সৰণো’তি পৰুচ্চতি.
‘‘পচ্চেসন্তো পকাসেন্তি, ততোলা তত্তলা ততোতলা;
ওজসি তেজসি ততোজসী, সূরো রাজা অরিট্ঠো নেমি.
‘‘রহদোপি তত্থ ধরণী নাম, যতো মেঘা পৰস্সন্তি;
ৰস্সা যতো পতাযন্তি, সভাপি তত্থ সালৰতী [ভগলৰতী (সী. স্যা. পী.)] নাম.
‘‘যত্থ যক্খা পযিরুপাসন্তি, তত্থ নিচ্চফলা রুক্খা;
নানা দিজগণা যুতা, মযূরকোঞ্চাভিরুদা;
কোকিলাদীহি ৰগ্গুহি.
‘‘জীৰঞ্জীৰকসদ্দেত্থ, অথো ওট্ঠৰচিত্তকা;
কুক্কুটকা [কুকুত্থকা (সী. পী.)] কুল়ীরকা, ৰনে পোক্খরসাতকা.
‘‘সুকসাল়িকসদ্দেত্থ, দণ্ডমাণৰকানি চ;
সোভতি সব্বকালং সা, কুৰেরনল়িনী সদা.
‘‘ইতো ‘সা উত্তরা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;
যং দিসং অভিপালেতি, মহারাজা যসস্সি সো.
‘‘যক্খানঞ্চ অধিপতি, ‘কুৰেরো’ ইতি নামসো;
রমতী নচ্চগীতেহি, যক্খেহেৰ পুরক্খতো.
‘‘পুত্তাপি তস্স বহৰো, একনামাতি মে সুতং;
অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.
‘‘তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৰান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;
দূরতোৰ নমস্সন্তি, মহন্তং ৰীতসারদং.
‘‘নমো তে পুরিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুরিসুত্তম;
কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৰন্দন্তি;
সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৰং ৰদেমসে.
‘‘‘জিনং ৰন্দথ গোতমং, জিনং ৰন্দাম গোতমং;
ৰিজ্জাচরণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৰন্দাম গোতম’’’ন্তি.
‘‘অযং খো সা, মারিস, আটানাটিযা রক্খা ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা রক্খায অৰিহিংসায ফাসুৰিহারায.
২৮২. ‘‘যস্স কস্সচি, মারিস, ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা উপাসকস্স ৰা উপাসিকায ৰা অযং আটানাটিযা রক্খা সুগ্গহিতা ভৰিস্সতি সমত্তা পরিযাপুতা [পরিযাপুটা (ক.)]. তং চে অমনুস্সো যক্খো ৰা যক্খিনী ৰা যক্খপোতকো ৰা যক্খপোতিকা ৰা যক্খমহামত্তো ৰা যক্খপারিসজ্জো ৰা যক্খপচারো ৰা, গন্ধব্বো ৰা গন্ধব্বী ৰা গন্ধব্বপোতকো ৰা গন্ধব্বপোতিকা ৰা গন্ধব্বমহামত্তো ৰা গন্ধব্বপারিসজ্জো ৰা গন্ধব্বপচারো ৰা, কুম্ভণ্ডো ৰা কুম্ভণ্ডী ৰা কুম্ভণ্ডপোতকো ৰা কুম্ভণ্ডপোতিকা ৰা কুম্ভণ্ডমহামত্তো ৰা কুম্ভণ্ডপারিসজ্জো ৰা কুম্ভণ্ডপচারো ৰা, নাগো ৰা নাগী ৰা নাগপোতকো ৰা নাগপোতিকা ৰা নাগমহামত্তো ৰা নাগপারিসজ্জো ৰা নাগপচারো ৰা, পদুট্ঠচিত্তো ভিক্খুং ৰা ভিক্খুনিং ৰা উপাসকং ৰা উপাসিকং ৰা গচ্ছন্তং ৰা অনুগচ্ছেয্য, ঠিতং ৰা উপতিট্ঠেয্য, নিসিন্নং ৰা উপনিসীদেয্য, নিপন্নং ৰা উপনিপজ্জেয্য. ন মে সো, মারিস, অমনুস্সো লভেয্য গামেসু ৰা নিগমেসু ৰা সক্কারং ৰা গরুকারং ৰা. ন মে সো, মারিস, অমনুস্সো লভেয্য আল়কমন্দায নাম রাজধানিযা ৰত্থুং ৰা ৰাসং ৰা. ন মে সো, মারিস, অমনুস্সো লভেয্য যক্খানং সমিতিং গন্তুং. অপিস্সু নং, মারিস, অমনুস্সা অনাৰয্হম্পি নং করেয্যুং অৰিৰয্হং. অপিস্সু নং, মারিস, অমনুস্সা অত্তাহিপি পরিপুণ্ণাহি পরিভাসাহি পরিভাসেয্যুং. অপিস্সু নং, মারিস, অমনুস্সা রিত্তংপিস্স পত্তং সীসে নিক্কুজ্জেয্যুং. অপিস্সু নং, মারিস, অমনুস্সা সত্তধাপিস্স মুদ্ধং ফালেয্যুং.
‘‘সন্তি হি, মারিস, অমনুস্সা চণ্ডা রুদ্ধা [রুদ্দা (সী. পী.)] রভসা, তে নেৰ মহারাজানং আদিযন্তি, ন মহারাজানং পুরিসকানং আদিযন্তি, ন মহারাজানং পুরিসকানং পুরিসকানং আদিযন্তি. তে খো তে, মারিস, অমনুস্সা মহারাজানং অৰরুদ্ধা নাম ৰুচ্চন্তি. সেয্যথাপি, মারিস, রঞ্ঞো মাগধস্স ৰিজিতে মহাচোরা. তে নেৰ রঞ্ঞো মাগধস্স আদিযন্তি, ন রঞ্ঞো মাগধস্স পুরিসকানং আদিযন্তি, ন রঞ্ঞো মাগধস্স পুরিসকানং পুরিসকানং আদিযন্তি. তে খো তে, মারিস, মহাচোরা রঞ্ঞো মাগধস্স অৰরুদ্ধা নাম ৰুচ্চন্তি. এৰমেৰ খো, মারিস, সন্তি অমনুস্সা চণ্ডা রুদ্ধা রভসা, তে নেৰ মহারাজানং আদিযন্তি, ন মহারাজানং পুরিসকানং আদিযন্তি, ন মহারাজানং পুরিসকানং পুরিসকানং আদিযন্তি. তে খো তে, মারিস, অমনুস্সা মহারাজানং অৰরুদ্ধা নাম ৰুচ্চন্তি. যো হি কোচি, মারিস, অমনুস্সো যক্খো ৰা যক্খিনী ৰা…পে… গন্ধব্বো ৰা গন্ধব্বী ৰা … কুম্ভণ্ডো ৰা কুম্ভণ্ডী ৰা… নাগো ৰা নাগী ৰা নাগপোতকো ৰা নাগপোতিকা ৰা নাগমহামত্তো ৰা নাগপারিসজ্জো ৰা নাগপচারো ৰা পদুট্ঠচিত্তো ভিক্খুং ৰা ভিক্খুনিং ৰা উপাসকং ৰা উপাসিকং ৰা গচ্ছন্তং ৰা অনুগচ্ছেয্য, ঠিতং ৰা উপতিট্ঠেয্য, নিসিন্নং ৰা উপনিসীদেয্য, নিপন্নং ৰা উপনিপজ্জেয্য. ইমেসং যক্খানং মহাযক্খানং সেনাপতীনং মহাসেনাপতীনং উজ্ঝাপেতব্বং ৰিক্কন্দিতব্বং ৰিরৰিতব্বং – ‘অযং যক্খো গণ্হাতি, অযং যক্খো আৰিসতি, অযং যক্খো হেঠেতি, অযং যক্খো ৰিহেঠেতি, অযং যক্খো হিংসতি, অযং যক্খো ৰিহিংসতি, অযং যক্খো ন মুঞ্চতী’তি.
২৮৩. ‘‘কতমেসং যক্খানং মহাযক্খানং সেনাপতীনং মহাসেনাপতীনং?
‘‘ইন্দো সোমো ৰরুণো চ, ভারদ্ৰাজো পজাপতি;
চন্দনো কামসেট্ঠো চ, কিন্নুঘণ্ডু নিঘণ্ডু চ.
‘‘পনাদো ওপমঞ্ঞো চ, দেৰসূতো চ মাতলি;
চিত্তসেনো চ গন্ধব্বো, নল়ো রাজা জনেসভো [জনোসভো (স্যা.)].
‘‘সাতাগিরো হেমৰতো, পুণ্ণকো করতিযো গুল়ো;
সিৰকো মুচলিন্দো চ, ৰেস্সামিত্তো যুগন্ধরো.
‘‘গোপালো সুপ্পরোধো চ [সুপ্পগেধো চ (সী. স্যা. পী.)], হিরি নেত্তি [হিরী নেত্তী (সী. পী.)] চ মন্দিযো;
পঞ্চালচণ্ডো আল়ৰকো, পজ্জুন্নো সুমনো সুমুখো;
দধিমুখো মণি মাণিৰরো [মণি মানিচরো (স্যা. পী.)] দীঘো, অথো সেরীসকো সহ.
‘‘ইমেসং যক্খানং মহাযক্খানং সেনাপতীনং মহাসেনাপতীনং উজ্ঝাপেতব্বং ৰিক্কন্দিতব্বং ৰিরৰিতব্বং – ‘অযং যক্খো গণ্হাতি, অযং যক্খো আৰিসতি, অযং যক্খো হেঠেতি, অযং যক্খো ৰিহেঠেতি, অযং যক্খো হিংসতি, অযং যক্খো ৰিহিংসতি, অযং যক্খো ন মুঞ্চতী’তি.
‘‘অযং খো সা, মারিস, আটানাটিযা রক্খা ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা রক্খায অৰিহিংসায ফাসুৰিহারায. হন্দ চ দানি মযং, মারিস, গচ্ছাম বহুকিচ্চা মযং বহুকরণীযা’’তি. ‘‘যস্সদানি তুম্হে মহারাজানো কালং মঞ্ঞথা’’তি.
২৮৪. অথ খো চত্তারো মহারাজা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযিংসু. তেপি খো যক্খা উট্ঠাযাসনা অপ্পেকচ্চে ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৰেত্ৰা তত্থেৰন্তরধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা তত্থেৰন্তরধাযিংসূতি.
পঠমভাণৰারো নিট্ঠিতো.
দুতিযভাণৰারো
২৮৫. অথ খো ভগৰা তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইমং, ভিক্খৰে, রত্তিং চত্তারো মহারাজা মহতিযা চ যক্খসেনায মহতিযা চ গন্ধব্বসেনায মহতিযা চ কুম্ভণ্ডসেনায মহতিযা চ নাগসেনায চতুদ্দিসং রক্খং ঠপেত্ৰা চতুদ্দিসং গুম্বং ঠপেত্ৰা চতুদ্দিসং ওৰরণং ঠপেত্ৰা অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণা কেৰলকপ্পং গিজ্ঝকূটং পব্বতং ওভাসেত্ৰা যেনাহং তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. তেপি খো, ভিক্খৰে, যক্খা অপ্পেকচ্চে মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে মযা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে যেনাহং তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৰেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা একমন্তং নিসীদিংসু.
২৮৬. ‘‘একমন্তং নিসিন্নো খো, ভিক্খৰে, ৰেস্সৰণো মহারাজা মং এতদৰোচ – ‘সন্তি হি, ভন্তে, উল়ারা যক্খা ভগৰতো অপ্পসন্না…পে… সন্তি হি, ভন্তে নীচা যক্খা ভগৰতো পসন্না. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পসন্নাযেৰ ভগৰতো. তং কিস্স হেতু? ভগৰা হি, ভন্তে, পাণাতিপাতা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি… সুরামেরযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা ৰেরমণিযা ধম্মং দেসেতি. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পটিৰিরতাযেৰ পাণাতিপাতা… অপ্পটিৰিরতা সুরামেরযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা. তেসং তং হোতি অপ্পিযং অমনাপং. সন্তি হি, ভন্তে, ভগৰতো সাৰকা অরঞ্ঞৰনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৰন্তি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৰিজনৰাতানি মনুস্সরাহস্সেয্যকানি পটিসল্লানসারুপ্পানি. তত্থ সন্তি উল়ারা যক্খা নিৰাসিনো, যে ইমস্মিং ভগৰতো পাৰচনে অপ্পসন্না, তেসং পসাদায উগ্গণ্হাতু, ভন্তে, ভগৰা আটানাটিযং রক্খং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা রক্খায অৰিহিংসায ফাসুৰিহারাযা’তি. অধিৰাসেসিং খো অহং, ভিক্খৰে, তুণ্হীভাৰেন. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেস্সৰণো মহারাজা মে অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা তাযং ৰেলাযং ইমং আটানাটিযং রক্খং অভাসি –
২৮৭. ‘ৰিপস্সিস্স চ নমত্থু, চক্খুমন্তস্স সিরীমতো.
সিখিস্সপি চ নমত্থু, সব্বভূতানুকম্পিনো.
‘ৰেস্সভুস্স চ নমত্থু, ন্হাতকস্স তপস্সিনো;
নমত্থু ককুসন্ধস্স, মারসেনাপমদ্দিনো.
‘কোণাগমনস্স নমত্থু, ব্রাহ্মণস্স ৰুসীমতো;
কস্সপস্স চ নমত্থু, ৰিপ্পমুত্তস্স সব্বধি.
‘অঙ্গীরসস্স নমত্থু, সক্যপুত্তস্স সিরীমতো;
যো ইমং ধম্মং দেসেসি, সব্বদুক্খাপনূদনং.
‘যে চাপি নিব্বুতা লোকে, যথাভূতং ৰিপস্সিসুং;
তে জনা অপিসুণাথ, মহন্তা ৰীতসারদা.
‘হিতং দেৰমনুস্সানং, যং নমস্সন্তি গোতমং;