পরিনিব্বুতকথা
২১৯. অথ খো ভগৰা পঠমং ঝানং সমাপজ্জি, পঠমজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি, দুতিযজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ততিযং ঝানং সমাপজ্জি, ততিযজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি. চতুত্থজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা আকাসানঞ্চাযতনং সমাপজ্জি, আকাসানঞ্চাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপজ্জি, ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো আযস্মন্তং অনুরুদ্ধং এতদৰোচ – ‘‘পরিনিব্বুতো, ভন্তে অনুরুদ্ধ, ভগৰা’’তি. ‘‘নাৰুসো আনন্দ, ভগৰা পরিনিব্বুতো, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো’’তি.
অথ খো ভগৰা সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপজ্জি, ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা আকাসানঞ্চাযতনং সমাপজ্জি, আকাসানঞ্চাযতনসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিত্ৰা চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, চতুত্থজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ততিযং ঝানং সমাপজ্জি, ততিযজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি, দুতিযজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা পঠমং ঝানং সমাপজ্জি, পঠমজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি, দুতিযজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ততিযং ঝানং সমাপজ্জি, ততিযজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, চতুত্থজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা সমনন্তরা ভগৰা পরিনিব্বাযি.
২২০. পরিনিব্বুতে ভগৰতি সহ পরিনিব্বানা মহাভূমিচালো অহোসি ভিংসনকো সলোমহংসো. দেৰদুন্দুভিযো চ ফলিংসু. পরিনিব্বুতে ভগৰতি সহ পরিনিব্বানা ব্রহ্মাসহম্পতি ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্বেৰ নিক্খিপিস্সন্তি, ভূতা লোকে সমুস্সযং;
যত্থ এতাদিসো সত্থা, লোকে অপ্পটিপুগ্গলো;
তথাগতো বলপ্পত্তো, সম্বুদ্ধো পরিনিব্বুতো’’তি.
২২১. পরিনিব্বুতে ভগৰতি সহ পরিনিব্বানা সক্কো দেৰানমিন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘অনিচ্চা ৰত সঙ্খারা, উপ্পাদৰযধম্মিনো;
উপ্পজ্জিত্ৰা নিরুজ্ঝন্তি, তেসং ৰূপসমো সুখো’’তি.
২২২. পরিনিব্বুতে ভগৰতি সহ পরিনিব্বানা আযস্মা অনুরুদ্ধো ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘নাহু অস্সাসপস্সাসো, ঠিতচিত্তস্স তাদিনো;
অনেজো সন্তিমারব্ভ, যং কালমকরী মুনি.
‘‘অসল্লীনেন চিত্তেন, ৰেদনং অজ্ঝৰাসযি;
পজ্জোতস্সেৰ নিব্বানং, ৰিমোক্খো চেতসো অহূ’’তি.
২২৩. পরিনিব্বুতে ভগৰতি সহ পরিনিব্বানা আযস্মা আনন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘তদাসি যং ভিংসনকং, তদাসি লোমহংসনং;
সব্বাকারৰরূপেতে, সম্বুদ্ধে পরিনিব্বুতে’’তি.
২২৪. পরিনিব্বুতে ভগৰতি যে তে তত্থ ভিক্খূ অৰীতরাগা অপ্পেকচ্চে বাহা পগ্গয্হ কন্দন্তি, ছিন্নপাতং পপতন্তি, আৰট্টন্তি ৰিৰট্টন্তি, ‘‘অতিখিপ্পং ভগৰা পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং সুগতো পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং চক্খুং লোকে অন্তরহিতো’’তি. যে পন তে ভিক্খূ ৰীতরাগা, তে সতা সম্পজানা অধিৰাসেন্তি – ‘‘অনিচ্চা সঙ্খারা, তং কুতেত্থ লব্ভা’’তি.
২২৫. অথ খো আযস্মা অনুরুদ্ধো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অলং, আৰুসো, মা সোচিত্থ মা পরিদেৰিত্থ. ননু এতং, আৰুসো, ভগৰতা পটিকচ্চেৰ অক্খাতং – ‘সব্বেহেৰ পিযেহি মনাপেহি নানাভাৰো ৰিনাভাৰো অঞ্ঞথাভাৰো’. তং কুতেত্থ, আৰুসো, লব্ভা. ‘যং তং জাতং ভূতং সঙ্খতং পলোকধম্মং, তং ৰত মা পলুজ্জী’তি, নেতং ঠানং ৰিজ্জতি. দেৰতা, আৰুসো, উজ্ঝাযন্তী’’তি. ‘‘কথংভূতা পন, ভন্তে, আযস্মা অনুরুদ্ধো দেৰতা মনসি করোতী’’তি [ভন্তে অনুরুদ্ধ দেৰতা মনসি করোন্তীতি (স্যা. ক.)]?
‘‘সন্তাৰুসো আনন্দ, দেৰতা আকাসে পথৰীসঞ্ঞিনিযো কেসে পকিরিয কন্দন্তি, বাহা পগ্গয্হ কন্দন্তি, ছিন্নপাতং পপতন্তি, আৰট্টন্তি, ৰিৰট্টন্তি – ‘অতিখিপ্পং ভগৰা পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং সুগতো পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং চক্খুং লোকে অন্তরহিতো’তি. সন্তাৰুসো আনন্দ, দেৰতা পথৰিযা পথৰীসঞ্ঞিনিযো কেসে পকিরিয কন্দন্তি, বাহা পগ্গয্হ কন্দন্তি, ছিন্নপাতং পপতন্তি, আৰট্টন্তি, ৰিৰট্টন্তি – ‘অতিখিপ্পং ভগৰা পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং সুগতো পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং চক্খুং লোকে অন্তরহিতো’তি. যা পন তা দেৰতা ৰীতরাগা, তা সতা সম্পজানা অধিৰাসেন্তি – ‘অনিচ্চা সঙ্খারা, তং কুতেত্থ লব্ভা’তি. অথ খো আযস্মা চ অনুরুদ্ধো আযস্মা চ আনন্দো তং রত্তাৰসেসং ধম্মিযা কথায ৰীতিনামেসুং.
২২৬. অথ খো আযস্মা অনুরুদ্ধো আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘গচ্ছাৰুসো আনন্দ, কুসিনারং পৰিসিত্ৰা কোসিনারকানং মল্লানং আরোচেহি – ‘পরিনিব্বুতো, ৰাসেট্ঠা, ভগৰা, যস্সদানি কালং মঞ্ঞথা’’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো আযস্মতো অনুরুদ্ধস্স পটিস্সুত্ৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায অত্তদুতিযো কুসিনারং পাৰিসি. তেন খো পন সমযেন কোসিনারকা মল্লা সন্ধাগারে সন্নিপতিতা হোন্তি তেনেৰ করণীযেন. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন কোসিনারকানং মল্লানং সন্ধাগারং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা কোসিনারকানং মল্লানং আরোচেসি – ‘পরিনিব্বুতো, ৰাসেট্ঠা, ভগৰা, যস্সদানি কালং মঞ্ঞথা’তি. ইদমাযস্মতো আনন্দস্স ৰচনং সুত্ৰা মল্লা চ মল্লপুত্তা চ মল্লসুণিসা চ মল্লপজাপতিযো চ অঘাৰিনো দুম্মনা চেতোদুক্খসমপ্পিতা অপ্পেকচ্চে কেসে পকিরিয কন্দন্তি, বাহা পগ্গয্হ কন্দন্তি, ছিন্নপাতং পপতন্তি, আৰট্টন্তি, ৰিৰট্টন্তি – ‘‘অতিখিপ্পং ভগৰা পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং সুগতো পরিনিব্বুতো, অতিখিপ্পং চক্খুং লোকে অন্তরহিতো’’তি.