একুত্তরিকনযো
এককৰারৰণ্ণনা
৩২১. আপত্তিকরা ধম্মা জানিতব্বাতিআদিম্হি একুত্তরিকনযে আপত্তিকরা ধম্মা নাম ছ আপত্তিসমুট্ঠানানি. এতেসঞ্হি ৰসেন পুগ্গলো আপত্তিং আপজ্জতি, তস্মা ‘‘আপত্তিকরা’’তি ৰুত্তা. অনাপত্তিকরা নাম সত্ত সমথা. আপত্তি জানিতব্বাতি তস্মিং তস্মিং সিক্খাপদে চ ৰিভঙ্গে চ ৰুত্তা আপত্তি জানিতব্বা. অনাপত্তীতি ‘‘অনাপত্তি ভিক্খু অসাদিযন্তস্সা’’তিআদিনা নযেন অনাপত্তি জানিতব্বা. লহুকাতি লহুকেন ৰিনযকম্মেন ৰিসুজ্ঝনতো পঞ্চৰিধা আপত্তি. গরুকাতি গরুকেন ৰিনযকম্মেন ৰিসুজ্ঝনতো সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তি. কেনচি আকারেন অনাপত্তিভাৰং উপনেতুং অসক্কুণেয্যতো পারাজিকাপত্তি চ. সাৰসেসাতি ঠপেত্ৰা পারাজিকং সেসা. অনৰসেসাতি পারাজিকাপত্তি. দ্ৰে আপত্তিক্খন্ধা দুট্ঠুল্লা; অৰসেসা অদুট্ঠুল্লা. সপ্পটিকম্মদুকং সাৰসেসদুকসদিসং. দেসনাগামিনিদুকং লহুকদুকসঙ্গহিতং.
অন্তরাযিকাতি সত্তপি আপত্তিযো সঞ্চিচ্চ ৰীতিক্কন্তা সগ্গন্তরাযঞ্চেৰ মোক্খন্তরাযঞ্চ করোন্তীতি অন্তরাযিকা. অজানন্তেন ৰীতিক্কন্তা পন পণ্ণত্তিৰজ্জাপত্তি নেৰ সগ্গন্তরাযং ন মোক্খন্তরাযং করোতীতি অনন্তরাযিকা. অন্তরাযিকং আপন্নস্সাপি দেসনাগামিনিং দেসেত্ৰা ৰুট্ঠানগামিনিতো ৰুট্ঠায সুদ্ধিপত্তস্স সামণেরভূমিযং ঠিতস্স চ অৰারিতো সগ্গমোক্খমগ্গোতি. সাৰজ্জপঞ্ঞত্তীতি লোকৰজ্জা. অনৰজ্জপঞ্ঞত্তীতি পণ্ণত্তিৰজ্জা. কিরিযতো সমুট্ঠিতা নাম যং করোন্তো আপজ্জতি পারাজিকাপত্তি ৰিয. অকিরিযতোতি যং অকরোন্তো আপজ্জতি, চীৰরঅনধিট্ঠানাপত্তি ৰিয. কিরিযাকিরিযতোতি যং করোন্তো চ অকরোন্তো চ আপজ্জতি, কুটিকারাপত্তি ৰিয.
পুব্বাপত্তীতি পঠমং আপন্নাপত্তি. অপরাপত্তীতি পারিৰাসিকাদীহি পচ্ছা আপন্নাপত্তি. পুব্বাপত্তীনং অন্তরাপত্তি নাম মূলৰিসুদ্ধিযা অন্তরাপত্তি. অপরাপত্তীনং অন্তরাপত্তি নাম অগ্ঘৰিসুদ্ধিযা অন্তরাপত্তি. কুরুন্দিযং পন ‘‘পুব্বাপত্তি নাম পঠমং আপন্না. অপরাপত্তি নাম মানত্তারহকালে আপন্না. পুব্বাপত্তীনং অন্তরাপত্তি নাম পরিৰাসে আপন্না. অপরাপত্তীনং অন্তরাপত্তি নাম মানত্তচারে আপন্না’’তি ৰুত্তং. ইদম্পি একেন পরিযাযেন যুজ্জতি.
দেসিতা গণনূপগা নাম যা ধুরনিক্খেপং কত্ৰা পুন ন আপজ্জিস্সামীতি দেসিতা হোতি. অগণনূপগা নাম যা ধুরনিক্খেপং অকত্ৰা সউস্সাহেনেৰ চিত্তেন অপরিসুদ্ধেন দেসিতা হোতি. অযঞ্হি দেসিতাপি দেসিতগণনং ন উপেতি. অট্ঠমে ৰত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পারাজিকমেৰ হোতি. পঞ্ঞত্তি জানিতব্বাতিআদীসু নৰসু পদেসু পঠমপারাজিকপুচ্ছায ৰুত্তনযেনেৰ ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো.
থুল্লৰজ্জাতি থুল্লদোসে পঞ্ঞত্তা গরুকাপত্তি. অথুল্লৰজ্জাতি লহুকাপত্তি. গিহিপটিসংযুত্তাতি সুধম্মত্থেরস্স আপত্তি, যা চ ধম্মিকস্স পটিস্সৰস্স অসচ্চাপনে আপত্তি, অৰসেসা ন গিহিপটিসংযুত্তা. পঞ্চানন্তরিযকম্মাপত্তি নিযতা, সেসা অনিযতা. আদিকরোতি সুদিন্নত্থেরাদি আদিকম্মিকো. অনাদিকরোতি মক্কটিসমণাদি অনুপঞ্ঞত্তিকারকো. অধিচ্চাপত্তিকো নাম যো কদাচি করহচি আপত্তিং আপজ্জতি. অভিণ্হাপত্তিকো নাম যো নিচ্চং আপজ্জতি.
চোদকো নাম যো ৰত্থুনা ৰা আপত্তিযা ৰা পরং চোদেতি. যো পন এৰং চোদিতো অযং চুদিতকো নাম. পঞ্চদসসু ধম্মেসু অপ্পতিট্ঠহিত্ৰা অভূতেন ৰত্থুনা চোদেন্তো অধম্মচোদকো নাম, তেন তথা চোদিতো অধম্মচুদিতকো নাম. ৰিপরিযাযেন ধম্মচোদকচুদিতকা ৰেদিতব্বা. মিচ্ছত্তনিযতেহি ৰা সম্মত্তনিযতেহি ৰা ধম্মেহি সমন্নাগতো নিযতো, ৰিপরীতো অনিযতো.
সাৰকা ভব্বাপত্তিকা নাম, বুদ্ধা চ পচ্চেকবুদ্ধা চ অভব্বাপত্তিকা নাম. উক্খেপনীযকম্মকতো উক্খিত্তকো নাম, অৰসেসচতুব্বিধতজ্জনীযাদিকম্মকতো অনুক্খিত্তকো নাম. অযঞ্হি উপোসথং ৰা পৰারণং ৰা ধম্মপরিভোগং ৰা আমিসপরিভোগং ৰা ন কোপেতি. ‘‘মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ, দূসকো নাসেতব্বো, কণ্টকো সমণুদ্দেসো নাসেতব্বো’’তি এৰং লিঙ্গদণ্ডকম্ম-সংৰাসনাসনাহি নাসিতব্বো নাসিতকো নাম. সেসা সব্বে অনাসিতকা. যেন সদ্ধিং উপোসথাদিকো সংৰাসো অত্থি, অযং সমানসংৰাসকো, ইতরো নানাসংৰাসকো. সো কম্মনানাসংৰাসকো লদ্ধিনানাসংৰাসকোতি দুৰিধো হোতি. ঠপনং জানিতব্বন্তি ‘‘একং ভিক্খৰে অধম্মিকং পাতিমোক্খট্ঠপন’’ন্তিআদিনা নযেন ৰুত্তং পাতিমোক্খট্ঠপনং জানিতব্বন্তি অত্থো.
এককৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দুকৰারৰণ্ণনা
৩২২. দুকেসু সচিত্তকা আপত্তি সঞ্ঞাৰিমোক্খা, অচিত্তকা নোসঞ্ঞাৰিমোক্খা. লদ্ধসমাপত্তিকস্স আপত্তি নাম ভূতারোচনাপত্তি, অলদ্ধসমাপত্তিকস্স আপত্তি নাম অভূতারোচনাপত্তি. সদ্ধম্মপটিসঞ্ঞুত্তা নাম পদসোধম্মাদিকা, অসদ্ধম্মপটিসঞ্ঞুত্তা নাম দুট্ঠুল্লৰাচাপত্তি. সপরিক্খারপটিসঞ্ঞুত্তা নাম নিস্সগ্গিযৰত্থুনো অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভোগে, পত্তচীৰরানং নিদহনে, কিলিট্ঠচীৰরানং অধোৰনে, মলগ্গহিতপত্তস্স অপচনেতি এৰং অযুত্তপরিভোগে আপত্তি. পরপরিক্খারপটিসঞ্ঞুত্তা নাম সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠাদীনং অজ্ঝোকাসে সন্থরণঅনাপুচ্ছাগমনাদীসু আপজ্জিতব্বা আপত্তি. সপুগ্গলপটিসঞ্ঞুত্তা নাম ‘‘মুদুপিট্ঠিকস্স লম্বিস্স ঊরুনা অঙ্গজাতং পীল়েন্তস্সা’’তিআদিনা নযেন ৰুত্তাপত্তি. পরপুগ্গলপটিসঞ্ঞুত্তা নাম মেথুনধম্মকাযসংসগ্গপহারদানাদীসু ৰুত্তাপত্তি, ‘‘সিখরণীসী’’তি সচ্চং ভণন্তো গরুকং আপজ্জতি, ‘‘সম্পজানমুসাৰাদে পাচিত্তিয’’ন্তি মুসা ভণন্তো লহুকং. অভূতারোচনে মুসা ভণন্তো গরুকং. ভূতারোচনে সচ্চং ভণন্তো লহুকং.
‘‘সঙ্ঘকম্মং ৰগ্গং করিস্সামী’’তি অন্তোসীমায একমন্তে নিসীদন্তো ভূমিগতো আপজ্জতি নাম. সচে পন অঙ্গুলিমত্তম্পি আকাসে তিট্ঠেয্য, ন আপজ্জেয্য, তেন ৰুত্তং ‘‘নো ৰেহাসগতো’’তি. ৰেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৰা পীঠং ৰা অভিনিসীদন্তো ৰেহাসগতো আপজ্জতি নাম. সচে পন তং ভূমিযং পঞ্ঞাপেত্ৰা নিপজ্জেয্য ন আপজ্জেয্য, তেন ৰুত্তং – ‘‘নো ভূমিগতো’’তি. গমিযো গমিযৰত্তং অপূরেত্ৰা গচ্ছন্তো নিক্খমন্তো আপজ্জতি নাম, নো পৰিসন্তো. আগন্তুকো আগন্তুকৰত্তং অপূরেত্ৰা সছত্তুপাহনো পৰিসন্তো পৰিসন্তো আপজ্জতি নাম, নো নিক্খমন্তো.
আদিযন্তো আপজ্জতি নাম ভিক্খুনী অতিগম্ভীরং উদকসুদ্ধিকং আদিযমানা; দুব্বণ্ণকরণং অনাদিযিত্ৰা চীৰরং পরিভুঞ্জন্তো পন অনাদিযন্তো আপজ্জতি নাম. মূগব্বতাদীনি তিত্থিযৰত্তানি সমাদিযন্তো সমাদিযন্তো আপজ্জতি নাম. পারিৰাসিকাদযো পন তজ্জনীযাদিকম্মকতা ৰা অত্তনো ৰত্তং অসমাদিযন্তা আপজ্জন্তি, তে সন্ধায ৰুত্তং ‘‘অত্থাপত্তি ন সমাদিযন্তো আপজ্জতী’’তি. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরং সিব্বন্তো ৰেজ্জকম্মভণ্ডাগারিককম্মচিত্তকম্মাদীনি ৰা করোন্তো করোন্তো আপজ্জতি নাম. উপজ্ঝাযৰত্তাদীনি অকরোন্তো অকরোন্তো আপজ্জতি নাম. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরং দদমানো দেন্তো আপজ্জতি নাম. সদ্ধিৰিহারিকঅন্তেৰাসিকানং চীৰরাদীনি অদেন্তো অদেন্তো আপজ্জতি নাম. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরং গণ্হন্তো পটিগ্গণ্হন্তো আপজ্জতি নাম. ‘‘ন ভিক্খৰে ওৰাদো ন গহেতব্বো’’তি ৰচনতো ওৰাদং অগণ্হন্তো ন পটিগ্গণ্হন্তো আপজ্জতি নাম.
নিস্সগ্গিযৰত্থুং অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তো পরিভোগেন আপজ্জতি নাম. পঞ্চাহিকং সঙ্ঘাটিচারং অতিক্কামযমানা অপরিভোগেন আপজ্জতি নাম. সহগারসেয্যং রত্তিং আপজ্জতি নাম, নো দিৰা, দ্ৰারং অসংৰরিত্ৰা পটিসল্লীযন্তো দিৰা আপজ্জতি, নো রত্তিং. একরত্তছারত্তসত্তাহদসাহমাসাতিক্কমেসু ৰুত্তআপত্তিং আপজ্জন্তো অরুণুগ্গে আপজ্জতি নাম, পৰারেত্ৰা ভুঞ্জন্তো ন অরুণুগ্গে আপজ্জতি নাম.
ভূতগামঞ্চেৰ অঙ্গজাতঞ্চ ছিন্দন্তো ছিন্দন্তো আপজ্জতি নাম, কেসে ৰা নখে ৰা ন ছিন্দন্তো ন ছিন্দন্তো আপজ্জতি নাম. আপত্তিং ছাদেন্তো ছাদেন্তো আপজ্জতি নাম, ‘‘তিণেন ৰা পণ্ণেন ৰা পটিচ্ছাদেত্ৰা আগন্তব্বং, নত্ৰেৰ নগ্গেন আগন্তব্বং, যো আগচ্ছেয্য আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ইমং পন আপত্তিং ন ছাদেন্তো আপজ্জতি নাম. কুসচীরাদীনি ধারেন্তো ধারেন্তো আপজ্জতি নাম, ‘‘অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৰ ভেদনায ধারেতব্বো’’তি ইমং আপত্তিং ন ধারেন্তো আপজ্জতি নাম.
‘‘অত্তনা ৰা অত্তানং নানাসংৰাসকং করোতী’’তি একসীমাযং দ্ৰীসু সঙ্ঘেসু নিসিন্নেসু একস্মিং পক্খে নিসীদিত্ৰা পরপক্খস্স লদ্ধিং গণ্হন্তো যস্মিং পক্খে নিসিন্নো তেসং অত্তনাৰ অত্তানং নানাসংৰাসকং করোতি নাম. যেসং সন্তিকে নিসিন্নো তেসং গণপূরকো হুত্ৰা কম্মং কোপেতি, ইতরেসং হত্থপাসং অনাগতত্তা. সমানসংৰাসকেপি এসেৰ নযো. যেসঞ্হি সো লদ্ধিং রোচেতি, তেসং সমানসংৰাসকো হোতি, ইতরেসং নানাসংৰাসকো. সত্ত আপত্তিযো সত্ত আপত্তিক্খন্ধাতি আপজ্জিতব্বতো আপত্তিযো, রাসট্ঠেন খন্ধাতি এৰং দ্ৰেযেৰ নামানি হোন্তীতি নামৰসেন দুকং দস্সিতং. কম্মেন ৰা সলাকগ্গাহেন ৰাতি এত্থ উদ্দেসো চেৰ কম্মঞ্চ একং, ৰোহারো চেৰ অনুস্সাৰনা চ সলাকগ্গাহো চ একং, ৰোহারানুস্সাৰনসলাকগ্গাহা পুব্বভাগা, কম্মঞ্চেৰ উদ্দেসো চ পমাণং.
অদ্ধানহীনো নাম ঊনৰীসতিৰস্সো. অঙ্গহীনো নাম হত্থচ্ছিন্নাদিভেদো. ৰত্থুৰিপন্নো নাম পণ্ডকো তিরচ্ছানগতো উভতোব্যঞ্জনকো চ. অৰসেসা থেয্যসংৰাসকাদযো অট্ঠ অভব্বপুগ্গলা করণদুক্কটকা নাম. দুক্কটকিরিযা দুক্কটকম্মা, ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰে কতেন অত্তনো কম্মেন অভব্বট্ঠানং পত্তাতি অত্থো. অপরিপূরো নাম অপরিপুণ্ণপত্তচীৰরো. নো চ যাচতি নাম উপসম্পদং ন যাচতি. অলজ্জিস্স চ বালস্স চাতি অলজ্জী সচেপি তেপিটকো হোতি, বালো চ সচেপি সট্ঠিৰস্সো হোতি, উভোপি নিস্সায ন ৰত্থব্বং. বালস্স চ লজ্জিস্স চাতি এত্থ বালস্স ‘‘ত্ৰং নিস্সযং গণ্হা’’তি আণাযপি নিস্সযো দাতব্বো, লজ্জিস্স পন যাচন্তস্সেৰ. সাতিসারন্তি সদোসং; যং অজ্ঝাচরন্তো আপত্তিং আপজ্জতি.
কাযেন পটিক্কোসনা নাম হত্থৰিকারাদীহি পটিক্কোসনা. কাযেন পটিজানাতীতি হত্থৰিকারাদীহি পটিজানাতি. উপঘাতিকা নাম উপঘাতা. সিক্খূপঘাতিকা নাম সিক্খূপঘাতো. ভোগূপঘাতিকা নাম পরিভোগূপঘাতো, তত্থ তিস্সো সিক্খা অসিক্খতো সিক্খূপঘাতিকাতি ৰেদিতব্বা. সঙ্ঘিকং ৰা পুগ্গলিকং ৰা দুপ্পরিভোগং ভুঞ্জতো ভোগূপঘাতিকাতি ৰেদিতব্বা. দ্ৰে ৰেনযিকাতি দ্ৰে অত্থা ৰিনযসিদ্ধা. পঞ্ঞত্তং নাম সকলে ৰিনযপিটকে কপ্পিযাকপ্পিযৰসেন পঞ্ঞত্তং. পঞ্ঞত্তানুলোমং নাম চতূসু মহাপদেসেসু দট্ঠব্বং. সেতুঘাতোতি পচ্চযঘাতো; যেন চিত্তেন অকপ্পিযং করেয্য, তস্স চিত্তস্সাপি অনুপ্পাদনন্তি অত্থো. মত্তকারিতাতি মত্তায পমাণেন করণং; পমাণে ঠানন্তি অত্থো. কাযেন আপজ্জতীতি কাযদ্ৰারিকং কাযেন আপজ্জতি; ৰচীদ্ৰারিকং ৰাচায. কাযেন ৰুট্ঠাতীতি তিণৰত্থারকসমথে ৰিনাপি দেসনায কাযেনেৰ ৰুট্ঠাতি; দেসেত্ৰা ৰুট্ঠহন্তো পন ৰাচায ৰুট্ঠাতি. অব্ভন্তরপরিভোগো নাম অজ্ঝোহরণপরিভোগো. বাহিরপরিভোগো নাম সীসমক্খনাদি.
অনাগতং ভারং ৰহতীতি অথেরোৰ সমানো থেরেহি ৰহিতব্বং বীজনগাহধম্মজ্ঝেসনাদিভারং ৰহতি; তং নিত্থরিতুং ৰীরিযং আরভতি. আগতং ভারং ন ৰহতীতি থেরো থেরকিচ্চং ন করোতি, ‘‘অনুজানামি ভিক্খৰে থেরেন ভিক্খুনা সামং ৰা ধম্মং ভাসিতুং, পরং ৰা অজ্ঝেসিতুং, অনুজানামি ভিক্খৰে থেরাধেয্যং পাতিমোক্খ’’ন্তি এৰমাদি সব্বং পরিহাপেতীতি অত্থো. ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযতীতি ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযিত্ৰা করোতি. কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযতীতি কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযিত্ৰা করোতি. এতেসং দ্ৰিন্নং দিৰা চ রত্তো চ আসৰা ৰড্ঢন্তীতি অত্থো. অনন্তরদুকেপি ৰুত্তপটিপক্খৰসেন অত্থো ৰেদিতব্বো. সেসং তত্থ তত্থ ৰুত্তনযত্তা উত্তানমেৰাতি.
দুকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
তিকৰারৰণ্ণনা
৩২৩. তিকেসু অত্থাপত্তি তিট্ঠন্তে ভগৰতি আপজ্জতীতি অত্থি আপত্তি, যং তিট্ঠন্তে ভগৰতি আপজ্জতীতি অত্থো. এসেৰ নযো সব্বত্থ. তত্থ লোহিতুপ্পাদাপত্তিং তিট্ঠন্তে আপজ্জতি. ‘‘এতরহি খো পনানন্দ, ভিক্খূ অঞ্ঞমঞ্ঞং আৰুসোৰাদেন সমুদাচরন্তি, ন ৰো মমচ্চযেন এৰং সমুদাচরিতব্বং, নৰকেন, আনন্দ, ভিক্খুনা থেরো ভিক্খূ ‘ভন্তে’তি ৰা ‘আযস্মা’তি ৰা সমুদাচরিতব্বো’’তি ৰচনতো থেরং আৰুসোৰাদেন সমুদাচরণপচ্চযা আপত্তিং পরিনিব্বুতে ভগৰতি আপজ্জতি, নো তিট্ঠন্তে. ইমা দ্ৰে আপত্তিযো ঠপেত্ৰা অৰসেসা ধরন্তেপি ভগৰতি আপজ্জতি, পরিনিব্বুতেপি.
পৰারেত্ৰা অনতিরিত্তং ভুঞ্জন্তো আপত্তিং কালে আপজ্জতি নো ৰিকালে. ৰিকালভোজনাপত্তিং পন ৰিকালে আপজ্জতি নো কালে. অৰসেসা কালে চেৰ আপজ্জতি ৰিকালে চ. সহগারসেয্যং রত্তিং আপজ্জতি, দ্ৰারং অসংৰরিত্ৰা পটিসল্লীযনং দিৰা. সেসা রত্তিঞ্চেৰ দিৰা চ. ‘‘দসৰস্সোম্হি অতিরেকদসৰস্সোম্হী’’তি বালো অব্যত্তো পরিসং উপট্ঠাপেন্তো দসৰস্সো আপজ্জতি নো ঊনদসৰস্সো. ‘‘অহং পণ্ডিতো ব্যত্তো’’তি নৰো ৰা মজ্ঝিমো ৰা পরিসং উপট্ঠাপেন্তো ঊনদসৰস্সো আপজ্জতি নো দসৰস্সো. সেসা দসৰস্সো চেৰ আপজ্জতি ঊনদসৰস্সো চ. ‘‘পঞ্চৰস্সোম্হী’’তি বালো অব্যত্তো অনিস্সায ৰসন্তো পঞ্চৰস্সো আপজ্জতি. ‘‘অহং পণ্ডিতো ব্যত্তো’’তি নৰকো অনিস্সায ৰসন্তো ঊনপঞ্চৰস্সো আপজ্জতি. সেসং পঞ্চৰস্সো চেৰ আপজ্জতি ঊনপঞ্চৰস্সো চ. অনুপসম্পন্নং পদসোধম্মং ৰাচেন্তো, মাতুগামস্স ধম্মং দেসেন্তো এৰরূপং আপত্তিং কুসলচিত্তো আপজ্জতি, পারাজিক-সুক্কৰিস্সট্ঠি-কাযসংসগ্গ-দুট্ঠুল্ল-অত্তকামপারিচরিয-দুট্ঠদোস-সঙ্ঘভেদপহারদান-তলসত্তিকাদিভেদং অকুসলচিত্তো আপজ্জতি, অসঞ্চিচ্চ সহগারসেয্যাদিং অব্যাকতচিত্তো আপজ্জতি, যং অরহাৰ আপজ্জতি, সব্বং অব্যাকতচিত্তোৰ আপজ্জতি, মেথুনধম্মাদিভেদমাপত্তিং সুখৰেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি, দুট্ঠদোসাদিভেদং দুক্খৰেদনাসমঙ্গী, যং সুখৰেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি, তংযেৰ মজ্ঝত্তো হুত্ৰা আপজ্জন্তো অদুক্খমসুখৰেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি.
তযো পটিক্খেপাতি বুদ্ধস্স ভগৰতো তযো পটিক্খেপা. চতূসু পচ্চযেসু মহিচ্ছতা অসন্তুট্ঠিতা কিলেসসল্লেখনপটিপত্তিযা অগোপাযনা, ইমে হি তযো ধম্মা বুদ্ধেন ভগৰতা পটিক্খিত্তা. অপ্পিচ্ছতাদযো পন তযো বুদ্ধেন ভগৰতা অনুঞ্ঞাতা, তেন ৰুত্তং ‘‘তযো অনুঞ্ঞাতা’’তি.
‘‘দসৰস্সোম্হী’’তি পরিসং উপট্ঠাপেন্তো ‘‘পঞ্চৰস্সোম্হী’’তি নিস্সযং অগণ্হন্তো বালো আপজ্জতি নো পণ্ডিতো, ঊনদসৰস্সো ‘‘ব্যত্তোম্হী’’তি বহুস্সুতত্তা পরিসং উপট্ঠাপেন্তো ঊনপঞ্চৰস্সো চ নিস্সযং অগণ্হন্তো পণ্ডিতো আপজ্জতি নো বালো; অৰসেসং পণ্ডিতো চেৰ আপজ্জতি বালো চ. ৰস্সং অনুপগচ্ছন্তো কাল়ে আপজ্জতি নো জুণ্হে; মহাপৰারণায অপ্পৰারেন্তো জুণ্হে আপজ্জতি নো কাল়ে; অৰসেসং কাল়ে চেৰ আপজ্জতি জুণ্হে চ. ৰস্সূপগমনং কাল়ে কপ্পতি নো জুণ্হে; মহাপৰারণায পৰারণা জুণ্হে কপ্পতি নো কাল়ে; সেসং অনুঞ্ঞাতকং কাল়ে চেৰ কপ্পতি জুণ্হে চ.
কত্তিকপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমে পাটিপদদিৰসে ৰিকপ্পেত্ৰা ঠপিতং ৰস্সিকসাটিকং নিৰাসেন্তো হেমন্তে আপজ্জতি. কুরুন্দিযং পন ‘‘কত্তিকপুণ্ণমদিৰসে অপচ্চুদ্ধরিত্ৰা হেমন্তে আপজ্জতী’’তি ৰুত্তং, তম্পি সুৰুত্তং. ‘‘চাতুমাসং অধিট্ঠাতুং ততো পরং ৰিকপ্পেতু’’ন্তি হি ৰুত্তং. অতিরেকমাসে সেসে গিম্হানে পরিযেসন্তো অতিরেকড্ঢমাসে সেসে কত্ৰা নিৰাসেন্তো চ গিম্হে আপজ্জতি নাম. সতিযা ৰস্সিকসাটিকায নগ্গো কাযং ওৰস্সাপেন্তো ৰস্সে আপজ্জতি নাম. পারিসুদ্ধিউপোসথং ৰা অধিট্ঠানুপোসথং ৰা করোন্তো সঙ্ঘো আপজ্জতি. সুত্তুদ্দেসঞ্চ অধিট্ঠানুপোসথঞ্চ করোন্তো গণো আপজ্জতি. এককো সুত্তুদ্দেসং পারিসুদ্ধিউপোসথঞ্চ করোন্তো পুগ্গলো আপজ্জতি. পৰারণাযপি এসেৰ নযো.
সঙ্ঘুপোসথো চ সঙ্ঘপৰারণা চ সঙ্ঘস্সেৰ কপ্পতি. গণুপোসথো চ গণপৰারণা চ গণস্সেৰ কপ্পতি. অধিট্ঠানুপোসথো চ অধিট্ঠানপৰারণা চ পুগ্গলস্সেৰ কপ্পতি. ‘‘পারাজিকং আপন্নোম্হী’’তিআদীনি ভণন্তো ৰত্থুং ছাদেতি ন আপত্তিং, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৰি’’ন্তিআদীনি ভণন্তো আপত্তিং ছাদেতি নো ৰত্থুং, যো নেৰ ৰত্থুং ন আপত্তিং আরোচেতি, অযং ৰত্থুঞ্চেৰ ছাদেতি আপত্তিঞ্চ.
পটিচ্ছাদেতীতি পটিচ্ছাদি. জন্তাঘরমেৰ পটিচ্ছাদি জন্তাঘরপটিচ্ছাদি. ইতরাসুপি এসেৰ নযো. দ্ৰারং পিদহিত্ৰা অন্তোজন্তাঘরে ঠিতেন পরিকম্মং কাতুং ৰট্টতি. উদকে ওতিণ্ণেনাপি এতদেৰ ৰট্টতি. উভযত্থ খাদিতুং ভুঞ্জিতুং ৰা ন ৰট্টতি. ৰত্থপটিচ্ছাদি সব্বকপ্পিযতায পটিচ্ছন্নেন সব্বং কাতুং ৰট্টতি. ৰহন্তীতি যন্তি নিয্যন্তি; নিন্দং ৰা পটিক্কোসং ৰা ন লভন্তি. চন্দমণ্ডলং অব্ভামহিকাধূমরজরাহুৰিমুত্তং ৰিৰটংযেৰ ৰিরোচতি, ন তেসু অঞ্ঞতরেন পটিচ্ছন্নং. তথা সূরিযমণ্ডলং, ধম্মৰিনযোপি ৰিৰরিত্ৰা ৰিভজিত্ৰা দেসিযমানোৰ ৰিরোচতি নো পটিচ্ছন্নো.
অঞ্ঞেন ভেসজ্জেন করণীযেন অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেন্তো গিলানো আপজ্জতি, ন ভেসজ্জেন করণীযেন ভেসজ্জং ৰিঞ্ঞাপেন্তো অগিলানো আপজ্জতি, অৰসেসং আপত্তিং গিলানো চেৰ আপজ্জতি অগিলানো চ.
অন্তো আপজ্জতি নো বহীতি অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেন্তো অন্তো আপজ্জতি নো বহি, বহি আপজ্জতি নো অন্তোতি সঙ্ঘিকং মঞ্চাদিং অজ্ঝোকাসে সন্থরিত্ৰা পক্কমন্তো বহি আপজ্জতি নো অন্তো, অৰসেসং পন অন্তো চেৰ আপজ্জতি বহি চ. অন্তোসীমাযাতি আগন্তুকো আগন্তুকৰত্তং অদস্সেত্ৰা সছত্তুপাহনো ৰিহারং পৰিসন্তো উপচারসীমং ওক্কন্তমত্তোৰ আপজ্জতি. বহিসীমাযাতি গমিকো দারুভণ্ডপটিসামনাদিগমিকৰত্তং অপূরেত্ৰা পক্কমন্তো উপচারসীমং অতিক্কন্তমত্তোৰ আপজ্জতি. অৰসেসং অন্তোসীমায চেৰ আপজ্জতি বহিসীমায চ. সতি ৰুড্ঢতরে অনজ্ঝিট্ঠো ধম্মং ভাসন্তো সঙ্ঘমজ্ঝে আপজ্জতি নাম. গণমজ্ঝেপি পুগ্গলসন্তিকেপি এসেৰ নযো. কাযেন ৰুট্ঠাতীতি তিণৰত্থারকসমথেন ৰুট্ঠাতি. কাযং অচালেত্ৰা ৰাচায দেসেন্তস্স ৰাচায ৰুট্ঠাতি. ৰচীসম্পযুত্তং কাযকিরিযং কত্ৰা দেসেন্তস্স কাযেন ৰাচায ৰুট্ঠাতি নাম. সঙ্ঘমজ্ঝে দেসনাগামিনীপি ৰুট্ঠানগামিনীপি ৰুট্ঠাতি. গণপুগ্গলমজ্ঝে পন দেসনাগামিনীযেৰ ৰুট্ঠাতি.
আগাল়্হায চেতেয্যাতি আগাল়্হায দল়্হভাৰায চেতেয্য; তজ্জনীযকম্মাদিকতস্স ৰত্তং ন পূরযতো ইচ্ছমানো সঙ্ঘো উক্খেপনীযকম্মং করেয্যাতি অত্থো. অলজ্জী চ হোতি বালো চ অপকতত্তো চাতি এত্থ বালো ‘‘অযং ধম্মাধম্মং ন জানাতি’’ অপকতত্তো ৰা ‘‘আপত্তানাপত্তিং ন জানাতী’’তি ন এত্তাৰতা কম্মং কাতব্বং; বালভাৰমূলকং পন অপকতত্তভাৰমূলকঞ্চ আপত্তিং আপন্নস্স কম্মং কাতব্বন্তি অত্থো. অধিসীলে সীলৰিপন্নো নাম দ্ৰে আপত্তিক্খন্ধে আপন্নো; আচারৰিপন্নো নাম পঞ্চ আপত্তিক্খন্ধে আপন্নো; দিট্ঠিৰিপন্নো নাম অন্তগ্গাহিকায দিট্ঠিযা সমন্নাগতো. তেসং আপত্তিং অপস্সন্তানং অপ্পটিকরোন্তানং দিট্ঠিঞ্চ অনিস্সজ্জন্তানংযেৰ কম্মং কাতব্বং.
কাযিকো দৰো নাম পাসকাদীহি জূতকীল়নাদিভেদো অনাচারো; ৰাচসিকো দৰো নাম মুখালম্বরকরণাদিভেদো অনাচারো; কাযিকৰাচসিকো নাম নচ্চনগাযনাদিভেদো দ্ৰীহিপি দ্ৰারেহি অনাচারো. কাযিকো অনাচারো নাম কাযদ্ৰারে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৰীতিক্কমো; ৰাচসিকো অনাচারো নাম ৰচীদ্ৰারে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৰীতিক্কমো; কাযিকৰাচসিকো নাম দ্ৰারদ্ৰযেপি পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৰীতিক্কমো. কাযিকেন উপঘাতিকেনাতি কাযদ্ৰারে পঞ্ঞত্তস্স সিক্খাপদস্স অসিক্খনেন, যো হি তং ন সিক্খতি, সো নং উপঘাতেতি, তস্মা তস্স তং অসিক্খনং ‘‘কাযিকং উপঘাতিক’’ন্তি ৰুচ্চতি. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. কাযিকেন মিচ্ছাজীৰেনাতি জঙ্ঘপেসনিকাদিনা ৰা গণ্ডফালনাদিনা ৰা ৰেজ্জকম্মেন; ৰাচসিকেনাতি সাসনউগ্গহণআরোচনাদিনা; ততিযপদং উভযসম্পযোগৰসেন ৰুত্তং.
অলং ভিক্খু মা ভণ্ডনন্তি অলং ভিক্খু মা ভণ্ডনং করি, মা কলহং, মা ৰিৰাদং করীতি অত্থো. ন ৰোহরিতব্বন্তি ন কিঞ্চি ৰত্তব্বং; ৰদতোপি হি তাদিসস্স ৰচনং ন সোতব্বং মঞ্ঞন্তি. ন কিস্মিঞ্চি পচ্চেকট্ঠানেতি কিস্মিঞ্চি বীজনগ্গাহাদিকে একস্মিম্পি জেট্ঠকট্ঠানে ন ঠপেতব্বোতি অত্থো. ওকাসকম্মং কারেন্তস্সাতি ‘‘করোতু আযস্মা ওকাসং, অহং তং ৰত্তুকামো’’তি এৰং ওকাসং কারেন্তস্স. নালং ওকাসকম্মং কাতুন্তি ‘‘কিং ত্ৰং করিস্সসী’’তি ওকাসো ন কাতব্বো. সৰচনীযং নাদাতব্বন্তি ৰচনং ন আদাতব্বং, ৰচনম্পি ন সোতব্বং; যত্থ গহেত্ৰা গন্তুকামো হোতি, ন তত্থ গন্তব্বন্তি অত্থো.
তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ৰিনযোতি যং সো জানাতি, সো তস্স ৰিনযো নাম হোতি; সো ন পুচ্ছিতব্বোতি অত্থো. অনুযোগো ন দাতব্বোতি ‘‘ইদং কপ্পতী’’তি পুচ্ছন্তস্স পুচ্ছায ওকাসো ন দাতব্বো, ‘‘অঞ্ঞং পুচ্ছা’’তি ৰত্তব্বো. ইতি সো নেৰ পুচ্ছিতব্বো নাস্স পুচ্ছা সোতব্বাতি অত্থো. ৰিনযো ন সাকচ্ছাতব্বোতি ৰিনযপঞ্হো ন সাকচ্ছিতব্বো, কপ্পিযাকপ্পিযকথা ন সংসন্দেতব্বা.
ইদমপ্পহাযাতি এতং ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞাতাদিকং লদ্ধিং অৰিজহিত্ৰা. সুদ্ধং ব্রহ্মচারিন্তি খীণাসৰং ভিক্খুং. ‘‘পাতব্যতং আপজ্জতী’’তি পাতব্যভাৰং পটিসেৰনং আপজ্জতি. ‘‘ইদমপ্পহাযা’’তি ৰচনতো পন তং ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞাতং পহায খীণাসৰং ‘‘মুসা মযা ভণিতং, খমথ মে’’তি খমাপেত্ৰা ‘‘নত্থি কামেসু দোসো’’তি লদ্ধিং ৰিজহিত্ৰা গতিৰিসোধনং করেয্য. অকুসলমূলানীতি অকুসলানি চেৰ মূলানি চ, অকুসলানং ৰা মূলানি অকুসলমূলানি. কুসলমূলেসুপি এসেৰ নযো. দুট্ঠু চরিতানি ৰিরূপানি ৰা চরিতানি দুচ্চরিতানি. সুট্ঠু চরিতানি সুন্দরানি ৰা চরিতানি সুচরিতানি. কাযেন করণভূতেন কতং দুচ্চরিতং কাযদুচ্চরিতং. এস নযো সব্বত্থ. সেসং তত্থ তত্থ ৰুত্তনযত্তা উত্তানমেৰাতি.
তিকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চতুক্কৰারৰণ্ণনা
৩২৪. চতুক্কেসু সকৰাচায আপজ্জতি পরৰাচায ৰুট্ঠাতীতি ৰচীদ্ৰারিকং পদসোধম্মাদিভেদং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা তিণৰত্থারকসমথট্ঠানং গতো পরস্স কম্মৰাচায ৰুট্ঠাতি. পরৰাচায আপজ্জতি সকৰাচায ৰুট্ঠাতীতি পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে পরস্স কম্মৰাচায আপজ্জতি, পুগ্গলস্স সন্তিকে দেসেন্তো সকৰাচায ৰুট্ঠাতি. সকৰাচায আপজ্জতি সকৰাচায ৰুট্ঠাতীতি ৰচীদ্ৰারিকং পদসোধম্মাদিভেদং আপত্তিং সকৰাচায আপজ্জতি, দেসেত্ৰা ৰুট্ঠহন্তোপি সকৰাচায ৰুট্ঠাতি. পরৰাচায আপজ্জতি পরৰাচায ৰুট্ঠাতীতি যাৰততিযকং সঙ্ঘাদিসেসং পরস্স কম্মৰাচায আপজ্জতি, ৰুট্ঠহন্তোপি পরস্স পরিৰাসকম্মৰাচাদীহি ৰুট্ঠাতি. ততো পরেসু কাযদ্ৰারিকং কাযেন আপজ্জতি, দেসেন্তো ৰাচায ৰুট্ঠাতি. ৰচীদ্ৰারিকং ৰাচায আপজ্জতি, তিণৰত্থারকে কাযেন ৰুট্ঠাতি. কাযদ্ৰারিকং কাযেনআপজ্জতি, তমেৰ তিণৰত্থারকে কাযেন ৰুট্ঠাতি. ৰচীদ্ৰারিকং ৰাচায আপজ্জতি, তমেৰ দেসেন্তো ৰাচায ৰুট্ঠাতি. সঙ্ঘিকমঞ্চস্স অত্তনো পচ্চত্থরণেন অনত্থরতো কাযসম্ফুসনে লোমগণনায আপজ্জিতব্বাপত্তিং সহগারসেয্যাপত্তিঞ্চ পসুত্তো আপজ্জতি, পবুজ্ঝিত্ৰা পন আপন্নভাৰং ঞত্ৰা দেসেন্তো পটিবুদ্ধো ৰুট্ঠাতি. জগ্গন্তো আপজ্জিত্ৰা পন তিণৰত্থারকসমথট্ঠানে সযন্তো পটিবুদ্ধো আপজ্জতি পসুত্তো ৰুট্ঠাতি নাম. পচ্ছিমপদদ্ৰযম্পি ৰুত্তানুসারেনেৰ ৰেদিতব্বং.
অচিত্তকাপত্তিং অচিত্তকো আপজ্জতি নাম. পচ্ছা দেসেন্তো সচিত্তকো ৰুট্ঠাতি. সচিত্তকাপত্তিং সচিত্তকো আপজ্জতি নাম. তিণৰত্থারকট্ঠানে সযন্তো অচিত্তকো ৰুট্ঠাতি. সেসপদদ্ৰযম্পি ৰুত্তানুসারেনেৰ ৰেদিতব্বং. যো সভাগং আপত্তিং দেসেতি, অযং দেসনাপচ্চযা দুক্কটং আপজ্জন্তো পাচিত্তিযাদীসু অঞ্ঞতরং দেসেতি, তঞ্চ দেসেন্তো দুক্কটং আপজ্জতি. তং পন দুক্কটং আপজ্জন্তো পাচিত্তিযাদিতো ৰুট্ঠাতি. পাচিত্তিযাদিতো চ ৰুট্ঠহন্তো তং আপজ্জতি. ইতি একস্স পুগ্গলস্স একমেৰ পযোগং সন্ধায ‘‘আপত্তিং আপজ্জন্তো দেসেতী’’তি ইদং চতুক্কং ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং.
কম্মচতুক্কে পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গাপত্তিং কম্মেন আপজ্জতি, দেসেন্তো অকম্মেন ৰুট্ঠাতি. ৰিস্সট্ঠিআদিকং অকম্মেন আপজ্জতি, পরিৰাসাদিনা কম্মেন ৰুট্ঠাতি. সমনুভাসনং কম্মেনেৰ আপজ্জতি, কম্মেন ৰুট্ঠাতি. সেসং অকম্মেন আপজ্জতি,অকম্মেনৰুট্ঠাতি.
পরিক্খারচতুক্কে পঠমো সকপরিক্খারো, দুতিযো সঙ্ঘিকোৰ ততিযো চেতিযসন্তকো, চতুত্থো গিহিপরিক্খারো. সচে পন সো পত্তচীৰরনৰকম্মভেসজ্জানং অত্থায আহটো হোতি, অৰাপুরণং দাতুং অন্তো ঠপাপেতুঞ্চ ৰট্টতি.
সম্মুখাচতুক্কে পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গাপত্তিং সঙ্ঘস্স সম্মুখা আপজ্জতি, ৰুট্ঠানকালে পন সঙ্ঘেন কিচ্চং নত্থীতি পরম্মুখা ৰুট্ঠাতি. ৰিস্সট্ঠিআদিকং পরম্মুখা আপজ্জতি, সঙ্ঘস্স সম্মুখা ৰুট্ঠাতি. সমনুভাসনং সঙ্ঘস্স সম্মুখা এৰ আপজ্জতি, সম্মুখা ৰুট্ঠাতি. সেসং সম্পজানমুসাৰাদাদিভেদং পরম্মুখাৰ আপজ্জতি, পরম্মুখাৰ ৰুট্ঠাতি. অজানন্তচতুক্কং অচিত্তকচতুক্কসদিসং.
লিঙ্গপাতুভাৰেনাতি সযিতস্সেৰ ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা লিঙ্গপরিৰত্তে জাতে সহগারসেয্যাপত্তি হোতি ইদমেৰ তং পটিচ্চ ৰুত্তং. উভিন্নম্পি পন অসাধারণাপত্তি লিঙ্গপাতুভাৰেন ৰুট্ঠাতি. সহপটিলাভচতুক্কে যস্স ভিক্খুনো লিঙ্গং পরিৰত্ততি, সো সহ লিঙ্গপটিলাভেন পঠমং উপ্পন্নৰসেন সেট্ঠভাৰেন চ পুরিমং পুরিসলিঙ্গং জহতি, পচ্ছিমে ইত্থিলিঙ্গে পতিট্ঠাতি, পুরিসকুত্তপুরিসাকারাদিৰসেন পৰত্তা কাযৰচীৰিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, ভিক্খূতি ৰা পুরিসোতি ৰা এৰং পৰত্তা পণ্ণত্তিযো নিরুজ্ঝন্তি, যানি ভিক্খুনীহি অসাধারণানি ছচত্তালীস সিক্খাপদানি তেহি অনাপত্তিযেৰ হোতি. দুতিযচতুক্কে পন যস্সা ভিক্খুনিযা লিঙ্গং পরিৰত্ততি, সা পচ্ছাসমুপ্পত্তিযা ৰা হীনভাৰেন ৰা পচ্ছিমন্তি সঙ্খ্যং গতং ইত্থিলিঙ্গং জহতি, ৰুত্তপ্পকারেন পুরিমন্তি সঙ্খ্যং গতে পুরিসলিঙ্গে পতিট্ঠাতি. ৰুত্তৰিপরীতা ৰিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, ভিক্খুনীতি ৰা ইত্থীতি ৰা এৰং পৰত্তা পণ্ণত্তিযোপি নিরুজ্ঝন্তি, যানি ভিক্খূহি অসাধারণানি সতং তিংসঞ্চ সিক্খাপদানি, তেহি অনাপত্তিযেৰ হোতি.
চত্তারো সামুক্কংসাতি চত্তারো মহাপদেসা, তে হি ভগৰতা অনুপ্পন্নে ৰত্থুম্হি সযং উক্কংসিত্ৰা উক্খিপিত্ৰা ঠপিতত্তা ‘‘সামুক্কংসা’’তি ৰুচ্চন্তি. পরিভোগাতি অজ্ঝোহরণীযপরিভোগা, উদকং পন অকালিকত্তা অপ্পটিগ্গহিতকং ৰট্টতি. যাৰকালিকাদীনি অপ্পটিগ্গহিতকানি অজ্ঝোহরিতুং ন ৰট্টন্তি. চত্তারি মহাৰিকটানি কালোদিস্সত্তা যথাৰুত্তে কালে ৰট্টন্তি. উপাসকো সীলৰাতি পঞ্চ ৰা দস ৰা সীলানি গোপযমানো.
আগন্তুকাদিচতুক্কে সছত্তুপাহনো সসীসং পারুতো ৰিহারং পৰিসন্তো তত্থ ৰিচরন্তো চ আগন্তুকোৰ আপজ্জতি, নো আৰাসিকো. আৰাসিকৰত্তং অকরোন্তো পন আৰাসিকো আপজ্জতি, নো আগন্তুকো. সেসং কাযৰচীদ্ৰারিকং আপত্তিং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধারণং আপত্তিং নেৰ আগন্তুকো আপজ্জতি, নো আৰাসিকো. গমিযচতুক্কেপি গমিযৰত্তং অপূরেত্ৰা গচ্ছন্তো গমিকো আপজ্জতি, নো আৰাসিকো. আৰাসিকৰত্তং অকরোন্তো পন আৰাসিকো আপজ্জতি, নো গমিকো. সেসং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধারণং উভোপি নাপজ্জন্তি. ৰত্থুনানত্ততাদিচতুক্কে চতুন্নং পারাজিকানং অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰত্থুনানত্ততাৰ হোতি,নআপত্তিনানত্ততা. সব্বাপি হি সা পারাজিকাপত্তিযেৰ. সঙ্ঘাদিসেসাদীসুপি এসেৰ নযো. ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসংসগ্গে ভিক্খুস্স সঙ্ঘাদিসেসো ভিক্খুনিযা পারাজিকন্তি এৰং আপত্তিনানত্ততাৰ হোতি, ন ৰত্থুনানত্ততা, উভিন্নম্পি হি কাযসংসগ্গোৰ ৰত্থু. তথা ‘‘লসুণক্খাদনে ভিক্খুনিযা পাচিত্তিযং, ভিক্খুস্স দুক্কট’’ন্তি এৰমাদিনাপেত্থ নযেন যোজনা ৰেদিতব্বা. চতুন্নং পারাজিকানং তেরসহি সঙ্ঘাদিসেসেহি সদ্ধিং ৰত্থুনানত্ততা চেৰ আপত্তিনানত্ততা চ. এৰং সঙ্ঘাদিসেসাদীনং অনিযতাদীহি. আদিতো পট্ঠায চত্তারি পারাজিকানি একতো আপজ্জন্তানং ভিক্খুভিক্খুনীনং নেৰ ৰত্থুনানত্ততা নো আপত্তিনানত্ততা. ৰিসুং আপজ্জন্তেসুপি সেসা সাধারণাপত্তিযো আপজ্জন্তেসুপি এসেৰ নযো.
ৰত্থুসভাগাদিচতুক্কে ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ কাযসংসগ্গে ৰত্থুসভাগতা, নো আপত্তিসভাগতা, চতূসু পারাজিকেসু আপত্তিসভাগতা, নো ৰত্থুসভাগতা. এস নযো সঙ্ঘাদিসেসাদীসু. ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ চতূসু পারাজিকেসু ৰত্থুসভাগতা চেৰ আপত্তিসভাগতা চ. এস নযো সব্বাসু সাধারণাপত্তীসু. অসাধারণাপত্তিযং নেৰ ৰত্থুসভাগতা নো আপত্তিসভাগতা. যো হি পুরিমচতুক্কে পঠমো পঞ্হো, সো ইধ দুতিযো; যো চ তত্থ দুতিযো, সো ইধ পঠমো. ততিযচতুত্থেসু নানাকরণং নত্থি.
উপজ্ঝাযচতুক্কে সদ্ধিৰিহারিকস্স উপজ্ঝাযেন কত্তব্বৰত্তস্স অকরণে আপত্তিং উপজ্ঝাযো আপজ্জতি, নো সদ্ধিৰিহারিকো উপজ্ঝাযস্স কত্তব্বৰত্তং অকরোন্তো সদ্ধিৰিহারিকো আপজ্জতি, নো উপজ্ঝাযো; সেসং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধারণং উভোপি নাপজ্জন্তি. আচরিযচতুক্কেপি এসেৰ নযো.
আদিযন্তচতুক্কে পাদং ৰা অতিরেকপাদং ৰা সহত্থা আদিযন্তো গরুকং আপজ্জতি, ঊনকপাদং গণ্হাহীতি আণত্তিযা অঞ্ঞং পযোজেন্তো লহুকং আপজ্জতি. এতেন নযেন সেসপদত্তযং ৰেদিতব্বং.
অভিৰাদনারহচতুক্কে ভিক্খুনীনং তাৰ ভত্তগ্গে নৰমভিক্খুনিতো পট্ঠায উপজ্ঝাযাপি অভিৰাদনারহা নো পচ্চুট্ঠানারহা. অৰিসেসেন চ ৰিপ্পকতভোজনস্স ভিক্খুস্স যো কোচি ৰুড্ঢতরো. সট্ঠিৰস্সস্সাপি পারিৰাসিকস্স সমীপগতো তদহুপসম্পন্নোপি পচ্চুট্ঠানারহো নো অভিৰাদনারহো. অপ্পটিক্খিত্তেসু ঠানেসু ৰুড্ঢো নৰকস্স অভিৰাদনারহো চেৰ পচ্চুট্ঠানারহো চ. নৰকো পন ৰুড্ঢস্স নেৰ অভিৰাদনারহো ন পচ্চুট্ঠানারহো. আসনারহচতুক্কস্স পঠমপদং পুরিমচতুক্কে দুতিযপদেন, দুতিযপদঞ্চ পঠমপদেন অত্থতো সদিসং.
কালচতুক্কে পৰারেত্ৰা ভুঞ্জন্তো কালে আপজ্জতি নো ৰিকালে, ৰিকালভোজনাপত্তিং ৰিকালে আপজ্জতি নো কালে, সেসং কালে চেৰ আপজ্জতি ৰিকালে চ, অসাধারণং নেৰ কালে নো ৰিকালে. পটিগ্গহিতচতুক্কে পুরেভত্তং পটিগ্গহিতামিসং কালে কপ্পতি নো ৰিকালে. পানকং ৰিকালে কপ্পতি, পুনদিৰসম্হি নো কালে. সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং কালে চেৰ কপ্পতি ৰিকালে চ. অত্তনো অত্তনো কালাতীতং যাৰকালিকাদিত্তযং অকপ্পিযমংসং উগ্গহিতকমপ্পটিগ্গহিতকঞ্চ নেৰ কালে কপ্পতি নো ৰিকালে.
পচ্চন্তিমচতুক্কে সমুদ্দে সীমং বন্ধন্তো পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি, নো মজ্ঝিমেসু; পঞ্চৰগ্গেন গণেন উপসম্পাদেন্তো গুণঙ্গুণূপাহনং ধুৰনহানং চম্মত্থরণানি চ মজ্ঝিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি নো পচ্চন্তিমেসু. ইমানি চত্তারি ‘‘ইধ ন কপ্পন্তী’’তি ৰদন্তোপি পচ্চন্তিমেসু আপজ্জতি, ‘‘ইধ কপ্পন্তী’’তি ৰদন্তো পন মজ্ঝিমেসু আপজ্জতি. সেসাপত্তিং উভযত্থ আপজ্জতি, অসাধারণং ন কত্থচি আপজ্জতি. দুতিযচতুক্কে পঞ্চৰগ্গেন গণেন উপসম্পদাদি চতুব্বিধম্পি ৰত্থু পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু কপ্পতি. ‘‘ইদং কপ্পতী’’তি দীপেতুম্পি তত্থেৰ কপ্পতি নো মজ্ঝিমেসু. ‘‘ইদং ন কপ্পতী’’তি দীপেতুং পন মজ্ঝিমেসু জনপদেসু কপ্পতি নো পচ্চন্তিমেসু. সেসং ‘‘অনুজানামি ভিক্খৰে পঞ্চ লোণানী’’তিআদি অনুঞ্ঞাতকং উভযত্থ কপ্পতি. যং পন অকপ্পিযন্তি পটিক্খিত্তং, তং উভযত্থাপি ন কপ্পতি.
অন্তোআদিচতুক্কে অনুপখজ্জ সেয্যাদিং অন্তো আপজ্জতি নো বহি, অজ্ঝোকাসে সঙ্ঘিকমঞ্চাদীনি নিক্খিপিত্ৰা পক্কমন্তো বহি আপজ্জতি নো অন্তো, সেসং অন্তো চেৰ বহি চ, অসাধারণং নেৰ অন্তো ন বহি. অন্তোসীমাদিচতুক্কে আগন্তুকো ৰত্তং অপূরেন্তো অন্তোসীমায আপজ্জতি, গমিযো বহিসীমায মুসাৰাদাদিং অন্তোসীমায চ বহিসীমায চ আপজ্জতি,অসাধারণং ন কত্থচি. গামচতুক্কে অন্তরঘরপটিসংযুত্তং সেখিযপঞ্ঞত্তিং গামে আপজ্জতি নো অরঞ্ঞে. ভিক্খুনী অরুণং উট্ঠাপযমানা অরঞ্ঞে আপজ্জতি নো গামে. মুসাৰাদাদিং গামে চেৰ আপজ্জতি অরঞ্ঞে চ, অসাধারণং ন কত্থচি.
চত্তারো পুব্বকিচ্চাতি ‘‘সম্মজ্জনী পদীপো চ উদকং আসনেন চা’’তি ইদং চতুব্বিধং পুব্বকরণন্তি ৰুচ্চতীতি ৰুত্তং. ‘‘ছন্দপারিসুদ্ধিউতুক্খানং ভিক্খুগণনা চ ওৰাদো’’তি ইমে পন ‘‘চত্তারো পুব্বকিচ্চা’’তি ৰেদিতব্বা. চত্তারো পত্তকল্লাতি উপোসথো যাৰতিকা চ ভিক্খূ কম্মপ্পত্তা তে আগতা হোন্তি, সভাগাপত্তিযো ন ৰিজ্জন্তি, ৰজ্জনীযা চ পুগ্গলা তস্মিং ন হোন্তি, পত্তকল্লন্তি ৰুচ্চতীতি. চত্তারি অনঞ্ঞপাচিত্তিযানীতি ‘‘এতদেৰ পচ্চযং করিত্ৰা অনঞ্ঞং পাচিত্তিয’’ন্তি এৰং ৰুত্তানি অনুপখজ্জসেয্যাকপ্পনসিক্খাপদং ‘‘এহাৰুসো গামং ৰা নিগমং ৰা’’তি সিক্খাপদং, সঞ্চিচ্চ কুক্কুচ্চউপদহনং, উপস্সুতিতিট্ঠনন্তি ইমানি চত্তারি. চতস্সো ভিক্খুসম্মুতিযোতি ‘‘একরত্তম্পি চে ভিক্খু তিচীৰরেন ৰিপ্পৰসেয্য অঞ্ঞত্র ভিক্খুসম্মুতিযা, অঞ্ঞং নৰং সন্থতং কারাপেয্য অঞ্ঞত্র ভিক্খুসম্মুতিযা, ততো চে উত্তরি ৰিপ্পৰসেয্য অঞ্ঞত্র ভিক্খুসম্মুতিযা, দুট্ঠুল্লং আপত্তিং অনুপসম্পন্নস্স আরোচেয্য অঞ্ঞত্র ভিক্খুসম্মুতিযা’’তি এৰং আগতা তেরসহি সম্মুতীহি মুত্তা সম্মুতিযো. গিলানচতুক্কে অঞ্ঞভেসজ্জেন করণীযেন লোলতায অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেন্তো গিলানো আপজ্জতি, অভেসজ্জকরণীযেন ভেসজ্জং ৰিঞ্ঞাপেন্তো অগিলানো আপজ্জতি, মুসাৰাদাদিং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধারণং উভোপি নাপজ্জন্তি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
চতুক্কৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঞ্চকৰারৰণ্ণনা
৩২৫. পঞ্চকেসু পঞ্চ পুগ্গলা নিযতাতি আনন্তরিযানমেৰেতং গহণং. পঞ্চ ছেদনকা আপত্তিযো নাম পমাণাতিক্কন্তে মঞ্চপীঠে নিসীদনকণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিৰস্সিকসাটিকাসু সুগতচীৰরে চ ৰেদিতব্বা. পঞ্চহাকারেহীতি অলজ্জিতা, অঞ্ঞাণতা, কুক্কুচ্চপ্পকততা, অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতা, কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতাতি ইমেহি পঞ্চহি. পঞ্চ আপত্তিযো মুসাৰাদপচ্চযাতি পারাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটসঙ্ঘাদিসেসপাচিত্তিযা. অনামন্তচারোতি ‘‘সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুরেভত্তং পচ্ছাভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্যা’’তি ইমস্স আপুচ্ছিত্ৰা চারস্স অভাৰো. অনধিট্ঠানন্তি ‘‘গণভোজনে অঞ্ঞত্র সমযা’’তি ৰুত্তং সমযং অধিট্ঠহিত্ৰা ভোজনং অধিট্ঠানং নাম; তথা অকরণং অনধিট্ঠানং. অৰিকপ্পনা নাম যা পরম্পরভোজনে ৰিকপ্পনা ৰুত্তা, তস্সা অকরণং. ইমানি হি পঞ্চ পিণ্ডপাতিকস্স ধুতঙ্গেনেৰ পটিক্খিত্তানি. উস্সঙ্কিতপরিসঙ্কিতোতি যে পস্সন্তি, যে সুণন্তি, তেহি উস্সঙ্কিতো চেৰ পরিসঙ্কিতো চ. অপি অকুপ্পধম্মো খীণাসৰোপি সমানো, তস্মা অগোচরা পরিহরিতব্বা. ন হি এতেসু সন্দিস্সমানো অযসতো ৰা গরহতো ৰা মুচ্চতি. সোসানিকন্তি সুসানে পতিতকং. পাপণিকন্তি আপণদ্ৰারে পতিতকং. থূপচীৰরন্তি ৰম্মিকং পরিক্খিপিত্ৰা বলিকম্মকতং. আভিসেকিকন্তি নহানট্ঠানে ৰা রঞ্ঞো অভিসেকট্ঠানে ৰা ছড্ডিতচীৰরং. ভতপটিযাভতন্তি সুসানং নেত্ৰা পুন আনীতকং. পঞ্চ মহাচোরা উত্তরিমনুস্সধম্মে ৰুত্তা.
পঞ্চাপত্তিযো কাযতো সমুট্ঠন্তীতি পঠমেন আপত্তিসমুট্ঠানেন পঞ্চ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু কপ্পিযসঞ্ঞী সঞ্ঞাচিকায কুটিং করোতী’’তি এৰং অন্তরপেয্যালে ৰুত্তাপত্তিযো. পঞ্চ আপত্তিযো কাযতো চ ৰাচতো চাতি ততিযেন আপত্তিসমুট্ঠানেন পঞ্চ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু কপ্পিযসঞ্ঞী সংৰিদহিত্ৰা কুটিং করোতী’’তি এৰং তত্থেৰ ৰুত্তা আপত্তিযো. দেসনাগামিনিযোতি ঠপেত্ৰা পারাজিকঞ্চ সঙ্ঘাদিসেসঞ্চ অৰসেসা.
পঞ্চ কম্মানীতি তজ্জনীযনিযস্সপব্বাজনীযপটিসারণীযানি চত্তারি উক্খেপনীযঞ্চ তিৰিধম্পি একন্তি পঞ্চ. যাৰততিযকে পঞ্চাতি উক্খিত্তানুৰত্তিকায ভিক্খুনিযা যাৰততিযং সমনুভাসনায অপ্পটিনিস্সজ্জন্তিযা পারাজিকং থুল্লচ্চযং দুক্কটন্তি তিস্সো, ভেদকানুৰত্তকাদিসমনুভাসনাসু সঙ্ঘাদিসেসো, পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে পাচিত্তিযং. অদিন্নন্তি অঞ্ঞেন অদিন্নং. অৰিদিতন্তি পটিগ্গণ্হামীতি চেতনায অভাৰেন অৰিদিতং. অকপ্পিযন্তি পঞ্চহি সমণকপ্পেহি অকপ্পিযকতং; যং ৰা পনঞ্ঞম্পি অকপ্পিযমংসং অকপ্পিযভোজনং. অকতাতিরিত্তন্তি পৰারেত্ৰা অতিরিত্তং অকতং. সমজ্জদানন্তি নটসমজ্জাদিদানং. উসভদানন্তি গোগণস্স অন্তরে উসভৰিস্সজ্জনং. চিত্তকম্মদানন্তি আৰাসং কারেত্ৰা তত্থ চিত্তকম্মং কারেতুং ৰট্টতি. ইদং পন পটিভানচিত্তকম্মদানং সন্ধায ৰুত্তং. ইমানি হি পঞ্চ কিঞ্চাপি লোকস্স পুঞ্ঞসম্মতানি, অথ খো অপুঞ্ঞানি অকুসলানিযেৰ. উপ্পন্নং পটিভানন্তি এত্থ পটিভানন্তি কথেতুকম্যতা ৰুচ্চতি. ইমে পঞ্চ দুপ্পটিৰিনোদযাতি ন সুপটিৰিনোদযা; উপাযেন পন কারণেন অনুরূপাহি পচ্চৰেক্খনাঅনুসাসনাদীহি সক্কা পটিৰিনোদেতুন্তি অত্থো.
সকচিত্তং পসীদতীতি এত্থ ইমানি ৰত্থূনি – কটঅন্ধকারৰাসী ফুস্সদেৰত্থেরো কির চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা সিন্দুৰারকুসুমসন্থতমিৰ সমৰিপ্পকিণ্ণৰালিকং চেতিযঙ্গণং ওলোকেন্তো বুদ্ধারম্মণং পীতিপামোজ্জং উপ্পাদেত্ৰা অট্ঠাসি. তস্মিং খণে মারো পব্বতপাদে নিব্বত্তকাল়মক্কটো ৰিয হুত্ৰা চেতিযঙ্গণে গোমযং ৰিপ্পকিরন্তো গতো. থেরো নাসক্খি অরহত্তং পাপুণিতুং, সম্মজ্জিত্ৰা অগমাসি. দুতিযদিৰসেপি জরগ্গৰো হুত্ৰা তাদিসমেৰ ৰিপ্পকারং অকাসি. ততিযদিৰসে ৰঙ্কপাদং মনুস্সত্তভাৰং নিম্মিনিত্ৰা পাদেন পরিকসন্তো অগমাসি. থেরো ‘‘এৰরূপো বীভচ্ছপুরিসো সমন্তা যোজনপ্পমাণেসু গোচরগামেসু নত্থি, সিযা নু খো মারো’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘মারোসি ত্ৰ’’ন্তি আহ. ‘‘আম, ভন্তে, মারোম্হি, ন দানি তে ৰঞ্চেতুং অসক্খি’’ন্তি. ‘‘দিট্ঠপুব্বো তযা তথাগতো’’তি? ‘‘আম, দিট্ঠপুব্বো’’তি. ‘‘মারো নাম মহানুভাৰো হোতি, ইঙ্ঘ তাৰ বুদ্ধস্স ভগৰতো অত্তভাৰসদিসং অত্তভাৰং নিম্মিনাহী’’তি? ‘‘ন সক্কা, ভন্তে, তাদিসং রূপং নিম্মিনিতুং; অপিচ খো পন তংসরিক্খকং পতিরূপকং নিম্মিনিস্সামী’’তি সকভাৰং ৰিজহিত্ৰা বুদ্ধরূপসদিসেন অত্তভাৰেন অট্ঠাসি. থেরো মারং ওলোকেত্ৰা ‘‘অযং তাৰ সরাগদোসমোহো এৰং সোভতি, কথং নু খো ভগৰা ন সোভতি সব্বসো ৰীতরাগদোসমোহো’’তি বুদ্ধারম্মণং পীতিং পটিলভিত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পাপুণি. মারো ‘‘ৰঞ্চিতোম্হি তযা, ভন্তে’’তি আহ. থেরোপি ‘‘কিং অত্থি জরমার, তাদিসং ৰঞ্চেতু’’ন্তি আহ. লোকন্তরৰিহারেপি দত্তো নাম দহরভিক্খু চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৰা ওলোকেন্তো ওদাতকসিণং পটিলভি. অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বত্তেসি. ততো ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা ফলত্তযং সচ্ছাকাসি.
পরচিত্তং পসীদতীতি এত্থ ইমানি ৰত্থূনি – তিস্সো নাম দহরভিক্খু জম্বুকোলচেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৰা সঙ্কারছড্ডনিং হত্থেন গহেত্ৰাৰ অট্ঠাসি. তস্মিং খণে তিস্সদত্তত্থেরো নাম নাৰাতো ওরুয্হ চেতিযঙ্গণং ওলোকেন্তো ভাৰিতচিত্তেন সম্মট্ঠট্ঠানন্তি ঞত্ৰা পঞ্হাসহস্সং পুচ্ছি, ইতরো সব্বং ৰিস্সজ্জেসি. অঞ্ঞতরস্মিম্পি ৰিহারে থেরো চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৰা ৰত্তং পরিচ্ছিন্দি. যোনকৰিসযতো চেতিযৰন্দকা চত্তারো থেরা আগন্ত্ৰা চেতিযঙ্গণং দিস্ৰা অন্তো অপ্পৰিসিত্ৰা দ্ৰারেযেৰ ঠত্ৰা একো থেরো অট্ঠ কপ্পে অনুস্সরি, একো সোল়স, একো ৰীসতি, একো তিংস কপ্পে অনুস্সরি.
দেৰতা অত্তমনা হোন্তীতি এত্থ ইদং ৰত্থু – একস্মিং কির ৰিহারে একো ভিক্খু চেতিযঙ্গণঞ্চ বোধিযঙ্গণঞ্চ সম্মজ্জিত্ৰা নহাযিতুং গতো. দেৰতা ‘‘ইমস্স ৰিহারস্স কতকালতো পট্ঠায এৰং ৰত্তং পূরেত্ৰা সম্মট্ঠপুব্বো ভিক্খু নত্থী’’তি পসন্নচিত্তা পুপ্ফহত্থা অট্ঠংসু. থেরো আগন্ত্ৰা ‘‘কতরগামৰাসিকাত্থা’’তি আহ. ‘‘ভন্তে, ইধেৰ ৰসাম, ইমস্স ৰিহারস্স কতকালতো পট্ঠায এৰং ৰত্তং পূরেত্ৰা সম্মট্ঠপুব্বো ভিক্খু নত্থীতি তুম্হাকং, ভন্তে, ৰত্তে পসীদিত্ৰা পুপ্ফহত্থা ঠিতাম্হা’’তি দেৰতা আহংসু.
পাসাদিকসংৰত্তনিকন্তি এত্থ ইদং ৰত্থু – একং কির অমচ্চপুত্তং অভযত্থেরঞ্চ আরব্ভ অযং কথা উদপাদি ‘‘কিং নু খো অমচ্চপুত্তো পাসাদিকো, অভযত্থেরোতি উভোপি নে একস্মিং ঠানে ওলোকেস্সামা’’তি. ঞাতকা অমচ্চপুত্তং অলঙ্করিত্ৰা মহাচেতিযং ৰন্দাপেস্সামাতি অগমংসু. থেরমাতাপি পাসাদিকং চীৰরং কারেত্ৰা পুত্তস্স পহিণি, ‘‘পুত্তো মে কেসে ছিন্দাপেত্ৰা ইমং চীৰরং পারুপিত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতো মহাচেতিযং ৰন্দতূ’’তি. অমচ্চপুত্তো ঞাতিপরিৰুতো পাচীনদ্ৰারেন চেতিযঙ্গণং আরুল়্হো, অভযত্থেরো ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতো দক্খিণদ্ৰারেন চেতিযঙ্গণং আরুহিত্ৰা চেতিযঙ্গণে তেন সদ্ধিং সমাগন্ত্ৰা আহ – ‘‘কিং ত্ৰং, আৰুসো, মহল্লকত্থেরস্স সম্মট্ঠট্ঠানে কচৰরং ছড্ডেত্ৰা মযা সদ্ধিং যুগগ্গাহং গণ্হাসী’’তি. অতীতত্তভাৰে কির অভযত্থেরো মহল্লকত্থেরো নাম হুত্ৰা গোচরগামে চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জি, অমচ্চপুত্তো মহাউপাসকো হুত্ৰা সম্মট্ঠট্ঠানে কচৰরং গহেত্ৰা ছড্ডেসি.
সত্থুসাসনং কতং হোতীতি ইদং সম্মজ্জনৰত্তং নাম বুদ্ধেহি ৰণ্ণিতং, তস্মা তং করোন্তেন সত্থুসাসনং কতং হোতি. তত্রিদং ৰত্থু – আযস্মা কির সারিপুত্তো হিমৰন্তং গন্ত্ৰা একস্মিং পব্ভারে অসম্মজ্জিত্ৰাৰ নিরোধং সমাপজ্জিত্ৰা নিসীদি. ভগৰা আৰজ্জন্তো থেরস্স অসম্মজ্জিত্ৰা নিসিন্নভাৰং ঞত্ৰা আকাসেন গন্ত্ৰা থেরস্স পুরতো অসম্মট্ঠট্ঠানে পাদানি দস্সেত্ৰা পচ্চাগঞ্ছি. থেরো সমাপত্তিতো ৰুট্ঠিতো ভগৰতো পাদানি দিস্ৰা বলৰহিরোত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৰা জণ্ণুকেহি পতিট্ঠায ‘‘অসম্মজ্জিত্ৰা নিসিন্নভাৰং ৰত মে সত্থা অঞ্ঞাসি, সঙ্ঘমজ্ঝে দানি চোদনং কারেস্সামী’’তি দসবলস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা ৰন্দিত্ৰা নিসীদি. ভগৰা ‘‘কুহিং গতোসি, সারিপুত্তা’’তি ৰত্ৰা ‘‘ন পতিরূপং দানি তে ময্হং অনন্তরে ঠানে ঠত্ৰা ৰিচরন্তস্স অসম্মজ্জিত্ৰা নিসীদিতু’’ন্তি আহ. ততো পট্ঠায থেরো গণ্ঠিকপটিমুঞ্চনট্ঠানেপি তিট্ঠন্তো পাদেন কচৰরং ৰিযূহিত্ৰাৰ তিট্ঠতি.
অত্তনো ভাসপরিযন্তং ন উগ্গণ্হাতীতি ‘‘ইমস্মিং ৰত্থুস্মিং এত্তকং সুত্তং উপলব্ভতি, এত্তকো ৰিনিচ্ছযো, এত্তকং সুত্তঞ্চ ৰিনিচ্ছযঞ্চ ৰক্খামী’’তি এৰং অত্তনো ভাসপরিযন্তং ন উগ্গণ্হাতি. ‘‘অযং চোদকস্স পুরিমকথা, অযং পচ্ছিমকথা, অযং চুদিতকস্স পুরিমকথা, অযং পচ্ছিমকথা, এত্তকং গয্হূপগং, এত্তকং ন গয্হূপগ’’ন্তি এৰং অনুগ্গণ্হন্তো পন পরস্স ভাসপরিযন্তং ন উগ্গণ্হাতি নাম. আপত্তিং ন জানাতীতি পারাজিকং ৰা সঙ্ঘাদিসেসং ৰাতি সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং নানাকরণং ন জানাতি. মূলন্তি দ্ৰে আপত্তিযা মূলানি কাযো চ ৰাচা চ, তানি ন জানাতি. সমুদযন্তি ছ আপত্তিসমুট্ঠানানি আপত্তিসমুদযো নাম, তানি ন জানাতি. পারাজিকাদীনং ৰত্থুং ন জানাতীতিপি ৰুত্তং হোতি. নিরোধন্তি অযং আপত্তি দেসনায নিরুজ্ঝতি, ৰূপসম্মতি, অযং ৰুট্ঠানেনাতি এৰং আপত্তিনিরোধং ন জানাতি. সত্ত সমথে অজানন্তো পন আপত্তিনিরোধগামিনিপটিপদং ন জানাতি.
অধিকরণপঞ্চকে অধিকরণং নাম চত্তারি অধিকরণানি. অধিকরণস্স মূলং নাম তেত্তিংস মূলানি – ৰিৰাদাধিকরণস্স দ্ৰাদস মূলানি, অনুৰাদাধিকরণস্স চুদ্দস, আপত্তাধিকরণস্স ছ, কিচ্চাধিকরণস্স একং; তানি পরতো আৰি ভৰিস্সন্তি. অধিকরণসমুদযো নাম অধিকরণসমুট্ঠানং. ৰিৰাদাধিকরণং অট্ঠারস ভেদকরৰত্থূনি নিস্সায উপ্পজ্জতি; অনুৰাদাধিকরণং চতস্সো ৰিপত্তিযো; আপত্তাধিকরণং সত্তাপত্তিক্খন্ধে; কিচ্চাধিকরণং চত্তারি সঙ্ঘকিচ্চানীতি ইমং ৰিভাগং ন জানাতীতি অত্থো. অধিকরণনিরোধং ন জানাতীতি ধম্মেন ৰিনযেন সত্থুসাসনেন মূলামূলং গন্ত্ৰা ৰিনিচ্ছযসমথং পাপেতুং ন সক্কোতি; ‘‘ইদং অধিকরণং দ্ৰীহি, ইদং চতূহি, ইদং তীহি ইদং একেন সমথেন সম্মতী’’তি এৰং সত্ত সমথে অজানন্তো পন অধিকরণনিরোধগামিনিপটিপদং ন জানাতি নাম. ৰত্থুং ন জানাতীতি ‘‘ইদং পারাজিকস্স ৰত্থু, ইদং সঙ্ঘাদিসেসস্সা’’তি এৰং সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং ৰত্থুং ন জানাতি. নিদানন্তি ‘‘সত্তন্নং নিদানানং ইদং সিক্খাপদং এত্থ পঞ্ঞত্তং, ইদং এত্থা’’তি ন জানাতি. পঞ্ঞত্তিং ন জানাতীতি তস্মিং তস্মিং সিক্খাপদে পঠমপঞ্ঞত্তিং ন জানাতি. অনুপঞ্ঞত্তিন্তি পুনপ্পুনং পঞ্ঞত্তিং ন জানাতি. অনুসন্ধিৰচনপথন্তি কথানুসন্ধি-ৰিনিচ্ছযানুসন্ধিৰসেন ৰত্থুং ন জানাতি. ঞত্তিং ন জানাতীতি সব্বেন সব্বং ঞত্তিং ন জানাতি. ঞত্তিযা করণং ন জানাতীতি ঞত্তিকিচ্চং ন জানাতি, ওসারণাদীসু নৰসু ঠানেসু ঞত্তিকম্মং নাম হোতি, ঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মেসু ঞত্তিযা কম্মপ্পত্তো হুত্ৰা তিট্ঠতীতি ন জানাতি. ন পুব্বকুসলো হোতি ন অপরকুসলোতি পুব্বে কথেতব্বঞ্চ পচ্ছা কথেতব্বঞ্চ ন জানাতি, ঞত্তি নাম পুব্বে ঠপেতব্বা, পচ্ছা ন ঠপেতব্বাতিপি ন জানাতি. অকালঞ্ঞূ চ হোতীতি কালং ন জানাতি, অনজ্ঝিট্ঠো অযাচিতো ভাসতি, ঞত্তিকালম্পি ঞত্তিখেত্তম্পি ঞত্তিওকাসম্পি ন জানাতি.
মন্দত্তা মোমূহত্তাতি কেৰলং অঞ্ঞাণেন মোমূহভাৰেন ধুতঙ্গে আনিসংসং অজানিত্ৰা. পাপিচ্ছোতি তেন অরঞ্ঞৰাসেন পচ্চযলাভং পত্থযমানো. পৰিৰেকন্তি কাযচিত্তউপধিৰিৰেকং. ইদমত্থিতন্তি ইমায কল্যাণায পটিপত্তিযা অত্থো এতস্সাতি ইদমত্থি, ইদমত্থিনো ভাৰো ইদমত্থিতা; তং ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায ন অঞ্ঞং কিঞ্চি লোকামিসন্তি অত্থো.
উপোসথং ন জানাতীতি নৰৰিধং উপোসথং ন জানাতি. উপোসথকম্মন্তি অধম্মেনৰগ্গাদিভেদং চতুব্বিধং উপোসথকম্মং ন জানাতি. পাতিমোক্খন্তি দ্ৰে মাতিকা ন জানাতি. পাতিমোক্খুদ্দেসন্তি সব্বম্পি নৰৰিধং পাতিমোক্খুদ্দেসং ন জানাতি. পৰারণন্তি নৰৰিধং পৰারণং ন জানাতি. পৰারণাকম্মং উপোসথকম্মসদিসমেৰ.
অপাসাদিকপঞ্চকে – অপাসাদিকন্তি কাযদুচ্চরিতাদি অকুসলকম্মং ৰুচ্চতি. পাসাদিকন্তি কাযসুচরিতাদি কুসলকম্মং ৰুচ্চতি. অতিৰেলন্তি ৰেলং অতিক্কম্ম বহুতরং কালং কুলেসু অপ্পং ৰিহারেতি অত্থো. ওতারোতি কিলেসানং অন্তো ওতরণং. সংকিলিট্ঠন্তি দুট্ঠুল্লাপত্তিকাযসংসগ্গাদিভেদং. ৰিসুদ্ধিপঞ্চকেপৰারণাগ্গহণেন নৰৰিধাপি পৰারণা ৰেদিতব্বা. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
পঞ্চকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ছক্কৰারৰণ্ণনা
৩২৬. ছক্কেসু – ছ সামীচিযোতি ‘‘সো চ ভিক্খু অনব্ভিতো, তে চ ভিক্খূ গারয্হা, অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘যুঞ্জন্তাযস্মন্তো সকং, মা ৰো সকং ৰিনস্সাতি অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৰ ভেদনায ধারেতব্বোতি অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘ততো নীহরিত্ৰা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰিভজিতব্বং, অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘অঞ্ঞাতব্বং পরিপুচ্ছিতব্বং পরিপঞ্হিতব্বং, অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘যস্স ভৰিস্সতি সো হরিস্সতীতি অযং তত্থ সামীচী’’তি ইমা ভিক্খুপাতিমোক্খেযেৰ ছ সামীচিযো. ছ ছেদনকাতি পঞ্চকে ৰুত্তা পঞ্চ ভিক্খুনীনং উদকসাটিকায সদ্ধিং ছ. ছহাকারেহীতি অলজ্জিতা অঞ্ঞাণতা কুক্কুচ্চপকততা অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতা কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতা সতিসম্মোসাতি. তত্থ একরত্তছারত্তসত্তাহাতিক্কমাদীসু আপত্তিং সতিসম্মোসেন আপজ্জতি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ. ছ আনিসংসা ৰিনযধরেতি পঞ্চকে ৰুত্তা পঞ্চ তস্সাধেয্যো উপোসথোতি ইমিনা সদ্ধিং ছ.
ছ পরমানীতি ‘‘দসাহপরমং অতিরেকচীৰরং ধারেতব্বং, মাসপরমং তেন ভিক্খুনা তং চীৰরং নিক্খিপিতব্বং, সন্তরুত্তরপরমং তেন ভিক্খুনা ততো চীৰরং সাদিতব্বং, ছক্খত্তুপরমং তুণ্হীভূতেন উদ্দিস্স ঠাতব্বং, নৰং পন ভিক্খুনা সন্থতং কারাপেত্ৰা ছব্বস্সানি ধারেতব্বং ছব্বস্সপরমতা ধারেতব্বং, তিযোজনপরমং সহত্থা ধারেতব্বানি, দসাহপরমং অতিরেকপত্তো ধারেতব্বো, সত্তাহপরমং সন্নিধিকারকং পরিভুঞ্জিতব্বানি, ছারত্তপরমং তেন ভিক্খুনা তেন চীৰরেন ৰিপ্পৰসিতব্বং, চতুক্কংসপরমং, অড্ঢতেয্যকংসপরমং, দ্ৰঙ্গুলপব্বপরমং আদাতব্বং, অট্ঠঙ্গুলপরমং মঞ্চপটিপাদকং, অট্ঠঙ্গুলপরমং দন্তকট্ঠ’’ন্তি ইমানি চুদ্দস পরমানি. তত্থ পঠমানি ছ একং ছক্কং, ততো একং অপনেত্ৰা সেসেসু একেকং পক্খিপিত্ৰাতিআদিনা নযেন অঞ্ঞানিপি ছক্কানি কাতব্বানি.
ছ আপত্তিযোতি তীণি ছক্কানি অন্তরপেয্যালে ৰুত্তানি. ছ কম্মানীতি তজ্জনীয-নিযস্স-পব্বাজনীয-পটিসারণীযানি চত্তারি, আপত্তিযা অদস্সনে চ অপ্পটিকম্মে চ ৰুত্তদ্ৰযম্পি একং, পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে একন্তি ছ. নহানেতি ওরেনড্ঢমাসং নহানে; ৰিপ্পকতচীৰরাদিছক্কদ্ৰযং কথিনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
ছক্কৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সত্তকৰারৰণ্ণনা
৩২৭. সত্তকেসু – সত্ত সামীচিযোতি পুব্বে ৰুত্তেসু ছসু ‘‘সা চ ভিক্খুনী অনব্ভিতা, তা চ ভিক্খুনিযো গারয্হা, অযং তত্থ সামীচী’’তি ইমং পক্খিপিত্ৰা সত্ত ৰেদিতব্বা. সত্ত অধম্মিকা পটিঞ্ঞাতকরণাতি ‘‘ভিক্খু পারাজিকং অজ্ঝাপন্নো হোতি, পারাজিকেন চোদিযমানো ‘সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপন্নোম্হী’তি পটিজানাতি, তং সঙ্ঘো সঙ্ঘাদিসেসেন কারেতি, অধম্মিকং পটিঞ্ঞাতকরণ’’ন্তি এৰং সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. ধম্মিকাপি তত্থেৰ নিদ্দিট্ঠা. সত্তন্নং অনাপত্তি সত্তাহকরণীযেন গন্তুন্তি ৰস্সূপনাযিকক্খন্ধকে ৰুত্তং. সত্তানিসংসা ৰিনযধরেতি ‘‘তস্সাধেয্যো উপোসথো পৰারণা’’তি ইমেহি সদ্ধিং পঞ্চকে ৰুত্তা পঞ্চ সত্ত হোন্তি. সত্ত পরমানীতি ছক্কে ৰুত্তানিযেৰ সত্তকৰসেন যোজেতব্বানি. কতচীৰরন্তিআদীনি দ্ৰে সত্তকানি কথিনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি.
ভিক্খুস্স ন হোতি আপত্তি দট্ঠব্বা, ভিক্খুস্স হোতি আপত্তি দট্ঠব্বা, ভিক্খুস্স হোতি আপত্তি পটিকাতব্বাতি ইমানি তীণি সত্তকানি, দ্ৰে অধম্মিকানি, একং ধম্মিকং; তানি তীণিপি চম্পেয্যকে নিদ্দিট্ঠানি. অসদ্ধম্মাতি অসতং ধম্মা, অসন্তো ৰা ধম্মা; অসোভনা হীনা লামকাতি অত্থো. সদ্ধম্মাতি সতং বুদ্ধাদীনং ধম্মা; সন্তো ৰা ধম্মা সুন্দরা উত্তমাতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
সত্তকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অট্ঠকৰারৰণ্ণনা
৩২৮. অট্ঠকেসু – অট্ঠানিসংসেতি ‘‘ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং উপোসথং করিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা উপোসথং করিস্সাম, ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং পৰারেস্সাম, সঙ্ঘকম্মং করিস্সাম, আসনে নিসীদিস্সাম, যাগুপানে নিসীদিস্সাম, ভত্তগ্গে নিসীদিস্সাম, একচ্ছন্নে ৰসিস্সাম, যথাৰুড্ঢং অভিৰাদনং পচ্চুট্ঠানং অঞ্জলিকম্মং সামীচিকম্মং করিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা করিস্সামা’’তি এৰং কোসম্বকক্খন্ধকে ৰুত্তে আনিসংসে. দুতিযঅট্ঠকেপি এসেৰ নযো, তম্পি হি এৰমেৰ কোসম্বকক্খন্ধকে ৰুত্তং.
অট্ঠ যাৰততিযকাতি ভিক্খূনং তেরসকে চত্তারো, ভিক্খুনীনং সত্তরসকে ভিক্খূহি অসাধারণা চত্তারোতি অট্ঠ. অট্ঠহাকারেহি কুলানি দূসেতীতি কুলানি দূসেতি পুপ্ফেন ৰা ফলেন ৰা চুণ্ণেন ৰা মত্তিকায ৰা দন্তকট্ঠেন ৰা ৰেল়ুযা ৰা ৰেজ্জিকায ৰা জঙ্ঘপেসনিকেন ৰাতি ইমেহি অট্ঠহি. অট্ঠ মাতিকা চীৰরক্খন্ধকে, অপরা অট্ঠ কথিনক্খন্ধকে ৰুত্তা. অট্ঠহি অসদ্ধম্মেহীতি লাভেন অলাভেন যসেন অযসেন সক্কারেন অসক্কারেন পাপিচ্ছতায পাপমিত্ততায. অট্ঠ লোকধম্মা নাম লাভে সারাগো, অলাভে পটিৰিরোধো; এৰং যসে অযসে, পসংসায নিন্দায, সুখে সারাগো, দুক্খে পটিৰিরোধোতি. অট্ঠঙ্গিকো মুসাৰাদোতি ‘‘ৰিনিধায সঞ্ঞ’’ন্তি ইমিনা সদ্ধিং পাল়িযং আগতেহি সত্তহীতি অট্ঠহি অঙ্গেহি অট্ঠঙ্গিকো.
অট্ঠ উপোসথঙ্গানীতি –
‘‘পাণং ন হনে ন চাদিন্নমাদিযে,
মুসা ন ভাসে ন চ মজ্জপো সিযা;
অব্রহ্মচরিযা ৰিরমেয্য মেথুনা,
রত্তিং ন ভুঞ্জেয্য ৰিকালভোজনং.
‘‘মালং ন ধারে ন চ গন্ধমাচরে,
মঞ্চে ছমাযংৰ সযেথ সন্থতে;
এতঞ্হি অট্ঠঙ্গিকমাহুপোসথং,
বুদ্ধেন দুক্খন্তগুনা পকাসিত’’ন্তি. (অ. নি. ৩.৭১);
এৰং ৰুত্তানি অট্ঠ. অট্ঠ দূতেয্যঙ্গানীতি ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সোতা চ হোতি সাৰেতা চা’’তিআদিনা নযেন সঙ্ঘভেদকে ৰুত্তানি. তিত্থিযৰত্তানি মহাখন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি. অনতিরিত্তা চ অতিরিত্তা চ পৰারণাসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. অট্ঠন্নং পচ্চুট্ঠাতব্বন্তি ভত্তগ্গে ৰুড্ঢভিক্খুনীনং, আসনম্পি তাসংযেৰ দাতব্বং. উপাসিকাতি ৰিসাখা. অট্ঠানিসংসা ৰিনযধরেতি পঞ্চকে ৰুত্তেসু পঞ্চসু ‘‘তস্সাধেয্যো উপোসথো, পৰারণা, সঙ্ঘকম্ম’’ন্তি ইমে তযো পক্খিপিত্ৰা অট্ঠ ৰেদিতব্বা. অট্ঠ পরমানীতি পুব্বে ৰুত্তপরমানেৰ অট্ঠকৰসেন যোজেত্ৰা ৰেদিতব্বানি. অট্ঠসু ধম্মেসু সম্মা ৰত্তিতব্বন্তি ‘‘ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৰারণা ঠপেতব্বা’’তিআদিনা নযেন সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠেসু অট্ঠসু. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
অট্ঠকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নৰকৰারৰণ্ণনা
৩২৯. নৰকেসু – নৰ আঘাতৰত্থূনীতি ‘‘অনত্থং মে অচরী’’তিআদীনি নৰ. নৰ আঘাতপটিৰিনযাতি ‘‘অনত্থং মে অচরি, তং কুতেত্থ লব্ভাতি আঘাতং পটিৰিনেতী’’তিআদীনি নৰ. নৰ ৰিনীতৰত্থূনীতি নৰহি আঘাতৰত্থূহি আরতি ৰিরতি পটিৰিরতি সেতুঘাতো. নৰহি সঙ্ঘো ভিজ্জতীতি ‘‘নৰন্নং ৰা, উপালি, অতিরেকনৰন্নং ৰা সঙ্ঘরাজি চেৰ হোতি সঙ্ঘভেদো চা’’তি. নৰ পরমানীতি পুব্বে ৰুত্তপরমানেৰ নৰকৰসেন যোজেত্ৰা ৰেদিতব্বানি. নৰ তণ্হামূলকা নাম তণ্হং পটিচ্চ পরিযেসনা, পরিযেসনং পটিচ্চ লাভো, লাভং পটিচ্চ ৰিনিচ্ছযো, ৰিনিচ্ছযং পটিচ্চ ছন্দরাগো, ছন্দরাগং পটিচ্চ অজ্ঝোসানং, অজ্ঝোসানং পটিচ্চ পরিগ্গহো, পরিগ্গহং পটিচ্চ মচ্ছরিযং, মচ্ছরিযং পটিচ্চ আরক্খা, আরক্খাধিকরণং দণ্ডাদানসত্থাদানকলহৰিগ্গহৰিৰাদতুৰংতুৰংপেসুঞ্ঞমুসাৰাদা. নৰ ৰিধমানাতি ‘‘সেয্যস্স সেয্যোহমস্মী’’তিমানাদযো. নৰ চীৰরানীতি তিচীৰরন্তি ৰা ৰস্সিকসাটিকাতি ৰাতিআদিনা নযেন ৰুত্তানি. ন ৰিকপ্পেতব্বানীতি অধিট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৰিকপ্পেতব্বানি. নৰ অধম্মিকানি দানানীতি সঙ্ঘস্স পরিণতং অঞ্ঞসঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা পুগ্গলস্স ৰা পরিণামেতি, চেতিযস্স পরিণতং অঞ্ঞচেতিযস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা পুগ্গলস্স ৰা পরিণামেতি, পুগ্গলস্স পরিণতং অঞ্ঞপুগ্গলস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা পরিণামেতীতি এৰং ৰুত্তানি.
নৰ পটিগ্গহপরিভোগাতি এতেসংযেৰ দানানং পটিগ্গহা চ পরিভোগা চ. তীণি ধম্মিকানি দানানীতি সঙ্ঘস্স নিন্নং সঙ্ঘস্সেৰ দেতি, চেতিযস্স নিন্নং চেতিযস্সেৰ, পুগ্গলস্স নিন্নং পুগ্গলস্সেৰ দেতীতি ইমানি তীণি. পটিগ্গহপটিভোগাপি তেসংযেৰ পটিগ্গহা চ পরিভোগা চ. নৰ অধম্মিকা সঞ্ঞত্তিযোতি অধম্মৰাদিপুগ্গলো, অধম্মৰাদিসম্বহুলা, অধম্মৰাদিসঙ্ঘোতি এৰং তীণি তিকানি সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি. ধম্মিকা সঞ্ঞত্তিযোপি ধম্মৰাদী পুগ্গলোতিআদিনা নযেন তত্থেৰ নিদ্দিট্ঠা. অধম্মকম্মে দ্ৰে নৰকানি ওৰাদৰগ্গস্স পঠমসিক্খাপদনিদ্দেসে পাচিত্তিযৰসেন ৰুত্তানি. ধম্মকম্মে দ্ৰে নৰকানি তত্থেৰ দুক্কটৰসেন ৰুত্তানি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
নৰকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দসকৰারৰণ্ণনা
৩৩০. দসকেসু – দস আঘাতৰত্থূনীতি নৰকেসু ৰুত্তানি নৰ ‘‘অট্ঠানে ৰা পন আঘাতো জাযতী’’তি ইমিনা সদ্ধিং দস হোন্তি. আঘাতপটিৰিনযাপি তত্থ ৰুত্তা নৰ ‘‘অট্ঠানে ৰা পন আঘাতো জাযতি, তং কুতেত্থ লব্ভাতি আঘাতং পটিৰিনেতী’’তি ইমিনা সদ্ধিং দস ৰেদিতব্বা. দস ৰিনীতৰত্থূনীতি দসহি আঘাতৰত্থূহি ৰিরতিসঙ্খাতানি দস. দসৰত্থুকা মিচ্ছাদিট্ঠীতি ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিৰসেন ৰেদিতব্বা, ‘‘অত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিৰসেন সম্মাদিট্ঠি, ‘‘সস্সতো লোকো’’তিআদিনা ৰসেন পন অন্তগ্গাহিকা দিট্ঠি ৰেদিতব্বা. দস মিচ্ছত্তাতি মিচ্ছাদিট্ঠিআদযো মিচ্ছাৰিমুত্তিপরিযোসানা, ৰিপরীতা সম্মত্তা. সলাকগ্গাহা সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা.
দসহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বোতি ‘‘সীলৰা হোতী’’তিআদিনা নযেন সমথক্খন্ধকে ৰুত্তেহি দসহি. দস আদীনৰা রাজন্তেপুরপ্পৰেসনে রাজসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. দস দানৰত্থূনীতি অন্নং পানং ৰত্থং যানং মালা গন্ধং ৰিলেপনং সেয্যাৰসথং পদীপেয্যং. দস রতনানীতি মুত্তামণিৰেল়ুরিযাদীনি. দস পংসুকূলানীতি সোসানিকং, পাপণিকং, উন্দূরক্খাযিতং, উপচিকক্খাযিতং, অগ্গিদড্ঢং, গোখাযিতং, অজিকক্খাযিতং, থূপচীৰরং, আভিসেকিযং, ভতপটিযাভতন্তি এতেসু উপসম্পন্নেন উস্সুক্কং কাতব্বং. দস চীৰরধারণাতি ‘‘সব্বনীলকানি চীৰরানি ধারেন্তী’’তি ৰুত্তৰসেন দসাতি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. মহাঅট্ঠকথাযং পন ‘‘নৰসু কপ্পিযচীৰরেসু উদকসাটিকং ৰা সঙ্কচ্চিকং ৰা পক্খিপিত্ৰা দসা’’তি ৰুত্তং.
অৰন্দনীযপুগ্গলা সেনাসনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. দস অক্কোসৰত্থূনি ওমসৰাদে নিদ্দিট্ঠানি. দস আকারা পেসুঞ্ঞসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. দস সেনাসনানীতি মঞ্চো, পীঠং, ভিসি, বিম্বোহনং, চিমিলিকা, উত্তরত্থরণং, তট্টিকা, চম্মখণ্ডো, নিসীদনং, তিণসন্থারো, পণ্ণসন্থারোতি. দস ৰরানি যাচিংসূতি ৰিসাখা অট্ঠ, সুদ্ধোদনমহারাজা একং, জীৰকো একং. যাগুআনিসংসা চ অকপ্পিযমংসানি চ ভেসজ্জক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
দসকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
একাদসকৰারৰণ্ণনা
৩৩১. একাদসকেসু – একাদসাতি পণ্ডকাদযো একাদস. একাদস পাদুকাতি দস রতনমযা, একা কট্ঠপাদুকা. তিণপাদুকমুঞ্জপাদুকপব্বজপাদুকাদযো পন কট্ঠপাদুকসঙ্গহমেৰ গচ্ছন্তি. একাদস পত্তাতি তম্বলোহমযেন ৰা দারুমযেন ৰা সদ্ধিং দস রতনমযা. একাদস চীৰরানীতি সব্বনীলকাদীনি একাদস. যাৰততিযকাতি উক্খিত্তানুৰত্তিকা ভিক্খুনী, সঙ্ঘাদিসেসা অট্ঠ, অরিট্ঠো, চণ্ডকাল়ীতি. একাদস অন্তরাযিকা নাম ‘‘নসি অনিমিত্তা’’তি আদযো. একাদস চীৰরানি অধিট্ঠাতব্বানীতি তিচীৰরং, ৰস্সিকসাটিকা, নিসীদনং, পচ্চত্থরণং, কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদি, মুখপুঞ্ছনচোল়ং, পরিক্খারচোল়ং, উদকসাটিকা, সঙ্কচ্চিকাতি. ন ৰিকপ্পেতব্বানীতি এতানেৰ অধিট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৰিকপ্পেতব্বানি. গণ্ঠিকা চ ৰিধা চ সুত্তমযেন সদ্ধিং একাদস হোন্তি, তে সব্বে খুদ্দকক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. পথৰিযো পথৰিসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. নিস্সযপটিপস্সদ্ধিযো উপজ্ঝাযম্হা পঞ্চ, আচরিযম্হা ছ; এৰং একাদস. অৰন্দিযপুগ্গলা নগ্গেন সদ্ধিং একাদস, তে সব্বে সেনাসনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. একাদস পরমানি পুব্বে ৰুত্তেসু চুদ্দসসু একাদসকৰসেন যোজেত্ৰা ৰেদিতব্বানি. একাদস ৰরানীতি মহাপজাপতিযা যাচিতৰরেন সদ্ধিং পুব্বে ৰুত্তানি দস. একাদস সীমাদোসাতি ‘‘অতিখুদ্দকং সীমং সম্মন্নন্তী’’তিআদিনা নযেন কম্মৰগ্গে আগমিস্সন্তি.
অক্কোসকপরিভাসকে পুগ্গলে একাদসাদীনৰা নাম ‘‘যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অক্কোসকো পরিভাসকো অরিযূপৰাদী, সব্রহ্মচারীনং অট্ঠানমেতং অনৰকাসো যং সো একাদসন্নং ব্যসনানং অঞ্ঞতরং ব্যসনং ন নিগচ্ছেয্য. কতমেসং একাদসন্নং? অনধিগতং নাধিগচ্ছতি, অধিগতা পরিহাযতি, সদ্ধম্মস্স ন ৰোদাযন্তি, সদ্ধম্মেসু ৰা অধিমানিকো হোতি, অনভিরতো ৰা ব্রহ্মচরিযং চরতি, অঞ্ঞতরং ৰা সংকিলিট্ঠং আপত্তিং আপজ্জতি, সিক্খং ৰা পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি, গাল়্হং ৰা রোগাতঙ্কং ফুসতি, উম্মাদং ৰা পাপুণাতি চিত্তক্খেপং ৰা, সম্মূল়্হো কালং করোতি, কাযস্স ভেদা পরম্মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতী’’তি (অ. নি. ১১.৬). এত্থ চ সদ্ধম্মোতি বুদ্ধৰচনং অধিপ্পেতং.
আসেৰিতাযাতি আদিতো পট্ঠায সেৰিতায. ভাৰিতাযাতি নিপ্ফাদিতায ৰড্ঢিতায
ৰা. বহুলীকতাযাতি পুনপ্পুনং কতায. যানীকতাযাতি সুযুত্তযানসদিসায কতায. ৰত্থুকতাযাতি যথা পতিট্ঠা হোতি; এৰং কতায. অনুট্ঠিতাযাতি অনু অনু পৰত্তিতায; নিচ্চাধিট্ঠিতাযাতি অত্থো. পরিচিতাযাতি সমন্ততো চিতায; সব্বদিসাসু চিতায আচিতায ভাৰিতায অভিৰড্ঢিতাযাতি অত্থো. সুসমারদ্ধাযাতি সুট্ঠু সমারদ্ধায; ৰসীভাৰং উপনীতাযাতি অত্থো. ন পাপকং সুপিনন্তি পাপকমেৰ ন পস্সতি, ভদ্রকং পন ৰুড্ঢিকারণভূতং পস্সতি. দেৰতা রক্খন্তীতি আরক্খদেৰতা ধম্মিকং রক্খং পচ্চুপট্ঠাপেন্তি. তুৰটং চিত্তং সমাধিযতীতি খিপ্পং চিত্তং সমাধিযতি. উত্তরি অপ্পটিৰিজ্ঝন্তোতি মেত্তাঝানতো উত্তরিং অরহত্তং অসচ্ছিকরোন্তো সেখো ৰা পুথুজ্জনো ৰা হুত্ৰা কালং করোন্তো ব্রহ্মলোকূপগো হোতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
একাদসকৰারৰণ্ণনা পরিযোসানা
একুত্তরিকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.