সমুট্ঠানসীসৰণ্ণনা
২৫৭. তদনন্তরায পন সমুট্ঠানকথায অনত্তা ইতি নিচ্ছযাতি অনত্তা ইতি নিচ্ছিতা. সভাগধম্মানন্তি অনিচ্চাকারাদীহি সভাগানং সঙ্খতধম্মানং. নামমত্তং ন নাযতীতি নামমত্তম্পি ন পঞ্ঞাযতি. দুক্খহানিন্তি দুক্খঘাতনং. খন্ধকা যা চ মাতিকাতি খন্ধকা যা চ মাতিকাতি অত্থো. অযমেৰ ৰা পাঠো. সমুট্ঠানং নিযতো কতন্তি সমুট্ঠানং নিযতোকতং নিযতকতং; নিযতসমুট্ঠানন্তি অত্থো. এতেন ভূতারোচনচোরিৰুট্ঠাপনঅননুঞ্ঞাতসিক্খাপদত্তযস্স সঙ্গহো পচ্চেতব্বো. এতানেৰ হি তীণি সিক্খাপদানি নিযতসমুট্ঠানানি, অঞ্ঞেহি সদ্ধিং অসম্ভিন্নসমুট্ঠানানি.
সম্ভেদং নিদানঞ্চঞ্ঞন্তি অঞ্ঞম্পি সম্ভেদঞ্চ নিদানঞ্চ. তত্থ সম্ভেদৰচনেন সমুট্ঠানসম্ভেদস্স গহণং পচ্চেতব্বং, তানি হি তীণি সিক্খাপদানি ঠপেত্ৰা সেসানি সম্ভিন্নসমুট্ঠানানি. নিদানৰচনেন সিক্খাপদানং পঞ্ঞত্তিদেসসঙ্খাতং নিদানং পচ্চেতব্বং. সুত্তে দিস্সন্তি উপরীতি সিক্খাপদানং সমুট্ঠাননিযমো সম্ভেদো নিদানন্তি ইমানি তীণি সুত্তম্হি এৰ দিস্সন্তি; পঞ্ঞাযন্তীতি অত্থো. তত্থ ‘‘একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতি, কাযতো চ চিত্ততো চা’’তিআদিম্হি তাৰ পুরিমনযে সমুট্ঠাননিযমো চ সম্ভেদো চ দিস্সন্তি. ইতরং পন নিদানং নাম –
‘‘ৰেসালিযা রাজগহে, সাৰত্থিযা চ আল়ৰী;
কোসম্বিযা চ সক্কেসু, ভগ্গেসু চেৰ পঞ্ঞত্তা’’তি.
এৰং উপরি দিস্সতি, পরতো আগতে সুত্তে দিস্সতীতি ৰেদিতব্বং.
‘‘ৰিভঙ্গে দ্ৰীসূ’’তি গাথায অযমত্থো – যং সিক্খাপদং দ্ৰীসু ৰিভঙ্গেসু পঞ্ঞত্তং উপোসথদিৰসে ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ উদ্দিসন্তি, তস্স যথাঞাযং সমুট্ঠানং পৰক্খামি, তং মে সুণাথাতি.
সঞ্চরিত্তানুভাসনঞ্চাতি সঞ্চরিত্তঞ্চ সমনুভাসনঞ্চ. অতিরেকঞ্চ চীৰরন্তি অতিরেকচীৰরং; কথিনন্তি অত্থো. লোমানি পদসোধম্মোতি এল়কলোমানি চ পদসোধম্মো চ. ভূতং সংৰিধানেন চাতি ভূতারোচনঞ্চ সংৰিদহিত্ৰা অদ্ধানপ্পটিপজ্জনঞ্চ. থেয্যদেসনা চোরিং চাতি থেয্যসত্থো চ ছত্তপাণিস্স অগিলানস্স ধম্মদেসনা চ চোরিৰুট্ঠাপনঞ্চ. অননুঞ্ঞাতায তেরসাতি মাতাপিতুসামিকেহি অননুঞ্ঞাতায সদ্ধিং ইমানি তেরস সমুট্ঠানানি হোন্তি. সদিসা ইধ দিস্সরেতি ইধ উভতোৰিভঙ্গে এতেসু তেরসসু সমুট্ঠানসীসেসু একেকস্মিং অঞ্ঞানিপি সদিসানি সমুট্ঠানানি দিস্সন্তি.
পঠমপারাজিকসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৫৮. ইদানি তানি দস্সেতুং ‘‘মেথুনং সুক্কসংসগ্গো’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ মেথুনন্তি ইদং তাৰ পঠমপারাজিকং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. তত্থ সুক্কসংসগ্গোতি সুক্কৰিস্সট্ঠি চেৰ কাযসংসগ্গো চ. অনিযতা পঠমিকাতি পঠমং অনিযতসিক্খাপদং. পুব্বূপপরিপাচিতাতি ‘‘জানং পুব্বূপগতং ভিক্খু’’ন্তি সিক্খাপদঞ্চ ভিক্খুনিপরিপাচিতপিণ্ডপাতসিক্খাপদঞ্চ. রহো ভিক্খুনিযা সহাতি ভিক্খুনিযা সদ্ধিং রহো নিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ.
সভোজনে রহো দ্ৰে চাতি সভোজনে কুলে অনুপখজ্জনিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ দ্ৰে রহোনিসজ্জসিক্খাপদানি চ. অঙ্গুলি উদকে হসন্তি অঙ্গুলিপতোদকঞ্চ উদকে হসধম্মসিক্খাপদঞ্চ. পহারে উগ্গিরে চেৰাতি পহারদানসিক্খাপদঞ্চ তলসত্তিকউগ্গিরণসিক্খাপদঞ্চ. তেপঞ্ঞাসা চ সেখিযাতি পরিমণ্ডলনিৰাসনাদীনি খুদ্দকৰণ্ণনাৰসানে ৰুত্তানি তেপঞ্ঞাস সেখিযসিক্খাপদানি চ.
অধক্খগামাৰস্সুতাতি ভিক্খুনীনং অধক্খকসিক্খাপদঞ্চ গামন্তরগমনং অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স হত্থতো খাদনীযভোজনীযগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. তলমট্ঠঞ্চ সুদ্ধিকাতি তলঘাতকং জতুমট্ঠং উদকসুদ্ধিকাদিযনঞ্চ. ৰস্সংৰুট্ঠা চ ওৰাদন্তি ৰস্সংৰুট্ঠা ছপ্পঞ্চযোজনানি সিক্খাপদঞ্চ ওৰাদায অগমনসিক্খাপদঞ্চ. নানুবন্ধে পৰত্তিনিন্তি যা পন ভিক্খুনী ৰুট্ঠাপিতং পৰত্তিনিং দ্ৰে ৰস্সানি নানুবন্ধেয্যাতি ৰুত্তসিক্খাপদং.
ইমে সিক্খাতি ইমা সিক্খাযো; লিঙ্গৰিপরিযাযো কতো. কাযমানসিকা কতাতি কাযচিত্তসমুট্ঠানা কতা.
দুতিযপারাজিকসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৫৯. অদিন্নন্তি ইদং তাৰ অদিন্নাদানন্তি ৰা দুতিযপারাজিকন্তি ৰা একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানি. তত্থ ৰিগ্গহুত্তরীতি মনুস্সৰিগ্গহউত্তরিমনুস্সধম্মসিক্খাপদানি. দুট্ঠুল্লা অত্তকামিনন্তি দুট্ঠুল্লৰাচাঅত্তকামপারিচরিযসিক্খাপদানি. অমূলা অঞ্ঞভাগিযাতি দ্ৰে দুট্ঠদোসসিক্খাপদানি. অনিযতা দুতিযিকাতি দুতিযং অনিযতসিক্খাপদং.
অচ্ছিন্দে পরিণামনেতি সামং চীৰরং দত্ৰা অচ্ছিন্দনঞ্চ সঙ্ঘিকলাভস্স অত্তনো পরিণামনঞ্চ. মুসা ওমসপেসুণাতি মুসাৰাদো চ ওমসৰাদো চ ভিক্খুপেসুঞ্ঞঞ্চ. দুট্ঠুল্লা পথৰীখণেতি দুট্ঠুল্লাপত্তিআরোচনঞ্চ পথৰীখণঞ্চ. ভূতং অঞ্ঞায উজ্ঝাপেতি ভূতগামঅঞ্ঞৰাদকউজ্ঝাপনকসিক্খাপদানি.
নিক্কড্ঢনং সিঞ্চনঞ্চাতি ৰিহারতো নিক্কড্ঢনঞ্চ উদকেন তিণাদিসিঞ্চনঞ্চ. আমিসহেতু ভুত্তাৰীতি ‘‘আমিসহেতু ভিক্খুনিযো ওৰদন্তী’’তি সিক্খাপদঞ্চ, ভুত্তাৰিং অনতিরিত্তেন খাদনীযাদিনা পৰারণাসিক্খাপদঞ্চ. এহি অনাদরি ভিংসাতি ‘‘এহাৰুসো গামং ৰা’’তি সিক্খাপদঞ্চ, অনাদরিযঞ্চ ভিক্খুভিংসাপনকঞ্চ. অপনিধে চ জীৰিতন্তি পত্তাদীনং অপনিধানসিক্খাপদঞ্চ, সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতাৰোরোপনঞ্চ.
জানং সপ্পাণকং কম্মন্তি জানং সপ্পাণকউদকসিক্খাপদঞ্চ পুনকম্মায উক্কোটনঞ্চ. ঊনসংৰাসনাসনাতি ঊনৰীসতিৰস্সসিক্খাপদঞ্চ উক্খিত্তকেন সদ্ধিং সংৰাসসিক্খাপদঞ্চ নাসিতকসামণেরসম্ভোগসিক্খাপদঞ্চ. সহধম্মিকং ৰিলেখাতি সহধম্মিকং ৰুচ্চমানসিক্খাপদঞ্চ, ৰিলেখায সংৰত্তন্তীতি আগতসিক্খাপদঞ্চ. মোহো অমূলকেন চাতি মোহনকে পাচিত্তিযসিক্খাপদঞ্চ, অমূলকেন সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনসিক্খাপদঞ্চ.
কুক্কুচ্চং ধম্মিকং চীৰরং দত্ৰাতি কুক্কুচ্চউপদহনঞ্চ, ধম্মিকানং কম্মানং ছন্দং দত্ৰা খীযনঞ্চ, চীৰরং দত্ৰা খীযনঞ্চ. পরিণামেয্য পুগ্গলেতি সঙ্ঘিকং লাভং পুগ্গলস্স পরিণামনসিক্খাপদং. কিং তে অকালং অচ্ছিন্দেতি ‘‘কিং তে অয্যে এসো পুরিসপুগ্গলো করিস্সতী’’তি আগতসিক্খাপদঞ্চ, ‘‘অকালচীৰরং কালচীৰর’’ন্তি অধিট্ঠহিত্ৰা ভাজনসিক্খাপদঞ্চ, ভিক্খুনিযা সদ্ধিং চীৰরং পরিৰত্তেত্ৰা অচ্ছিন্দনসিক্খাপদঞ্চ. দুগ্গহী নিরযেন চাতি দুগ্গহিতেন দুপ্পধারিতেন পরং উজ্ঝাপনসিক্খাপদঞ্চ, নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপনসিক্খাপদঞ্চ.
গণং ৰিভঙ্গ দুব্বলন্তি ‘‘গণস্স চীৰরলাভং অন্তরাযং করেয্যা’’তি চ ‘‘ধম্মিকং চীৰরৰিভঙ্গং পটিবাহেয্যা’’তি চ ‘‘দুব্বলচীৰরপচ্চাসায চীৰরকালসমযং অতিক্কামেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদানি. কথিনা ফাসু পস্সযন্তি ‘‘ধম্মিকং কথিনুদ্ধারং পটিবাহেয্য, ভিক্খুনিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করেয্য, ভিক্খুনিযা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢেয্য ৰা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদানি. অক্কোসচণ্ডী মচ্ছরীতি ‘‘ভিক্খুং অক্কোসেয্য ৰা পরিভাসেয্য ৰা, চণ্ডিকতা গণং পরিভাসেয্য, কুলে মচ্ছরিনী অস্সা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদানি. গব্ভিনিঞ্চ পাযন্তিযাতি ‘‘গব্ভিনিং ৰুট্ঠাপেয্য, পাযন্তিং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদানি.
দ্ৰেৰস্সং সিক্খা সঙ্ঘেনাতি ‘‘দ্ৰে ৰস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং ৰুট্ঠাপেয্য, সিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং সঙ্ঘেন অসম্মতং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদানি. তযো চেৰ গিহীগতাতি ঊনদ্ৰাদসৰস্সং গিহিগতং, পরিপুণ্ণদ্ৰাদসৰস্সং গিহিগতং ‘‘দ্ৰে ৰস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং দ্ৰে ৰস্সানি সিক্খিতসিক্খং সঙ্ঘেন অসম্মত’’ন্তি ৰুত্তসিক্খাপদানি. কুমারিভূতা তিস্সোতি ‘‘ঊনৰীসতিৰস্সং কুমারিভূত’’ন্তিআদিনা নযেন ৰুত্তা তিস্সো. ঊনদ্ৰাদসসম্মতাতি ‘‘ঊনদ্ৰাদসৰস্সা ৰুট্ঠাপেয্য, পরিপুণ্ণদ্ৰাদসৰস্সা সঙ্ঘেন অসম্মতা ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
অলং তাৰ সোকাৰাসন্তি ‘‘অলং তাৰ তে অয্যে ৰুট্ঠাপিতেনা’’তি চ, ‘‘চণ্ডিং সোকাৰাসং সিক্খমানং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. ছন্দা অনুৰস্সা চ দ্ৰেতি ‘‘পারিৰাসিকছন্দদানেন সিক্খমানং ৰুট্ঠাপেয্য, অনুৰস্সং ৰুট্ঠাপেয্য, একং ৰস্সং দ্ৰে ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. সমুট্ঠানা তিকা কতাতি তিকসমুট্ঠানা কতা.
সঞ্চরিত্তসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬০. সঞ্চরী কুটি ৰিহারোতি সঞ্চরিত্তং সঞ্ঞাচিকায কুটিকরণং মহল্লকৰিহারকরণঞ্চ. ধোৰনঞ্চ পটিগ্গহোতি অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা পুরাণচীৰরধোৰাপনঞ্চ চীৰরপটিগ্গহণঞ্চ. ৰিঞ্ঞত্তুত্তরি অভিহট্ঠুন্তি অঞ্ঞাতকং গহপতিং চীৰরৰিঞ্ঞাপনং ততুত্তরিসাদিযনসিক্খাপদঞ্চ. উভিন্নং দূতকেন চাতি ‘‘চীৰরচেতাপন্নং উপক্খটং হোতী’’তি আগতসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ দূতেন চীৰরচেতাপন্নপহিতসিক্খাপদঞ্চ.
কোসিযা সুদ্ধদ্ৰেভাগা, ছব্বস্সানি নিসীদনন্তি ‘‘কোসিযমিস্সকং সন্থত’’ন্তিআদীনি পঞ্চ সিক্খাপদানি. রিঞ্চন্তি রূপিকা চেৰাতি ৰিভঙ্গে ‘‘রিঞ্চন্তি উদ্দেস’’ন্তি আগতং এল়কলোমধোৰাপনং রূপিযপ্পটিগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. উভো নানপ্পকারকাতি রূপিযসংৰোহারকযৰিক্কযসিক্খাপদদ্ৰযং.
ঊনবন্ধনৰস্সিকাতি ঊনপঞ্চবন্ধনপত্তসিক্খাপদঞ্চ ৰস্সিকসাটিকসিক্খাপদঞ্চ. সুত্তং ৰিকপ্পনেন চাতি সুত্তং ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা চীৰরৰাযাপনঞ্চ তন্তৰাযে উপসঙ্কমিত্ৰা চীৰরে ৰিকপ্পাপজ্জনঞ্চ. দ্ৰারদানসিব্বানি চাতি যাৰ দ্ৰারকোসা অগ্গল়ট্ঠপনায, ‘‘অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরং দদেয্য, চীৰরং সিব্বেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. পূৰপচ্চযজোতি চাতি পূৰেহি ৰা মন্থেহি ৰা অভিহট্ঠুং পৰারণাসিক্খাপদং চাতুমাসপচ্চযপ্পৰারণাজোতিসমাদহনসিক্খাপদানি চ.
রতনং সূচি মঞ্চো চ, তূলং নিসীদনকণ্ডু চ, ৰস্সিকা চ সুগতেনাতি রতনসিক্খাপদঞ্চেৰ সূচিঘরসিক্খাপদাদীনি চ সত্ত সিক্খাপদানি. ৰিঞ্ঞত্তি অঞ্ঞং চেতাপনা, দ্ৰে সঙ্ঘিকা মহাজনিকা, দ্ৰে পুগ্গললহুকা গরূতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেয্যা’’তিআদীনি নৰ সিক্খাপদানি. দ্ৰে ৰিঘাসা সাটিকা চাতি ‘‘উচ্চারং ৰা পস্সাৰং ৰা সঙ্কারং ৰা ৰিঘাসং ৰা তিরোকুট্টে ৰা তিরোপাকারে ৰা ছড্ডেয্য ৰা ছড্ডাপেয্য ৰা, হরিতে ছড্ডেয্য ৰা ছড্ডাপেয্য ৰা’’তি এৰং ৰুত্তানি দ্ৰে ৰিঘাসসিক্খাপদানি চ উদকসাটিকাসিক্খাপদঞ্চ. সমণচীৰরেন চাতি ‘‘সমণচীৰরং দদেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৰুত্তং.
সমনুভাসনাসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬১. ভেদানুৰত্তদুব্বচদূসদুট্ঠুল্লদিট্ঠি চাতি সঙ্ঘভেদানুৰত্তকদুব্বচকুলদূসকদুট্ঠুল্লপ্পটিচ্ছাদনদিট্ঠিঅপ্পটিনিস্সজ্জনসিক্খাপদানি. ছন্দং উজ্জগ্ঘিকা দ্ৰে চাতি ছন্দং অদত্ৰা গমনসিক্খাপদং উজ্জগ্ঘিকায অন্তরঘরে গমননিসীদনসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. দ্ৰে চ সদ্দাতি ‘‘অপ্পসদ্দো অন্তরঘরে গমিস্সামি, নিসীদিস্সামী’’তি সিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. ন ব্যাহরেতি ‘‘ন সকবল়েন মুখেন ব্যাহরিস্সামী’’তি সিক্খাপদং.
ছমা নীচাসনে ঠানং, পচ্ছতো উপ্পথেন চাতি ছমাযং নিসীদিত্ৰা, নীচে আসনে নিসীদিত্ৰা; ঠিতেন নিসিন্নস্স, পচ্ছতো গচ্ছন্তেন পুরতো গচ্ছন্তস্স, উপ্পথেন গচ্ছন্তেন পথেন গচ্ছন্তস্স ধম্মদেসনাসিক্খাপদানি. ৰজ্জানুৰত্তিগহণাতি ৰজ্জপ্পটিচ্ছাদন, উক্খিত্তানুৰত্তক, হত্থগ্গহণাদিসঙ্খাতানি তীণি পারাজিকানি. ওসারে পচ্চাচিক্খনাতি ‘‘অনপলোকেত্ৰা কারকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসারেয্যা’’তি চ ‘‘বুদ্ধং পচ্চক্খামী’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
কিস্মিং সংসট্ঠা দ্ৰে ৰধীতি ‘‘কিস্মিঞ্চিদেৰ অধিকরণে পচ্চাকতা’’তি চ ‘‘ভিক্খুনিযো পনেৰ সংসট্ঠা ৰিহরন্তী’’তি চ ‘‘যা পন ভিক্খুনী এৰং ৰদেয্য সংসট্ঠাৰ অয্যে তুম্হে ৰিহরথা’’তি চ ‘‘অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদানি. ৰিসিব্বে দুক্খিতায চাতি ‘‘ভিক্খুনিযা চীৰরং ৰিসিব্বেত্ৰা ৰা ৰিসিব্বাপেত্ৰা ৰা’’তি চ ‘‘দুক্খিতং সহজীৰিনি’’ন্তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. পুন সংসট্ঠা ন ৰূপসমেতি ‘‘সংসট্ঠা ৰিহরেয্য গহপতিনা ৰা গহপতিপুত্তেন ৰা’’তি এৰং পুন ৰুত্তসংসট্ঠসিক্খাপদঞ্চ ‘‘এহয্যে, ইমং অধিকরণং ৰূপসমেহী’’তি ৰুচ্চমানা, ‘‘সাধূ’’তি পটিস্সুণিত্ৰা ‘‘সা পচ্ছা অনন্তরাযিকিনী নেৰ ৰূপসম্মেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. আরামঞ্চ পৰারণাতি ‘‘জানং সভিক্খুকং আরামং অনাপুচ্ছা পৰিসেয্যা’’তি চ ‘‘উভতোসঙ্ঘে তীহি ঠানেহি ন পৰারেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
অন্ৰদ্ধং সহজীৰিনিং দ্ৰেতি ‘‘অন্ৰদ্ধমাসং ভিক্খুনিযা ভিক্খুসঙ্ঘতো দ্ৰে ধম্মা পচ্চাসীসিতব্বা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ, ‘‘সহজীৰিনিং ৰুট্ঠাপেত্ৰা দ্ৰে ৰস্সানি নেৰ অনুগ্গণ্হেয্য, সহজীৰিনিং ৰুট্ঠাপেত্ৰা নেৰ ৰূপকাসেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. চীৰরং অনুবন্ধনাতি ‘‘সচে মে ত্ৰং, অয্যে, চীৰরং দস্সসি, এৰাহং তং ৰুট্ঠাপেস্সামী’’তি চ ‘‘সচে মং ত্ৰং, অয্যে, দ্ৰে ৰস্সানি অনুবন্ধিস্সসি, এৰাহং তং ৰুট্ঠাপেস্সামী’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
কথিনসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬২. উব্ভতং কথিনং তীণীতি ‘‘নিট্ঠিতচীৰরস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে’’তি ৰুত্তানি আদিতোৰ তীণি সিক্খাপদানি. পঠমং পত্তভেসজ্জন্তি ‘‘দসাহপরমং অতিরেকপত্তো’’তি ৰুত্তং পঠমপত্তসিক্খাপদঞ্চ ‘‘পটিসাযনীযানি ভেসজ্জানী’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অচ্চেকঞ্চাপি সাসঙ্কন্তি অচ্চেকচীৰরসিক্খাপদঞ্চ তদনন্তরমেৰ সাসঙ্কসিক্খাপদঞ্চ. পক্কমন্তেন ৰা দুৰেতি ‘‘তং পক্কমন্তো নেৰ উদ্ধরেয্যা’’তি ভূতগামৰগ্গে ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
উপস্সযং পরম্পরাতি ‘‘ভিক্খুনুপস্সযং গন্ত্ৰা ভিক্খুনিযো ওৰদেয্যা’’তি চ ‘‘পরম্পরভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. অনতিরিত্তং নিমন্তনাতি ‘‘অনতিরিত্তং খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা’’তি চ ‘‘নিমন্তিতো সভত্তো সমানো’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. ৰিকপ্পং রঞ্ঞো ৰিকালেতি ‘‘সামং চীৰরং ৰিকপ্পেত্ৰা’’তি চ ‘‘রঞ্ঞো খত্তিযস্সা’’তি চ ‘‘ৰিকালে গামং পৰিসেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. ৰোসাসারঞ্ঞকেন চাতি ‘‘ৰোসাসমানরূপা ঠিতা’’তি চ ‘‘তথারূপেসু আরঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু পুব্বে অপ্পটিসংৰিদিত’’ন্তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
উস্সযা সন্নিচযঞ্চাতি ‘‘উস্সযৰাদিকা’’তি চ ‘‘পত্তসন্নিচযং করেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. পুরে পচ্ছা ৰিকালে চাতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা’’তি চ, ‘‘পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা’’তি চ, ‘‘ৰিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. পঞ্চাহিকা সঙ্কমনীতি ‘‘পঞ্চাহিকা সঙ্ঘাটিচারং অতিক্কমেয্যা’’তি চ ‘‘চীৰরসঙ্কমনীযং ধারেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. দ্ৰেপি আৰসথেন চাতি ‘‘আৰসথচীৰরং অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জেয্য, আৰসথং অনিস্সজ্জিত্ৰা চারিকং পক্কমেয্যা’’তি চ এৰং আৰসথেন সদ্ধিং ৰুত্তসিক্খাপদানি চ দ্ৰে.
পসাখে আসনে চেৰাতি ‘‘পসাখে জাতং গণ্ডং ৰা’’তি চ ‘‘ভিক্খুস্স পুরতো অনাপুচ্ছা আসনে নিসীদেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
এল়কলোমসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৩. এল়কলোমা দ্ৰে সেয্যাতি এল়কলোমসিক্খাপদঞ্চেৰ দ্ৰে চ সহসেয্যসিক্খাপদানি. আহচ্চ পিণ্ডভোজনন্তি আহচ্চপাদকসিক্খাপদঞ্চ আৰসথপিণ্ডভোজনসিক্খাপদঞ্চ. গণৰিকালসন্নিধীতি গণভোজনৰিকালভোজনসন্নিধিকারকসিক্খাপদত্তযং. দন্তপোনেন চেলকাতি দন্তপোনসিক্খাপদঞ্চ অচেলকসিক্খাপদঞ্চ. উয্যুত্তং সেনং উয্যোধীতি ‘‘উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছেয্য, সেনায ৰসেয্য, উয্যোধিকং ৰা…পে… অনীকদস্সনং ৰা গচ্ছেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. সুরা ওরেন ন্হাযনাতি সুরাপানসিক্খাপদঞ্চ ওরেনদ্ধমাসনহানসিক্খাপদঞ্চ. দুব্বণ্ণে দ্ৰে দেসনিকাতি ‘‘তিণ্ণং দুব্বণ্ণকরণান’’ন্তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ ৰুত্তাৰসেসপাটিদেসনীযদ্ৰযঞ্চ. লসুণুপতিট্ঠে নচ্চনাতি লসুণসিক্খাপদং, ‘‘ভিক্খুস্স ভুঞ্জন্তস্স পানীযেন ৰা ৰিধূপনেন ৰা উপতিট্ঠেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদং, ‘‘নচ্চং ৰা গীতং ৰা ৰাদিতং ৰা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ইতো পরং পাল়িং ৰিরজ্ঝিত্ৰা লিখন্তি. যথা পন অত্থং ৰণ্ণযিস্সাম; এৰমেত্থ অনুক্কমো ৰেদিতব্বো.
ন্হানমত্থরণং সেয্যাতি ‘‘নগ্গা নহাযেয্য, একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেয্যুং, একমঞ্চে তুৰট্টেয্যু’’ন্তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. অন্তোরট্ঠে তথা বহীতি ‘‘অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে, তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে’’তি ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. অন্তোৰস্সং চিত্তাগারন্তি ‘‘অন্তোৰস্সং চারিকং পক্কমেয্য, রাজাগারং ৰা চিত্তাগারং ৰা…পে… পোক্খরণিং ৰা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. আসন্দিং সুত্তকন্তনাতি ‘‘আসন্দিং ৰা পল্লঙ্কং ৰা পরিভুঞ্জেয্য, সুত্তং কন্তেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং.
ৰেয্যাৰচ্চং সহত্থা চাতি ‘‘গিহিৰেয্যাৰচ্চং করেয্য, অগারিকস্স ৰা পরিব্বাজকস্স ৰা পরিব্বাজিকায ৰা সহত্থা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা দদেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. অভিক্খুকাৰাসেন চাতি ‘‘অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৰুত্তং. ছত্তং যানঞ্চ সঙ্ঘাণিন্তি ‘‘ছত্তুপাহনং ধারেয্য, যানেন যাযেয্য, সঙ্ঘাণিং ধারেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. অলঙ্কারগন্ধৰাসিতন্তি ‘‘ইত্থালঙ্কারং ধারেয্য, গন্ধচুণ্ণকেন নহাযেয্য, ৰাসিতকেন পিঞ্ঞাকেন নহাযেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. ভিক্খুনীতিআদিনা ‘‘ভিক্খুনিযা উম্মদ্দাপেয্যা’’তিআদীনি চত্তারি সিক্খাপদানি ৰুত্তানি. অসঙ্কচ্চিকা আপত্তীতি ‘‘অসঙ্কচ্চিকা গামং পৰিসেয্য পাচিত্তিয’’ন্তি এৰং ৰুত্তআপত্তি চ. চত্তারীসা চতুত্তরীতি এতানি সব্বানিপি চতুচত্তালীস সিক্খাপদানি ৰুত্তানি.
কাযেন ন ৰাচাচিত্তেন, কাযচিত্তেন ন ৰাচতোতি কাযেন চেৰ কাযচিত্তেন চ সমুট্ঠহন্তি; ন ৰাচাচিত্তেন ন ৰাচতোতি অত্থো. দ্ৰিসমুট্ঠানিকা সব্বে, সমা এল়কলোমিকাতি ইদং উত্তানত্থমেৰ.
পদসোধম্মসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৪. পদঞ্ঞত্র অসম্মতাতি ‘‘পদসো ধম্মং, মাতুগামস্স উত্তরিছপ্পঞ্চৰাচাহি ধম্মং দেসেয্য, অঞ্ঞত্র ৰিঞ্ঞুনা পুরিসৰিগ্গহেন, অসম্মতো ভিক্খুনিযো ওৰদেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. তথা অত্থঙ্গতেন চাতি ‘‘অত্থঙ্গতে সূরিযে ওৰদেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৰুত্তং. তিরচ্ছানৰিজ্জা দ্ৰেতি ‘‘তিরচ্ছানৰিজ্জং পরিযাপুণেয্য, ৰাচেয্যা’’তি এৰং ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযং. অনোকাসো চ পুচ্ছনাতি ‘‘অনোকাসকতং ভিক্খুং পঞ্হং পুচ্ছেয্যা’’তি ইদমেতং সন্ধায ৰুত্তং.
অদ্ধানসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৫. অদ্ধাননাৰং পণীতন্তি ‘‘ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৰিধায একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জেয্য, একং নাৰং অভিরুহেয্য, পণীতভোজনানি অগিলানো অত্তনো অত্থায ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. মাতুগামেন সংহরেতি মাতুগামেন সদ্ধিং সংৰিধায গমনঞ্চ ‘‘সম্বাধে লোমং সংহরাপেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ধঞ্ঞং নিমন্তিতা চেৰাতি ‘‘ধঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ৰা’’তি চ ‘‘নিমন্তিতা ৰা পৰারিতা ৰা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অট্ঠ চাতি ভিক্খুনীনং ৰুত্তা অট্ঠ পাটিদেসনীযা ৰা.
থেয্যসত্থসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৬. থেয্যসত্থং উপস্সুতীতি থেয্যসত্থেন সদ্ধিং সংৰিধায একদ্ধানমগ্গগমনঞ্চ উপস্সুতিতিট্ঠনঞ্চ. সূপৰিঞ্ঞাপনেন চাতি ইদং সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিং সন্ধায ৰুত্তং. রত্তিছন্নঞ্চ ওকাসন্তি ‘‘রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে, পটিচ্ছন্নে ওকাসে, অজ্ঝোকাসে পুরিসেন সদ্ধি’’ন্তি এৰং ৰুত্তসিক্খাপদত্তযং. ব্যূহেন সত্তমাতি ইদং তদনন্তরমেৰ ‘‘রথিকায ৰা ব্যূহে ৰা সিঙ্ঘাটকে ৰা পুরিসেন সদ্ধি’’ন্তি আগতসিক্খাপদং সন্ধায ৰুত্তং.
ধম্মদেসনাসমুট্ঠানৰণ্ণনা
২৬৭. ধম্মদেসনাসমুট্ঠানানি একাদস উত্তানানেৰ. এৰং তাৰ সম্ভিন্নসমুট্ঠানং ৰেদিতব্বং. নিযতসমুট্ঠানং পন তিৰিধং, তং একেকস্সেৰ সিক্খাপদস্স হোতি, তং ৰিসুংযেৰ দস্সেতুং ‘‘ভূতং কাযেন জাযতী’’তিআদি ৰুত্তং, তং উত্তানমেৰ. নেত্তিধম্মানুলোমিকন্তি ৰিনযপাল়িধম্মস্স অনুলোমন্তি.
সমুট্ঠানসীসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.