(১) কাযিকাদিআপত্তিৰণ্ণনা
৪৭৪. ‘‘কতি আপত্তিযো কাযিকা’’তিআদিগাথানং ৰিস্সজ্জনে ছ আপত্তিযো কাযিকাতি অন্তরপেয্যালে চতুত্থেন আপত্তিসমুট্ঠানেন ছ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু মেথুনং ধম্মং পটিসেৰতি, আপত্তি পারাজিকস্সা’’তিআদিনা নযেন ৰুত্তাপত্তিযো. কাযদ্ৰারে সমুট্ঠিতত্তা হি এতা কাযিকাতি ৰুচ্চন্তি. ছ ৰাচসিকাতি তস্মিংযেৰ অন্তরপেয্যালে পঞ্চমেন আপত্তিসমুট্ঠানেন ছ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো’’তিআদিনা নযেন ৰুত্তাপত্তিযো. ছাদেন্তস্স তিস্সোতি ৰজ্জপটিচ্ছাদিকায ভিক্খুনিযা পারাজিকং, ভিক্খুস্স সঙ্ঘাদিসেসপটিচ্ছাদনে পাচিত্তিযং, অত্তনো দুট্ঠুল্লাপত্তিপটিচ্ছাদনে দুক্কটং. পঞ্চ সংসগ্গপচ্চযাতি ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গে পারাজিকং, ভিক্খুনো সঙ্ঘাদিসেসো, কাযেন কাযপটিবদ্ধে থুল্লচ্চযং, নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধে দুক্কটং, অঙ্গুলিপতোদকে পাচিত্তিযন্তি ইমা কাযসংসগ্গপচ্চযা পঞ্চাপত্তিযো.
অরুণুগ্গে তিস্সোতি একরত্তছারত্তসত্তাহদসাহমাসাতিক্কমৰসেন নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, ভিক্খুনিযা রত্তিৰিপ্পৰাসে সঙ্ঘাদিসেসো, ‘‘পঠমম্পি যামং ছাদেতি, দুতিযম্পি ততিযম্পি যামং ছাদেতি, উদ্ধস্তে অরুণে ছন্না হোতি আপত্তি, যো ছাদেতি সো দুক্কটং দেসাপেতব্বো’’তি ইমা অরুণুগ্গে তিস্সো আপত্তিযো আপজ্জতি. দ্ৰে যাৰততিযকাতি একাদস যাৰততিযকা নাম, পঞ্ঞত্তিৰসেন পন দ্ৰে হোন্তি ভিক্খূনং যাৰততিযকা ভিক্খুনীনং যাৰততিযকাতি. একেত্থ অট্ঠৰত্থুকাতি ভিক্খুনীনংযেৰ একা এত্থ ইমস্মিং সাসনে অট্ঠৰত্থুকা নাম. একেন সব্বসঙ্গহোতি ‘‘যস্স সিযা আপত্তি, সো আৰিকরেয্যা’’তি ইমিনা একেন নিদানুদ্দেসেন সব্বসিক্খাপদানঞ্চ সব্বপাতিমোক্খুদ্দেসানঞ্চ সঙ্গহো হোতি.
ৰিনযস্স দ্ৰে মূলানীতি কাযো চেৰ ৰাচা চ. গরুকা দ্ৰে ৰুত্তাতি পারাজিকসঙ্ঘাদিসেসা. দ্ৰে দুট্ঠুল্লচ্ছাদনাতি ৰজ্জপটিচ্ছাদিকায পারাজিকং সঙ্ঘাদিসেসং পটিচ্ছাদকস্স পাচিত্তিযন্তি ইমা দ্ৰে দুট্ঠুল্লচ্ছাদনাপত্তিযো নাম.
গামন্তরে চতস্সোতি ‘‘ভিক্খু ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৰিদহতি, দুক্কটং; অঞ্ঞস্স গামস্স উপচারং ওক্কমতি, পাচিত্তিযং; ভিক্খুনিযা গামন্তরং গচ্ছন্তিযা পরিক্খিত্তে গামে পঠমপাদে থুল্লচ্চযং, দুতিযপাদে সঙ্ঘাদিসেসো; অপরিক্খিত্তস্স পঠমপাদে উপচারোক্কমনে থুল্লচ্চযং, দুতিযপাদে সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ইমা গামন্তরে দুক্কটপাচিত্তিযথুল্লচ্চযসঙ্ঘআদিসেসৰসেন চতস্সো আপত্তিযো. চতস্সো নদিপারপচ্চযাতি ‘‘ভিক্খু ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৰিদহতি, দুক্কটং; নাৰং অভিরুহতি, পাচিত্তিযং; ভিক্খুনিযা নদিপারং গচ্ছন্তিযা উত্তরণকালে পঠমপাদে থুল্লচ্চযং, দুতিযপাদে সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ইমা চতস্সো. একমংসে থুল্লচ্চযন্তি মনুস্সমংসে. নৰমংসেসু দুক্কটন্তি সেসঅকপ্পিযমংসেসু.
দ্ৰে ৰাচসিকা রত্তিন্তি ভিক্খুনী রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে পুরিসেন সদ্ধিং হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, পাচিত্তিযং; হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা ঠিতা সল্লপতি, দুক্কটং. দ্ৰে ৰাচসিকা দিৰাতি ভিক্খুনী দিৰা পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুরিসেন সদ্ধিং হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, পাচিত্তিযং; হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা সল্লপতি, দুক্কটং. দদমানস্স তিস্সোতি মরণাধিপ্পাযো মনুস্সস্স ৰিসং দেতি, সো চে তেন মরতি, পারাজিকং; যক্খপেতানং দেতি, তে চে মরন্তি, থুল্লচ্চযং; তিরচ্ছানগতস্স দেতি, সো চে মরতি, পাচিত্তিযং; অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরদানে পাচিত্তিযন্তি এৰং দদমানস্স তিস্সো আপত্তিযো. চত্তারো চ পটিগ্গহেতি হত্থগ্গাহ-ৰেণিগ্গাহেসু সঙ্ঘাদিসেসো, মুখেন অঙ্গজাতগ্গহণে পারাজিকং, অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরপটিগ্গহণে নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, অৰস্সুতায অৰস্সুতস্স হত্থতো খাদনীযং ভোজনীযং পটিগ্গণ্হন্তিযা থুল্লচ্চযং; এৰং পটিগ্গহে চত্তারো আপত্তিক্খন্ধা হোন্তি.