কথিনভেদং

কথিনঅত্থতাদিৰণ্ণনা

৪০৩. কথিনে – অট্ঠ মাতিকাতি খন্ধকে ৰুত্তা পক্কমনন্তিকাদিকা অট্ঠ. পলিবোধানিসংসাপি পুব্বে ৰুত্তা এৰ.

৪০৪. পযোগস্সাতি চীৰরধোৰনাদিনো সত্তৰিধস্স পুব্বকরণস্সত্থায যো উদকাহরণাদিকো পযোগো কযিরতি, তস্স পযোগস্স. কতমে ধম্মা অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযোতি অনাগতৰসেন অনন্তরা হুত্ৰা কতমে ধম্মা পচ্চযা হোন্তীতি অত্থো. সমনন্তরপচ্চযেনাতি সুট্ঠু অনন্তরপচ্চযেন, অনন্তরপচ্চযমেৰ আসন্নতরং কত্ৰা পুচ্ছতি. নিস্সযপচ্চযেনাতি উপ্পজ্জমানস্স পযোগস্স নিস্সযং আধারভাৰং উপগতা ৰিয হুত্ৰা কতমে ধম্মা পচ্চযা হোন্তীতি অত্থো. উপনিস্সযপচ্চযেনাতি উপেতেন নিস্সযপচ্চযেন; নিস্সযপচ্চযমেৰ উপগততরং কত্ৰা পুচ্ছতি. পুরেজাতপচ্চযেনাতি ইমিনা পঠমং উপ্পন্নস্স পচ্চযভাৰং পুচ্ছতি. পচ্ছাজাতপচ্চযেনাতি ইমিনা পচ্ছা উপ্পজ্জনকস্স পচ্চযভাৰং পুচ্ছতি. সহজাতপচ্চযেনাতি ইমিনা অপুব্বং অচরিমং উপ্পজ্জমানানং পচ্চযভাৰং পুচ্ছতি. পুব্বকরণস্সাতি ধোৰনাদিনো পুব্বকরণস্স. পচ্চুদ্ধারস্সাতি পুরাণসঙ্ঘাটিআদীনং পচ্চুদ্ধরণস্স. অধিট্ঠানস্সাতি কথিনচীৰরাধিট্ঠানস্স. অত্থারস্সাতি কথিনত্থারস্স. মাতিকানঞ্চ পলিবোধানঞ্চাতি অট্ঠন্নং মাতিকানং দ্ৰিন্নঞ্চ পলিবোধানং. ৰত্থুস্সাতি সঙ্ঘাটিআদিনো কথিনৰত্থুস্স; সেসং ৰুত্তনযমেৰ.

এৰং যঞ্চ লব্ভতি যঞ্চ ন লব্ভতি, সব্বং পুচ্ছিত্ৰা ইদানি যং যস্স লব্ভতি, তদেৰ দস্সেন্তো পুব্বকরণং পযোগস্সাতিআদিনা নযেন ৰিস্সজ্জনমাহ. তস্সত্থো – যং ৰুত্তং ‘‘পযোগস্স কতমে ধম্মা’’তিআদি, তত্থ ৰুচ্চতে, পুব্বকরণং পযোগস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সমনন্তরনিস্সযউপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. পযোগস্স হি সত্তৰিধম্পি পুব্বকরণং যস্মা তেন পযোগেন নিপ্ফাদেতব্বস্স পুব্বকরণস্সত্থায সো পযোগো কযিরতি, তস্মা ইমেহি চতূহি পচ্চযেহি পচ্চযো হোতি. পুরেজাতপচ্চযে পনেস উদ্দিট্ঠধম্মেসু একধম্মম্পি ন লভতি, অঞ্ঞদত্থু পুব্বকরণস্স সযং পুরেজাতপচ্চযো হোতি, পযোগে সতি পুব্বকরণস্স নিপ্ফজ্জনতো. তেন ৰুত্তং – ‘‘পযোগো পুব্বকরণস্স পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. পচ্ছাজাতপচ্চযং পন লভতি, তেন ৰুত্তং – ‘‘পুব্বকরণং পযোগস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. পচ্ছা উপ্পজ্জনকস্স হি পুব্বকরণস্স অত্থায সো পযোগো কযিরতি. সহজাতপচ্চযং পন মাতিকাপলিবোধানিসংসসঙ্খাতে পন্নরস ধম্মে ঠপেত্ৰা অঞ্ঞো পযোগাদীসু একোপি ধম্মো ন লভতি, তে এৰ হি পন্নরস ধম্মা সহ কথিনত্থারেন একতো নিপ্ফজ্জন্তীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং সহজাতপচ্চযা হোন্তি. তেন ৰুত্তং – ‘‘পন্নরস ধম্মা সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. এতেনুপাযেন সব্বপদৰিস্সজ্জনানি ৰেদিতব্বানি.

পুব্বকরণনিদানাদিৰিভাগৰণ্ণনা

৪০৫. পুব্বকরণং কিংনিদানন্তিআদিপুচ্ছাৰিস্সজ্জনং উত্তানমেৰ.

৪০৬-৭. ‘‘পযোগো কিংনিদানো’’তিআদীসু পুচ্ছাদ্ৰযৰিস্সজ্জনেসু হেতুনিদানো পচ্চযনিদানোতি এত্থ ছ চীৰরানি হেতু চেৰ পচ্চযো চাতি ৰেদিতব্বানি. পুব্বপযোগাদীনঞ্হি সব্বেসং তানিযেৰ হেতু, তানি পচ্চযো. ন হি ছব্বিধে চীৰরে অসতি পযোগো অত্থি, ন পুব্বকরণাদীনি, তস্মা ‘‘পযোগো হেতুনিদানো’’তিআদি ৰুত্তং.

৪০৮. সঙ্গহৰারে – ৰচীভেদেনাতি ‘‘ইমায সঙ্ঘাটিযা, ইমিনা উত্তরাসঙ্গেন, ইমিনা অন্তরৰাসকেন কথিনং অত্থরামী’’তি এতেন ৰচীভেদেন. কতিমূলাদিপুচ্ছাৰিস্সজ্জনে – কিরিযা মজ্ঝেতি পচ্চুদ্ধারো চেৰ অধিট্ঠানঞ্চ.

৪১১. ৰত্থুৰিপন্নং হোতীতি অকপ্পিযদুস্সং হোতি. কালৰিপন্নং নাম অজ্জ দাযকেহি দিন্নং স্ৰে সঙ্ঘো কথিনত্থারকস্স দেতি. করণৰিপন্নং নাম তদহেৰ ছিন্দিত্ৰা অকতং.

কথিনাদিজানিতব্বৰিভাগৰণ্ণনা

৪১২. কথিনং জানিতব্বন্তিআদিপুচ্ছায ৰিস্সজ্জনে – তেসঞ্ঞেৰ ধম্মানন্তি যেসু রূপাদিধম্মেসু সতি কথিনং নাম হোতি, তেসং সমোধানং মিস্সীভাৰো. নামং নামকম্মন্তিআদিনা পন ‘‘কথিন’’ন্তি ইদং বহূসু ধম্মেসু নামমত্তং, ন পরমত্থতো একো ধম্মো অত্থীতি দস্সেতি.

চতুৰীসতিযা আকারেহীতি ‘‘ন উল্লিখিতমত্তেনা’’তিআদীহি পুব্বে ৰুত্তকারণেহি. সত্তরসহি আকারেহীতি ‘‘অহতেন অত্থতং হোতি কথিন’’ন্তিআদীহি পুব্বে ৰুত্তকারণেহি. নিমিত্তকম্মাদীসু যং ৰত্তব্বং সব্বং কথিনক্খন্ধকৰণ্ণনাযং ৰুত্তং.

৪১৬. একুপ্পাদা একনিরোধাতি উপ্পজ্জমানাপি একতো উপ্পজ্জন্তি, নিরুজ্ঝমানাপি একতো নিরুজ্ঝন্তি. একুপ্পাদা নানানিরোধাতি উপ্পজ্জমানা একতো উপ্পজ্জন্তি, নিরুজ্ঝমানা নানা নিরুজ্ঝন্তি. কিং ৰুত্তং হোতি? সব্বেপি অত্থারেন সদ্ধিং একতো উপ্পজ্জন্তি, অত্থারে হি সতি উদ্ধারো নাম. নিরুজ্ঝমানা পনেত্থ পুরিমা দ্ৰে অত্থারেন সদ্ধিং একতো নিরুজ্ঝন্তি, উদ্ধারভাৰং পাপুণন্তি. অত্থারস্স হি নিরোধো এতেসঞ্চ উদ্ধারভাৰো একক্খণে হোতি, ইতরে নানা নিরুজ্ঝন্তি. তেসু উদ্ধারভাৰং পত্তেসুপি অত্থারো তিট্ঠতিযেৰ. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

সমন্তপাসাদিকায ৰিনযসংৰণ্ণনায

কথিনভেদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঞ্ঞত্তিৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.