৩. অনিযতকণ্ডং

১. পঠমঅনিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা

৪৪৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰাতি পঠমঅনিযতসিক্খাপদং. তত্থ কালযুত্তং সমুল্লপন্তোতি কালং সল্লক্খেত্ৰা যদা ন অঞ্ঞো কোচি সমীপেন গচ্ছতি ৰা আগচ্ছতি ৰা তদা তদনুরূপং ‘‘কচ্চি ন উক্কণ্ঠসি, ন কিলমসি, ন ছাতাসী’’তিআদিকং গেহস্সিতং কথং কথেন্তো. কালযুত্তং ধম্মং ভণন্তোতি কালং সল্লক্খেত্ৰা যদা অঞ্ঞো কোচি সমীপেন গচ্ছতি ৰা আগচ্ছতি ৰা তদা তদনুরূপং ‘‘উপোসথং করেয্যাসি, সলাকভত্তং দদেয্যাসী’’তিআদিকং ধম্মকথং কথেন্তো.

বহূ ধীতরো চ পুত্তা চ অস্সাতি বহুপুত্তা. তস্সা কির দস পুত্তা দস ধীতরো অহেসুং, বহূ নত্তারো অস্সাতি বহুনত্তা. যথেৰ হি তস্সা এৰমস্সা পুত্তধীতানম্পি ৰীসতি ৰীসতি দারকা অহেসুং, ইতি সা ৰীসুত্তরচতুসতপুত্তনত্তপরিৰারা অহোসি. অভিমঙ্গলসম্মতাতি উত্তমমঙ্গলসম্মতা. যঞ্ঞেসূতি দানপ্পদানেসু. ছণেসূতি আৰাহৰিৰাহমঙ্গলাদীসু অন্তরুস্সৰেসু. উস্সৰেসূতি আসাল়্হীপৰারণনক্খত্তাদীসু মহুস্সৰেসু. পঠমং ভোজেন্তীতি ‘‘ইমেপি দারকা তযা সমানাযুকা নিরোগা হোন্তূ’’তি আযাচন্তা পঠমংযেৰ ভোজেন্তি, যেপি সদ্ধা হোন্তি পসন্না, তেপি ভিক্খূ ভোজেত্ৰা তদনন্তরং সব্বপঠমং তংযেৰ ভোজেন্তি. নাদিযীতি তস্সা ৰচনং ন আদিযি, ন গণ্হি, ন ৰা আদরমকাসীতি অত্থো.

৪৪৪-৫. অলংকম্মনিযেতি কম্মক্খমং কম্মযোগ্গন্তি কম্মনিযং, অলং পরিযত্তং কম্মনিযভাৰাযাতি অলংকম্মনিযং, তস্মিং অলংকম্মনিযে, যত্থ অজ্ঝাচারং করোন্তা সক্কোন্তি, তং কম্মং কাতুং তাদিসেতি অত্থো. তেনেৰস্স পদভাজনে ৰুত্তং – ‘‘সক্কা হোতি মেথুনং ধম্মং পটিসেৰিতু’’ন্তি, যত্থ মেথুনং ধম্মং সক্কা হোতি পটিসেৰিতুন্তি ৰুত্তং হোতি. নিসজ্জং কপ্পেয্যাতি নিসজ্জং করেয্য, নিসীদেয্যাতি অত্থো. যস্মা পন নিসীদিত্ৰাৰ নিপজ্জতি, তেনস্স পদভাজনে উভযম্পি ৰুত্তং. তত্থ উপনিসিন্নোতি উপগন্ত্ৰা নিসিন্নো. এৰং উপনিপন্নোপি ৰেদিতব্বো. ভিক্খু নিসিন্নেতি ভিক্খুম্হি নিসিন্নেতি অত্থো. উভো ৰা নিসিন্নাতি দ্ৰেপি অপচ্ছা অপুরিমং নিসিন্না. এত্থ চ কিঞ্চাপি পাল়িযং ‘‘সোতস্স রহো’’তি আগতং, চক্খুস্স রহেনেৰ পন পরিচ্ছেদো ৰেদিতব্বো. সচেপি হি পিহিতকৰাটস্স গব্ভস্স দ্ৰারে নিসিন্নো ৰিঞ্ঞূ পুরিসো হোতি, নেৰ অনাপত্তিং করোতি. অপিহিতকৰাটস্স পন দ্ৰারে নিসিন্নো অনাপত্তিং করোতি. ন কেৰলঞ্চ দ্ৰারে অন্তোদ্ৰাদসহত্থেপি ওকাসে নিসিন্নো, সচে সচক্খুকো ৰিক্খিত্তোপি নিদ্দাযন্তোপি অনাপত্তিং করোতি. সমীপে ঠিতোপি অন্ধো ন করোতি, চক্খুমাপি নিপজ্জিত্ৰা নিদ্দাযন্তো ন করোতি. ইত্থীনং পন সতম্পি অনাপত্তিং ন করোতিযেৰ.

সদ্ধেয্যৰচসাতি সদ্ধাতব্বৰচনা. সা পন যস্মা অরিযসাৰিকাৰ হোতি, তেনস্স পদভাজনে ‘‘আগতফলা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ আগতং ফলং অস্সাতি আগতফলা পটিলদ্ধসোতাপত্তিফলাতি অত্থো. অভিসমেতাৰিনীতি পটিৰিদ্ধচতুসচ্চা. ৰিঞ্ঞাতং সিক্খত্তযসাসনং এতাযাতি ৰিঞ্ঞাতসাসনা. নিসজ্জং ভিক্খু পটিজানমানোতি কিঞ্চাপি এৰরূপা উপাসিকা দিস্ৰা ৰদতি, অথ খো ভিক্খু নিসজ্জং পটিজানমানোযেৰ তিণ্ণং ধম্মানং অঞ্ঞতরেন কারেতব্বো, ন অপ্পটিজানমানোতি অত্থো.

যেন ৰা সা সদ্ধেয্যৰচসা উপাসিকা ৰদেয্য তেন সো ভিক্খু কারেতব্বোতি নিসজ্জাদীসু আকারেসু যেন ৰা আকারেন সদ্ধিং মেথুনধম্মাদীনি আরোপেত্ৰা সা উপাসিকা ৰদেয্য, পটিজানমানোৰ তেন সো ভিক্খু কারেতব্বো. এৰরূপাযপি উপাসিকায ৰচনমত্তেন ন কারেতব্বোতি অত্থো. কস্মা? যস্মা দিট্ঠং নাম তথাপি হোতি, অঞ্ঞথাপি হোতি.

তদত্থজোতনত্থঞ্চ ইদং ৰত্থুং উদাহরন্তি – মল্লারামৰিহারে কির একো খীণাসৰত্থেরো একদিৰসং উপট্ঠাককুলং গন্ত্ৰা অন্তোগেহে নিসীদি, উপাসিকাপি সযনপল্লঙ্কং নিস্সায ঠিতা হোতি. অথেকো পিণ্ডচারিকো দ্ৰারে ঠিতো দিস্ৰা ‘‘থেরো উপাসিকায সদ্ধিং একাসনে নিসিন্নো’’তি সঞ্ঞং পটিলভিত্ৰা পুনপ্পুনং ওলোকেসি. থেরোপি ‘‘অযং মযি অসুদ্ধলদ্ধিকো জাতো’’তি সল্লক্খেত্ৰা কতভত্তকিচ্চো ৰিহারং গন্ত্ৰা অত্তনো ৰসনট্ঠানং পৰিসিত্ৰা অন্তোৰ নিসীদি. সোপি ভিক্খু ‘‘থেরং চোদেস্সামী’’তি আগন্ত্ৰা উক্কাসিত্ৰা দ্ৰারং ৰিৰরি. থেরো তস্স চিত্তং ঞত্ৰা আকাসে উপ্পতিত্ৰা কূটাগারকণ্ণিকং নিস্সায পল্লঙ্কেন নিসীদি. সোপি ভিক্খু অন্তো পৰিসিত্ৰা মঞ্চঞ্চ হেট্ঠামঞ্চঞ্চ ওলোকেত্ৰা থেরং অপস্সন্তো উদ্ধং উল্লোকেসি, অথ আকাসে নিসিন্নং থেরং দিস্ৰা ‘‘ভন্তে, এৰং মহিদ্ধিকা নাম তুম্হে মাতুগামেন সদ্ধিং একাসনে নিসিন্নভাৰং ৰদাপেথ এৰা’’তি আহ. থেরো ‘‘অন্তরঘরস্সেৰেসো আৰুসো দোসো, অহং পন তং সদ্ধাপেতুং অসক্কোন্তো এৰমকাসিং, রক্খেয্যাসি ম’’ন্তি ৰত্ৰা ওতরীতি.

৪৪৬. ইতো পরং সা চে এৰং ৰদেয্যাতিআদি সব্বং পটিঞ্ঞায কারণাকারদস্সনত্থং ৰুত্তং, তত্থ মাতুগামস্স মেথুনং ধম্মং পটিসেৰন্তোতি মাতুগামস্স মগ্গে মেথুনং ধম্মং পটিসেৰন্তোতি অত্থো. নিসজ্জায কারেতব্বোতি নিসজ্জং পটিজানিত্ৰা মেথুনধম্মপটিসেৰনং অপ্পটিজানন্তো মেথুনধম্মপারাজিকাপত্তিযা অকারেত্ৰা নিসজ্জামত্তেন যং আপত্তিং আপজ্জতি তায কারেতব্বো, পাচিত্তিযাপত্তিযা কারেতব্বোতি অত্থো. এতেন নযেন সব্বচতুক্কেসু ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো.

৪৫১. সিক্খাপদপরিযোসানে পন আপত্তানাপত্তিপরিচ্ছেদদস্সনত্থং ৰুত্তেসু গমনং পটিজানাতীতিআদীসু গমনং পটিজানাতীতি ‘‘রহোনিসজ্জস্সাদত্থং গতোম্হী’’তি এৰং গমনং পটিজানাতি, নিসজ্জন্তি নিসজ্জস্সাদেনেৰ নিসজ্জং পটিজানাতি. আপত্তিন্তি তীসু অঞ্ঞতরং আপত্তিং. আপত্তিযা কারেতব্বোতি তীসু যং পটিজানাতি, তায কারেতব্বো. সেসমেত্থ চতুক্কে উত্তানাধিপ্পাযমেৰ. দুতিযচতুক্কে পন গমনং ন পটিজানাতীতি রহো নিসজ্জস্সাদৰসেন ন পটিজানাতি, ‘‘সলাকভত্তাদিনা অত্তনো কম্মেন গতোম্হি, সা পন ময্হং নিসিন্নট্ঠানং আগতা’’তি ৰদতি. সেসমেত্থাপি উত্তানাধিপ্পাযমেৰ.

অযং পন সব্বত্থ ৰিনিচ্ছযো – রহো নিসজ্জস্সাদোতি মেথুনধম্মসন্নিস্সিতকিলেসো ৰুচ্চতি. যো ভিক্খু তেনস্সাদেন মাতুগামস্স সন্তিকং গন্তুকামো অক্খিং অঞ্জেতি, দুক্কটং. নিৰাসনং নিৰাসেতি, কাযবন্ধনং বন্ধতি, চীৰরং পারুপতি, সব্বত্থ পযোগে পযোগে দুক্কটং. গচ্ছতি, পদৰারে পদৰারে দুক্কটং. গন্ত্ৰা নিসীদতি, দুক্কটমেৰ. মাতুগামে আগন্ত্ৰা নিসিন্নমত্তে পাচিত্তিযং. সচে সা ইত্থী কেনচি করণীযেন উট্ঠাযুট্ঠায পুনপ্পুনং নিসীদতি, নিসজ্জায নিসজ্জায পাচিত্তিযং. যং সন্ধায গতো, সা ন দিট্ঠা, অঞ্ঞা আগন্ত্ৰা নিসীদতি, অস্সাদে উপ্পন্নে পাচিত্তিযং. মহাপচ্চরিযং পন ‘‘গমনকালতো পট্ঠায অসুদ্ধচিত্তত্তা আপত্তিযেৰা’’তি ৰুত্তং. সচে সম্বহুলা আগচ্ছন্তি, মাতুগামগণনায পাচিত্তিযানি. সচে উট্ঠাযুট্ঠায পুনপ্পুনং নিসীদন্তি, নিসজ্জাগণনায পাচিত্তিযানি. অনিযমেত্ৰা দিট্ঠদিট্ঠায সদ্ধিং রহস্সাদং কপ্পেস্সামীতি গন্ত্ৰা নিসিন্নস্সাপি আগতাগতানং ৰসেন পুনপ্পুনং নিসজ্জাৰসেন চ ৰুত্তনযেনেৰ আপত্তিযো ৰেদিতব্বা. সচে সুদ্ধচিত্তেন গন্ত্ৰা নিসিন্নস্স সন্তিকং আগন্ত্ৰা নিসিন্নায ইত্থিযা রহস্সাদো উপ্পজ্জতি অনাপত্তি.

সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানেৰাতি.

পঠমঅনিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযঅনিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা

৪৫২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰাতি দুতিযঅনিযতসিক্খাপদং. তত্থ ভগৰতা পটিক্খিত্তন্তিআদিম্হি ‘‘যং একো একায রহো পটিচ্ছন্নে আসনে অলংকম্মনিযে নিসজ্জং কপ্পেয্য, তং নিসজ্জং কপ্পেতুং পটিক্খিত্ত’’ন্তি এৰং সম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. ইতরথা হি ‘‘একস্স একাযা’’তি ৰত্তব্বং সিযা, কস্মা? ‘‘পটিক্খিত্ত’’ন্তি ৰুত্তত্তা. সামিঅত্থে ৰা এতং পচ্চত্তৰচনং ৰেদিতব্বং.

৪৫৩. ন হেৰ খো পন পটিচ্ছন্নন্তি এত্থ পন যম্পি বহি পরিক্খিত্তং অন্তো ৰিৰটং পরিৰেণঙ্গণাদি, তম্পি অন্তোগধন্তি ৰেদিতব্বং. এৰরূপঞ্হি ঠানং অপ্পটিচ্ছন্নেযেৰ গহিতন্তি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং. সেসং পঠমসিক্খাপদনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. কেৰলঞ্হি ইধ ইত্থীপি পুরিসোপি যো কোচি ৰিঞ্ঞূ অনন্ধো অবধিরো অন্তোদ্ৰাদসহত্থে ওকাসে ঠিতো ৰা নিসিন্নো ৰা ৰিক্খিত্তোপি নিদ্দাযন্তোপি অনাপত্তিং করোতি. বধিরো পন চক্খুমাপি অন্ধো ৰা অবধিরোপি ন করোতি. পারাজিকাপত্তিঞ্চ পরিহাপেত্ৰা দুট্ঠুল্লৰাচাপত্তি ৰুত্তাতি অযং ৰিসেসো. সেসং পুরিমসদিসমেৰ. উভযত্থাপি উম্মত্তকআদিকম্মিকানং অনাপত্তি.

সমুট্ঠানাদীসু ইদংসিক্খাপদং তিসমুট্ঠানং – কাযচিত্ততো, ৰাচাচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি. কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, সুখমজ্ঝত্তৰেদনাহি দ্ৰিৰেদনং. সেসং উত্তানত্থমেৰাতি.

দুতিযঅনিযতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমন্তপাসাদিকায ৰিনযসংৰণ্ণনায

অনিযতৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.