৩. সমুচ্চযক্খন্ধকং

সুক্কৰিস্সট্ঠিকথা

৯৭. সমুচ্চযক্খন্ধকে – ছারত্তং মানত্তন্তি এত্থ চতুব্বিধং মানত্তং – অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং, পটিচ্ছন্নমানত্তং, পক্খমানত্তং, সমোধানমানত্তন্তি. তত্থ অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং নাম – যং অপ্পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰাসং অদত্ৰা কেৰলং আপত্তিং আপন্নভাৰেনেৰ মানত্তারহস্স মানত্তং দিয্যতি. পটিচ্ছন্নমানত্তং নাম – যং পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰুত্থপরিৰাসস্স দিয্যতি. পক্খমানত্তং নাম – যং পটিচ্ছন্নায ৰা অপ্পটিচ্ছন্নায ৰা আপত্তিযা অদ্ধমাসং ভিক্খুনীনং দিয্যতি. সমোধানমানত্তং নাম – যং ওধায একতো কত্ৰা দিয্যতি. তেসু ইদং ‘‘অপ্পটিচ্ছন্নায ছারত্তং মানত্ত’’ন্তি ৰচনতো ‘‘অপ্পটিচ্ছন্নমানত্ত’’ন্তি ৰেদিতব্বং. তং দেন্তেন সচে একং আপত্তিং আপন্নো হোতি, ইধ ৰুত্তনযেন দাতব্বং. সচে দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা ততুত্তরিং ৰা আপন্নো, যথেৰ ‘‘একং আপত্তি’’ন্তি ৰুত্তং; এৰং ‘‘দ্ৰে আপত্তিযো, তিস্সো আপত্তিযো’’তি ৰত্তব্বং. ততুত্তরি পন সচেপি সতং ৰা সহস্সং ৰা হোতি, ‘‘সম্বহুলা’’তি ৰত্তব্বং. নানাৰত্থুকাযোপি একতো কত্ৰা দাতব্বা, তাসং দানৰিধিং পরিৰাসদানে কথযিস্সাম.

এৰং আপত্তিৰসেন কম্মৰাচং কত্ৰা দিন্নে মানত্তে ‘‘এৰমেতং ধারযামী’’তি কম্মৰাচাপরিযোসানে মাল়কসীমাযমেৰ ‘‘মানত্তং সমাদিযামি, ৰত্তং সমাদিযামী’’তি ৰুত্তনযেন ৰত্তং সমাদাতব্বং. ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা তত্থেৰ সঙ্ঘস্স আরোচেতব্বং, আরোচেন্তেন চ এৰং আরোচেতব্বং –

‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং অপ্পটিচ্ছন্নং, সোহং সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা অপ্পটিচ্ছন্নায ছারত্তং মানত্তং যাচিং, তস্স মে সঙ্ঘো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা অপ্পটিচ্ছন্নায ছারত্তং মানত্তং অদাসি. সোহং মানত্তং চরামি, ৰেদযামহং, ভন্তে ‘ৰেদযতী’তি মং সঙ্ঘো ধারেতূ’’তি.

ইমঞ্চ পন অত্থং গহেত্ৰা যায কাযচি ভাসায আরোচেতুং ৰট্টতিযেৰ. আরোচেত্ৰা সচে নিক্খিপিতুকামো, ৰুত্তনযেনেৰ সঙ্ঘমজ্ঝে নিক্খিপিতব্বং. মাল়কতো ভিক্খূসু নিক্খন্তেসু একস্সপি সন্তিকে নিক্খিপিতুং ৰট্টতি. মাল়কতো নিক্খমিত্ৰা সতিং পটিলভন্তেন সহগচ্ছন্তস্স সন্তিকে নিক্খিপিতব্বং. সচে সোপি পক্কন্তো, অঞ্ঞস্স যস্স মাল়কে নারোচিতং, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. আরোচেন্তেন পন অৰসানে ‘‘ৰেদযতীতি মং আযস্মা ধারেতূ’’তি ৰত্তব্বং. দ্ৰিন্নং আরোচেন্তেন ‘‘আযস্মন্তা ধারেন্তূ’’তি, তিণ্ণং আরোচেন্তেন ‘‘আযস্মন্তো ধারেন্তূ’’তি ৰত্তব্বং. নিক্খিত্তকালতো পট্ঠায পকতত্তট্ঠানে তিট্ঠতি.

সচে অপ্পভিক্খুকো ৰিহারো হোতি, সভাগা ভিক্খূ ৰসন্তি, ৰত্তং অনিক্খিপিত্ৰা অন্তোৰিহারেযেৰ রত্তিযো গণেতব্বা. অথ ন সক্কা সোধেতুং, ৰুত্তনযেনেৰ ৰত্তং নিক্খিপিত্ৰা পচ্চূসসমযে চতূহি পঞ্চহি ৰা ভিক্খূহি সদ্ধিং পরিক্খিত্তস্স ৰিহারস্স পরিক্খেপতো, অপরিক্খিত্তস্স পরিক্খেপারহট্ঠানতো দ্ৰে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৰা মহামগ্গতো ওক্কম্ম গুম্বেন ৰা ৰতিযা ৰা পটিচ্ছন্নট্ঠানে নিসীদিতব্বং. অন্তোঅরুণেযেৰ ৰুত্তনযেন ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা আরোচেতব্বং. সচে অঞ্ঞো কোচি ভিক্খু কেনচিদেৰ করণীযেন তং ঠানং আগচ্ছতি, সচে এস তং পস্সতি, সদ্দং ৰাস্স সুণাতি, আরোচেতব্বং. অনারোচেন্তস্স রত্তিচ্ছেদো চেৰ ৰত্তভেদো চ.

অথ দ্ৰাদসহত্থং উপচারং ওক্কমিত্ৰা অজানন্তস্সেৰ গচ্ছতি, রত্তিচ্ছেদো হোতি এৰ, ৰত্তভেদো পন নত্থি. আরোচিতকালতো পট্ঠায চ একং ভিক্খুং ঠপেত্ৰা সেসেহি সতি করণীযে গন্তুম্পি ৰট্টতি. অরুণে উট্ঠিতে তস্স ভিক্খুস্স সন্তিকে ৰত্তং নিক্খিপিতব্বং. সচে সোপি কেনচি কম্মেন পুরেঅরুণেযেৰ গচ্ছতি, অঞ্ঞং ৰিহারতো নিক্খন্তং ৰা আগন্তুকং ৰা যং পঠমং পস্সতি, তস্স সন্তিকে আরোচেত্ৰা ৰত্তং নিক্খিপিতব্বং. অযঞ্চ যস্মা গণস্স আরোচেত্ৰা ভিক্খূনঞ্চ অত্থিভাৰং সল্লক্খেত্ৰাৰ ৰসি, তেনস্স ঊনে গণে চরণদোসো ৰা ৰিপ্পৰাসো ৰা ন হোতি. সচে ন কঞ্চি পস্সতি, ৰিহারং গন্ত্ৰা অত্তনা সদ্ধিং গতভিক্খূসু একস্স সন্তিকে নিক্খিপিতব্বন্তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পন ‘‘যং পঠমং পস্সতি, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং; অযং নিক্খিত্তৰত্তস্স পরিহারো’’তি আহ.

এৰং ছারত্তং মানত্তং অখণ্ডং চরিত্ৰা যত্থ সিযা ৰীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো, তত্থ সো ভিক্খু অব্ভেতব্বো. অব্ভেন্তেহি চ পঠমং অব্ভানারহো কাতব্বো. অযঞ্হি নিক্খিত্তৰত্তত্তা পকতত্তট্ঠানে ঠিতো, পকতত্তস্স চ অব্ভানং কাতুং ন ৰট্টতি, তস্মা ৰত্তং সমাদাপেতব্বো. ৰত্তে সমাদিন্নে অব্ভানারহো হোতি. তেনাপি ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা আরোচেত্ৰা অব্ভানং যাচিতব্বং. অনিক্খিত্তৰত্তস্স পুন ৰত্তসমাদানকিচ্চং নত্থি. সো হি ছারত্তাতিক্কমেনেৰ অব্ভানারহো হোতি, তস্মা সো অব্ভেতব্বো. তত্র য্ৰাযং ‘‘এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, অব্ভেতব্বো’’তি পাল়িযংযেৰ অব্ভানৰিধি ৰুত্তো, অযঞ্চ একাপত্তিৰসেন ৰুত্তো. সচে পন দ্ৰে তিস্সো সম্বহুলা ৰা একৰত্থুকা ৰা নানাৰত্থুকা ৰা আপত্তিযো হোন্তি, তাসং ৰসেন কম্মৰাচা কাতব্বা. এৰং অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং দাতব্বং. পটিচ্ছন্নমানত্তং পন যস্মা পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰুত্থপরিৰাসস্স দাতব্বং হোতি, তস্মা নং পরিৰাসকথাযংযেৰ কথযিস্সাম.

পরিৰাসকথা

১০২. ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো উদাযিস্স ভিক্খুনো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং দেতূ’’তিআদিনা নযেন পাল়িযং অনেকেহি আকারেহি পরিৰাসো চ মানত্তঞ্চ ৰুত্তং. তস্স যস্মা আগতাগতট্ঠানে ৰিনিচ্ছযো ৰুচ্চমানো পাল়ি ৰিয অতিৰিত্থারং আপজ্জতি, ন চ সক্কা হোতি সুখেন পরিগ্গহেতুং, তস্মা নং সমোধানেত্ৰা ইধেৰ দস্সযিস্সাম.

অযঞ্হি ইধ অধিপ্পেতো পরিৰাসো নাম – পটিচ্ছন্নপরিৰাসো, সুদ্ধন্তপরিৰাসো, সমোধানপরিৰাসোতি তিৰিধো হোতি. তত্থ পটিচ্ছন্নপরিৰাসো তাৰ যথাপটিচ্ছন্নায আপত্তিযা দাতব্বো. কস্সচি হি একাহপটিচ্ছন্না আপত্তি হোতি যথা অযং উদাযিত্থেরস্স, কস্সচি দ্ৰীহাদিপটিচ্ছন্না যথা পরতো আগতা উদাযিত্থেরস্সেৰ, কস্সচি একা আপত্তি হোতি যথা অযং, কস্সচি দ্ৰে তিস্সো ততুত্তরি ৰা যথা পরতো আগতা, তস্মা পটিচ্ছন্নপরিৰাসং দেন্তেন পঠমং তাৰ পটিচ্ছন্নভাৰো জানিতব্বো.

অযঞ্হি আপত্তি নাম দসহাকারেহি পটিচ্ছন্না হোতি. তত্থাযং মাতিকা – আপত্তি চ হোতি আপত্তিসঞ্ঞী চ, পকতত্তো চ হোতি পকতত্তসঞ্ঞী চ, অনন্তরাযিকো চ হোতি অনন্তরাযিকসঞ্ঞী চ, পহু চ হোতি পহুসঞ্ঞী চ, ছাদেতুকামো চ হোতি ছাদেতি চাতি.

তত্থ আপত্তি চ হোতি আপত্তিসঞ্ঞী চাতি যং আপন্নো, সা আপত্তিযেৰ হোতি. সোপি চ তত্থ আপত্তিসঞ্ঞীযেৰ. ইতি জানন্তো ছাদেতি, ছন্নাৰ হোতি. অথ পনাযং তত্থ অনাপত্তিসঞ্ঞী, অচ্ছন্না হোতি, অনাপত্তি পন আপত্তিসঞ্ঞাযপি অনাপত্তিসঞ্ঞাযপি ছাদেন্তেনাপি অচ্ছাদিতাৰ হোতি. লহুকং ৰা গরুকাতি গরুকং ৰা লহুকাতি ছাদেতি, অলজ্জিপক্খে তিট্ঠতি, আপত্তি পন অচ্ছন্না হোতি. গরুকং লহুকাতি মঞ্ঞমানো দেসেতি, নেৰ দেসিতা হোতি, ন ছন্না. গরুকং গরুকাতি ঞত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. গরুকলহুকভাৰং ন জানাতি, আপত্তিং ছাদেমীতি ছাদেতি, ছন্নাৰ হোতি.

পকতত্তোতি তিৰিধং উক্খেপনীযকম্মং অকতো – সো চে পকতত্তসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. অথ ‘‘ময্হং সঙ্ঘেন কম্মং কত’’ন্তি অপকতত্তসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্না হোতি. অপকতত্তেন পকতত্তসঞ্ঞিনা ৰা অপকতত্তসঞ্ঞিনা ৰা ছাদিতাপি অচ্ছন্নাৰ হোতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘আপজ্জতি গরুকং সাৰসেসং,

ছাদেতি অনাদরিযং পটিচ্চ;

ন ভিক্খুনী নো চ ফুসেয্য ৰজ্জং,

পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পরি. ৪৮১);

অযঞ্হি পঞ্হো উক্খিত্তকেন কথিতো.

অনন্তরাযিকোতি যস্স দসসু অন্তরাযেসু একোপি নত্থি, সো চে অনন্তরাযিকসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচেপি সো ভীরুকজাতিকতায অন্ধকারে অমনুস্সচণ্ডমিগভযেন অন্তরাযিকসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. যস্স হি পব্বতৰিহারে ৰসন্তস্স কন্দরং ৰা নদিং ৰা অতিক্কমিত্ৰা আরোচেতব্বং হোতি, অন্তরামগ্গে চ চণ্ডৰাল়অমনুস্সাদিভযং অত্থি, মগ্গে অজগরা নিপজ্জন্তি, নদী পূরা হোতি, একস্মিং পন সতিযেৰ অন্তরাযে অন্তরাযিকসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৰ হোতি. অন্তরাযিকস্স পন অন্তরাযিকসঞ্ঞায ৰা অনন্তরাযিকসঞ্ঞায ৰা ছাদযতো অচ্ছন্নাৰ হোতি.

পহূতি যো সক্কোতি ভিক্খুনো সন্তিকং গন্তুঞ্চেৰ আরোচেতুঞ্চ; সো চে পহুসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচস্স মুখে অপ্পমত্তকো গণ্ডো ৰা হোতি, হনুকৰাতো ৰা ৰিজ্ঝতি, দন্তো ৰা রুজ্জতি, ভিক্খা ৰা মন্দা লদ্ধা হোতি, তাৰতকেন পন নেৰ ৰত্তুং ন সক্কোতি ন গন্তুং; অপিচ খো ন সক্কোমীতি সঞ্ঞী হোতি, অযং পহু হুত্ৰা অপ্পহুসঞ্ঞী নাম. ইমিনা ছাদিতাপি অচ্ছাদিতা. অপ্পহুনা পন ৰত্তুং ৰা গন্তুং ৰা অসমত্থেন পহুসঞ্ঞিনা ৰা অপ্পহুসঞ্ঞিনা ৰা ছাদিতা হোতু, অচ্ছাদিতাৰ.

ছাদেতুকামো চ হোতি ছাদেতি চাতি ইদং উত্তানত্থমেৰ. সচে পন ছাদেস্সামীতি ধুরনিক্খেপং কত্ৰা পুরেভত্তে ৰা পচ্ছাভত্তে ৰা পঠমযামাদীসু ৰা লজ্জিধম্মং ওক্কমিত্ৰা অন্তোঅরুণেযেৰ আরোচেতি, অযং ছাদেতুকামো ন ছাদেতি নাম.

যস্স পন অভিক্খুকে ঠানে ৰসন্তস্স আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা সভাগস্স ভিক্খুনো আগমনং আগমেন্তস্স সভাগসন্তিকং ৰা গচ্ছন্তস্স অদ্ধমাসোপি মাসোপি অতিক্কমতি, অযং ন ছাদেতুকামো ছাদেতি নাম, অযম্পি অচ্ছন্নাৰ হোতি.

যো পন আপন্নমত্তোৰ অগ্গিং অক্কন্তপুরিসো ৰিয সহসা অপক্কমিত্ৰা সভাগট্ঠানং গন্ত্ৰা আৰি করোতি, অযং ন ছাদেতুকামোৰ ন ছাদেতি নাম. সচে পন সভাগং দিস্ৰাপি ‘‘অযং মে উপজ্ঝাযো ৰা আচরিযো ৰা’’তি লজ্জায নারোচেতি, ছন্নাৰ হোতি আপত্তি. উপজ্ঝাযাদিভাৰো হি ইধ অপ্পমাণং অৰেরিসভাগমত্তমেৰ পমাণং, তস্মা অৰেরিসভাগস্স সন্তিকে আরোচেতব্বা.

যো পন ৰিসভাগো হোতি সুত্ৰা পকাসেতুকামো, এৰরূপস্স উপজ্ঝাযস্সাপি সন্তিকে ন আরোচেতব্বা. তত্থ পুরেভত্তং ৰা আপত্তিং আপন্নো হোতু পচ্ছাভত্তং ৰা, দিৰা ৰা রত্তিং ৰা যাৰ অরুণং ন উগ্গচ্ছতি তাৰ আরোচেতব্বং. উদ্ধস্তে অরুণে পটিচ্ছন্না হোতি, পটিচ্ছাদনপচ্চযা চ দুক্কটং আপজ্জতি. সভাগসঙ্ঘাদিসেসং আপন্নস্স পন সন্তিকে আৰি কাতুং ন ৰট্টতি. সচে আৰি করোতি, আপত্তি আৰিকতা হোতি, দুক্কটা পন ন মুচ্চতি, তস্মা সুদ্ধস্স সন্তিকে আৰিকাতব্বা. আৰিকরোন্তো চ ‘‘তুয্হং সন্তিকে একং আপত্তিং আৰিকরোমী’’তি ৰা ‘‘আচিক্খামী’’তি ৰা ‘‘আরোচেমী’’তি ৰা ‘‘মম একং আপত্তিং আপন্নভাৰং জানাহী’’তি ৰা ৰদতু, ‘‘একং গরুকাপত্তিং আৰিকরোমী’’তিআদিনা ৰা নযেন ৰদতু, সব্বেহিপি আকারেহি অপ্পটিচ্ছন্নাৰ হোতীতি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. সচে পন লহুকাপত্তিং আৰিকরোমীতিআদিনা নযেন ৰদতি, পটিচ্ছন্না হোতি, ৰত্থুং আরোচেতি, আপত্তিং আরোচেতি, উভযং আরোচেতি, তিৰিধেনাপি আরোচিতাৰ হোতি. ইতি ইমানি দস কারণানি উপলক্খেত্ৰা পটিচ্ছন্নপরিৰাসং দেন্তেন পঠমমেৰ পটিচ্ছন্নভাৰো জানিতব্বো.

ততো পটিচ্ছন্নদিৰসে চ আপত্তিযো চ সল্লক্খেত্ৰা সচে একাহপটিচ্ছন্না হোতি – ‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং একাহপটিচ্ছন্ন’’ন্তি এৰং যাচাপেত্ৰা ইধ ৰুত্তনযেনেৰ কম্মৰাচং ৰত্ৰা পরিৰাসো দাতব্বো. অথ দ্ৰীহতীহাদিপটিচ্ছন্না হোতি, দ্ৰীহপটিচ্ছন্নং তীহপটিচ্ছন্নং চতূহপটিচ্ছন্নং পঞ্চাহপটিচ্ছন্নং ছাহপটিচ্ছন্নং সত্তাহপটিচ্ছন্নং অট্ঠাহপটিচ্ছন্নং নৰাহপটিচ্ছন্নং দসাহপটিচ্ছন্নং একাদসাহপটিচ্ছন্নং দ্ৰাদসাহপঅচ্ছন্নং তেরসাহপটিচ্ছন্নং চুদ্দসাহপটিচ্ছন্নন্তি এৰং যাৰ চুদ্দস দিৰসানি দিৰসৰসেন যোজনা কাতব্বা. পঞ্চদস দিৰসানি পটিচ্ছন্নায পক্খপটিচ্ছন্নন্তি ৰত্ৰা যোজনা কাতব্বা. ততো যাৰ একূনতিংসতিমো দিৰসো, তাৰ অতিরেকপক্খপটিচ্ছন্নন্তি.

ততো মাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকমাসপটিচ্ছন্নং দ্ৰেমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকদ্ৰেমাসপটিচ্ছন্নং তেমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকতেমাসপটিচ্ছন্নং চতুমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকচতুমাসপটিচ্ছন্নং পঞ্চমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকপঞ্চমাসপটিচ্ছন্নং ছমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকছমাসপটিচ্ছন্নং সত্তমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকসত্তমাসপটিচ্ছন্নং অট্ঠমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকঅট্ঠমাসপটিচ্ছন্নং নৰমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকনৰমাসপটিচ্ছন্নং দসমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকদসমাসপটিচ্ছন্নং একাদসমাসপটিচ্ছন্নং অতিরেকএকাদসমাসপটিচ্ছন্নন্তি এৰং যোজনা কাতব্বা. সংৰচ্ছরে পরিপুণ্ণে একসংৰচ্ছরপটিচ্ছন্নন্তি. ততো পরং অতিরেকএকসংৰচ্ছর… দ্ৰেসংৰচ্ছর… অতিরেকদ্ৰেসংৰচ্ছর… তিসংৰচ্ছর… অতিরকেতিসংৰচ্ছর… চতুসংৰচ্ছর… অতিরেকচতুসংৰচ্ছর… পঞ্চসংৰচ্ছর… অতিরেকপঞ্চসংৰচ্ছরপটিচ্ছন্নন্তি এৰং যাৰ সট্ঠিসংৰচ্ছর… অতিরেকসট্ঠিসংৰচ্ছরপটিচ্ছন্নন্তি ৰা ততো ৰা ভিয্যোপি ৰত্ৰা যোজনা কাতব্বা.

সচে পন দ্ৰে তিস্সো ততুত্তরি ৰা আপত্তিযো হোন্তি, যথা ইধ একং আপত্তিন্তি ৰুত্তং; এৰং দ্ৰে আপত্তিযো তিস্সো আপত্তিযোতি ৰত্তব্বং. ততো পরং পন সতং ৰা হোতু সহস্সং ৰা, সম্বহুলাতি ৰত্তুং ৰট্টতি. নানাৰত্থুকাসুপি ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং – একং সুক্কৰিস্সট্ঠিং, একং কাযসংসগ্গং, একং দুট্ঠুল্লৰাচং, একং অত্তকামং, একং সঞ্চরিত্তং, একাহপটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং গণনৰসেন ৰা ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং নানাৰত্থুকাযো একাহপটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং ৰত্থুকিত্তনৰসেন ৰা, ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং একাহপটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং নামমত্তৰসেন ৰা যোজনা কাতব্বা.

তত্থ নামং দুৰিধং – সজাতিসাধারণঞ্চ সব্বসাধারণঞ্চ. তত্থ সঙ্ঘাদিসেসোতি সজাতিসাধারণং, আপত্তীতি সব্বসাধারণং; তস্মা ‘‘সম্বহুলা আপত্তিযো আপজ্জিং একাহপটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং সব্বসাধারণনামৰসেনপি ৰত্তুং ৰট্টতি. ইদঞ্হি সব্বম্পি পরিৰাসাদিকং ৰিনযকম্মং ৰত্থুৰসেন গোত্তৰসেন নামৰসেন আপত্তিৰসেন চ কাতুং ৰট্টতিযেৰ.

তত্থ ‘‘সুক্কৰিস্সট্ঠী’’তি ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চ. ‘‘সঙ্ঘাদিসেসো’’তি নামঞ্চেৰ আপত্তি চ. ‘‘কাযসংসগ্গো’’তি ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চ. ‘‘সঙ্ঘাদিসেসো’’তি নামঞ্চেৰ আপত্তি চ, তত্থ ‘‘সুক্কৰিস্সট্ঠিং কাযসংসগ্গ’’ন্তিআদিনা ৰচনেনাপি ‘‘নানাৰত্থুকাযো’’তি ৰচনেনাপি ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চ গহিতং হোতি. ‘‘সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ৰচনেনাপি ‘‘আপত্তিযো’’তি ৰচনেনাপি নামঞ্চেৰ আপত্তি চ গহিতা হোতি. ইধ পন একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং ‘‘সুক্কৰিস্সট্ঠি’’ন্তি নামম্পি ৰত্থুগোত্তানিপি গহিতানেৰ. যথা চ ইধ ‘‘অযং উদাযি ভিক্খূ’’তি ৰুত্তং; এৰং যো যো আপন্নো হোতি, তস্স তস্স নামং গহেত্ৰা ‘‘অযং ইত্থন্নামো ভিক্খূ’’তি কম্মৰাচা কাতব্বা.

কম্মৰাচাপরিযোসানে চ তেন ভিক্খুনা মাল়কসীমাযমেৰ ‘‘পরিৰাসং সমাদিযামি, ৰত্তং সমাদিযামী’’তি ৰুত্তনযেনেৰ ৰত্তং সমাদাতব্বং. সমাদিযিত্ৰা তত্থেৰ সঙ্ঘস্স আরোচেতব্বং, আরোচেন্তেন চ এৰং আরোচেতব্বং –

‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং একাহপটিচ্ছন্নং, সোহং সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং যাচিং, তস্স মে সঙ্ঘো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং অদাসি, সোহং পরিৰসামি – ‘ৰেদযামহং, ভন্তে, ৰেদযতী’তি মং সঙ্ঘো ধারেতূ’’তি.

ইমঞ্চ পনত্থং গহেত্ৰা যায কাযচি ভাসায আরোচেতুং ৰট্টতিযেৰ. আরোচেত্ৰা সচে নিক্খিপিতুকামো, ৰুত্তনযেনেৰ সঙ্ঘমজ্ঝে নিক্খিপিতব্বং. মাল়কতো ভিক্খূসু নিক্খন্তেসু একস্সাপি সন্তিকে নিক্খিপিতুং ৰট্টতি. মাল়কতো নিক্খমিত্ৰা সতিং পটিলভন্তেন সহগচ্ছন্তস্স সন্তিকে নিক্খিপিতব্বং. সচে সোপি পক্কন্তো, অঞ্ঞস্স যস্স মাল়কে নারোচিতং, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. আরোচেন্তেন চ অৰসানে ‘‘ৰেদযতীতি মং আযস্মা ধারেতূ’’তি ৰত্তব্বং. দ্ৰিন্নং আরোচেন্তেন ‘‘আযস্মন্তা ধারেন্তূ’’তি, তিণ্ণং আরোচেন্তেন ‘‘আযস্মন্তো ধারেন্তূ’’তি ৰত্তব্বং. নিক্খিত্তকালতো পট্ঠায পকতত্তট্ঠানে তিট্ঠতি.

সচে অপ্পভিক্খুকো ৰিহারো হোতি, সভাগা ভিক্খূ ৰসন্তি, ৰত্তং অনিক্খিপিত্ৰা ৰিহারেযেৰ রত্তিপরিগ্গহো কাতব্বো. অথ ন সক্কা সোধেতুং, ৰুত্তনযেনেৰ ৰত্তং নিক্খিপিত্ৰা পচ্চূসসমযে একেন ভিক্খুনা সদ্ধিং মানত্তৰণ্ণনাযং ৰুত্তনযেনেৰ উপচারসীমং অতিক্কমিত্ৰা মহামগ্গা ওক্কম্ম পটিচ্ছন্নে ঠানে নিসীদিত্ৰা অন্তোঅরুণেযেৰ ৰুত্তনযেনেৰ ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা তস্স ভিক্খুনো পরিৰাসো আরোচেতব্বো. আরোচেন্তেন সচে নৰকতরো হোতি, ‘‘আৰুসো’’তি ৰত্তব্বং. সচে ৰুড্ঢতরো, ‘‘ভন্তে’’তি ৰত্তব্বং. সচে অঞ্ঞো কোচি ভিক্খু কেনচিদেৰ করণীযেন তং ঠানং আগচ্ছতি, সচে এস তং পস্সতি, সদ্দং ৰাস্স সুণাতি, আরোচেতব্বং; অনারোচেন্তস্স রত্তিচ্ছেদো চেৰ ৰত্তভেদো চ. অথ দ্ৰাদসহত্থং উপচারং ওক্কমিত্ৰা অজানন্তস্সেৰ গচ্ছতি, রত্তিচ্ছেদোযেৰ হোতি, ৰত্তভেদো পন নত্থি.

উগ্গতে অরুণে ৰত্তং নিক্খিপিতব্বং. সচে সো ভিক্খু কেনচিদেৰ করণীযেন পক্কন্তো হোতি, যং অঞ্ঞং সব্বপঠমং পস্সতি, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. সচে পন কঞ্চি ন পস্সতি, ৰিহারং গন্ত্ৰা অত্তনা সদ্ধিং গতভিক্খুস্স সন্তিকে নিক্খিপিতব্বন্তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পন ‘‘যং পঠমং পস্সতি, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং, অযং নিক্খিত্তৰত্তস্স পরিহারো’’তি আহ.

এৰং যত্তকানি দিৰসানি আপত্তি পটিচ্ছন্না হোতি, তত্তকানি ততো অধিকতরানি ৰা কুক্কুচ্চৰিনোদনত্থায পরিৰসিত্ৰা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা মানত্তং যাচিতব্বং. অযঞ্হি ৰত্তে সমাদিন্নে এৰ মানত্তারহো হোতি নিক্খিত্তৰত্তেন পরিৰুত্থত্তা. অনিক্খিত্তৰত্তস্স পন পুন সমাদানকিচ্চং নত্থি, সো হি পটিচ্ছন্নদিৰসাতিক্কমেনেৰ মানত্তারহো হোতি, তস্মা তস্স মানত্তং দাতব্বমেৰ. ইদং পটিচ্ছন্নমানত্তং নাম. তং দেন্তেন সচে একাপত্তি হোতি, পাল়িযং ৰুত্তনযেনেৰ দাতব্বং. অথ দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা ‘‘সোহং পরিৰুত্থপরিৰাসো সঙ্ঘং দ্ৰিন্নং আপত্তীনং তিস্সন্নং আপত্তীনং একাহপটিচ্ছন্নানং ছারত্তং মানত্তং যাচামী’’তি পরিৰাসে ৰুত্তনযেনেৰ আপত্তিযো চ দিৰসে চ সল্লক্খেত্ৰা যোজনা কাতব্বা.

অপ্পটিচ্ছন্নাপত্তিং পটিচ্ছন্নাপত্তিযা সমোধানেত্ৰাপি দাতুং ৰট্টতি. কথং? পটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং ৰসিত্ৰা –

‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং একাহপটিচ্ছন্নং, সোহং সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং যাচিং, তস্স মে সঙ্ঘো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং অদাসি, সোহং পরিৰুত্থপরিৰাসো. অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং অপ্পটিচ্ছন্নং. সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং তাসং আপত্তীনং সঞ্চেতনিকানং সুক্কৰিস্সট্ঠীনং পটিচ্ছন্নায চ অপ্পটিচ্ছন্নায চ ছারত্তং মানত্তং যাচামী’’তি.

অথস্স তদনুরূপং কম্মৰাচং কত্ৰা মানত্তং দাতব্বং. সচে পটিচ্ছন্না দ্ৰে, অপ্পটিচ্ছন্না একা ‘‘পটিচ্ছন্নানঞ্চ অপ্পটিচ্ছন্নায চা’’তি ৰত্তব্বং. অথ পটিচ্ছন্না একা, অপ্পটিচ্ছন্না দ্ৰে, ‘‘পটিচ্ছন্নায চ অপ্পটিচ্ছন্নানঞ্চা’’তি ৰত্তব্বং. সচে পটিচ্ছন্নাপি দ্ৰে, অপ্পটিচ্ছন্নাপি দ্ৰে, ‘‘পটিচ্ছন্নানঞ্চ অপ্পটিচ্ছন্নানঞ্চা’’তি ৰত্তব্বং. সব্বত্থ অনুরূপং কম্মৰাচং কত্ৰা মানত্তং দাতব্বং. চিণ্ণমানত্তস্স চ তদনুরূপমেৰ কম্মৰাচং কত্ৰা অব্ভানং কাতব্বং. ইধ পন একাপত্তিৰসেন ৰুত্তং. ইতি যং পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰাসাৰসানে মানত্তং দিয্যতি, ইদং পটিচ্ছন্নমানত্তং নাম. এৰমেত্থ একেনেৰ যোজনামুখেন পটিচ্ছন্নপরিৰাসো চ পটিচ্ছন্নমানত্তঞ্চ ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. পক্খমানত্তং সমোধানমানত্তঞ্চ অৰসেসপরিৰাসকথাৰসানে কথযিস্সাম.

সুদ্ধন্তপরিৰাসো সমোধানপরিৰাসোতি হি দ্ৰে পরিৰাসা অৰসেসা. তত্থ ‘‘সুদ্ধন্তপরিৰাসো’’ নাম পরতো অধম্মিকমানত্তচারাৰসানে ‘‘তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপন্নো হোতি, আপত্তিপরিযন্তং ন জানাতি, রত্তিপরিযন্তং ন জানাতী’’তি ইমস্মিং ৰত্থুস্মিং অনুঞ্ঞাতপরিৰাসো. সো দুৰিধো – চূল়সুদ্ধন্তো, মহাসুদ্ধন্তোতি. দুৰিধোপি চেস রত্তিপরিচ্ছেদং সকলং ৰা একচ্চং ৰা অজানন্তস্স চ অস্সরন্তস্স চ তত্থ ৰেমতিকস্স চ দাতব্বো. আপত্তিপরিযন্তং পন এত্তকা অহং আপত্তিযো আপন্নোতি জানাতু ৰা মা ৰা, অকারণমেতং.

তত্থ যো উপসম্পদতো পট্ঠায অনুলোমক্কমেন ৰা আরোচিতদিৰসতো পট্ঠায পটিলোমক্কমেন ৰা ‘‘অসুকঞ্চ অসুকঞ্চ দিৰসং ৰা পক্খং ৰা মাসং ৰা সংৰচ্ছরং ৰা তৰ সুদ্ধভাৰং জানাসী’’তি পুচ্ছিযমানো ‘‘আম, ভন্তে, জানামি, এত্তকং নাম কালং অহং সুদ্ধো’’তি ৰদতি, তস্স দিন্নো সুদ্ধন্তপরিৰাসো ‘‘চূল়সুদ্ধন্তো’’তি ৰুচ্চতি.

তং গহেত্ৰা পরিৰসন্তেন যত্তকং কালং অত্তনো সুদ্ধিং জানাতি, তত্তকং অপনেত্ৰা অৰসেসং মাসং ৰা দ্ৰেমাসং ৰা পরিৰসিতব্বং. সচে মাসমত্তং অসুদ্ধোম্হীতি সল্লক্খেত্ৰা অগ্গহেসি পরিৰসন্তো চ পুন অঞ্ঞং মাসং সরতি, তম্পি মাসং পরিৰসিতব্বমেৰ. পুন পরিৰাসদানকিচ্চং নত্থি. অথ দ্ৰেমাসং অসুদ্ধোম্হীতি সল্লক্খেত্ৰা অগ্গহেসি, পরিৰসন্তো চ মাসমত্তমেৰাহং অসুদ্ধোম্হীতি সন্নিট্ঠানং করোতি, মাসমেৰ পরিৰসিতব্বং. পুন পরিৰাসদানকিচ্চং নত্থি. অযঞ্হি সুদ্ধন্তপরিৰাসো নাম উদ্ধম্পি আরোহতি, হেট্ঠাপি ওরোহতি, ইদমস্স লক্খণং. অঞ্ঞস্মিং পন আপত্তিৰুট্ঠানে ইদং লক্খণং – যো অপ্পটিচ্ছন্নং আপত্তিং পটিচ্ছন্নাতি ৰিনযকম্মং করোতি, তস্স আপত্তি ৰুট্ঠাতি. যো পটিচ্ছন্নং অপ্পটিচ্ছন্নাতি ৰিনযকম্মং করোতি, তস্স ন ৰুট্ঠাতি. অচিরপটিচ্ছন্নং চিরপটিচ্ছন্নাতি করোন্তস্সাপি ৰুট্ঠাতি. চিরপটিচ্ছন্নং অচিরপটিচ্ছন্নাতি করোন্তস্স ন ৰুট্ঠাতি. একং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা সম্বহুলাতি করোন্তস্সাপি ৰুট্ঠাতি, একং ৰিনা সম্বহুলানং অভাৰতো. সম্বহুলা পন আপজ্জিত্ৰা একং আপজ্জিন্তি করোন্তস্স ন ৰুট্ঠাতি.

যো পন যথাৰুত্তেন অনুলোমপটিলোমনযেন পুচ্ছিযমানোপি রত্তিপরিযন্তং ন জানাতি নেৰ সরতি ৰেমতিকো ৰা হোতি, তস্স দিন্নো সুদ্ধন্তপরিৰাসো ‘‘মহাসুদ্ধন্তো’’তি ৰুচ্চতি. তং গহেত্ৰা গহিতদিৰসতো পট্ঠায যাৰ উপসম্পদদিৰসো, তাৰ রত্তিযো গণেত্ৰা পরিৰসিতব্বং. অযং উদ্ধং নারোহতি, হেট্ঠা পন ওরোহতি. তস্মা সচে পরিৰসন্তো রত্তিপরিচ্ছেদে সন্নিট্ঠানং করোতি, মাসো ৰা সংৰচ্ছরো ৰা ময্হং আপন্নস্সাতি মাসং ৰা সংৰচ্ছরং ৰা পরিৰসিতব্বং. পরিৰাসযাচনদানলক্খণং পনেত্থ পরতো পাল়িযং আগতনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. কম্মৰাচাপরিযোসানে ৰত্তসমাদানমানত্তঅব্ভানানি ৰুত্তনযানেৰ. অযং সুদ্ধন্তপরিৰাসো নাম.

‘‘সমোধানপরিৰাসো’’ নাম তিৰিধো হোতি – ওধানসমোধানো, অগ্ঘসমোধানো, মিস্সকসমোধানোতি. তত্থ ‘‘ওধানসমোধানো’’ নাম – অন্তরাপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তস্স পরিৰুত্থদিৰসে ওধুনিত্ৰা মক্খেত্ৰা পুরিমায আপত্তিযা মূলদিৰসপরিচ্ছেদে পচ্ছা আপন্নং আপত্তিং সমোদহিত্ৰা দাতব্বপরিৰাসো ৰুচ্চতি. সো পরতো ‘‘তেন হি ভিক্খৰে সঙ্ঘো উদাযিং ভিক্খুং অন্তরা একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা পঞ্চাহপটিচ্ছন্নায মূলায পটিকস্সিত্ৰা পুরিমায আপত্তিযা সমোধানপরিৰাসং দেতূ’’তি ইতো পট্ঠায ৰিত্থারতো পাল়িযংযেৰ আগতো.

অযং পনেত্থ ৰিনিচ্ছযো – যো পটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰাসং গহেত্ৰা পরিৰসন্তো ৰা মানত্তারহো ৰা মানত্তং চরন্তো ৰা অব্ভানারহো ৰা অঞ্ঞং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পুরিমায আপত্তিযা সমা ৰা ঊনতরা ৰা রত্তিযো পটিচ্ছাদেতি, তস্স মূলাযপটিকস্সনেন তে পরিৰুত্থদিৰসে চ মানত্তচিণ্ণদিৰসে চ সব্বে ওধুনিত্ৰা অদিৰসে কত্ৰা পচ্ছা আপন্নাপত্তিং মূলাপত্তিযং সমোধায পরিৰাসো দাতব্বো. তেন সচে মূলাপত্তি পক্খপটিচ্ছন্না, অন্তরাপত্তি ঊনকপক্খপটিচ্ছন্না, পুন পক্খমেৰ পরিৰাসো পরিৰসিতব্বো. অথাপি অন্তরাপত্তি পক্খপটিচ্ছন্নাৰ পক্খমেৰ পরিৰসিতব্বং. এতেনুপাযেন যাৰ সট্ঠিৰস্সপটিচ্ছন্না মূলাপত্তি, তাৰ ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো. সট্ঠিৰস্সানি পরিৰসিত্ৰা মানত্তারহো হুত্ৰাপি হি একদিৰসং অন্তরাপত্তিং পটিচ্ছাদেত্ৰা পুনপি সট্ঠিৰস্সানি পরিৰাসারহো হোতি.

সচে পন অন্তরাপত্তি মূলাপত্তিতো অতিরেকপটিচ্ছন্না হোতি, তত্থ ‘‘কিং কাতব্ব’’ন্তি ৰুত্তে মহাসুমত্থেরো আহ – ‘‘অতেকিচ্ছো অযং পুগ্গলো, অতেকিচ্ছো নাম আৰিকারাপেত্ৰা ৰিস্সজ্জেতব্বো’’তি. মহাপদুমত্থেরো পনাহ – ‘‘কস্মা অতেকিচ্ছো নাম, ননু অযং সমুচ্চযক্খন্ধকো নাম বুদ্ধানং ঠিতকালসদিসো, আপত্তি নাম পটিচ্ছন্না ৰা হোতু অপ্পটিচ্ছন্না ৰা সমকঊনতরঅতিরেকপটিচ্ছন্না ৰা ৰিনযধরস্স কম্মৰাচং যোজেতুং সমত্থভাৰোযেৰেত্থ পমাণং, তস্মা যা অতিরেকপটিচ্ছন্না হোতি, তং মূলাপত্তিং কত্ৰা তত্থ ইতরং সমোধায পরিৰাসো দাতব্বো’’তি. অযং ‘‘ওধানসমোধানো’’ নাম.

‘‘অগ্ঘসমোধানো’’ নাম সম্বহুলাসু আপত্তীসু যা একা ৰা দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা সম্বহুলা ৰা আপত্তিযো সব্বচিরপটিচ্ছন্নাযো, তাসং অগ্ঘেন সমোধায তাসং রত্তিপরিচ্ছেদৰসেন অৰসেসানং ঊনতরপটিচ্ছন্নানং আপত্তীনং পরিৰাসো দিয্যতি. অযং ৰুচ্চতি অগ্ঘসমোধানো. সোপি পরতো ‘‘তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপন্নো হোতি, একা আপত্তি একাহপটিচ্ছন্না একা আপত্তি দ্ৰীহপটিচ্ছন্না’’তিআদিনা নযেন পাল়িযং আগতোযেৰ.

যস্স পন সতং আপত্তিযো দসাহপটিচ্ছন্না, অপরম্পি সতং আপত্তিযো দসাহপটিচ্ছন্নাতি এৰং দসক্খত্তুং কত্ৰা আপত্তিসহস্সং দিৰসসতপটিচ্ছন্নং হোতি, তেন কিং কাতব্বন্তি? সব্বং সমোদহিত্ৰা দস দিৰসে পরিৰসিতব্বং. এৰং একেনেৰ দসাহেন দিৰসসতম্পি পরিৰসিতমেৰ হোতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘দসসতং রত্তিসতং, আপত্তিযো ছাদযিত্ৰান;

দস রত্তিযো ৰসিত্ৰান, মুচ্চেয্য পারিৰাসিকো’’তি. (পরি. ৪৭৭);

অযং অগ্ঘসমোধানো নাম.

‘‘মিস্সকসমোধানো’’ নাম – যো নানাৰত্থুকা আপত্তিযো একতো কত্ৰা দিয্যতি. তত্রাযং নযো –

‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং একং সুক্কৰিস্সট্ঠিং, একং কাযসংসগ্গং, একং দুট্ঠুল্লৰাচং, একং অত্তকামং, একং সঞ্চরিত্তং, একং কুটিকারং, একং ৰিহারকারং, একং দুট্ঠদোসং, একং অঞ্ঞভাগিযং, একং সঙ্ঘভেদং, একং ভেদানুৰত্তকং, একং দুব্বচং, একং কুলদূসকং, সোহং, ভন্তে, সঙ্ঘং তাসং আপত্তীনং সমোধানপরিৰাসং যাচামী’’তি –

তিক্খত্তুং যাচাপেত্ৰা তদনুরূপায কম্মৰাচায পরিৰাসো দাতব্বো.

এত্থ চ সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং নানাৰত্থুকাযোতিপি সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিন্তিপি এৰং পুব্বে ৰুত্তনযেন ৰত্থুৰসেনপি গোত্তৰসেনপি নামৰসেনপি আপত্তিৰসেনপি যোজেত্ৰা কম্মৰাচং কাতুং ৰট্টতিযেৰাতি অযং মিস্সকসমোধানো. সব্বপরিৰাসকম্মৰাচাৰসানে পন নিক্খিত্তানিক্খিত্তৰত্তাদিকথা পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বাতি.

পরিৰাসকথা নিট্ঠিতা.

ইদানি যং ৰুত্তং ‘‘পক্খমানত্তঞ্চ সমোধানমানত্তঞ্চ অৰসেসপরিৰাসকথাৰসানে কথযিস্সামা’’তি, তস্সোকাসো সম্পত্তো, তস্মা ৰুচ্চতি – ‘‘পক্খমানত্ত’’ন্তি ভিক্খুনিযা দাতব্বমানত্তং. তং পন পটিচ্ছন্নাযপি অপ্পটিচ্ছন্নাযপি আপত্তিযা অড্ঢমাসমেৰ দাতব্বং. ৰুত্তঞ্হেতং – ‘‘গরুধম্মং অজ্ঝাপন্নায ভিক্খুনিযা উভতোসঙ্ঘে পক্খমানত্তং চরিতব্ব’’ন্তি (চূল়ৰ. ৪০৩). তং পন ভিক্খুনীহি অত্তনো সীমং সোধেত্ৰা ৰিহারসীমায ৰা ৰিহারসীমং সোধেতুং অসক্কোন্তীহি খণ্ডসীমায ৰা সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন চতুৰগ্গগণং সন্নিপাতাপেত্ৰা দাতব্বং. সচে একা আপত্তি হোতি একিস্সা ৰসেন, সচে দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা সম্বহুলা ৰা একৰত্থুকা ৰা নানাৰত্থুকা ৰা তাসং তাসং ৰসেন ৰত্থুগোত্তনামআপত্তীসু যং যং ইচ্ছতি তং তং আদায যোজনা কাতব্বা.

তত্রিদং একাপত্তিৰসেন মুখমত্তদস্সনং, তায আপন্নায ভিক্খুনিযা ভিক্খুনিসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খুনীনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘অহং, অয্যে, একং আপত্তিং আপজ্জিং গামন্তরং, সাহং, অয্যে, একিস্সা আপত্তিযা গামন্তরায পক্খমানত্তং যাচামী’’তি.

এৰং তিক্খত্তুং যাচাপেত্ৰা ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে অয্যে সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামা ভিক্খুনী একং আপত্তিং আপজ্জি গামন্তরং, সা সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা গামন্তরায পক্খমানত্তং যাচতি, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা একিস্সা আপত্তিযা গামন্তরায পক্খমানত্তং দদেয্য, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে অয্যে সঙ্ঘো, অযং…পে… দুতিযম্পি… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি. সুণাতু মে অয্যে সঙ্ঘো…পে… দেতি… দিন্নং সঙ্ঘেন ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা একিস্সা আপত্তিযা গামন্তরায পক্খমানত্তং, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী; এৰমেতং ধারযামী’’তি.

কম্মৰাচাপরিযোসানে ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা ভিক্খুমানত্তকথায ৰুত্তনযেনেৰ সঙ্ঘস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিত্তৰত্তং ৰসিতুকামায তত্থেৰ সঙ্ঘমজ্ঝে ৰা পক্কন্তাসু ভিক্খুনীসু একভিক্খুনিযা ৰা দুতিযিকায ৰা সন্তিকে ৰুত্তনযেনেৰ নিক্খিপিতব্বং. অঞ্ঞিস্সা পন আগন্তুকায সন্তিকে আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. নিক্খিত্তকালতো পট্ঠায পকতত্তট্ঠানে তিট্ঠতি. পুন সমাদিযিত্ৰা অরুণং উট্ঠাপেন্তিযা পন ভিক্খুনীনংযেৰ সন্তিকে ৰসিতুং ন লভতি. ‘‘উভতোসঙ্ঘে পক্খমানত্তং চরিতব্ব’’ন্তি হি ৰুত্তং. তস্মা অস্সা আচরিযুপজ্ঝাযাহি ৰিহারং গন্ত্ৰা সঙ্গাহকপক্খে ঠিতো একো মহাথেরো ৰা ধম্মকথিকো ৰা ভিক্খু ৰত্তব্বো – ‘‘একিস্সা ভিক্খুনিযা ৰিনযকম্মং কত্তব্বমত্থি, তত্র নো অয্যা, চত্তারো ভিক্খূ পেসেথা’’তি. সঙ্গহং অকাতুং ন লব্ভতি, পেসেস্সামীতি ৰত্তব্বং. চতূহি পকতত্তভিক্খুনীহি মানত্তচারিনিং ভিক্খুনিং গহেত্ৰা অন্তোঅরুণেযেৰ নিক্খমিত্ৰা গামূপচারতো দ্ৰে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৰা মগ্গা ওক্কম্ম গুম্বৰতিআদীহি পটিচ্ছন্নট্ঠানে নিসীদিতব্বং. ৰিহারূপচারতোপি দ্ৰে লেড্ডুপাতা অতিক্কমিতব্বা চতূহি পকতত্তভিক্খূহিপি তত্থ গন্তব্বং. গন্ত্ৰা পন ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ন একট্ঠানে নিসীদিতব্বং, পটিক্কমিত্ৰা অৰিদূরট্ঠানে নিসীদিতব্বং. কুরুন্দিমহাপচ্চরীসু পন ‘‘ভিক্খুনীহিপি ব্যত্তং একং ৰা দ্ৰে ৰা উপাসিকাযো ভিক্খূহিপি একং ৰা দ্ৰে ৰা উপাসকে অত্তরক্খণত্থায গহেত্ৰা গন্তব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. কুরুন্দিযংযেৰ চ ভিক্খুনুপস্সযস্স চ ৰিহারস্স চ উপচারং মুঞ্চিতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং, গামস্সাতি ন ৰুত্তং.

এৰং নিসিন্নেসু পন ভিক্খূসু চ ভিক্খুনীসু চ তায ভিক্খুনিযা ‘‘মানত্তং সমাদিযামি, ৰত্তং সমাদিযামী’’তি ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা ভিক্খুনীসঙ্ঘস্স তাৰ এৰং আরোচেতব্বং –

‘‘অহং, অয্যে, একং আপত্তিং আপজ্জিং গামন্তরং, সাহং সঙ্ঘং একিস্সা আপত্তিযা গামন্তরায পক্খমানত্তং যাচিং, তস্স মে সঙ্ঘো একিস্সা আপত্তিযা গামন্তরায পক্খমানত্তং অদাসি, সাহং পক্খমানত্তং চরামি, ‘ৰেদযামহং, অয্যে, ৰেদযতী’তি মং সঙ্ঘো ধারেতূ’’তি.

ততো ভিক্খুসঙ্ঘস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা এৰং আরোচেতব্বং – ‘‘অহং, অয্যা, একং আপত্তিং আপজ্জিং …পে… ৰেদযামহং, অয্যা, ৰেদযতীতি মং সঙ্ঘো ধারেতূ’’তি. ইধাপি যায কাযচি ভাসায আরোচেতুং ৰট্টতি.

আরোচেত্ৰা চ ভিক্খুনিসঙ্ঘস্সেৰ সন্তিকে নিসীদিতব্বং, আরোচিতকালতো পট্ঠায ভিক্খূনং গন্তুং ৰট্টতি. সচে সাসঙ্কং হোতি, ভিক্খুনিযো তত্থেৰ ঠানং পচ্চাসীসন্তি, ঠাতব্বং. সচে অঞ্ঞো ভিক্খু ৰা ভিক্খুনী ৰা তং ঠানং এতি, পস্সন্তিযা আরোচেতব্বং. নো চে আরোচেতি, রত্তিচ্ছেদো চেৰ ৰত্তভেদদুক্কটঞ্চ. সচে অজানন্তিযা এৰ উপচারং ওক্কমিত্ৰা গচ্ছতি, রত্তিচ্ছেদোৰ হোতি, ন ৰত্তভেদদুক্কটং. সচে ভিক্খুনিযো উপজ্ঝাযাদীনং ৰত্তকরণত্থং পগেৰ গন্তুকামা হোন্তি, রত্তিৰিপ্পৰাসগণওহীযনগামন্তরাপত্তিরক্খণত্থং একং ভিক্খুনিং ঠপেত্ৰা গন্তব্বং. তায অরুণে উট্ঠিতে তস্সা সন্তিকে ৰত্তং নিক্খিপিতব্বং. এতেনুপাযেন অখণ্ডা পঞ্চদস রত্তিযো মানত্তং চরিতব্বং.

অনিক্খিত্তৰত্তায পন পারিৰাসিকক্খন্ধকে ৰুত্তনযেনেৰ সম্মা ৰত্তিতব্বং. অযং পন ৰিসেসো – ‘‘আগন্তুকস্স আরোচেতব্ব’’ন্তি এত্থ যত্তকা পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা তং গামং ভিক্খূ ৰা ভিক্খুনিযো ৰা আগচ্ছন্তি, সব্বেসং আরোচেতব্বং. অনারোচেন্তিযা রত্তিচ্ছেদো চ ৰত্তভেদদুক্কটঞ্চ. সচেপি রত্তিং কোচি ভিক্খু তং গামূপচারং ওক্কমিত্ৰা গচ্ছতি, রত্তিচ্ছেদো হোতিযেৰ, অজাননপচ্চযা পন ৰত্তভেদতো মুচ্চতি. কুরুন্দিআদীসু পন অনিক্খিত্তৰত্তভিক্খূনং ৰুত্তনযেনেৰ কথেতব্বন্তি ৰুত্তং. তং পারিৰাসিকৰত্তাদীনং উপচারসীমায পরিচ্ছিন্নত্তা যুত্ততরং দিস্সতি. উপোসথে আরোচেতব্বং, পৰারণায আরোচেতব্বং, চতুন্নং ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ দেৰসিকং আরোচেতব্বং. সচে ভিক্খূনং তস্মিং গামে ভিক্খাচারো সম্পজ্জতি, তত্থেৰ গন্তব্বং. নো চে সম্পজ্জতি, অঞ্ঞত্র চরিত্ৰাপি তত্র আগন্ত্ৰা অত্তানং দস্সেত্ৰা গন্তব্বং. বহিগামে ৰা সঙ্কেতট্ঠানং কাতব্বং – ‘‘অসুকস্মিং নাম ঠানে অম্হে পস্সিস্সসী’’তি. তায সঙ্কেতট্ঠানং গন্ত্ৰা আরোচেতব্বং. সঙ্কেতট্ঠানে অদিস্ৰা ৰিহারং গন্ত্ৰা আরোচেতব্বং. ৰিহারে সব্বভিক্খূনং আরোচেতব্বং. সচে সব্বেসং সক্কা ন হোতি আরোচেতুং, বহিউপচারসীমায ঠত্ৰা ভিক্খুনিযো পেসেতব্বা. তাহি আনীতানং চতুন্নং ভিক্খূনং আরোচেতব্বং. সচে ৰিহারো দূরো হোতি সাসঙ্কো, উপাসকে চ উপাসিকাযো চ গহেত্ৰা গন্তব্বং. সচে পন অযং একা ৰসতি, রত্তিৰিপ্পৰাসং আপজ্জতি, তস্মাস্সা একা পকতত্তা ভিক্খুনী সম্মন্নিত্ৰা দাতব্বা একচ্ছন্নে ৰসনত্থায.

এৰং অখণ্ডং মানত্তং চরিত্ৰা ৰীসতিগণে ভিক্খুনিসঙ্ঘে ৰুত্তনযেনেৰ অব্ভানং কাতব্বং. সচে মানত্তং চরমানা অন্তরাপত্তিং আপজ্জতি, মূলায পটিকস্সিত্ৰা তস্সা আপত্তিযা মানত্তং দাতব্বন্তি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. ইদং ‘‘পক্খমানত্তং’’ নাম.

‘‘সমোধানমানত্তং’’ পন তিৰিধং হোতি – ওধানসমোধানং, অগ্ঘসমোধানং, মিস্সকসমোধানন্তি. তত্থ যদেতং পরতো উদাযিত্থেরস্স পঞ্চাহপটিচ্ছন্নায আপত্তিযা পরিৰাসং পরিৰসন্তস্স পরিৰাসে চ মানত্তারহট্ঠানে চ অন্তরাপত্তিং আপজ্জিত্ৰা মূলাযপটিকস্সিতস্স ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো উদাযিস্স ভিক্খুনো তিস্সন্নং আপত্তীনং ছারত্তং মানত্তং দেতূ’’তি মানত্তং অনুঞ্ঞাতং, ইদং ‘‘ওধানসমোধানং’’ নাম. ইদঞ্হি পুনপ্পুনং মূলাযপটিকস্সনেন পরিৰুত্থদিৰসে ওধুনিত্ৰা পুরিমাপত্তীহি সদ্ধিং সমোধায দিন্নং, তস্মা ওধানসমোধানন্তি ৰুচ্চতি. কুরুন্দিযং পন ‘‘সমোধানপরিৰাসং ৰুত্থস্স দাতব্বং মানত্তং সমোধানমানত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. তম্পি তেন পরিযাযেন যুজ্জতি.

অগ্ঘসমোধানং পন মিস্সকসমোধানঞ্চ অগ্ঘসমোধানমিস্সকসমোধানপরিৰাসাৰসানে দাতব্বমানত্তমেৰ ৰুচ্চতি, তং পরিৰাসকম্মৰাচানুসারেন যোজেত্ৰা দাতব্বং. এত্তাৰতা যং ৰুত্তং ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো উদাযিস্স ভিক্খুনো একিস্সা আপত্তিযা সঞ্চেতনিকায সুক্কৰিস্সট্ঠিযা একাহপটিচ্ছন্নায একাহপরিৰাসং দেতূতিআদিনা নযেন পাল়িযং অনেকেহি আকারেহি পরিৰাসো চ মানত্তঞ্চ ৰুত্তং, তস্স যস্মা আগতাগতঠানে ৰিনিচ্ছযো ৰুচ্চমানো পাল়ি ৰিয অতিৰিত্থারং আপজ্জতি, ন চ সক্কা হোতি সুখেন পরিগ্গহেতুং, তস্মা নং সমোধানেত্ৰা ইধেৰ দস্সেস্সামা’’তি, তদিদং অত্থতো সম্পাদিতং হোতি.

পটিচ্ছন্নপরিৰাসকথা

১০২. ইদানি যা তাৰ অযং পটিচ্ছন্নায একিস্সা আপত্তিযা ৰসেন পাল়ি ৰুত্তা, সা উত্তানত্থাৰ.

১০৮. ততো পরং দ্ৰীহতীহচতূহপঞ্চাহপটিচ্ছন্নানং ৰসেন পাল়িং ৰত্ৰা পঞ্চাহপটিচ্ছন্নায পরিৰাসতো পট্ঠায অন্তরাপত্তি দস্সিতা. যস্মা পন তং আপত্তিং আপন্নো মূলাযপটিকস্সনারহো নাম হোতি, তস্মাস্স তত্থ মূলাযপটিকস্সনং অনুঞ্ঞাতং. সচে পন নিক্খিত্তৰত্তো আপজ্জতি, মূলাযপটিকস্সনারহো ন হোতি. কস্মা? যস্মা ন সো পরিৰসন্তো আপন্নো, পকতত্তট্ঠানে ঠিতো আপন্নো, তস্মা তস্সা আপত্তিযা ৰিসুং মানত্তং চরিতব্বং. সচে পটিচ্ছন্না হোতি পরিৰাসোপি ৰসিতব্বো. যঞ্চেতং মূলাযপটিকস্সনং ৰুত্তং, তস্মিম্পি কতে পরিৰুত্থদিৰসা মক্খিতা হোন্তি. ইতি পরিৰাসে অন্তরাপত্তিং দস্সেত্ৰা পুন মানত্তারহস্স অন্তরাপত্তিং দস্সেত্ৰা মূলাযপটিকস্সনং ৰুত্তং, তস্মিম্পি কতে পরিৰুত্থদিৰসা মক্খিতাৰ হোন্তি. ততো পরিৰুত্থপরিৰাসস্স তাসং তিস্সন্নম্পি আপত্তীনং সমোধানমানত্তং দস্সিতং. ততো মানত্তচারিকস্স অন্তরাপত্তিং দস্সেত্ৰা মূলাযপটিকস্সনং ৰুত্তং. তস্মিং পন পটিকস্সনে কতে মানত্তচিণ্ণদিৰসাপি পরিৰুত্থদিৰসাপি মক্খিতাৰ হোন্তি. ততো অব্ভানারহস্স অন্তরাপত্তিং দস্সেত্ৰা মূলাযপটিকস্সনং ৰুত্তং. তস্মিম্পি কতে সব্বে তে মক্খিতাৰ হোন্তি. ততো পরং সব্বা অন্তরাপত্তিযো যোজেত্ৰা অব্ভানকম্মং দস্সিতং. এৰং পটিচ্ছন্নৰারে একাহপটিচ্ছন্নাদিৰসেন পঞ্চ, অন্তরাপত্তিৰসেন চতস্সোতি নৰ কম্মৰাচা দস্সিতা হোন্তি.

পটিচ্ছন্নপরিৰাসকথা নিট্ঠিতা.

সমোধানপরিৰাসকথা

১২৫. ততো পরং পক্খপটিচ্ছন্নায আপত্তিযা অন্তোপরিৰাসতো পট্ঠায পঞ্চাহপটিচ্ছন্নায অন্তরাপত্তিযা ৰসেন সমোধানপরিৰাসো চ, সমোধানমানত্তঞ্চ দস্সিতং. এত্থ চ মানত্তচারিকমানত্তারহকালেপি আপন্নায আপত্তিযা মূলাযপটিকস্সনে কতে মানত্তচিণ্ণদিৰসাপি পরিৰাসপরিৰুত্থদিৰসাপি সব্বে মক্খিতাৰ হোন্তি. কস্মা? যস্মা পটিচ্ছন্না অন্তরাপত্তি. তেনেৰ ৰুত্তং – ‘‘মূলায পটিকস্সিত্ৰা পুরিমায আপত্তিযা সমোধানপরিৰাসং দত্ৰা ছারত্তং মানত্তং দেতূ’’তি. ততো পরং সব্বা অন্তরাপত্তিযো যোজেত্ৰা অব্ভানকম্মং দস্সেত্ৰা সুক্কৰিস্সট্ঠিৰত্থু নিট্ঠাপিতং.

সমোধানপরিৰাসকথা নিট্ঠিতা.

সুক্কৰিস্সট্ঠিকথা চ নিট্ঠিতা.

অগ্ঘসমোধানপরিৰাসকথা

১৩৪. ততো একাপত্তিমূলকঞ্চ আপত্তিৰড্ঢনকঞ্চাতি দ্ৰে নযে দস্সেত্ৰা অগ্ঘসমোধানপরিৰাসো দস্সিতো.

ততো সঞ্চিচ্চ অনারোচিতাপত্তিৰত্থুং দস্সেত্ৰা সঞ্চিচ্চ অজাননঅস্সরণৰেমতিকভাৰেহি অনারোচিতায আপত্তিযা পচ্ছা লজ্জিধম্মে ৰা ঞাণসরণনিব্বেমতিকভাৰেসু ৰা উপ্পন্নেসু যং কাতব্বং, তং দস্সেতুং ‘‘ইধ পন ভিক্খৰে’’তিআদিনা নযেন পাল়ি ঠপিতা. ততো অজাননঅস্সরণৰেমতিকপটিচ্ছন্নানং অপ্পটিচ্ছন্নভাৰং দস্সেতুং তথেৰ পাল়ি ঠপিতা.

অগ্ঘসমোধানপরিৰাসকথা নিট্ঠিতা.

দ্ৰেমাসপরিৰাসকথা

১৩৮. ততো দ্ৰিন্নং আপত্তীনং দ্ৰেমাসপটিচ্ছন্নানং একমাসপরিৰাসযাচনৰত্থুং দস্সেত্ৰা অসঞ্চিচ্চ অজাননঅস্সরণৰেমতিকভাৰেহি অনারোচিতে ইতরস্মিং মাসে পচ্ছা লজ্জিধম্মাদীসু উপ্পন্নেসু যং কাতব্বং, তং দস্সেতুং অজাননঅস্সরণৰেমতিকপটিচ্ছন্নস্স চ আপন্নভাৰং দস্সেতুং পুরিমনযেনেৰ পাল়ি ঠপিতা.

দ্ৰেমাসপরিৰাসকথা নিট্ঠিতা.

সুদ্ধন্তপরিৰাসাদিকথা

১৫৬. ততো ‘‘আপত্তিপরিযন্তং ন জানাতি, রত্তিপরিযন্তং ন জানাতী’’তিআদিনা নযেন সুদ্ধন্তপরিৰাসো দস্সিতো.

১৬০. ততো পরং পারিৰাসিকং আদিং কত্ৰা ৰিব্ভমিত্ৰা পুনউপসম্পন্নাদীসু পটিপত্তিদস্সনত্থং পাল়ি ঠপিতা.

১৬৫. তত্থ ‘‘অন্তরা সম্বহুলা আপত্তিযো আপজ্জতি পরিমাণা অপ্পটিচ্ছন্নাযো’’তিআদীসু আপত্তিপরিচ্ছেদৰসেন পরিমাণাযো চেৰ অপ্পটিচ্ছন্নাযো চাতি অত্থো.

১৬৬. পচ্ছিমস্মিং আপত্তিক্খন্ধেতি একোৰ সো আপত্তিক্খন্ধো, পচ্ছা ছাদিতত্তা পন ‘‘পচ্ছিমস্মিং আপত্তিক্খন্ধে’’তি ৰুত্তং. পুরিমস্মিন্তি এত্থাপি এসেৰ নযো.

১৮০. ৰৰত্থিতা সম্ভিন্নাতি সভাগৰিসভাগানমেৰেতং পরিযাযৰচনং.

সুদ্ধন্তপরিৰাসাদিকথা নিট্ঠিতা.

দ্ৰেভিক্খুৰারএকাদসকাদিকথা

১৮১. ততো পরং যো পটিচ্ছাদেতি, তস্মিং পটিপত্তিদস্সনত্থং ‘‘দ্ৰে ভিক্খূ’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ মিস্সকন্তি থুল্লচ্চযাদীহি মিস্সকং. সুদ্ধকন্তি সঙ্ঘাদিসেসং ৰিনা লহুকাপত্তিক্খন্ধমেৰ.

১৮৪. ততো পরং অৰিসুদ্ধৰিসুদ্ধভাৰদস্সনত্থং ‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ ব্যঞ্জনতো ৰা অধিপ্পাযতো ৰা অনুত্তানং নাম কিঞ্চি নত্থি, তস্মা তঞ্চ ইতো পুব্বে অৰুত্তঞ্চ সব্বং পাল়িঅনুসারেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.

দ্ৰেভিক্খুৰারএকাদসকাদিকথা নিট্ঠিতা.

সমুচ্চযক্খন্ধকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.