১২. সত্তসতিকক্খন্ধকং
দসৰত্থুকথা
৪৪৬. সত্তসতিকক্খন্ধকে – ভিক্খগ্গেনাতি ভিক্খুঅগ্গেন, ভিক্খূ গণেত্ৰা তত্তকে পটিৰীসে ঠপেসুন্তি অত্থো. মহিযাতি হিমপাতসমযে হিমৰলাহকা.
৪৪৭. অৰিজ্জানিৰুটাতি অৰিজ্জাপটিচ্ছন্না. পোসাতি পুরিসা. পিযরূপং অভিনন্দন্তি পত্থেন্তীতি পিযরূপাভিনন্দিনো. অৰিদ্দসূতি অৰিজানন্তা. রাগরজেহি সরজা. মগসদিসাতি মগা. সহ নেত্তিযাতি সনেত্তিকা. ৰড্ঢেন্তি কটসিন্তি পুনপ্পুনং কল়েৰরং নিক্খিপমানা ভূমিং ৰড্ঢেন্তি. এৰং ৰড্ঢেন্তাৰ ঘোরং আদিযন্তি পুনব্ভৰং.
৪৫৪. পাপকং নো আৰুসো কতন্তি আৰুসো অম্হেহি পাপকং কতন্তি অত্থো.
৪৫৫. কতমেন ত্ৰং ভূমি ৰিহারেনাতি এত্থ ভূমীতি পিযৰচনমেতং. পিযং ৰত্তুকামো কির আযস্মা সব্বকামী নৰকে ভিক্খূ এৰং আমন্তেতি. কুল্লকৰিহারেনাতি উত্তানৰিহারেন.
৪৫৭. সাৰত্থিযা সুত্তৰিভঙ্গেতি কথং সুত্তৰিভঙ্গে পটিক্খিত্তং হোতি? তত্র হি ‘‘সন্নিধি নাম অজ্জ পটিগ্গহিতং অপরজ্জূ’’তি ৰত্ৰা পুন ‘‘সন্নিধিকারকে অসন্নিধিকারকসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি আপত্তিং ৰদন্তেন পটিক্খিত্তং হোতি. তত্রেকে মঞ্ঞন্তি ‘‘যো পন ভিক্খু সন্নিধিকারকং খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা’’তি হি ৰুত্তং, ইদঞ্চ লোণং নাম যাৰজীৰিকত্তা সন্নিধিভাৰং নাপজ্জতি. যম্পি অলোণকং আমিসং পটিগ্গহেত্ৰা তেন সদ্ধিং পরিভুঞ্জতি, তং তদহুপটিগ্গহিতমেৰ, তস্মা ‘‘‘যাৰকালিকেন, ভিক্খৰে, যাৰজীৰিকং তদহুপটিগ্গহিতং কালে কপ্পতি, ৰিকালে ন কপ্পতী’তি ৰচনতো দুক্কটেনেত্থ ভৰিতব্ব’’ন্তি. তে ৰত্তব্বা – ‘‘তুম্হাকং মতেন দুক্কটেনপি ন ভৰিতব্বং, ন হি এত্থ যাৰজীৰিকং তদহুপটিগ্গহিতং, যাৰকালিকমেৰ তদহুপটিগ্গহিতং, ন চ তং ৰিকালে পরিভুত্তং. যদি ৰা ‘‘ৰিকালে ন কপ্পতী’’তি ৰচনেন তুম্হে দুক্কটং মঞ্ঞেথ, যাৰজীৰিকমিস্সং যাৰকালিকং ৰিকালে ভুঞ্জন্তস্স ৰিকালভোজনপাচিত্তিযং ন ভৰেয্য. তস্মা ন ব্যঞ্জনমত্তং গহেতব্বং, অত্থো উপপরিক্খিতব্বো.
অযঞ্হেত্থ অত্থো – যাৰকালিকেন যাৰজীৰিকং তদহুপটিগ্গহিতং যদি সম্ভিন্নরসং হোতি, যাৰকালিকগতিকমেৰ হোতি. তস্মা ‘‘যো পন ভিক্খু ৰিকালে খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা’’তি ইমিনা সিক্খাপদেন কালে কপ্পতি, ৰিকালে ন কপ্পতি. ন ইধ ‘‘ন কপ্পতী’’তি ৰচনমত্তেনেত্থ দুক্কটং হোতি. যথেৰ যাৰজীৰিকং তদহুপটিগ্গহিতং যাৰকালিকেন সম্ভিন্নরসং ৰিকালে ন কপ্পতি, ৰিকালভোজনপাচিত্তিযাৰহং হোতি. এৰং অজ্জ পটিগ্গহিতম্পি অপরজ্জু যাৰকালিকেন সম্ভিন্নরসং ন কপ্পতি, সন্নিধিভোজনপাচিত্তিযাৰহং হোতি. তং ‘‘সন্নিধিকতং ইদ’’ন্তি অজানন্তোপি ন মুচ্চতি. ৰুত্তঞ্হেতং – ‘‘সন্নিধিকারকে অসন্নিধিকারকসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি. তস্মা ‘‘কত্থ পটিক্খিত্ত’’ন্তি ইমিস্সা পুচ্ছায ‘‘পরিসুদ্ধমিদং ব্যাকরণং সাৰত্থিযা সুত্তৰিভঙ্গে’’তি.
রাজগহে উপোসথসংযুত্তেতি ইদং ‘‘ন ভিক্খৰে একস্মিং আৰাসে দ্ৰে উপোসথাগারানি সম্মন্নিতব্বানি; যো সম্মন্নেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি এতং সন্ধায ৰুত্তং. ৰিনযাতিসারে দুক্কটন্তি ‘‘ন ভিক্খৰে একস্মিং আৰাসে দ্ৰে উপোসথাগারানি সম্মন্নিতব্বানী’’তি এতস্স ৰিনযস্স অতিসারে দুক্কটং. চম্পেয্যকে ৰিনযৰত্থুস্মিন্তি ইদং ‘‘অধম্মেন চে ভিক্খৰে ৰগ্গকম্মং, অকম্মং ন চ করণীয’’ন্তি এৰমাদিং কত্ৰা চম্পেয্যক্খন্ধকে আগতং ৰিনযৰত্থুং সন্ধায ৰুত্তং.
একচ্চো কপ্পতীতি ইদং ধম্মিকং আচিণ্ণং সন্ধায ৰুত্তং. ছেদনকে পাচিত্তিযন্তি সুত্তৰিভঙ্গে হি ‘‘নিসীদনং নাম সদসং ৰুচ্চতী’’তি আগতং, তস্মা দ্ৰিন্নং সুগতৰিদত্থীনং উপরি দসাযেৰ ৰিদত্থিমত্তা লব্ভতি. দসায ৰিনা তং পমাণং করোন্তস্স ইদং আগতমেৰ হোতি – ‘‘তং অতিক্কামযতো ছেদনকং পাচিত্তিয’’ন্তি. তস্মা ‘‘কিং আপজ্জতী’’তি পুট্ঠো ‘‘ছেদনকে পাচিত্তিয’’ন্তি আহ. ছেদনকসিক্খাপদে ৰুত্তপাচিত্তিযং আপজ্জতীতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
দসৰত্থুকথা নিট্ঠিতা.
সমন্তপাসাদিকায ৰিনযসংৰণ্ণনায
সত্তসতিকক্খন্ধকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দ্ৰিৰগ্গসঙ্গহা ৰুত্তা, দ্ৰাৰীসতিপভেদনা;
খন্ধকা সাসনে পঞ্চক্খন্ধদুক্খপ্পহাযিনো.
যা তেসং ৰণ্ণনা এসা, অন্তরাযং ৰিনা যথা;
সিদ্ধা সিজ্ঝন্তু কল্যাণা, এৰং আসাপি পাণিনন্তি.
চূল়ৰগ্গ-অট্ঠকথা নিট্ঠিতা.