১০. চতুত্থআমকধঞ্ঞপেয্যালৰগ্গো

১. খেত্তৰত্থুসুত্তৰণ্ণনা

১১৬১. অজেল়কাদীসু খেত্তৰত্থুপরিযোসানেসু কপ্পিযাকপ্পিযনযো ৰিনযৰসেন উপপরিক্খিতব্বো. তত্থ খেত্তং নাম যস্মিং পুব্বণ্ণং রুহতি. ৰত্থু নাম যস্মিং অপরণ্ণং রুহতি. যত্থ ৰা উভযং রুহতি, তং খেত্তং. তদত্থায অকতভূমিভাগো ৰত্থু. খেত্তৰত্থুসীসেন চেত্থ ৰাপিতল়াকাদীনিপি সঙ্গহিতানেৰ.

২-৩. কযৰিক্কযসুত্তাদিৰণ্ণনা

১১৬২-৬৩. কযৰিক্কযাতি কযা চ ৰিক্কযা চ. দূতেয্যং ৰুচ্চতি দূতকম্মং, গিহীনং পণ্ণং ৰা সাসনং ৰা গহেত্ৰা তত্থ তত্থ গমনং. পহিণগমনং ৰুচ্চতি ঘরা ঘরং পেসিতস্স খুদ্দকগমনং. অনুযোগো নাম তদুভযকরণং. তস্মা দূতেয্যপহিণগমনানুযোগাতি এৰমেত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো.

৪. তুলাকূটসুত্তৰণ্ণনা

১১৬৪. তুলাকূটাদীসু কূটন্তি ৰঞ্চনং. তত্থ তুলাকূটং তাৰ রূপকূটং, অঙ্গকূটং, গহণকূটং, পটিচ্ছন্নকূটন্তি চতুব্বিধং হোতি. তত্থ রূপকূটং নাম দ্ৰে তুলা সমরূপা কত্ৰা গণ্হন্তো মহতিযা গণ্হাতি, দদন্তো খুদ্দিকায দেতি. অঙ্গকূটং নাম গণ্হন্তো পচ্ছাভাগে হত্থেন তুলং অক্কমতি, দদন্তো পুব্বভাগে. গহণকূটং নাম গণ্হন্তো মূলে রজ্জুং গণ্হাতি, দদন্তো অগ্গে. পটিচ্ছন্নকূটং নাম তুলং সুসিরং কত্ৰা অন্তো অযচুণ্ণং পক্খিপিত্ৰা গণ্হন্তো তং পচ্ছাভাগে করোতি, দদন্তো অগ্গভাগে.

কংসো ৰুচ্চতি সুৰণ্ণপাতি, তায ৰঞ্চনং কংসকূটং. কথং? একং সুৰণ্ণপাতিং কত্ৰা অঞ্ঞা দ্ৰে তিস্সো লোহপাতিযো সুৰণ্ণৰণ্ণা করোন্তি. ততো জনপদং গন্ত্ৰা, কিঞ্চিদেৰ অড্ঢকুলং পৰিসিত্ৰা, ‘‘সুৰণ্ণভাজনানি কিণথা’’তি ৰত্ৰা, অগ্ঘে পুচ্ছিতে সমগ্ঘতরং দাতুকামা হোন্তি, ততো তেহি ‘‘কথং ইমেসং সুৰণ্ণভাৰো জানিতব্বো’’তি ৰুত্তে ‘‘ৰীমংসিত্ৰা গণ্হথা’’তি সুৰণ্ণপাতিং পাসাণে ঘংসিত্ৰা সব্বপাতিযো দত্ৰা গচ্ছন্তি.

মানকূটং হদযভেদ-সিখাভেদ-রজ্জুভেদৰসেন তিৰিধং হোতি. তত্থ হদযভেদো সপ্পিতেলাদিমিননকালে লব্ভতি. তানি হি গণ্হন্তো হেট্ঠাছিদ্দেন মানেন ‘‘সণিকং আসিঞ্চা’’তি ৰত্ৰা অন্তোভাজনে বহুং পগ্ঘরাপেত্ৰা গণ্হাতি, দদন্তো ছিদ্দং পিধায সীঘং পূরেত্ৰা দেতি. সিখাভেদো তিলতণ্ডুলাদিমিননকালে লব্ভতি. তানি হি গণ্হন্তো সণিকং সিখং উস্সাপেত্ৰা গণ্হাতি, দদন্তো ৰেগেন সিখং ভিন্দন্তো দেতি. রজ্জুভেদো খেত্তৰত্থুমিননকালে লব্ভতি. লঞ্জং অলভন্তা হি খেত্তং অমহন্তং মহন্তং কত্ৰা মিনন্তি.

৫. উক্কোটনসুত্তৰণ্ণনা

১১৬৫. উক্কোটনাদীসু উক্কোটনন্তি সামিকে অস্সামিকে কাতুং লঞ্জগ্গহণং. ৰঞ্চনন্তি তেহি তেহি উপাযেহি পরেসং ৰঞ্চনং. তত্রিদমেকংৰত্থু – একো কির লুদ্দকো মিগঞ্চ মিগপোতকঞ্চ গহেত্ৰা আগচ্ছতি. তমেকো ধুত্তো ‘‘কিং, ভো, মিগো অগ্ঘতি, কিং মিগপোতকো’’তি?, আহ. ‘‘মিগো দ্ৰে কহাপণে, মিগপোতকো এক’’ন্তি চ ৰুত্তে কহাপণং দত্ৰা, মিগপোতকং গহেত্ৰা থোকং গন্ত্ৰা নিৰত্তো ‘‘ন মে, ভো, মিগপোতকেন অত্থো, মিগং মে দেহী’’তি আহ. তেন হি দ্ৰে কহাপণে দেহীতি. ননু, ভো, মযা পঠমং একো কহাপণো দিন্নোতি. আম দিন্নোতি. ইমম্পি মিগপোতকং গণ্হ, এৰং সো চ কহাপণো, অযঞ্চ কহাপণগ্ঘনকো মিগপোতকোতি দ্ৰে কহাপণা ভৰিস্সন্তীতি. সো ‘‘কারণং ৰদতী’’তি সল্লক্খেত্ৰা মিগপোতকং গহেত্ৰা মিগং অদাসীতি.

নিকতীতি যোগৰসেন ৰা মাযাৰসেন ৰা অপামঙ্গং পামঙ্গন্তি অমণিং মণিন্তি, অসুৰণ্ণং সুৰণ্ণন্তি কত্ৰা পতিরূপকেন ৰঞ্চনং. সাচিযোগোতি কুটিলযোগো. এতেসংযেৰ উক্কোটনাদীনমেতং নামং. তস্মা উক্কোটনসাচিযোগা ৰঞ্চনসাচিযোগা নিকতিসাচিযোগাতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. কেচি অঞ্ঞং দস্সেত্ৰা অঞ্ঞস্স পরিৰত্তনং সাচিযোগোতি ৰদন্তি. তং পন ৰঞ্চনেনেৰ সঙ্গহিতং.

৬-১১. ছেদনসুত্তাদিৰণ্ণনা

১১৬৬-৭১. ছেদনাদীসু ছেদনন্তি হত্থচ্ছেদনাদি. ৰধোতি মরণং. বন্ধোতি রজ্জুবন্ধনাদীহি বন্ধনং. ৰিপরামোসোতি হিমৰিপরামোসো, গুম্বৰিপরামোসোতি দুৰিধো. যং হিমপাতসমযে হিমেন পটিচ্ছন্না হুত্ৰা মগ্গপটিপন্নং জনং মুসন্তি, অযং হিমৰিপরামোসো. যং গুম্বাদিপটিচ্ছন্না মুসন্তি, অযং গুম্বৰিপরামোসো.

আলোপো ৰুচ্চতি গামনিগমাদীনং ৰিলোপকরণং. সহসাকারোতি সাহসকিরিযা, গেহং পৰিসিত্ৰা, মনুস্সানং উরে সত্থং ঠপেত্ৰা, ইচ্ছিতভণ্ডগ্গহণং. এৰমেতস্মা ছেদনৰধবন্ধনৰিপরামোসআলোপসহসাকারা পটিৰিরতা. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.

আমকধঞ্ঞপেয্যালৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইতি সারত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

মহাৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.