১. সব্বসুত্তৰণ্ণনা

২৩. সব্বৰগ্গস্স পঠমে সব্বং ৰো, ভিক্খৰেতি সব্বং নাম চতুব্বিধং – সব্বসব্বং, আযতনসব্বং, সক্কাযসব্বং, পদেসসব্বন্তি. তত্থ –

‘‘ন তস্স অদ্দিট্ঠমিধঅত্থি কিঞ্চি,

অথো অৰিঞ্ঞাতমজানিতব্বং;

সব্বং অভিঞ্ঞাসি যদত্থি নেয্যং,

তথাগতো তেন সমন্তচক্খূ’’তি. (মহানি. ১৫৬; চূল়নি. ধোতকমাণৰপুচ্ছানিদ্দেসো ৩২; পটি. ম. ১.১২১) –

ইদং সব্বসব্বং নাম. ‘‘সব্বং ৰো, ভিক্খৰে, দেসেস্সামি, তং সুণাথা’’তি (সং. নি. ৪.২৪) ইদং আযতনসব্বং নাম. ‘‘সব্বধম্মমূলপরিযাযং ৰো, ভিক্খৰে, দেসেস্সামী’’তি (ম. নি. ১.১) ইদং সক্কাযসব্বং নাম. ‘‘সব্বধম্মেসু ৰা পন পঠমসমন্নাহারো উপ্পজ্জতি চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোধাতূ’’তি ইদং পদেসসব্বং নাম. ইতি পঞ্চারম্মণমত্তং পদেসসব্বং. তেভূমকধম্মা সক্কাযসব্বং. চতুভূমকধম্মা আযতনসব্বং. যংকিঞ্চি নেয্যং সব্বসব্বং. পদেসসব্বং সক্কাযসব্বং ন পাপুণাতি, সক্কাযসব্বং আযতনসব্বং ন পাপুণাতি, আযতনসব্বং সব্বসব্বং ন পাপুণাতি. কস্মা? সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণস্স অযং নাম ধম্মো আরম্মণং ন হোতীতি নত্থিতায. ইমস্মিং পন সুত্তে আযতনসব্বং অধিপ্পেতং.

পচ্চক্খাযাতি পটিক্খিপিত্ৰা. ৰাচাৰত্থুকমেৰস্সাতি, ৰাচায ৰত্তব্বৰত্থুমত্তকমেৰ ভৰেয্য. ইমানি পন দ্ৰাদসাযতনানি অতিক্কমিত্ৰা অযং নাম অঞ্ঞো সভাৰধম্মো অত্থীতি দস্সেতুং ন সক্কুণেয্য. পুট্ঠো চ ন সম্পাযেয্যাতি, ‘‘কতমং অঞ্ঞং সব্বং নামা’’তি? পুচ্ছিতো, ‘‘ইদং নামা’’তি ৰচনেন সম্পাদেতুং ন সক্কুণেয্য. ৰিঘাতং আপজ্জেয্যাতি দুক্খং আপজ্জেয্য. যথা তং, ভিক্খৰে, অৰিসযস্মিন্তি এত্থ তন্তি নিপাতমত্তং. যথাতি কারণৰচনং, যস্মা অৰিসযে পুট্ঠোতি অত্থো. অৰিসযস্মিঞ্হি সত্তানং ৰিঘাতোৰ হোতি, কূটাগারমত্তং সিলং সীসেন উক্খিপিত্ৰা গম্ভীরে উদকে তরণং অৰিসযো, তথা চন্দিমসূরিযানং আকড্ঢিত্ৰা পাতনং, তস্মিং অৰিসযে ৰাযমন্তো ৰিঘাতমেৰ আপজ্জতি, এৰং ইমস্মিম্পি অৰিসযে ৰিঘাতমেৰ আপজ্জেয্যাতি অধিপ্পাযো.