৬. লকুণ্ডকভদ্দিযসুত্তৰণ্ণনা
২৪০. ছট্ঠে দুব্বণ্ণন্তি ৰিরূপসরীরৰণ্ণং. ওকোটিমকন্তি রস্সং. পরিভূতরূপন্তি পমাণৰসেন পরিভূতজাতিকং. তং কির ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ, ‘‘আৰুসো ভদ্দিয, আৰুসো, ভদ্দিযা’’তি তত্থ তত্থ পরামসিত্ৰা নানপ্পকারং কীল়ন্তি আকড্ঢন্তি পরিকড্ঢন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘পরিভূতরূপ’’ন্তি. কস্মা পনেস এৰরূপো জাতো? অযং কির অতীতে একো মহারাজা অহোসি, তস্স মহল্লকা চ মহল্লকিত্থিযো চ পটিকূলা হোন্তি. সো সচে মহল্লকে পস্সতি, তেসং চূল়ং ঠপাপেত্ৰা কচ্ছং বন্ধাপেত্ৰা যথারুচি কীল়াপেতি. মহল্লকিত্থিযোপি দিস্ৰা তাসম্পি ইচ্ছিতিচ্ছিতং ৰিপ্পকারং কত্ৰা যথারুচি কীল়াপেতি. তেসং পুত্তধীতাদীনং সন্তিকে মহাসারজ্জং উপ্পজ্জতি. তস্স পাপকিরিযা পথৰিতো পট্ঠায ছদেৰলোকে এককোলাহলং অকাসি.
অথ সক্কো চিন্তেসি – ‘‘অযং অন্ধবালো মহাজনং ৰিহেঠেতি, করিস্সামিস্স নিগ্গহ’’ন্তি. সো মহল্লকগামিযৰণ্ণং কত্ৰা যানকে একং তক্কচাটিং আরোপেত্ৰা যানং পেসেন্তো নগরং পৰিসতি. রাজাপি হত্থিং আরুয্হ নগরতো নিক্খন্তো তং দিস্ৰা – ‘‘অযং মহল্লকো তক্কযানকেন অম্হাকং অভিমুখো আগচ্ছতি, ৰারেথ ৰারেথা’’তি আহ. মনুস্সা ইতো চিতো চ পক্খন্দন্তাপি ন পস্সন্তি. সক্কো হি ‘‘রাজাৰ মং পস্সতু, মা অঞ্ঞে’’তি এৰং অধিট্ঠহি. অথ তেসু মনুস্সেসু ‘‘কহং, দেৰ, কহং দেৰা’’তি ৰদন্তেসু এৰ রাজা সহ হত্থিনা ৰচ্ছো ৰিয ধেনুযা যানস্স হেট্ঠা পাৰিসি. সক্কো তক্কচাটিং ভিন্দি.
রাজা সীসতো পট্ঠায তক্কেন কিলিন্নসরীরো অহোসি. সো সরীরং উব্বট্টাপেত্ৰা উয্যানপোক্খরণিযং ন্হত্ৰা অলঙ্কতসরীরো নগরং পৰিসন্তো পুন তং অদ্দস. দিস্ৰা ‘‘অযং সো অম্হেহি দিট্ঠমহল্লকো পুন দিস্সতি. ৰারেথ ৰারেথ ন’’ন্তি আহ. মনুস্সা ‘‘কহং, দেৰ, কহং, দেৰা’’তি ইতো চিতো চ ৰিধাৰিংসু. সো পঠমৰিপ্পকারমেৰ পুন পাপুণি. তস্মিং খণে সক্কো গোণে চ যানঞ্চ অন্তরধাপেত্ৰা আকাসে ঠত্ৰা আহ, ‘‘অন্ধবাল, ত্ৰং মযি তক্কৰাণিজকো এসো’’তি সঞ্ঞং করোসি, সক্কোহং দেৰরাজা, ‘‘তৰেতং পাপকিরিযং নিৰারেস্সামী’’তি আগতো, ‘‘মা পুন এৰরূপং অকাসী’’তি সন্তজ্জেত্ৰা অগমাসি. ইমিনা কম্মেন সো দুব্বণ্ণো অহোসি.
ৰিপস্সীসম্মাসম্বুদ্ধকালে পনেস চিত্তপত্তকোকিলো নাম হুত্ৰা খেমে মিগদাযে ৰসন্তো একদিৰসং হিমৰন্তং গন্ত্ৰা মধুরং অম্বফলং তুণ্ডেন গহেত্ৰা আগচ্ছন্তো ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰারং সত্থারং দিস্ৰা চিন্তেসি – ‘‘অহং অঞ্ঞেসু দিৰসেসু রিত্তকো তথাগতং পস্সামি. অজ্জ পন মে ইমং অম্বপক্কং অত্থি, দসবলস্স তং দস্সামী’’তি ওতরিত্ৰা আকাসে চরতি. সত্থা তস্স চিত্তং ঞত্ৰা উপট্ঠাকং ওলোকেসি. সো পত্তং নীহরিত্ৰা দসবলং ৰন্দিত্ৰা সত্থু হত্থে ঠপেসি. কোকিলো দসবলস্স পত্তে অম্বপক্কং পতিট্ঠাপেসি. সত্থা তত্থেৰ নিসীদিত্ৰা তং পরিভুঞ্জি. কোকিলো পসন্নচিত্তো পুনপ্পুনং দসবলস্স গুণে আৰজ্জেত্ৰা দসবলং ৰন্দিত্ৰা অত্তনো কুলাৰকং গন্ত্ৰা সত্তাহং পীতিসুখেনেৰ ৰীতিনামেসি. ইমিনা কম্মেন সরো মধুরো অহোসি.
কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে পন চেতিযে আরদ্ধে ‘‘কিংপমাণং করোম? সত্তযোজনপ্পমাণং. অতিমহন্তং এতং, ছযোজনপ্পমাণং করোম. ইদম্পি অতিমহন্তং, পঞ্চযোজনং করোম, চতুযোজনং, তিযোজনং, দ্ৰিযোজন’’ন্তি. অযং তদা জেট্ঠকৰড্ঢকী হুত্ৰা, ‘‘এৰং, ভো, অনাগতে সুখপটিজগ্গিতং কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰত্ৰা রজ্জুং আদায পরিক্খিপন্তো গাৰুতমত্তকে ঠত্ৰা, ‘‘একেকং মুখং গাৰুতং হোতু, চেতিযং যোজনাৰট্টং যোজনুব্বেধং ভৰিস্সতী’’তি আহ. তে তস্স ৰচনে অট্ঠংসু. চেতিযং সত্তদিৰসসত্তমাসাধিকেহি সত্তহি সংৰচ্ছরেহি নিট্ঠিতং. ইতি অপ্পমাণস্স বুদ্ধস্স পমাণং অকাসীতি. তেন কম্মেন ওকোটিমকো জাতো.
হত্থযো পসদা মিগাতি হত্থিনো চ পসদমিগা চ. নত্থি কাযস্মিং তুল্যতাতি কাযস্মিং পমাণং নাম নত্থি, অকারণং কাযপমাণন্তি অত্থো. ছট্ঠং.