১. তপোকম্মসুত্তৰণ্ণনা
১৩৭. মারসংযুত্তস্স পঠমে উরুৰেলাযং ৰিহরতীতি পটিৰিদ্ধসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণো উরুৰেলগামং উপনিস্সায ৰিহরতি. পঠমাভিসম্বুদ্ধোতি অভিসম্বুদ্ধো হুত্ৰা পঠমং অন্তোসত্তাহস্মিংযেৰ. দুক্করকারিকাযাতি ছব্বস্সানি কতায দুক্করকারিকায. মারো পাপিমাতি অত্তনো ৰিসযং অতিক্কমিতুং পটিপন্নে সত্তে মারেতীতি মারো. পাপে নিযোজেতি, সযং ৰা পাপে নিযুত্তোতি পাপিমা. অঞ্ঞানিপিস্স কণ্হো, অধিপতি, ৰসৰত্তী, অন্তকো, নমুচি, পমত্তবন্ধূতিআদীনি বহূনি নামানি, ইধ পন নামদ্ৰযমেৰ গহিতং. উপসঙ্কমীতি – ‘‘অযং সমণো গোতমো ‘মুত্তোস্মী’তি মঞ্ঞতি, অমুত্তভাৰমস্স কথেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা উপসঙ্কমি.
তপোকম্মা অপক্কম্মাতি তপোকম্মতো অপক্কমিত্ৰা. অপরদ্ধোতি ‘‘দূরে ত্ৰং সুদ্ধিমগ্গা’’তি ৰদতি. অমরং তপন্তি অমরতপং অমরভাৰত্থায কতং লূখতপং, অত্তকিলমথানুযোগো. সব্বানত্থাৰহং হোতীতি, ‘‘সব্বং তপং ময্হং অত্থাৰহং ন ভৰতী’’তি ঞত্ৰা. ফিযারিত্তংৰ ধম্মনীতি অরঞ্ঞে থলে ফিযারিত্তং ৰিয. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা অরঞ্ঞে থলে নাৰং ঠপেত্ৰা ভণ্ডস্স পূরেত্ৰা মহাজনা অভিরূহিত্ৰা ফিযারিত্তং গহেত্ৰা সংকড্ঢেয্যুং চেৰ উপ্পীলেয্যুং চ, সো মহাজনস্স ৰাযামো একঙ্গুলদ্ৰঙ্গুলমত্তম্পি নাৰায গমনং অসাধেন্তো নিরত্থকো ভৰেয্য ন অনত্থাৰহো, এৰমেৰ অহং ‘সব্বং অমরং তপং অনত্থাৰহং হোতী’তি ঞত্ৰা ৰিস্সজ্জেসিন্তি.
ইদানি তং অমরং তপং পহায যেন মগ্গেন বুদ্ধো জাতো, তং দস্সেন্তো সীলন্তিআদিমাহ. তত্থ সীলন্তি ৰচনেন সম্মাৰাচাকম্মন্তাজীৰা গহিতা, সমাধিনা সম্মাৰাযামসতিসমাধযো, পঞ্ঞায সম্মাদিট্ঠিসঙ্কপ্পা. মগ্গং বোধায ভাৰযন্তি ইমং অট্ঠঙ্গিকমেৰ অরিযমগ্গং বোধত্থায ভাৰযন্তো. এত্থ চ বোধাযাতি মগ্গত্থায. যথা হি যাগুত্থায যাগুমেৰ পচন্তি, পূৰত্থায পূৰমেৰ পচন্তি, ন অঞ্ঞং কিঞ্চি করোন্তি, এৰং মগ্গমেৰ মগ্গত্থায ভাৰেতি. তেনাহ ‘‘মগ্গং বোধায ভাৰয’’ন্তি. পরমং সুদ্ধিন্তি অরহত্তং. নিহতোতি ত্ৰং মযা নিহতো পরাজিতো. পঠমং.